دانلود کتاب آموزشی Certified Network Video Engineer (CNVE) جلد اول

[cdb_course_lessons title=”بخش 1. اصول اولیه نظارت تصویری شبکه‌ای”][cdb_course_lesson title=”فصل 1. معرفی سیستم‌های نظارت تصویری شبکه‌ای (IP-Based CCTV)”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” title=”تاریخچه سیستم‌های نظارت تصویری” subtitle=”توضیحات کامل”]سیستم‌های نظارت تصویری از گذشته تاکنون تغییرات چشمگیری داشته‌اند و با پیشرفت فناوری، نقش آن‌ها در امنیت، نظارت و کنترل محیط‌های مختلف پررنگ‌تر شده است. در این بخش، سیر تکاملی این سیستم‌ها را بررسی می‌کنیم.

---

دهه ۱۹۴۰ – آغاز سیستم‌های نظارتی آنالوگ

اولین سیستم‌های نظارتی در دهه ۱۹۴۰ توسعه یافتند. یکی از اولین موارد استفاده، سیستم CCTV (Closed-Circuit Television) در آلمان نازی برای نظارت بر پرتاب موشک‌های V-2 بود. این سیستم توسط شرکت Siemens AG طراحی شد و تنها به‌صورت محلی قابل‌مشاهده بود، بدون امکان ضبط یا ارسال تصاویر.

در سال ۱۹۴۹، اولین سیستم نظارتی تجاری با نام Vericon معرفی شد که امکان استفاده برای کسب‌وکارهای مختلف را فراهم می‌کرد، اما همچنان به قابلیت ضبط تصاویر مجهز نبود.

---

دهه ۱۹۶۰ – ورود سیستم‌های ضبط تصاویر

با پیشرفت فناوری در دهه ۶۰، سیستم‌های نظارتی به قابلیت ضبط مجهز شدند. این پیشرفت باعث شد که سازمان‌های امنیتی و دولتی بتوانند تصاویر ضبط‌شده را برای بررسی‌های بعدی نگه دارند. اما به دلیل استفاده از نوارهای مغناطیسی، ذخیره‌سازی تصاویر به فضای زیادی نیاز داشت و بازیابی آن‌ها دشوار بود.

در همین دهه، پلیس لندن شروع به استفاده از دوربین‌های مدار بسته برای کنترل ترافیک و امنیت عمومی کرد. این اقدام، نقطه عطفی در استفاده گسترده از سیستم‌های نظارت تصویری در فضاهای شهری محسوب می‌شود.

---

دهه ۱۹۷۰ – ظهور سیستم‌های چند دوربینه و نظارت گسترده‌تر

در دهه ۷۰، سیستم‌های نظارتی در بانک‌ها، فروشگاه‌ها و اماکن حساس گسترش یافتند. پیشرفت در فناوری نوارهای ویدیویی (VHS و Betamax) باعث شد که ضبط تصاویر با کیفیت بالاتر و زمان طولانی‌تر ممکن شود.

علاوه بر این، اولین سیستم‌های چند دوربینه معرفی شدند که به کاربران امکان می‌دادند چندین دوربین را به‌طور هم‌زمان مدیریت کنند. این پیشرفت، نقش مهمی در بهبود امنیت عمومی داشت.

---

دهه ۱۹۸۰ – دیجیتالی شدن و بهبود کیفیت تصاویر

با توسعه فناوری دیجیتال، کیفیت تصاویر نظارتی بهبود یافت. در این دوره:

• دوربین‌های رنگی به‌طور گسترده مورد استفاده قرار گرفتند.
• ضبط‌کننده‌های Time-Lapse معرفی شدند که امکان ضبط طولانی‌مدت را فراهم کردند.
• استفاده از سیستم‌های نظارتی در مکان‌های عمومی مانند ایستگاه‌های قطار و فرودگاه‌ها افزایش یافت.

در اواخر دهه ۸۰، دولت‌های مختلف شروع به نصب دوربین‌های نظارتی در سطح شهرها برای کاهش جرایم کردند.

---

دهه ۱۹۹۰ – پیدایش دوربین‌های تحت شبکه (IP Camera)

یکی از مهم‌ترین تحولات در دهه ۹۰، ظهور دوربین‌های تحت شبکه (IP-Based CCTV) بود. این فناوری توسط شرکت Axis Communications در سال ۱۹۹۶ معرفی شد. ویژگی‌های اصلی دوربین‌های IP عبارت بودند از:

• ارسال تصاویر از طریق شبکه‌های کامپیوتری
• دسترسی از راه دور از طریق اینترنت
• عدم نیاز به کابل‌کشی آنالوگ سنتی
• امکان ضبط دیجیتال و مدیریت پیشرفته تصاویر

این پیشرفت، آغاز انقلاب در صنعت نظارت تصویری بود و راه را برای نسل جدید سیستم‌های امنیتی باز کرد.

---

دهه ۲۰۰۰ – پیشرفت در ذخیره‌سازی و فشرده‌سازی تصاویر

با ورود به قرن ۲۱، فناوری‌های نظارت تصویری به‌شدت بهبود یافتند. برخی از تحولات کلیدی این دوره شامل:

• معرفی استاندارد فشرده‌سازی H.264 که پهنای باند و فضای ذخیره‌سازی را بهینه کرد.
• توسعه سیستم‌های NVR (Network Video Recorder) که امکان ذخیره‌سازی و مدیریت تصاویر را بدون نیاز به DVR فراهم کرد.
• پیشرفت در فناوری PoE (Power over Ethernet) که امکان تأمین برق دوربین‌ها از طریق کابل شبکه را ممکن ساخت.

در این دوره، سازمان‌های دولتی و کسب‌وکارها به‌صورت گسترده از سیستم‌های نظارتی دیجیتال استفاده کردند.

---

دهه ۲۰۱۰ تا امروز – هوشمندسازی و تحلیل ویدئویی

در سال‌های اخیر، سیستم‌های نظارت تصویری به سمت هوشمندسازی و پردازش تصویر حرکت کرده‌اند. مهم‌ترین پیشرفت‌های این دوره عبارتند از:

• هوش مصنوعی (AI) و یادگیری ماشین برای تشخیص چهره، شناسایی پلاک خودرو و تحلیل رفتار افراد.
• رزولوشن‌های بالا (4K و 8K) برای ثبت جزئیات بیشتر.
• استفاده از فناوری‌های ابری (Cloud-Based CCTV) برای ذخیره و دسترسی آسان‌تر به داده‌ها.
• قابلیت‌های پیشرفته‌ای مانند WDR، IR، و تشخیص حرکت (Motion Detection).

---

جمع‌بندی

سیستم‌های نظارت تصویری از فناوری‌های اولیه آنالوگ در دهه ۴۰ تا دوربین‌های هوشمند تحت شبکه امروزی پیشرفت‌های بزرگی داشته‌اند. ظهور دوربین‌های IP، ذخیره‌سازی ابری و تحلیل ویدئویی مبتنی بر هوش مصنوعی، این صنعت را به سطح جدیدی رسانده است. امروزه، نظارت تصویری نه‌تنها در حوزه امنیت، بلکه در مدیریت ترافیک، کنترل صنعتی و بهبود تجربه مشتری نیز کاربرد دارد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” title=”تفاوت‌های اصلی سیستم‌های نظارت تصویری آنالوگ و شبکه‌ای” subtitle=”توضیحات کامل”]سیستم‌های نظارت تصویری به دو دسته کلی آنالوگ و شبکه‌ای (IP-Based CCTV) تقسیم می‌شوند. هر یک از این سیستم‌ها ویژگی‌ها، مزایا و معایب خاص خود را دارند. در این بخش، تفاوت‌های اصلی بین این دو نوع سیستم را بررسی می‌کنیم.

---

۱. نوع انتقال داده‌ها

✅ آنالوگ:

• ارسال تصاویر از طریق کابل‌های کواکسیال (Coaxial) انجام می‌شود.
• تصاویر به‌صورت سیگنال‌های آنالوگ ارسال و در DVR دیجیتالی می‌شوند.
• کیفیت تصویر به طول کابل و نویز محیطی حساس است.

✅ شبکه‌ای (IP):

• انتقال داده‌ها از طریق شبکه‌های کامپیوتری (LAN/WAN/Wi-Fi) انجام می‌شود.
• تصاویر به‌صورت دیجیتال در خود دوربین پردازش و از طریق پروتکل‌های شبکه ارسال می‌شوند.
• کیفیت تصویر در فواصل طولانی تحت تأثیر کاهش سیگنال قرار نمی‌گیرد.

---

۲. کیفیت تصویر و رزولوشن

✅ آنالوگ:

• معمولاً دارای کیفیت پایین‌تری است (حداکثر 960H یا D1 معادل 0.4 مگاپیکسل).
• در مدل‌های جدید HD Analog (AHD, HD-CVI, HD-TVI)، کیفیت تصویر تا 5 مگاپیکسل افزایش یافته است.

✅ شبکه‌ای (IP):

• از رزولوشن‌های بالا مانند 2MP، 4MP، 8MP (4K) و بالاتر پشتیبانی می‌کند.
• امکان ضبط تصاویر با وضوح بالا و جزئیات دقیق‌تر را دارد.
• انعطاف‌پذیری بالاتری در تنظیم کیفیت و نرخ فریم ارائه می‌دهد.

---

۳. نحوه ذخیره‌سازی تصاویر

✅ آنالوگ:

• نیاز به DVR (Digital Video Recorder) برای ذخیره‌سازی دارد.
• هر دوربین مستقیماً به DVR متصل می‌شود.
• ظرفیت ذخیره‌سازی محدودتر است و تنظیمات پیشرفته‌ای برای مدیریت داده‌ها ندارد.

✅ شبکه‌ای (IP):

• از NVR (Network Video Recorder) یا ذخیره‌سازی ابری استفاده می‌کند.
• دوربین‌ها می‌توانند به‌طور مستقیم روی سرورهای شبکه، NAS، یا کارت حافظه (SD Card) ذخیره‌سازی کنند.
• امکان ذخیره‌سازی هوشمند و مدیریت پیشرفته فایل‌ها را دارد.

---

۴. کابل‌کشی و زیرساخت ارتباطی

✅ آنالوگ:

• نیاز به کابل کواکسیال جداگانه برای هر دوربین دارد.
• برای تأمین برق دوربین‌ها، باید کابل برق مجزا کشیده شود.
• در فواصل طولانی، سیگنال تصویری ممکن است دچار افت کیفیت شود.

✅ شبکه‌ای (IP):

• استفاده از کابل شبکه (Ethernet – Cat5e/Cat6) برای ارسال تصویر و داده.
• امکان تأمین برق از طریق PoE (Power over Ethernet) بدون نیاز به کابل برق جداگانه.
• قابلیت اتصال بی‌سیم از طریق Wi-Fi یا شبکه‌های فیبر نوری.

---

۵. نصب و راه‌اندازی

✅ آنالوگ:

• نصب آسان‌تر، اما نیاز به کابل‌کشی جداگانه برای تصویر و برق دارد.
• به علت وابستگی به DVR، توسعه سیستم پیچیده‌تر است.

✅ شبکه‌ای (IP):

• نصب انعطاف‌پذیرتر، با امکان استفاده از PoE برای کاهش کابل‌کشی.
• راه‌اندازی به دانش پایه شبکه‌های کامپیوتری و آدرس‌دهی IP نیاز دارد.
• گسترش‌پذیری راحت‌تر با امکان افزودن دوربین‌های جدید بدون نیاز به کابل‌کشی گسترده.

---

۶. قابلیت‌های پیشرفته

✅ آنالوگ:

• دارای قابلیت‌های ابتدایی مانند دید در شب (IR) و زوم اپتیکال.
• امکانات پردازش تصویر و تحلیل ویدئویی محدود است.

✅ شبکه‌ای (IP):

• پشتیبانی از هوش مصنوعی (AI)، تشخیص حرکت، تشخیص چهره و پلاک‌خوانی.
• قابلیت ارسال و دریافت صوت دوطرفه (Two-Way Audio).
• پشتیبانی از رمزگذاری داده‌ها و امنیت بالاتر در انتقال تصاویر.

---

۷. هزینه‌ها و مقرون‌به‌صرفه بودن

✅ آنالوگ:

• هزینه اولیه پایین‌تر، مناسب برای پروژه‌های کوچک‌تر.
• هزینه کابل‌کشی بالاتر، مخصوصاً در فواصل طولانی.
• هزینه‌های نگهداری و ارتقاء سیستم نسبتاً بیشتر است.

✅ شبکه‌ای (IP):

• هزینه اولیه بالاتر، اما در بلندمدت مقرون‌به‌صرفه‌تر.
• کاهش هزینه کابل‌کشی با استفاده از PoE و شبکه‌های بی‌سیم.
• امکان ارتقاء نرم‌افزاری و اضافه کردن ویژگی‌های جدید بدون نیاز به تعویض سخت‌افزار.

---

جمع‌بندی

✅ سیستم‌های نظارتی آنالوگ همچنان برای پروژه‌های کوچک و ارزان‌تر مناسب هستند، اما دارای محدودیت‌هایی در کیفیت تصویر، توسعه‌پذیری و امکانات هوشمند هستند.
✅ سیستم‌های نظارتی تحت شبکه (IP) با قابلیت‌های پیشرفته، کیفیت بالاتر و مدیریت بهینه، انتخاب ایده‌آلی برای پروژه‌های بزرگ و نیازهای امنیتی مدرن محسوب می‌شوند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” title=”مزایای سیستم‌های نظارتی تحت شبکه (IP) نسبت به آنالوگ” subtitle=”توضیحات کامل”]سیستم‌های نظارت تصویری تحت شبکه (IP-Based CCTV) به دلیل پیشرفت فناوری، جایگزین مناسبی برای سیستم‌های آنالوگ شده‌اند. این سیستم‌ها از قابلیت‌های پیشرفته‌تری مانند کیفیت تصویر بالاتر، انعطاف‌پذیری در نصب و راه‌اندازی، امنیت داده‌ها و امکانات پردازش تصویر بهره می‌برند. در این بخش، به مهم‌ترین مزایای سیستم‌های نظارتی IP نسبت به آنالوگ می‌پردازیم.

---

۱. کیفیت تصویر بالاتر و رزولوشن بهتر

✅ دوربین‌های آنالوگ: حداکثر رزولوشن آن‌ها معمولاً 960H (کمتر از 1 مگاپیکسل) است. در مدل‌های جدید HD Analog (AHD, HD-CVI, HD-TVI) کیفیت تصویر تا 5 مگاپیکسل افزایش یافته است.
✅ دوربین‌های IP: از رزولوشن‌های ۲ مگاپیکسل (Full HD)، ۴ مگاپیکسل، ۸ مگاپیکسل (4K) و بالاتر پشتیبانی می‌کنند، که باعث ثبت تصاویر با وضوح بیشتر و جزئیات دقیق‌تر می‌شود.

💡 نتیجه: کیفیت تصویر بالاتر در دوربین‌های IP باعث بهبود شناسایی چهره، خواندن پلاک خودرو و بررسی دقیق جزئیات می‌شود.

---

۲. استفاده از شبکه‌های کامپیوتری و کاهش هزینه‌های کابل‌کشی

✅ دوربین‌های آنالوگ: نیاز به کابل کواکسیال جداگانه برای هر دوربین دارند و برای تأمین برق نیز باید کابل برق مجزا کشیده شود.
✅ دوربین‌های IP: از کابل شبکه (Ethernet – Cat5e/Cat6) برای انتقال داده و تصویر استفاده می‌کنند. همچنین، با استفاده از PoE (Power over Ethernet)، برق نیز از همان کابل شبکه تأمین می‌شود، که نیاز به کابل‌کشی جداگانه برای برق را حذف می‌کند.

💡 نتیجه: کاهش هزینه کابل‌کشی، مدیریت آسان‌تر شبکه و امکان گسترش سیستم بدون نیاز به تغییرات گسترده.

---

۳. انعطاف‌پذیری و توسعه‌پذیری بالا

✅ دوربین‌های آنالوگ: اضافه کردن دوربین جدید معمولاً نیاز به کابل‌کشی مجدد دارد و محدود به تعداد ورودی‌های DVR است.
✅ دوربین‌های IP: می‌توانند از طریق سوئیچ‌های شبکه، روترها و شبکه‌های بی‌سیم متصل شوند. همچنین امکان افزودن تعداد نامحدود دوربین در سیستم‌های مبتنی بر NVR یا سرورهای شبکه‌ای وجود دارد.

💡 نتیجه: سیستم‌های نظارتی IP به‌راحتی مقیاس‌پذیر هستند و در پروژه‌های بزرگ مانند شهرهای هوشمند، کارخانجات و سازمان‌های بزرگ به‌کار می‌روند.

---

۴. ذخیره‌سازی پیشرفته و مدیریت بهتر داده‌ها

✅ دوربین‌های آنالوگ: ذخیره‌سازی از طریق DVR (Digital Video Recorder) انجام می‌شود و معمولاً فضای ذخیره‌سازی محدود دارد.
✅ دوربین‌های IP: داده‌ها را می‌توان روی NVR (Network Video Recorder)، سرورهای تحت شبکه، NAS (Network Attached Storage)، فضای ابری (Cloud Storage) و یا کارت حافظه داخلی (SD Card) ذخیره کرد.

💡 نتیجه: سیستم‌های IP از روش‌های متنوعی برای ذخیره‌سازی و بکاپ‌گیری بهره می‌برند و امنیت داده‌ها را افزایش می‌دهند.

---

۵. امنیت بالاتر و رمزگذاری داده‌ها

✅ دوربین‌های آنالوگ: داده‌ها به‌صورت خام ارسال می‌شوند و در برابر شنود و مداخله آسیب‌پذیر هستند.
✅ دوربین‌های IP: از روش‌های رمزگذاری پیشرفته مانند AES، SSL/TLS و WPA2 برای محافظت از داده‌ها استفاده می‌کنند. همچنین، دسترسی به تصاویر می‌تواند از طریق احراز هویت چندمرحله‌ای (2FA) کنترل شود.

💡 نتیجه: سیستم‌های تحت شبکه IP امنیت بسیار بالاتری دارند و در برابر حملات سایبری مقاوم‌تر هستند.

---

۶. قابلیت‌های هوشمند و پردازش تصویر

✅ دوربین‌های آنالوگ: تنها قابلیت‌های ابتدایی مانند دید در شب (IR) و زوم اپتیکال دارند.
✅ دوربین‌های IP: از هوش مصنوعی (AI) و تحلیل ویدئویی پیشرفته (VCA) پشتیبانی می‌کنند، ازجمله:

• تشخیص حرکت (Motion Detection)
• تشخیص چهره (Face Recognition)
• پلاک‌خوانی (ANPR/LPR)
• ردیابی خودکار اشیا (Auto Tracking)
• تشخیص ورود غیرمجاز (Intrusion Detection)

💡 نتیجه: سیستم‌های IP عملکرد هوشمندتری دارند و نیاز به نظارت انسانی را کاهش می‌دهند.

---

۷. دسترسی از راه دور و کنترل آنلاین

✅ دوربین‌های آنالوگ: برای مشاهده تصاویر از راه دور نیاز به دستگاه‌های اضافی و تنظیمات پیچیده دارد.
✅ دوربین‌های IP: از طریق اینترنت و پروتکل‌های شبکه مانند RTSP، HTTP و HTTPS امکان دسترسی از راه دور به تصاویر از طریق کامپیوتر، موبایل و تبلت را فراهم می‌کند.

💡 نتیجه: سیستم‌های IP انعطاف‌پذیری بیشتری در مدیریت و کنترل از راه دور دارند.

---

۸. کاهش پهنای باند با فشرده‌سازی پیشرفته

✅ دوربین‌های آنالوگ: از فرمت‌های قدیمی‌تر استفاده می‌کنند که معمولاً فضای بیشتری اشغال می‌کند.
✅ دوربین‌های IP: از فشرده‌سازی H.264، H.265 و H.265+ برای کاهش حجم داده‌ها بدون افت کیفیت استفاده می‌کنند.

💡 نتیجه: استفاده از فشرده‌سازی بهینه در دوربین‌های IP باعث صرفه‌جویی در پهنای باند و فضای ذخیره‌سازی می‌شود.

---

جمع‌بندی

سیستم‌های نظارت تصویری تحت شبکه (IP) نسبت به آنالوگ کیفیت تصویر بهتر، امنیت بیشتر، انعطاف‌پذیری بالاتر و قابلیت‌های هوشمندتری دارند. همچنین، این سیستم‌ها با کاهش هزینه‌های کابل‌کشی، ذخیره‌سازی پیشرفته و کنترل از راه دور، راهکاری ایده‌آل برای پروژه‌های نظارتی مدرن محسوب می‌شوند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” title=”کاربردهای سیستم‌های نظارت تصویری در صنایع مختلف” subtitle=”توضیحات کامل”]سیستم‌های نظارت تصویری (CCTV) امروزه در طیف گسترده‌ای از صنایع و سازمان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. این سیستم‌ها علاوه بر تأمین امنیت، برای نظارت بر عملکرد کارکنان، مدیریت فرآیندها و افزایش بهره‌وری نیز کاربرد دارند. در این بخش، به بررسی مهم‌ترین کاربردهای سیستم‌های نظارت تصویری در صنایع مختلف می‌پردازیم.

---

۱. امنیت و نظارت شهری (Smart Cities & Public Safety)

✅ کاربردها:

• کنترل ترافیک و مدیریت عبور و مرور
• پایش تخلفات رانندگی و ثبت شماره پلاک خودروها (ANPR)
• نظارت بر اماکن عمومی مانند پارک‌ها، ایستگاه‌های مترو و اتوبوس
• جلوگیری از وقوع جرم و بررسی رویدادهای امنیتی

✅ مزایا:

• افزایش امنیت عمومی و کاهش جرم و جنایت
• کنترل هوشمند ترافیک و بهینه‌سازی مسیرها
• نظارت ۲۴ ساعته بدون نیاز به حضور فیزیکی نیروهای انسانی

---

۲. سازمان‌ها و ادارات دولتی

✅ کاربردها:

• کنترل ورود و خروج پرسنل با استفاده از دوربین‌های تشخیص چهره
• نظارت بر سالن‌های جلسات و بخش‌های مهم سازمان
• یکپارچه‌سازی سیستم نظارت تصویری با سیستم‌های کنترل دسترسی

✅ مزایا:

• جلوگیری از ورود افراد غیرمجاز به اماکن حساس
• افزایش بهره‌وری کارکنان و کاهش رفتارهای نامطلوب
• ثبت وقایع برای بررسی‌های مدیریتی و نظارتی

---

۳. بانک‌ها و مؤسسات مالی

✅ کاربردها:

• نظارت بر باجه‌های بانکی و دستگاه‌های خودپرداز (ATM)
• ثبت تراکنش‌های مالی و شناسایی فعالیت‌های مشکوک
• مدیریت بحران و کنترل امنیت در شعب بانک‌ها

✅ مزایا:

• کاهش سرقت و جرایم مالی
• بهبود نظارت بر عملکرد کارمندان و مشتریان
• مستندسازی تراکنش‌ها برای پیگیری‌های قانونی

---

۴. فروشگاه‌ها، مراکز خرید و خرده‌فروشی‌ها

✅ کاربردها:

• پیشگیری از سرقت و کنترل فعالیت‌های مشکوک در فروشگاه
• تجزیه‌وتحلیل رفتار مشتریان برای بهینه‌سازی چیدمان فروشگاه
• کنترل صندوق‌های فروش و بررسی تراکنش‌های انجام‌شده

✅ مزایا:

• کاهش میزان دزدی و تخلفات
• افزایش بهره‌وری کارکنان و بهبود خدمات مشتری
• تحلیل الگوی خرید مشتریان برای بهبود استراتژی‌های بازاریابی

---

۵. کارخانجات و صنایع تولیدی

✅ کاربردها:

• نظارت بر خطوط تولید و شناسایی مشکلات عملیاتی
• پایش عملکرد کارکنان و بهینه‌سازی فرآیندهای صنعتی
• استفاده از دوربین‌های حرارتی برای شناسایی ناهنجاری‌های دما و افزایش ایمنی

✅ مزایا:

• افزایش بهره‌وری و کاهش خطاهای انسانی
• جلوگیری از حوادث صنعتی و رعایت استانداردهای ایمنی
• نظارت بر دارایی‌ها و تجهیزات گران‌قیمت

---

۶. حمل‌ونقل و لجستیک

✅ کاربردها:

• نظارت بر انبارهای کالا و کنترل ورود و خروج محموله‌ها
• پایش وسایل نقلیه و مسیرهای حمل‌ونقل
• استفاده از دوربین‌های مداربسته در فرودگاه‌ها، بنادر و ایستگاه‌های قطار

✅ مزایا:

• جلوگیری از سرقت و گم شدن محموله‌ها
• افزایش دقت در فرآیندهای لجستیکی و کاهش هزینه‌ها
• بهبود امنیت مسافران در حمل‌ونقل عمومی

---

۷. بیمارستان‌ها و مراکز درمانی

✅ کاربردها:

• نظارت بر بخش‌های حیاتی مانند اورژانس، ICU و داروخانه‌ها
• کنترل ورود و خروج بیماران، پرسنل و همراهان
• استفاده از دوربین‌های مداربسته برای جلوگیری از دستکاری تجهیزات پزشکی

✅ مزایا:

• افزایش امنیت بیماران و پرسنل
• جلوگیری از سرقت تجهیزات پزشکی و داروها
• بهبود مدیریت بحران در مواقع اضطراری

---

۸. مدارس، دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی

✅ کاربردها:

• کنترل ورود و خروج دانش‌آموزان و کارکنان
• نظارت بر کلاس‌های درس و جلوگیری از بروز مشکلات انضباطی
• تأمین امنیت خوابگاه‌های دانشجویی و فضاهای عمومی

✅ مزایا:

• کاهش خشونت و رفتارهای ناهنجار در محیط‌های آموزشی
• جلوگیری از ورود افراد غیرمجاز به محوطه مدارس و دانشگاه‌ها
• افزایش حس امنیت در بین دانش‌آموزان، دانشجویان و کارکنان

---

۹. هتل‌ها و اماکن تفریحی

✅ کاربردها:

• کنترل ورود و خروج مهمانان و کارکنان
• نظارت بر راهروها، لابی‌ها، پارکینگ‌ها و فضاهای تفریحی
• افزایش امنیت و جلوگیری از وقوع جرائم در مجموعه‌های تفریحی

✅ مزایا:

• افزایش رضایت مهمانان با تأمین امنیت بهتر
• کاهش احتمال وقوع سرقت و خرابکاری
• مدیریت بهتر کارکنان و خدمات هتل

---

۱۰. ساختمان‌های مسکونی و مجتمع‌های آپارتمانی

✅ کاربردها:

• کنترل درب‌های ورودی و خروجی مجتمع
• نظارت بر پارکینگ و فضاهای مشاع
• استفاده از دوربین‌های هوشمند با تشخیص حرکت برای افزایش امنیت

✅ مزایا:

• جلوگیری از ورود افراد غیرمجاز و سرقت
• افزایش ایمنی ساکنان و دارایی‌های آن‌ها
• امکان کنترل و نظارت از راه دور توسط ساکنان

---

جمع‌بندی

سیستم‌های نظارت تصویری تحت شبکه (IP) در صنایع مختلف برای افزایش امنیت، بهینه‌سازی فرآیندها، نظارت بر عملکرد کارکنان و کاهش هزینه‌های عملیاتی کاربرد دارند. این سیستم‌ها نه‌تنها به حفظ امنیت فیزیکی کمک می‌کنند، بلکه با ارائه قابلیت‌های هوشمند مانند تحلیل تصویر، تشخیص چهره و پردازش داده‌ها، بهبود مدیریت در سازمان‌ها و کسب‌وکارها را نیز امکان‌پذیر می‌کنند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 2. مفاهیم پایه شبکه و فناوری IP”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” title=”اصول و مفاهیم IP (Internet Protocol)” subtitle=”توضیحات کامل”]IP (Internet Protocol) یکی از مهم‌ترین پروتکل‌های ارتباطی در شبکه‌های کامپیوتری است که برای انتقال داده‌ها بین دستگاه‌های مختلف استفاده می‌شود. این پروتکل اساس عملکرد اینترنت و شبکه‌های خصوصی را تشکیل می‌دهد و نقش کلیدی در سیستم‌های نظارت تصویری تحت شبکه (IP-Based CCTV) دارد. در این بخش، به بررسی اصول و مفاهیم IP می‌پردازیم.

---

۱. تعریف پروتکل IP

IP (Internet Protocol) یک پروتکل لایه شبکه (Network Layer) در مدل OSI و TCP/IP است که وظیفه آدرس‌دهی و مسیریابی داده‌ها را بر عهده دارد. این پروتکل بسته‌های اطلاعاتی (Packets) را بین دستگاه‌های مختلف ارسال و دریافت می‌کند و به هر دستگاه در شبکه یک آدرس منحصر‌به‌فرد (IP Address) اختصاص می‌دهد.

✅ ویژگی‌های اصلی IP:

• بدون اتصال (Connectionless): قبل از ارسال داده‌ها، اتصال ثابتی بین فرستنده و گیرنده برقرار نمی‌شود.
• آدرس‌دهی منحصر‌به‌فرد: هر دستگاه در شبکه یک آدرس IP مشخص دارد.
• ارسال بهترین مسیر (Best-Effort Delivery): بسته‌ها بدون تضمین تحویل به مقصد ارسال می‌شوند.
• قابلیت مسیریابی: داده‌ها می‌توانند از طریق چندین مسیر مختلف به مقصد برسند.

---

۲. انواع نسخه‌های IP (IPv4 و IPv6)

دو نسخه اصلی پروتکل IP عبارتند از:

🔹 IPv4 (Internet Protocol Version 4)

✅ ویژگی‌ها:

• طول آدرس: ۳۲ بیت (۴ بخش عددی، مثل 192.168.1.1)
• حداکثر آدرس‌های ممکن: حدود ۴.۳ میلیارد آدرس
• نمایش به‌صورت: چهار بخش عددی (Octets) از ۰ تا ۲۵۵، جدا شده با نقطه
• رایج‌ترین نسخه مورد استفاده در شبکه‌های امروزی

✅ مثال آدرس IPv4:

192.168.1.10
10.0.0.1

🔹 IPv6 (Internet Protocol Version 6)

✅ ویژگی‌ها:

• طول آدرس: ۱۲۸ بیت (۸ بخش عددی هگزادسیمال، مثل 2001:db8::ff00:42:8329)
• حداکثر آدرس‌های ممکن: ۳۴۰ تریلیون تریلیون تریلیون آدرس
• نمایش به‌صورت: هگزادسیمال، جدا شده با دو نقطه (::)
• راهکار آینده برای کمبود آدرس‌های IPv4

✅ مثال آدرس IPv6:

2001:db8:85a3::8a2e:370:7334
fe80::1

💡 نکته: در سیستم‌های نظارت تصویری تحت شبکه، بیشتر از IPv4 استفاده می‌شود، اما برخی دستگاه‌های جدید از IPv6 نیز پشتیبانی می‌کنند.

---

۳. انواع آدرس‌های IP

آدرس‌های IP در شبکه‌ها به دسته‌های مختلف تقسیم می‌شوند:

🔹 آدرس‌های عمومی (Public IP) و خصوصی (Private IP)

✅ Public IP:

• آدرس‌های جهانی و منحصربه‌فرد که در اینترنت استفاده می‌شوند.
• توسط سازمان IANA مدیریت می‌شوند.
• مثال:

  8.8.8.8  (DNS Server گوگل)
  185.45.192.1 (آدرس یک وب‌سایت)
  

✅ Private IP:

• برای شبکه‌های داخلی (LAN, CCTV, سازمانی) استفاده می‌شود.
• توسط اینترنت قابل دسترسی نیستند.
• محدوده‌های استاندارد آدرس‌های خصوصی:

  192.168.0.0 – 192.168.255.255
  10.0.0.0 – 10.255.255.255
  172.16.0.0 – 172.31.255.255
  

💡 نکته: در سیستم‌های نظارت تصویری تحت شبکه، معمولاً دوربین‌ها و NVRها از Private IP استفاده می‌کنند.

---

🔹 آدرس‌های ایستا (Static) و پویا (Dynamic)

✅ Static IP (ایستا):

• آدرس ثابت که تغییر نمی‌کند و به‌صورت دستی تنظیم می‌شود.
• مناسب برای سرورها، دوربین‌های مداربسته و دستگاه‌های شبکه‌ای.

✅ Dynamic IP (پویا):

• آدرس به‌صورت خودکار توسط DHCP Server تغییر می‌کند.
• مناسب برای دستگاه‌های کاربری مانند موبایل، لپ‌تاپ و برخی دوربین‌های IP.

💡 نکته: در سیستم‌های CCTV تحت شبکه، بهتر است دوربین‌ها و NVRها آدرس IP ثابت (Static) داشته باشند تا مدیریت آن‌ها راحت‌تر باشد.

🔹 تنظیم IP استاتیک در یک دوربین نظارتی (مثال در سیستم لینوکس):

ifconfig eth0 192.168.1.100 netmask 255.255.255.0 up

---

۴. ساختار بسته‌های IP (IP Packet)

یک بسته IP شامل بخش‌های مختلفی است که اطلاعات مورد نیاز برای مسیریابی را در خود دارد. مهم‌ترین بخش‌های یک IP Packet عبارتند از:

✅ Header (سربرگ): شامل اطلاعات مبدأ، مقصد، طول داده، TTL، پروتکل مورد استفاده و غیره.
✅ Payload (داده): شامل محتوای واقعی اطلاعات که باید ارسال شود.
✅ Checksum: بررسی صحت داده‌های ارسال‌شده برای جلوگیری از خطا.

💡 نکته: بسته‌های IP می‌توانند توسط پروتکل‌هایی مانند TCP، UDP، HTTP و RTSP در سیستم‌های نظارت تصویری انتقال داده شوند.

---

۵. مفهوم Subnetting در شبکه‌های CCTV

Subnetting تکنیکی است که برای تقسیم یک شبکه بزرگ به چندین شبکه کوچک‌تر (Subnet) استفاده می‌شود.

✅ چرا Subnetting مهم است؟

• افزایش امنیت شبکه
• کاهش ترافیک داخلی
• بهینه‌سازی عملکرد دوربین‌ها و NVRها

✅ مثال تقسیم‌بندی یک شبکه CCTV:

Subnet 1: 192.168.1.0/24 → دوربین‌های نظارتی 
Subnet 2: 192.168.2.0/24 → سرورها و NVRها 
Subnet 3: 192.168.3.0/24 → دسترسی کاربران 

🔹 تنظیم Subnet Mask برای یک دوربین نظارتی:

ifconfig eth0 192.168.1.100 netmask 255.255.255.0 up

---

جمع‌بندی

پروتکل IP اساس شبکه‌های کامپیوتری و اینترنت را تشکیل می‌دهد و نقش کلیدی در سیستم‌های نظارت تصویری تحت شبکه دارد. نسخه‌های IPv4 و IPv6 در شبکه‌ها استفاده می‌شوند، اما IPv4 همچنان رایج‌تر است. همچنین، تنظیمات Static IP، Private IP و Subnetting در مدیریت صحیح دوربین‌ها و دستگاه‌های نظارتی اهمیت بالایی دارد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”2.1. آشنایی با پروتکل‌های اصلی شبکه”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” title=”TCP/IP” subtitle=”توضیحات کامل”]TCP/IP (Transmission Control Protocol / Internet Protocol) مجموعه‌ای از پروتکل‌های ارتباطی است که به‌عنوان اساس شبکه‌های کامپیوتری و اینترنت شناخته می‌شود. این مدل، مسئول انتقال داده‌ها بین دستگاه‌های مختلف در یک شبکه است و در سیستم‌های نظارت تصویری تحت شبکه (IP-Based CCTV) نقشی کلیدی ایفا می‌کند.

در این بخش، به بررسی مفاهیم TCP/IP، نحوه عملکرد آن و کاربردهایش در شبکه‌های CCTV می‌پردازیم.

---

۱. مدل TCP/IP چیست؟

TCP/IP مجموعه‌ای از پروتکل‌های ارتباطی است که برای ارسال و دریافت داده‌ها از طریق شبکه‌های کامپیوتری و اینترنت استفاده می‌شود. این مدل شامل ۴ لایه اصلی است که هرکدام وظایف مشخصی در پردازش داده‌ها دارند.

✅ ویژگی‌های TCP/IP:

• مقیاس‌پذیر: قابلیت کار در شبکه‌های کوچک (LAN) و شبکه‌های گسترده مانند اینترنت
• انعطاف‌پذیر: پشتیبانی از انواع مختلف سخت‌افزار و نرم‌افزار
• قابل اعتماد: استفاده از مکانیسم‌های کنترل خطا برای تضمین تحویل داده‌ها
• قابل مسیریابی: امکان ارسال داده‌ها از طریق مسیرهای مختلف در شبکه

---

۲. لایه‌های مدل TCP/IP

برخلاف مدل OSI که شامل ۷ لایه است، مدل TCP/IP دارای ۴ لایه است که وظایف مشابهی دارند.

🔹 لایه ۱: لایه پیوند داده (Network Access Layer)

✅ وظیفه: انتقال داده‌ها بین دستگاه‌های فیزیکی در شبکه
✅ پروتکل‌های مهم:

• Ethernet: برای اتصال دستگاه‌ها در شبکه‌های کابلی
• Wi-Fi: برای ارتباطات بی‌سیم
• PPP: پروتکل ارتباطی برای خطوط نقطه‌به‌نقطه

✅ کاربرد در نظارت تصویری:

• اتصال دوربین‌های IP به شبکه از طریق کابل شبکه (Ethernet) یا Wi-Fi
• استفاده از سوئیچ‌های PoE برای تأمین برق و اتصال دوربین‌ها

---

🔹 لایه ۲: لایه اینترنت (Internet Layer)

✅ وظیفه: آدرس‌دهی و مسیریابی بسته‌های داده در شبکه
✅ پروتکل‌های مهم:

• IP (Internet Protocol): تعیین آدرس مقصد و ارسال داده
• ICMP (Internet Control Message Protocol): بررسی مشکلات شبکه (مانند PING)
• ARP (Address Resolution Protocol): تبدیل آدرس IP به MAC Address

✅ کاربرد در نظارت تصویری:

• اختصاص IP Address به دوربین‌های مداربسته
• ارسال و دریافت داده‌های ویدئویی بین دوربین‌ها و NVR
• بررسی اتصال دوربین‌ها با استفاده از PING:

ping 192.168.1.100

---

🔹 لایه ۳: لایه انتقال (Transport Layer)

✅ وظیفه: مدیریت ارتباطات بین دستگاه‌ها و کنترل انتقال داده‌ها
✅ پروتکل‌های مهم:

• TCP (Transmission Control Protocol): ارتباط مطمئن و دارای کنترل خطا
• UDP (User Datagram Protocol): ارتباط سریع اما بدون تضمین تحویل

✅ مقایسه TCP و UDP در شبکه‌های CCTV:

ویژگی	TCP	UDP
سرعت انتقال	کمتر	بیشتر
کنترل خطا	دارد (مطمئن)	ندارد (غیرمطمئن)
استفاده در CCTV	معمولاً برای مدیریت و کنترل دوربین‌ها	برای پخش ویدئو (Streaming)

💡 نکته: در سیستم‌های نظارت تصویری، پخش زنده ویدئو معمولاً از UDP و ارتباطات مدیریتی از TCP استفاده می‌کند.

---

🔹 لایه ۴: لایه کاربرد (Application Layer)

✅ وظیفه: ارائه رابط کاربری و تعامل نرم‌افزارها با شبکه
✅ پروتکل‌های مهم:

• HTTP / HTTPS: نمایش ویدئو از طریق مرورگر
• RTSP (Real-Time Streaming Protocol): پخش زنده ویدئو
• FTP (File Transfer Protocol): انتقال فایل‌های ضبط‌شده
• SNMP (Simple Network Management Protocol): مدیریت و مانیتورینگ دوربین‌ها

✅ کاربرد در نظارت تصویری:

• مشاهده تصاویر زنده از دوربین‌ها با RTSP و HTTP
• دانلود فایل‌های ویدئویی ضبط‌شده از طریق FTP
• نظارت بر وضعیت دوربین‌ها با SNMP

🔹 مثال دسترسی به ویدئو زنده از طریق RTSP:

rtsp://admin:password@192.168.1.100:554/live

---

۳. مقایسه TCP و UDP در سیستم‌های نظارت تصویری

در شبکه‌های CCTV تحت شبکه، بسته به نیاز، از TCP یا UDP استفاده می‌شود.

✅ TCP (پروتکل کنترل انتقال)

• تضمین تحویل داده‌ها
• استفاده در مدیریت و کنترل دستگاه‌ها
• مناسب برای ارسال دستورات به دوربین‌های PTZ

✅ UDP (پروتکل دیتاگرام کاربر)

• سریع‌تر از TCP
• مناسب برای پخش زنده ویدئو (Live Streaming)
• عدم تضمین تحویل، اما کاهش تأخیر (Latency)

💡 در دوربین‌های مداربسته، ویدئوها معمولاً با UDP ارسال می‌شوند، اما دستورات کنترلی و مدیریتی از TCP استفاده می‌کنند.

---

۴. تنظیمات TCP/IP در سیستم‌های نظارت تصویری

✅ ۱. بررسی تنظیمات شبکه یک دوربین IP (در سیستم لینوکس):

ifconfig eth0

✅ ۲. تنظیم یک IP استاتیک برای دوربین IP:

ifconfig eth0 192.168.1.100 netmask 255.255.255.0 up

✅ ۳. بررسی ارتباط دوربین با سرور NVR با PING:

ping 192.168.1.10

✅ ۴. مشاهده جریان ویدئویی دوربین از طریق RTSP:

vlc rtsp://192.168.1.100:554/live

---

جمع‌بندی

پروتکل TCP/IP اساس شبکه‌های کامپیوتری و اینترنت است و در سیستم‌های نظارت تصویری تحت شبکه (IP CCTV) نقش کلیدی دارد. این مدل شامل ۴ لایه اصلی است که هرکدام وظایف خاصی مانند آدرس‌دهی، انتقال داده و مدیریت ارتباطات را بر عهده دارند.

در دوربین‌های نظارتی، TCP برای ارتباطات کنترلی و مدیریتی و UDP برای انتقال ویدئوهای زنده (Live Streaming) استفاده می‌شود. آشنایی با تنظیمات TCP/IP، نحوه آدرس‌دهی و روش‌های رفع مشکلات شبکه، برای راه‌اندازی و نگهداری سیستم‌های CCTV ضروری است.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” title=”UDP” subtitle=”توضیحات کامل”]UDP (User Datagram Protocol) یک پروتکل ارتباطی در لایه انتقال مدل TCP/IP است که داده‌ها را بدون کنترل خطا و تأیید دریافت ارسال می‌کند. این ویژگی باعث می‌شود سرعت انتقال بالا باشد، اما ممکن است برخی از بسته‌های داده از بین بروند.

در سیستم‌های نظارت تصویری تحت شبکه (IP-Based CCTV)، UDP به دلیل سرعت بالا و کاهش تأخیر (Latency) گزینه مناسبی برای پخش زنده (Live Streaming) است.

---

ویژگی‌های اصلی UDP

✅ بدون اتصال (Connectionless): نیازی به ایجاد و نگهداری یک ارتباط دائمی ندارد.
✅ بدون کنترل خطا: بسته‌های گمشده دوباره ارسال نمی‌شوند.
✅ سرعت بالا: مناسب برای ارسال ویدئوهای زنده و داده‌های زمان واقعی.
✅ پشتیبانی از Multicasting: ارسال هم‌زمان داده به چندین گیرنده.

---

مقایسه UDP و TCP در شبکه‌های نظارتی

ویژگی	UDP	TCP
سرعت انتقال	بالا	کمتر از UDP
کنترل خطا	ندارد	دارد
بازفرست داده‌های گمشده	خیر	بله
مصرف پهنای باند	کمتر	بیشتر
کاربرد در CCTV	پخش زنده (Streaming)	مدیریت و ارسال دستورات

💡 نتیجه: برای مشاهده زنده تصاویر دوربین‌ها از UDP و برای مدیریت دوربین‌ها (مثلاً کنترل دوربین PTZ) از TCP استفاده می‌شود.

---

کاربردهای UDP در سیستم‌های نظارت تصویری

✅ پخش زنده ویدئو (Live Streaming) بدون تاخیر محسوس
✅ ارسال داده‌های تصویری به چندین کلاینت هم‌زمان (Multicasting)
✅ اتصال سریع دوربین‌ها بدون نیاز به ایجاد ارتباط پایدار

🔹 نمونه‌ای از URL پخش ویدئو با UDP در دوربین مداربسته:

vlc udp://@239.255.1.1:1234

---

پیکربندی UDP در سیستم‌های نظارتی

✅ ۱. بررسی دسترسی به جریان ویدئویی دوربین از طریق UDP:

ffplay -i udp://192.168.1.100:1234

✅ ۲. تنظیم یک استریم ویدئویی بر بستر UDP روی سرور:

gst-launch-1.0 -v udpsrc port=1234 ! decodebin ! autovideosink

✅ ۳. بررسی بسته‌های ارسالی و دریافتی UDP روی شبکه:

tcpdump -i eth0 udp

---

جمع‌بندی

UDP یک پروتکل سریع و بدون تأخیر است که در پخش زنده ویدئو در سیستم‌های نظارت تصویری تحت شبکه کاربرد دارد. برخلاف TCP، در UDP خطاهای انتقال اصلاح نمی‌شوند، اما سرعت بالای آن برای ارسال تصاویر زنده و پشتیبانی از Multicasting ایده‌آل است. استفاده از تنظیمات مناسب UDP می‌تواند کارایی سیستم‌های نظارتی را بهینه کند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” title=”HTTP و HTTPS” subtitle=”توضیحات کامل”]HTTP (HyperText Transfer Protocol) و HTTPS (HyperText Transfer Protocol Secure) دو پروتکل مهم در لایه کاربردی (Application Layer) مدل TCP/IP هستند که برای انتقال داده‌ها بین سرور و کلاینت استفاده می‌شوند. در سیستم‌های نظارت تصویری تحت شبکه (IP-Based CCTV)، این پروتکل‌ها برای دسترسی به رابط کاربری دوربین‌های IP، مشاهده تصاویر زنده و مدیریت تنظیمات دستگاه‌ها استفاده می‌شوند.

---

ویژگی‌های HTTP و HTTPS

✅ HTTP (پروتکل انتقال ابرمتن):

• مبتنی بر متن ساده (Plain Text)
• فاقد رمزگذاری و امنیت
• استفاده در دسترسی به صفحات مدیریت دوربین‌های IP

✅ HTTPS (پروتکل امن انتقال ابرمتن):

• نسخه رمزگذاری‌شده و امن HTTP
• استفاده از TLS/SSL برای رمزگذاری داده‌ها
• محافظت در برابر حملات Man-in-the-Middle و شنود اطلاعات
• توصیه‌شده برای دسترسی به تنظیمات دوربین‌ها و سرورهای NVR از طریق اینترنت

💡 نتیجه: استفاده از HTTPS برای مدیریت و مشاهده تصاویر دوربین‌ها از راه دور توصیه می‌شود، زیرا امنیت اطلاعات را تضمین می‌کند.

---

کاربردهای HTTP و HTTPS در سیستم‌های نظارتی

✅ دسترسی به صفحه مدیریت دوربین‌های IP و NVR از طریق مرورگر
✅ دریافت تصاویر زنده (Live Streaming) از دوربین‌های تحت شبکه
✅ ارسال دستورات کنترلی برای تنظیمات دوربین از طریق API
✅ انتقال داده‌های نظارتی بین سرور و کلاینت در نرم‌افزارهای مانیتورینگ

🔹 مثال: دسترسی به صفحه مدیریت یک دوربین IP از طریق مرورگر

🔹 با HTTP (غیرامن):

http://192.168.1.100

🔹 با HTTPS (امن):

https://192.168.1.100

---

فعال‌سازی و پیکربندی HTTPS در دوربین‌های IP

✅ ۱. بررسی پشتیبانی دوربین از HTTPS:

• وارد تنظیمات Web Interface دوربین شوید.
• به بخش Network Settings رفته و گزینه HTTPS Enable را بررسی کنید.

✅ ۲. فعال‌سازی HTTPS در تنظیمات دوربین (روش گرافیکی):

• به صفحه تنظیمات وب دوربین بروید.
• وارد بخش Network → HTTPS Settings شوید.
• یک گواهینامه SSL/TLS ایجاد کنید یا یک SSL Certificate معتبر آپلود کنید.
• گزینه Enable HTTPS را فعال کنید و تنظیمات را ذخیره کنید.

✅ ۳. فعال‌سازی HTTPS از طریق CLI (برای دوربین‌های با قابلیت SSH):

ssh admin@192.168.1.100
configure terminal
set https enable
save settings

✅ ۴. بررسی فعال‌بودن HTTPS با دستور CURL:

curl -k https://192.168.1.100

---

مزایای استفاده از HTTPS در دوربین‌های نظارتی

✅ رمزگذاری داده‌ها برای جلوگیری از سرقت اطلاعات
✅ محافظت در برابر حملات سایبری مانند شنود و Man-in-the-Middle
✅ اتصال امن هنگام دسترسی به دوربین‌ها از طریق اینترنت
✅ امکان استفاده از APIهای امن برای ارسال دستورات کنترلی

---

جمع‌بندی

HTTP و HTTPS دو پروتکل مهم برای دسترسی به دوربین‌های تحت شبکه و مدیریت تنظیمات آنها هستند. HTTP بدون رمزگذاری و ناامن است، در حالی که HTTPS از رمزگذاری TLS/SSL استفاده می‌کند و امنیت بیشتری دارد. در سیستم‌های نظارتی تحت شبکه، استفاده از HTTPS برای دسترسی از راه دور توصیه می‌شود تا از حملات سایبری و سرقت اطلاعات جلوگیری شود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” title=”تعریف و کاربرد آدرس‌دهی IP (Static vs. Dynamic)” subtitle=”توضیحات کامل”]در سیستم‌های نظارت تصویری تحت شبکه (IP-Based CCTV)، هر دوربین و دستگاه شبکه نیاز به یک آدرس IP (Internet Protocol Address) دارد تا در شبکه شناسایی و مدیریت شود. آدرس‌دهی IP به دو نوع اصلی تقسیم می‌شود:

1. آدرس‌دهی استاتیک (Static IP)
2. آدرس‌دهی داینامیک (Dynamic IP – DHCP)

---

۱. آدرس‌دهی استاتیک (Static IP)

Static IP یک آدرس ثابت و تغییرناپذیر است که به یک دستگاه اختصاص داده می‌شود. در سیستم‌های نظارتی، این روش بیشتر برای دوربین‌ها، NVRها و سرورهای مرکزی استفاده می‌شود.

✅ ویژگی‌های Static IP:

• آدرس به‌صورت دستی تنظیم می‌شود و تغییر نمی‌کند.
• قابلیت دسترسی و مدیریت آسان از راه دور.
• کاهش مشکلات ناشی از تغییر آدرس IP.
• مناسب برای دوربین‌های ثابت و سرورها که باید همیشه در دسترس باشند.

🔹 مثال تنظیم آدرس IP استاتیک برای یک دوربین IP:

IP Address: 192.168.1.100  
Subnet Mask: 255.255.255.0  
Gateway: 192.168.1.1  
DNS: 8.8.8.8  

✅ روش تنظیم Static IP در یک دوربین IP:
۱. ورود به پنل وب دوربین:

• آدرس پیش‌فرض دوربین را در مرورگر وارد کنید (مثلاً http://192.168.1.100).
• با نام کاربری و رمز عبور وارد شوید.

۲. تغییر آدرس IP:

• وارد Network Settings شوید.
• گزینه Static IP را انتخاب کنید و آدرس موردنظر را تنظیم کنید.
• تغییرات را ذخیره کرده و دوربین را راه‌اندازی مجدد کنید.

۳. تنظیم Static IP از طریق CLI (در دوربین‌های دارای SSH):

ssh admin@192.168.1.100
configure terminal
set network ip 192.168.1.101 255.255.255.0 192.168.1.1
save settings

---

۲. آدرس‌دهی داینامیک (Dynamic IP – DHCP)

در این روش، یک سرور DHCP به‌طور خودکار آدرس IP را به دستگاه‌ها اختصاص می‌دهد. این روش در شبکه‌های بزرگ استفاده می‌شود، اما برای سیستم‌های نظارت تصویری چندان توصیه نمی‌شود.

✅ ویژگی‌های Dynamic IP:

• اختصاص خودکار آدرس IP توسط روتر یا سرور DHCP.
• عدم نیاز به تنظیم دستی آدرس IP.
• امکان تغییر آدرس دوربین در هر بار روشن شدن (مشکل در دسترسی مداوم).
• مناسب برای دستگاه‌های متحرک یا موقت مانند لپ‌تاپ‌های متصل به شبکه.

🔹 فعال‌سازی DHCP در یک دوربین IP (روش گرافیکی):

• وارد صفحه مدیریت دوربین شوید.
• در Network Settings گزینه Obtain IP Address Automatically (DHCP) را انتخاب کنید.
• تنظیمات را ذخیره کرده و دوربین را راه‌اندازی مجدد کنید.

🔹 فعال‌سازی DHCP از طریق CLI:

ssh admin@192.168.1.100
configure terminal
set network dhcp enable
save settings

✅ بررسی آدرس IP اختصاص‌یافته توسط DHCP:

ipconfig (در ویندوز)
ifconfig (در لینوکس)

---

۳. مقایسه Static IP و Dynamic IP در شبکه‌های CCTV

ویژگی	Static IP	Dynamic IP (DHCP)
تخصیص آدرس	دستی	خودکار
امکان تغییر آدرس	ندارد	دارد
مناسب برای دوربین‌ها و NVRها	بله	خیر
دسترسی از راه دور	آسان	مشکل (به دلیل تغییر آدرس)
نیاز به DHCP Server	ندارد	دارد

💡 نتیجه: برای دوربین‌های نظارتی و سرورهای NVR، استفاده از Static IP توصیه می‌شود تا مشکلات ناشی از تغییر آدرس و قطع ارتباط برطرف شود.

---

۴. تنظیم ترکیبی: رزرو آدرس IP در DHCP

اگر مجبور به استفاده از DHCP هستید اما نمی‌خواهید آدرس دوربین تغییر کند، می‌توانید از رزرو DHCP (DHCP Reservation) استفاده کنید. این روش باعث می‌شود همیشه یک IP مشخص به یک دوربین اختصاص داده شود.

✅ مراحل رزرو آدرس IP در DHCP (در روترهای MikroTik, Cisco, TP-Link):

1. وارد تنظیمات روتر شوید.
2. به بخش DHCP Server → Address Reservation بروید.
3. آدرس MAC دوربین را ثبت کنید.
4. یک IP ثابت برای آن تنظیم کنید.

🔹 رزرو آدرس IP در MikroTik از طریق CLI:

/ip dhcp-server lease
add address=192.168.1.100 mac-address=AA:BB:CC:DD:EE:FF comment="CCTV Camera"

---

جمع‌بندی

در سیستم‌های نظارت تصویری تحت شبکه، انتخاب روش آدرس‌دهی اهمیت زیادی دارد:

🔹 Static IP: توصیه‌شده برای دوربین‌ها، NVR و سرورها جهت اطمینان از دسترسی پایدار.
🔹 Dynamic IP (DHCP): مناسب برای دستگاه‌های متحرک یا موقتی اما مشکل‌ساز برای دوربین‌های نظارتی.
🔹 DHCP Reservation: ترکیب مزایای هر دو روش برای جلوگیری از تغییر آدرس IP در DHCP.

برای مدیریت بهتر سیستم‌های CCTV، همواره از Static IP یا رزرو DHCP استفاده کنید تا از مشکلات تغییر آدرس جلوگیری شود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” title=”مفهوم Subnetting و VLAN در شبکه‌های CCTV” subtitle=”توضیحات کامل”]در سیستم‌های نظارت تصویری تحت شبکه (IP-Based CCTV)، مفاهیمی مانند Subnetting و VLAN برای مدیریت بهینه شبکه، کاهش ترافیک غیرضروری و بهبود امنیت به کار می‌روند.

• Subnetting برای تقسیم شبکه به بخش‌های کوچکتر (Subnet) استفاده می‌شود.
• VLAN برای ایجاد شبکه‌های مجازی جداگانه روی یک شبکه فیزیکی به کار می‌رود.

---

Subnetting در شبکه‌های CCTV

۱. تعریف Subnetting

Subnetting فرآیندی است که در آن یک شبکه بزرگ (IP Range) به چندین زیرشبکه (Subnet) کوچکتر تقسیم می‌شود. این کار به بهینه‌سازی مدیریت IP، افزایش امنیت و کاهش ترافیک شبکه کمک می‌کند.

✅ چرا در CCTV از Subnetting استفاده می‌شود؟

• جداسازی دوربین‌ها، سرورها و کاربران کلاینت برای جلوگیری از تداخل ترافیک.
• کاهش ترافیک Broadcast و افزایش عملکرد شبکه.
• افزایش امنیت با جلوگیری از دسترسی غیرمجاز به دوربین‌های نظارتی.

---

۲. مثال Subnetting در شبکه نظارتی

🔹 شبکه بدون Subnetting:
تمام دستگاه‌ها در یک شبکه واحد با Subnet Mask 255.255.255.0 هستند:

Network: 192.168.1.0/24
Gateway: 192.168.1.1
DVR: 192.168.1.10
Camera 1: 192.168.1.101
Camera 2: 192.168.1.102

💡 مشکل: اگر تعداد دوربین‌ها زیاد شود، ترافیک شبکه افزایش یافته و کارایی کاهش می‌یابد.

🔹 شبکه با Subnetting:
با تقسیم شبکه به دو Subnet، دوربین‌ها و کاربران جدا می‌شوند:

• Subnet 1 (برای دوربین‌ها): 192.168.1.0/25

  Network: 192.168.1.0/25
  Gateway: 192.168.1.1
  Camera 1: 192.168.1.10
  Camera 2: 192.168.1.11
  

• Subnet 2 (برای کاربران و NVR): 192.168.1.128/25

  Network: 192.168.1.128/25
  Gateway: 192.168.1.129
  NVR: 192.168.1.130
  Operator PC: 192.168.1.140
  

✅ نتیجه: ترافیک دوربین‌ها و کاربران از هم جدا شده و کارایی شبکه افزایش می‌یابد.

---

VLAN در شبکه‌های نظارتی

۱. تعریف VLAN (Virtual Local Area Network)

VLAN یک شبکه مجازی است که چندین دستگاه را در یک گروه منطقی قرار می‌دهد، حتی اگر از نظر فیزیکی در یک شبکه باشند.

✅ چرا در CCTV از VLAN استفاده می‌شود؟

• جداسازی دوربین‌ها، سرورها و کاربران کلاینت در شبکه.
• افزایش امنیت با محدود کردن ارتباط بین VLANها.
• کاهش ترافیک شبکه و بهینه‌سازی عملکرد.

---

۲. مثال VLAN در شبکه‌های CCTV

🔹 بدون VLAN (ترافیک مختلط و غیرامن):

Switch بدون VLAN
دوربین‌ها، سرورها و کلاینت‌ها همه در یک شبکه مشترک

💡 مشکل: همه دستگاه‌ها می‌توانند به همدیگر دسترسی داشته باشند، امنیت پایین است.

🔹 با VLAN (شبکه‌های مجزا و امن):

VLAN 10: مخصوص دوربین‌ها
VLAN 20: مخصوص NVR و سرورها
VLAN 30: مخصوص کاربران کلاینت

✅ پیکربندی VLAN روی سوئیچ (Cisco):

configure terminal
vlan 10
name CCTV_Cameras
exit
vlan 20
name NVR_Servers
exit
vlan 30
name Operators
exit

✅ تخصیص VLAN به پورت‌ها (مثلاً پورت 1 تا 10 برای دوربین‌ها، 11 تا 20 برای NVR):

interface range gigabitEthernet 1/0/1-10
switchport mode access
switchport access vlan 10
exit

interface range gigabitEthernet 1/0/11-20
switchport mode access
switchport access vlan 20
exit

---

مقایسه Subnetting و VLAN در شبکه‌های CCTV

ویژگی	Subnetting	VLAN
نوع پیاده‌سازی	بر پایه آدرس‌های IP	بر پایه پورت‌های سوئیچ
نیاز به سوئیچ مدیریت‌شده	ندارد	دارد
محدودیت ترافیک شبکه	محدود در سطح IP	محدود در سطح لایه 2 (Ethernet)
افزایش امنیت	متوسط	بالا
کاربرد در CCTV	جداسازی شبکه‌های دوربین و کلاینت از طریق IP	ایجاد شبکه‌های مستقل برای دوربین‌ها و سرورها

---

جمع‌بندی

🔹 Subnetting شبکه را در سطح IP تقسیم کرده و برای مدیریت بهتر آدرس‌ها و کاهش ترافیک شبکه مناسب است.
🔹 VLAN دستگاه‌های شبکه را در سطح سوئیچ به صورت مجازی جدا کرده و امنیت بالاتر و کاهش ترافیک داخلی را فراهم می‌کند.
🔹 بهترین روش در شبکه‌های CCTV، ترکیب Subnetting و VLAN است تا هم بهینه‌سازی شبکه و هم امنیت دوربین‌ها تضمین شود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 3. اجزای اصلی سیستم‌های نظارت تصویری تحت شبکه”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”3.1. دوربین‌های IP”]

[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” title=”انواع دوربین‌ها (ثابت، متحرک، PTZ ،360 درجه)” subtitle=”توضیحات کامل”]در سیستم‌های نظارت تصویری تحت شبکه (IP-Based CCTV)، انتخاب نوع دوربین نقش مهمی در پوشش محیط، کیفیت نظارت و کارایی سیستم دارد. دوربین‌ها از نظر قابلیت حرکت و پوشش زاویه دید به چند دسته اصلی تقسیم می‌شوند:

1. دوربین‌های ثابت (Fixed)
2. دوربین‌های متحرک (Varifocal)
3. دوربین‌های گردان PTZ (Pan-Tilt-Zoom)
4. دوربین‌های 360 درجه (Fisheye/Panoramic)

---

۱. دوربین‌های ثابت (Fixed Cameras)

🔹 ویژگی‌ها:

• زاویه دید و جهت دوربین ثابت است.
• برای نظارت بر یک نقطه مشخص بدون نیاز به تغییر زاویه مناسب است.
• دارای لنز ثابت (Fixed Lens) با فاصله کانونی مشخص (مثلاً 2.8mm، 4mm، 6mm).

🔹 کاربردها:
✅ نظارت درب‌های ورودی و خروجی
✅ راهروها و راه‌پله‌ها
✅ نظارت بر صندوق‌های فروشگاهی

🔹 نحوه نصب و تنظیم زاویه دید:

1. نصب دوربین در محل موردنظر  
2. تنظیم زاویه دید قبل از محکم کردن براکت  
3. تست تصویر و تنظیم در نرم‌افزار NVR  

---

۲. دوربین‌های متحرک (Varifocal Cameras)

🔹 ویژگی‌ها:

• دارای لنز متغیر (Varifocal Lens) با قابلیت تنظیم فاصله کانونی (مثلاً ۲.۸ تا ۱۲ میلی‌متر).
• امکان تنظیم دستی یا خودکار زاویه دید و بزرگ‌نمایی دارد.
• مناسب برای محیط‌هایی که نیاز به تغییر فوکوس و زاویه دید دارند.

🔹 کاربردها:
✅ نظارت بر محوطه‌های وسیع مانند پارکینگ‌ها
✅ اماکن تجاری و صنعتی با نیاز به تغییر زاویه دید

🔹 تنظیم فاصله کانونی در یک دوربین Varifocal:

1. ورود به تنظیمات دوربین  
2. تغییر مقدار Zoom و Focus در نرم‌افزار  
3. ذخیره تنظیمات و بررسی کیفیت تصویر  

---

۳. دوربین‌های گردان PTZ (Pan-Tilt-Zoom)

🔹 ویژگی‌ها:

• قابلیت چرخش افقی (Pan) و عمودی (Tilt) دارد.
• دارای بزرگ‌نمایی اپتیکال (Zoom) برای مشاهده جزئیات بیشتر.
• امکان کنترل دستی یا خودکار از طریق NVR یا نرم‌افزار VMS.

🔹 کاربردها:
✅ نظارت بر محیط‌های باز مانند میادین شهری
✅ کنترل ترافیک و جاده‌ها
✅ نظارت بر سالن‌های تولید و انبارها

🔹 دستورات کنترل PTZ از طریق پروتکل ONVIF یا RS485:

Move Left: ptz_control --pan -10
Move Right: ptz_control --pan +10
Zoom In: ptz_control --zoom +5
Zoom Out: ptz_control --zoom -5

✅ پیکربندی مسیرهای گشت خودکار (Auto Patrol Mode):

1. ورود به تنظیمات دوربین  
2. تعریف نقاط موردنظر (Preset Points)  
3. تنظیم سرعت حرکت و توقف در هر نقطه  
4. ذخیره و فعال‌سازی گشت خودکار  

---

۴. دوربین‌های 360 درجه (Fisheye/Panoramic Cameras)

🔹 ویژگی‌ها:

• دارای لنز Fisheye برای پوشش زاویه دید ۳۶۰ درجه.
• برخی مدل‌ها از فناوری De-Warping برای تصحیح تصویر استفاده می‌کنند.
• مناسب برای مکان‌هایی که نیاز به پوشش وسیع با کمترین تعداد دوربین دارند.

🔹 کاربردها:
✅ نظارت در سالن‌های بزرگ، فروشگاه‌ها و لابی‌ها
✅ نظارت بر محیط‌های داخلی بدون نقاط کور

🔹 فعال‌سازی حالت‌های مختلف نمایش تصویر در دوربین‌های ۳۶۰ درجه:

1. ورود به نرم‌افزار مدیریت تصویر  
2. انتخاب حالت نمایش (Fisheye، Panoramic، Quad View)  
3. تنظیم روشنایی و زاویه دید  
4. ذخیره تغییرات  

---

مقایسه انواع دوربین‌های نظارت تصویری

نوع دوربین	زاویه دید	قابلیت بزرگ‌نمایی	قابلیت چرخش	کاربرد اصلی
ثابت (Fixed)	محدود	ندارد	ندارد	نظارت بر یک نقطه مشخص
متحرک (Varifocal)	قابل تنظیم	دستی	ندارد	محوطه‌های متغیر
PTZ	گسترده	اپتیکال و دیجیتال	بله	اماکن وسیع و حساس
۳۶۰ درجه	بسیار گسترده	ندارد	ندارد	نظارت کلی بر فضاها

---

جمع‌بندی

🔹 دوربین‌های ثابت: مناسب برای نقاط مشخص با نیاز به نظارت مداوم و بدون تغییر زاویه.
🔹 دوربین‌های متحرک: دارای لنز قابل تنظیم برای تغییر زاویه دید در محیط‌های متغیر.
🔹 دوربین‌های PTZ: قابلیت چرخش و زوم پیشرفته، ایده‌آل برای فضاهای وسیع.
🔹 دوربین‌های ۳۶۰ درجه: برای پوشش حداکثری محیط بدون نقطه کور.

💡 انتخاب صحیح نوع دوربین بسته به نیاز امنیتی، بودجه و شرایط محیطی انجام می‌شود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” title=”نقش لنزها و تفاوت لنزهای ثابت و متغیر” subtitle=”توضیحات کامل”]لنز یکی از مهم‌ترین اجزای دوربین‌های نظارت تصویری است که تأثیر مستقیم بر زاویه دید، کیفیت تصویر و قابلیت بزرگ‌نمایی دارد. انتخاب نوع لنز مناسب می‌تواند در بهینه‌سازی نظارت، کاهش هزینه‌ها و افزایش کارایی سیستم‌های CCTV بسیار مؤثر باشد.

---

۱. نقش لنز در دوربین‌های نظارتی

✅ کنترل زاویه دید: تعیین می‌کند که دوربین چه مقدار از محیط را پوشش دهد.
✅ تنظیم میزان بزرگ‌نمایی: مشخص می‌کند که چه مقدار از تصویر دارای جزئیات بالا باشد.
✅ تأثیر بر وضوح تصویر: کیفیت و نوع لنز می‌تواند بر روی شارپنس و جزئیات تصویر اثر بگذارد.
✅ کنترل میزان نور ورودی: دیافراگم لنز میزان نور واردشده به سنسور را تنظیم می‌کند که برای تصویربرداری در نور کم مهم است.

---

۲. انواع لنز در دوربین‌های نظارتی

لنزهای مورد استفاده در دوربین‌های CCTV به دو دسته اصلی ثابت (Fixed) و متغیر (Varifocal و Motorized) تقسیم می‌شوند.

نوع لنز	زاویه دید	قابلیت تغییر فاصله کانونی	کاربرد اصلی
ثابت (Fixed Lens)	ثابت	ندارد	نظارت بر نقاط مشخص
متغیر دستی (Varifocal Lens)	قابل تغییر	دستی	محیط‌های متغیر
متغیر موتوردار (Motorized Lens)	قابل تغییر	خودکار	محیط‌های وسیع و حساس

---

۳. لنزهای ثابت (Fixed Lens)

🔹 ویژگی‌ها:

• دارای یک فاصله کانونی ثابت (مثلاً ۲.۸mm، ۴mm، ۶mm).
• زاویه دید از پیش تعیین‌شده و قابل تغییر نیست.
• مقرون‌به‌صرفه و مناسب برای نقاطی که نیازی به تغییر زاویه دید ندارند.

🔹 کاربردها:
✅ نظارت بر ورودی‌ها و خروجی‌ها
✅ راهروها و راه‌پله‌ها
✅ محوطه‌های کوچک با زاویه دید ثابت

🔹 مثال زاویه دید در لنزهای ثابت:

فاصله کانونی لنز	زاویه دید تقریبی
۲.۸mm	۹۰ تا ۱۱۰ درجه
۴mm	۶۰ تا ۷۵ درجه
۶mm	۴۰ تا ۵۰ درجه

---

۴. لنزهای متغیر دستی (Varifocal Lens)

🔹 ویژگی‌ها:

• امکان تنظیم دستی فاصله کانونی (مثلاً ۲.۸mm تا ۱۲mm).
• قابلیت تغییر زاویه دید و سطح بزرگ‌نمایی.
• نیاز به تنظیم دستی در زمان نصب یا تغییر شرایط نظارت.

🔹 کاربردها:
✅ نظارت در فضاهای باز و متغیر
✅ امکان تنظیم زاویه دید بسته به نیاز کاربر
✅ نقاطی که نیاز به تغییر میدان دید دارند

🔹 تنظیم فاصله کانونی در یک لنز Varifocal:

1. ورود به تنظیمات دوربین از طریق رابط کاربری  
2. تغییر مقدار Zoom و Focus به مقدار دلخواه  
3. بررسی وضوح تصویر و ذخیره تنظیمات  

---

۵. لنزهای متغیر موتوردار (Motorized Lens)

🔹 ویژگی‌ها:

• دارای موتور داخلی برای تغییر خودکار فاصله کانونی.
• تنظیم فاصله کانونی و فوکوس از راه دور از طریق NVR یا نرم‌افزار.
• دقت بالاتر نسبت به لنزهای متغیر دستی.

🔹 کاربردها:
✅ مناطق وسیع مانند پارکینگ‌ها و جاده‌ها
✅ کنترل از راه دور و تغییر زاویه دید به‌صورت خودکار
✅ نظارت بر مناطق حساس و متغیر

🔹 دستورات تغییر فاصله کانونی در یک لنز موتوردار:

Zoom In: camera_control --zoom +5  
Zoom Out: camera_control --zoom -5  
Auto Focus: camera_control --autofocus enable  

---

۶. مقایسه لنزهای ثابت و متغیر

ویژگی	لنز ثابت	لنز متغیر دستی	لنز متغیر موتوردار
زاویه دید	ثابت	قابل تنظیم	قابل تنظیم
قابلیت زوم	ندارد	دستی	خودکار
نحوه تنظیم	هنگام نصب	دستی	از راه دور
کاربرد اصلی	محیط‌های ثابت	محیط‌های متغیر	محیط‌های حساس

---

جمع‌بندی

🔹 لنزهای ثابت برای نقاط مشخص و بدون تغییر زاویه دید مناسب هستند.
🔹 لنزهای متغیر دستی امکان تنظیم زاویه دید را دارند اما نیاز به تنظیم دستی دارند.
🔹 لنزهای متغیر موتوردار پیشرفته‌تر بوده و از راه دور قابل تنظیم هستند، که برای محیط‌های وسیع و حساس ایده‌آل‌اند.

💡 انتخاب نوع لنز بستگی به نیاز نظارتی، بودجه و شرایط محیطی دارد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” title=”ویژگی‌های پیشرفته مانند IR ،WDR و 4K” subtitle=”توضیحات کامل”]دوربین‌های نظارتی مدرن به ویژگی‌های پیشرفته‌ای مجهز شده‌اند که به بهبود کیفیت تصویر، افزایش دید در شرایط مختلف نوری و ارائه جزئیات دقیق کمک می‌کنند. سه مورد از مهم‌ترین فناوری‌های پیشرفته در دوربین‌های نظارت تصویری تحت شبکه (IP-Based CCTV) عبارت‌اند از:

1. فناوری دید در شب مادون قرمز (IR – Infrared)
2. فناوری محدوده دینامیکی گسترده (WDR – Wide Dynamic Range)
3. کیفیت تصویر 4K و رزولوشن‌های بالا

---

۱. فناوری دید در شب مادون قرمز (IR – Infrared)

🔹 ویژگی‌ها:

• امکان مشاهده تصاویر در تاریکی مطلق.
• استفاده از LEDهای مادون قرمز (IR LED) برای روشن کردن محیط بدون دیده شدن نور.
• دو نوع اصلی IR Passive و IR Active در دوربین‌های مدرن وجود دارد.

🔹 کاربردها:
✅ نظارت شبانه بر اماکن امنیتی و صنعتی
✅ پارکینگ‌ها، جاده‌ها و فضاهای باز
✅ محیط‌های داخلی مانند انبارها و فروشگاه‌ها

🔹 فعال‌سازی و تنظیم IR در دوربین‌های IP:

1. ورود به تنظیمات دوربین از طریق رابط کاربری  
2. رفتن به بخش "Night Vision" یا "IR Settings"  
3. فعال‌سازی حالت **Auto IR** برای تغییر خودکار بین روز و شب  
4. تنظیم شدت IR برای جلوگیری از نوردهی بیش از حد  
5. ذخیره تغییرات  

🔹 مشکلات رایج و راهکارها:

مشکل	راهکار
بازتاب نور IR در شیشه یا دیوارهای نزدیک	تغییر زاویه دوربین یا استفاده از IR Cut Filter
کاهش برد دید در شب	استفاده از دوربین با IR قوی‌تر (مثلاً 50m، 100m)
تصاویر بیش از حد روشن یا تاریک	تنظیم دستی میزان نور IR در نرم‌افزار

---

۲. فناوری محدوده دینامیکی گسترده (WDR – Wide Dynamic Range)

🔹 ویژگی‌ها:

• تعادل نوردهی در محیط‌های با تضاد نوری بالا (مثلاً ورودی ساختمان).
• کاهش سایه‌های شدید و نورهای بیش از حد در تصویر.
• دو نوع WDR دیجیتال (DWDR) و WDR واقعی (True WDR – Sensor Based).

🔹 کاربردها:
✅ دوربین‌های نظارتی در ورودی ساختمان‌ها و فروشگاه‌ها
✅ نظارت بر محیط‌های داخلی با پنجره‌های بزرگ و نور متغیر
✅ استفاده در دوربین‌های ترافیکی برای مشاهده جزئیات خودروها

🔹 فعال‌سازی و تنظیم WDR در دوربین‌های IP:

1. ورود به تنظیمات تصویر دوربین  
2. رفتن به بخش "WDR Settings"  
3. انتخاب مقدار **Low، Medium، High** (بسته به میزان نور محیط)  
4. ذخیره تنظیمات و بررسی تصویر  

🔹 مقایسه WDR دیجیتال و WDR واقعی:

ویژگی	DWDR (دیجیتال)	True WDR (سنسور فیزیکی)
نحوه عملکرد	پردازش نرم‌افزاری	استفاده از دو سنسور نوری با نوردهی مختلف
کیفیت تصویر	متوسط	بالا، مناسب برای محیط‌های پرنور
کاربرد	نظارت معمولی	محیط‌های با تضاد نوری زیاد

---

۳. کیفیت تصویر 4K و رزولوشن‌های بالا

🔹 ویژگی‌ها:

• رزولوشن ۴ برابر Full HD (1920×1080) برابر با 3840×2160 پیکسل.
• ارائه جزئیات بسیار دقیق، مناسب برای بزرگ‌نمایی دیجیتال بدون افت کیفیت.
• نیاز به پهنای باند و فضای ذخیره‌سازی بالا.

🔹 کاربردها:
✅ نظارت تصویری در محیط‌های وسیع مانند پارکینگ‌ها و مراکز خرید
✅ شناسایی چهره و پلاک خودروها با جزئیات بالا
✅ استفاده در سیستم‌های امنیتی پیشرفته

🔹 تنظیم رزولوشن 4K در دوربین‌های تحت شبکه:

1. ورود به تنظیمات تصویر دوربین  
2. رفتن به بخش "Resolution & Frame Rate"  
3. انتخاب رزولوشن **3840×2160 (4K)**  
4. تنظیم نرخ فریم مناسب (مثلاً **15fps یا 30fps**)  
5. ذخیره تنظیمات  

🔹 مقایسه رزولوشن‌های مختلف:

رزولوشن	ابعاد (پیکسل)	جزئیات تصویر
HD (720p)	1280×720	کیفیت متوسط
Full HD (1080p)	1920×1080	مناسب برای اکثر کاربردها
4K (2160p)	3840×2160	جزئیات بالا، نیاز به ذخیره‌سازی بیشتر

🔹 نکات مهم هنگام استفاده از دوربین‌های 4K:

• افزایش مصرف پهنای باند: توصیه می‌شود از فشرده‌سازی H.265 برای کاهش حجم فایل‌ها استفاده شود.
• نیاز به فضای ذخیره‌سازی بیشتر: هارددیسک‌های NAS یا Cloud Storage گزینه‌های مناسبی هستند.

---

جمع‌بندی

🔹 فناوری IR: امکان مشاهده تصاویر در تاریکی مطلق با استفاده از نور مادون قرمز.
🔹 فناوری WDR: بهبود کیفیت تصویر در محیط‌های با نور متضاد و کاهش سایه‌های شدید.
🔹 کیفیت 4K: ارائه جزئیات بسیار بالا، مناسب برای نظارت در اماکن حساس.

💡 انتخاب این ویژگی‌ها بستگی به نیاز نظارتی، شرایط محیطی و هزینه‌های ذخیره‌سازی دارد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”3.2. سوئیچ‌ها و روترها”]

 

[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” title=”نقش سوئیچ‌های PoE در سیستم‌های CCTV” subtitle=”توضیحات کامل”]یکی از مهم‌ترین اجزای شبکه‌های نظارت تصویری سوئیچ‌های PoE (Power over Ethernet) هستند. این سوئیچ‌ها علاوه بر انتقال داده‌های تصویری، امکان تأمین برق دوربین‌های IP را از طریق همان کابل شبکه فراهم می‌کنند. استفاده از سوئیچ‌های PoE باعث کاهش هزینه‌های سیم‌کشی، بهینه‌سازی مدیریت توان، و افزایش انعطاف‌پذیری سیستم‌های CCTV می‌شود.

---

۱. سوئیچ PoE چیست؟

🔹 Power over Ethernet (PoE) یک فناوری است که به دستگاه‌هایی مانند دوربین‌های نظارتی، تلفن‌های تحت شبکه (VoIP)، و اکسس پوینت‌های بی‌سیم این امکان را می‌دهد که برق موردنیاز خود را از همان کابل شبکه (Ethernet) دریافت کنند.
🔹 این قابلیت نیاز به آداپتورهای برق جداگانه و سیم‌کشی برق اضافی را از بین می‌برد.

---

۲. مزایای استفاده از سوئیچ‌های PoE در سیستم‌های نظارتی

✅ کاهش هزینه‌های کابل‌کشی: نیازی به کابل برق جداگانه برای دوربین‌ها نیست.
✅ نصب ساده‌تر و سریع‌تر: تنها با یک کابل شبکه می‌توان هم داده‌ها و هم برق را ارسال کرد.
✅ افزایش امنیت و مدیریت متمرکز: قابلیت کنترل روشن/خاموش کردن دوربین‌ها از راه دور.
✅ انعطاف‌پذیری بیشتر: امکان نصب دوربین در مکان‌هایی که دسترسی به برق مشکل است.
✅ کاهش تعداد آداپتورها و تجهیزات اضافی: کمتر شدن احتمال خرابی و هزینه‌های نگهداری.

---

۳. انواع استانداردهای PoE در دوربین‌های نظارتی

سوئیچ‌های PoE از استانداردهای مختلفی پشتیبانی می‌کنند که میزان توان خروجی را تعیین می‌کند:

استاندارد PoE	حداکثر توان خروجی در هر پورت	کاربرد اصلی
PoE (802.3af)	۱۵.۴ وات	دوربین‌های معمولی و کم‌مصرف
PoE+ (802.3at)	۳۰ وات	دوربین‌های PTZ و دوربین‌های با IR قوی
PoE++ (802.3bt – Type 3)	۶۰ وات	دوربین‌های پیشرفته با مصرف بالا
PoE++ (802.3bt – Type 4)	۹۰ وات	دوربین‌های صنعتی و سنسورهای خاص

🔹 دوربین‌های ساده و ثابت معمولاً با استاندارد PoE (802.3af) کار می‌کنند، اما دوربین‌های PTZ یا دوربین‌های IR قوی به PoE+ یا PoE++ نیاز دارند.

---

۴. نحوه انتخاب سوئیچ PoE مناسب برای سیستم CCTV

هنگام انتخاب سوئیچ PoE برای یک سیستم نظارت تصویری تحت شبکه باید به چند عامل مهم توجه کرد:

🔸 تعداد پورت‌ها: بر اساس تعداد دوربین‌های IP موجود در شبکه انتخاب شود.
🔸 توان خروجی کل: مجموع توان موردنیاز برای تمامی دوربین‌های متصل را پشتیبانی کند.
🔸 استاندارد PoE: اگر از دوربین‌های PTZ یا با IR قوی استفاده می‌شود، سوئیچ باید PoE+ یا PoE++ را پشتیبانی کند.
🔸 پهنای باند و ظرفیت انتقال داده: برای سیستم‌های 4K بهتر است از سوئیچ‌های گیگابیتی (Gigabit PoE Switch) استفاده شود.
🔸 ویژگی‌های مدیریتی: امکان مدیریت از راه دور، VLAN، QoS، و تنظیمات امنیتی داشته باشد.

🔹 مثال: اگر ۸ دوربین PoE با مصرف هرکدام ۷ وات داشته باشیم، مجموع توان مصرفی برابر خواهد بود:

8 دوربین × 7 وات = 56 وات  
بنابراین سوئیچی با حداقل توان ۶۰ وات توصیه می‌شود.  

---

۵. روش پیکربندی و اتصال دوربین‌ها به سوئیچ PoE

برای اتصال دوربین‌های IP به سوئیچ PoE مراحل زیر انجام می‌شود:

۱. اتصال سخت‌افزاری

✅ کابل شبکه (CAT5e یا CAT6) را از پورت PoE سوئیچ به دوربین وصل کنید.
✅ یک کابل شبکه دیگر را از پورت Uplink سوئیچ به NVR یا سرور ذخیره‌سازی متصل کنید.
✅ سوئیچ را به منبع برق متصل و روشن کنید.

۲. بررسی وضعیت PoE در سوئیچ

بعضی از سوئیچ‌ها دارای نشانگرهای LED PoE هستند که وضعیت تأمین برق را نشان می‌دهند:

• چراغ سبز: دوربین به درستی تغذیه می‌شود.
• چراغ قرمز یا خاموش: ممکن است دوربین PoE را پشتیبانی نکند یا مشکل کابل وجود داشته باشد.

۳. تنظیمات شبکه و IP

1. ورود به تنظیمات NVR یا نرم‌افزار مدیریت شبکه  
2. اسکن شبکه برای شناسایی دوربین‌های متصل  
3. اختصاص آدرس‌های IP به صورت **Static** یا **DHCP**  
4. تست اتصال و مشاهده تصاویر دوربین‌ها  

---

۶. مقایسه سوئیچ‌های PoE و آداپتورهای PoE Injector

در برخی موارد که تعداد دوربین‌ها کم است، می‌توان از آداپتورهای PoE (Injector) به جای سوئیچ استفاده کرد. اما سوئیچ‌های PoE گزینه بهتری برای شبکه‌های بزرگ هستند.

ویژگی	سوئیچ PoE	PoE Injector
تعداد دستگاه‌های قابل اتصال	چندین دوربین	یک دوربین در هر اینجکتور
قابلیت مدیریت شبکه	دارد	ندارد
مقرون‌به‌صرفه بودن برای سیستم‌های بزرگ	بله	خیر
امکان تأمین برق از طریق PoE	بله	بله

🔹 توصیه: برای سیستم‌های با بیش از ۳ دوربین، حتماً از سوئیچ PoE استفاده کنید.

---

جمع‌بندی

✅ سوئیچ‌های PoE یکی از اجزای کلیدی در سیستم‌های نظارت تصویری تحت شبکه هستند که باعث کاهش هزینه‌ها، افزایش امنیت و ساده‌سازی نصب و راه‌اندازی دوربین‌های IP می‌شوند.
✅ استانداردهای مختلف PoE (802.3af, 802.3at, 802.3bt) بسته به نوع و توان مصرفی دوربین‌ها باید در نظر گرفته شوند.
✅ هنگام انتخاب سوئیچ PoE باید به تعداد پورت‌ها، توان خروجی، استاندارد PoE و پهنای باند شبکه توجه شود.
✅ اتصال و پیکربندی دوربین‌ها به سوئیچ PoE بسیار ساده است و با استفاده از یک کابل شبکه می‌توان هم برق و هم داده را انتقال داد.

💡 استفاده از سوئیچ‌های PoE باعث بهینه‌سازی سیستم‌های CCTV، افزایش قابلیت اطمینان و کاهش پیچیدگی‌های نصب می‌شود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” title=”انتخاب سوئیچ مناسب برای شبکه‌های نظارتی” subtitle=”توضیحات کامل”]انتخاب یک سوئیچ مناسب برای سیستم‌های نظارت تصویری تحت شبکه (IP-CCTV) تأثیر مستقیم بر کیفیت تصاویر، کارایی شبکه و پایداری ارتباط دوربین‌ها دارد. برای انتخاب یک سوئیچ بهینه، باید به تعداد دوربین‌ها، پهنای باند موردنیاز، نوع PoE، قابلیت‌های مدیریتی و امنیت شبکه توجه کرد.

---

۱. معیارهای اصلی انتخاب سوئیچ برای شبکه‌های CCTV

✅ تعداد پورت‌ها: متناسب با تعداد دوربین‌های IP موجود
✅ پهنای باند (Bandwidth): پشتیبانی از سرعت انتقال مناسب (۱۰۰Mbps، گیگابیتی یا ۱۰Gbps)
✅ نوع PoE: توان مورد نیاز برای تأمین برق دوربین‌ها
✅ قابلیت‌های مدیریتی: سوئیچ‌های مدیریتی یا غیرمدیریتی
✅ کیفیت و امنیت: پشتیبانی از VLAN، QoS، و امنیت شبکه
✅ امکان گسترش شبکه: پورت‌های Uplink یا SFP برای اتصال به شبکه اصلی

---

۲. انواع سوئیچ‌های شبکه برای CCTV

سوئیچ‌های شبکه در سیستم‌های نظارت تصویری به چند دسته اصلی تقسیم می‌شوند:

✅ ۱. سوئیچ‌های غیرمدیریتی (Unmanaged Switch)

🔹 بدون قابلیت پیکربندی و تنظیمات خاص
🔹 مناسب برای شبکه‌های کوچک (کمتر از ۵ دوربین)
🔹 نصب و استفاده آسان (Plug & Play)
🔹 عدم پشتیبانی از VLAN، QoS، و مدیریت پهنای باند

📌 توصیه:
اگر یک شبکه کوچک با چند دوربین دارید و نیاز به تنظیمات خاص ندارید، یک سوئیچ PoE غیرمدیریتی گزینه مناسبی است.

🔸 مثال:

TP-Link TL-SF1008P – 8 پورت (4 پورت PoE)  

---

✅ ۲. سوئیچ‌های مدیریتی (Managed Switch)

🔹 امکان مدیریت دقیق ترافیک و تخصیص پهنای باند
🔹 پشتیبانی از VLAN، QoS، و امنیت شبکه
🔹 مناسب برای سیستم‌های بزرگ با تعداد زیاد دوربین
🔹 قابلیت نظارت و کنترل از راه دور

📌 توصیه:
اگر بیش از ۱۰ دوربین دارید یا می‌خواهید پایداری و امنیت شبکه را افزایش دهید، سوئیچ مدیریتی بهترین انتخاب است.

🔸 مثال:

Cisco SG350-28P – ۲۸ پورت (۲۴ پورت PoE، دارای SFP)  

---

✅ ۳. سوئیچ‌های PoE و PoE+ برای تأمین برق دوربین‌ها

اکثر دوربین‌های IP از PoE (Power over Ethernet) برای تأمین برق استفاده می‌کنند.

استاندارد	حداکثر توان در هر پورت	کاربرد اصلی
PoE (802.3af)	۱۵.۴ وات	دوربین‌های ثابت ساده
PoE+ (802.3at)	۳۰ وات	دوربین‌های PTZ و IR قوی
PoE++ (802.3bt – Type 3)	۶۰ وات	دوربین‌های صنعتی پیشرفته
PoE++ (802.3bt – Type 4)	۹۰ وات	دوربین‌های خاص با مصرف بالا

📌 توصیه:
🔸 اگر دوربین‌های PTZ یا IR قوی دارید، حتماً از سوئیچ PoE+ یا PoE++ استفاده کنید.
🔸 اگر دوربین‌های معمولی دارید، PoE استاندارد (802.3af) کافی است.

🔸 مثال:

Netgear GS108PP – سوئیچ ۸ پورت PoE+ با توان ۱۲۳ وات  

---

۳. نحوه محاسبه پهنای باند مورد نیاز برای سوئیچ

برای جلوگیری از کندی شبکه، باید مجموع پهنای باند موردنیاز تمام دوربین‌ها را محاسبه کنید.

📌 فرمول محاسبه پهنای باند موردنیاز:

پهنای باند کل = تعداد دوربین‌ها × نرخ بیت هر دوربین

🔸 مثال:

10 دوربین با رزولوشن 1080p و نرخ بیت ۴ مگابیت بر ثانیه:
10 × 4Mbps = 40Mbps

پس یک سوئیچ ۱۰۰Mbps ضعیف خواهد بود و سوئیچ گیگابیتی (1000Mbps) انتخاب بهتری است.

✅ توصیه:
🔸 برای زیر ۱۰ دوربین → سوئیچ ۱۰۰Mbps کافی است.
🔸 برای ۱۰ تا ۳۰ دوربین → سوئیچ گیگابیتی (۱۰۰۰Mbps) لازم است.
🔸 برای بیش از ۳۰ دوربین → سوئیچ ۱۰Gbps یا چندین سوئیچ با Uplink سریع مورد نیاز است.

---

۴. ویژگی‌های پیشرفته برای سوئیچ‌های نظارتی

✅ 🔹 VLAN (شبکه مجازی):
جدا کردن ترافیک دوربین‌ها از سایر دستگاه‌های شبکه برای افزایش امنیت و کاهش تداخل.

✅ 🔹 QoS (کیفیت سرویس):
اولویت‌بندی داده‌های تصویری برای جلوگیری از افت کیفیت هنگام افزایش ترافیک شبکه.

✅ 🔹 IGMP Snooping:
بهینه‌سازی ترافیک مالتی‌کست (Multicast) در دوربین‌های نظارتی.

✅ 🔹 قابلیت SFP یا Uplink:
برای اتصال سوئیچ به سرور مرکزی یا NVR با سرعت بالا (مثلاً از طریق فیبر نوری).

✅ 🔹 Redundancy و STP:
افزایش پایداری شبکه و جلوگیری از حلقه‌های مخرب در شبکه‌های نظارتی بزرگ.

---

۵. انتخاب سوئیچ بر اساس سناریوهای مختلف

✅ شبکه کوچک (۱ تا ۵ دوربین)
🔹 سوئیچ غیرمدیریتی PoE با ۸ پورت کافی است.
🔸 مثال:

TP-Link TL-SG1008P (8-Port PoE, 64W)

✅ شبکه متوسط (۵ تا ۲۰ دوربین)
🔹 سوئیچ گیگابیتی PoE+ مدیریتی برای کنترل پهنای باند بهتر است.
🔸 مثال:

Ubiquiti UniFi US-24-250W (24-Port PoE+)

✅ شبکه بزرگ (۲۰ تا ۱۰۰ دوربین)
🔹 سوئیچ با Uplink فیبر نوری و قابلیت VLAN/QoS برای مدیریت بهینه شبکه ضروری است.
🔸 مثال:

Cisco SG350X-48MP (48-Port PoE++, 740W)

---

جمع‌بندی

✅ انتخاب سوئیچ مناسب برای شبکه‌های CCTV به تعداد دوربین‌ها، پهنای باند موردنیاز، نوع PoE، و ویژگی‌های مدیریتی بستگی دارد.
✅ اگر شبکه کوچک است، یک سوئیچ غیرمدیریتی PoE کافی است، اما برای شبکه‌های بزرگ، سوئیچ‌های مدیریتی با VLAN، QoS، و Uplink فیبر نوری پیشنهاد می‌شوند.
✅ دوربین‌های PTZ و IR قوی به سوئیچ‌های PoE+ یا PoE++ نیاز دارند.
✅ پهنای باند را حتماً متناسب با تعداد دوربین‌ها و کیفیت ویدئو انتخاب کنید.

💡 یک انتخاب صحیح باعث افزایش کیفیت نظارت، کاهش تأخیر و بهینه‌سازی عملکرد شبکه دوربین‌های IP می‌شود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”3.3. ذخیره‌سازی (Storage)”]

 

 

 

[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” title=”NVR و تفاوت آن با DVR” subtitle=”توضیحات کامل”]سیستم‌های ذخیره‌سازی تصاویر در دوربین‌های مداربسته به دو نوع DVR (ضبط‌کننده دیجیتال ویدئو) و NVR (ضبط‌کننده ویدئوی شبکه) تقسیم می‌شوند. این دو دستگاه وظیفه ضبط و مدیریت تصاویر را دارند، اما از نظر نوع دوربین‌های سازگار، نحوه اتصال، کیفیت تصویر و قابلیت‌های شبکه‌ای تفاوت‌های زیادی با یکدیگر دارند.

---

DVR (ضبط‌کننده دیجیتال ویدئو)

• مخصوص دوربین‌های آنالوگ است.
• تصاویر را از طریق کابل کواکسیال (BNC) دریافت کرده و سپس پردازش و ضبط می‌کند.
• دارای ورودی‌های فیزیکی BNC برای اتصال مستقیم دوربین‌ها است.
• محدود به کیفیت تصویر آنالوگ (معمولاً تا 1080p یا کمی بالاتر) است.
• برای انتقال تصاویر از راه دور، نیاز به اتصال به اینترنت و تنظیمات دستی دارد.
• فاقد قابلیت‌های پردازش تصویر پیشرفته مانند تشخیص چهره یا تحلیل ویدیویی است.

مثال از یک DVR:

Hikvision DS-7208HQHI-K1 – ۸ کانال، پشتیبانی از دوربین‌های آنالوگ 1080p  

---

NVR (ضبط‌کننده ویدئوی شبکه)

• مخصوص دوربین‌های تحت شبکه (IP) است.
• تصاویر را از طریق شبکه و کابل اترنت (LAN) دریافت می‌کند.
• پردازش تصویر در خود دوربین‌های IP انجام شده و سپس داده‌ها به‌صورت دیجیتال ذخیره می‌شوند.
• پشتیبانی از کیفیت تصویر بالا (4K و بالاتر).
• دارای قابلیت اتصال به شبکه، مدیریت از راه دور، و ذخیره‌سازی ابری.
• امکانات پیشرفته مانند تشخیص حرکت، تحلیل ویدئویی، شناسایی چهره و پلاک‌خوانی دارد.
• می‌توان از دوربین‌های PoE برای کاهش نیاز به کابل‌کشی برق استفاده کرد.

مثال از یک NVR:

Hikvision DS-7616NI-K2 – ۱۶ کانال، پشتیبانی از دوربین‌های 4K  

---

مقایسه NVR و DVR

ویژگی	DVR (آنالوگ)	NVR (تحت شبکه)
نوع دوربین‌های سازگار	آنالوگ (HD-TVI، AHD، CVI)	تحت شبکه (IP)
روش اتصال	کابل کواکسیال (BNC)	کابل شبکه (Ethernet)
پردازش تصویر	در DVR انجام می‌شود	در خود دوربین انجام می‌شود
کیفیت تصویر	محدود (معمولاً تا 1080p)	تا 4K و بالاتر
قابلیت بی‌سیم	ندارد	پشتیبانی از Wi-Fi و PoE
نصب و راه‌اندازی	ساده‌تر، اما محدود به فاصله کابل‌ها	انعطاف‌پذیر و مناسب شبکه‌های بزرگ
دسترسی از راه دور	پیچیده و نیاز به تنظیم دستی	آسان با قابلیت Cloud و اینترنت
امکانات هوشمند	ندارد	تحلیل تصویر، تشخیص حرکت، پلاک‌خوانی

---

جمع‌بندی

• DVR مناسب سیستم‌های نظارتی قدیمی است که از دوربین‌های آنالوگ استفاده می‌کنند و نیاز به راه‌اندازی ساده و کم‌هزینه دارند.
• NVR گزینه‌ای پیشرفته و مدرن برای ضبط تصاویر دوربین‌های تحت شبکه است که کیفیت بالاتر، امکانات هوشمند و قابلیت‌های مدیریت از راه دور را ارائه می‌دهد.
• برای سیستم‌های جدید و نیاز به تصاویر باکیفیت و انعطاف‌پذیری بیشتر، NVR پیشنهاد می‌شود.

[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”3.4. انواع روش‌های ذخیره‌سازی”]

 

 

[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” title=”Local (داخلی)” subtitle=”توضیحات کامل”]ذخیره‌سازی محلی (Local Storage) یکی از روش‌های اصلی نگهداری تصاویر در سیستم‌های نظارت تصویری است که در آن، ویدئوها مستقیماً روی یک دستگاه فیزیکی داخل مجموعه ذخیره می‌شوند. این روش به دلیل امنیت بالاتر، عدم وابستگی به اینترنت و سرعت دسترسی مناسب در بسیاری از پروژه‌های نظارتی استفاده می‌شود.

---

انواع روش‌های ذخیره‌سازی محلی

🔹 هارد داخلی (HDD) در دستگاه NVR/DVR

• تصاویر روی هارددیسک نصب‌شده داخل دستگاه ضبط‌کننده (DVR یا NVR) ذخیره می‌شوند.
• این روش پرکاربردترین نوع ذخیره‌سازی در سیستم‌های نظارت تصویری است.
• بسته به تعداد دوربین‌ها و کیفیت ضبط، به هاردهای ظرفیت بالا (1TB تا 10TB و بیشتر) نیاز است.
• استفاده از هاردهای مخصوص CCTV مانند Western Digital Purple یا Seagate SkyHawk توصیه می‌شود.

🔸 فرمان بررسی وضعیت هارد در NVR/DVR (برای برندهای Hikvision و Dahua):

# Hikvision:
menu -> Maintenance -> HDD Management

# Dahua:
Main Menu -> Storage -> HDD Manager

---

🔹 کارت حافظه (SD Card) در خود دوربین

• برخی دوربین‌های IP دارای درگاه کارت حافظه (MicroSD/SD) هستند که امکان ذخیره‌سازی داخلی را فراهم می‌کند.
• این روش برای دوربین‌های مستقل (Standalone) و مکان‌هایی که امکان نصب NVR/DVR وجود ندارد، مناسب است.
• ظرفیت کارت‌های SD معمولاً بین 32GB تا 512GB است.
• برای افزایش طول عمر، بهتر است از کارت‌های حافظه صنعتی (High Endurance) استفاده شود.

🔸 فرمان فعال‌سازی ضبط روی کارت حافظه در دوربین‌های Hikvision:

Configuration -> Storage -> Schedule Settings -> Enable SD Card Recording

---

🔹 ذخیره‌سازی روی کامپیوتر یا سرور محلی

• تصاویر به‌جای NVR/DVR روی یک کامپیوتر شخصی (PC) یا سرور اختصاصی ذخیره می‌شوند.
• معمولاً از طریق نرم‌افزار VMS (Video Management System) مدیریت و کنترل می‌شوند.
• قابلیت استفاده از RAID برای افزایش امنیت داده‌ها و جلوگیری از از دست رفتن اطلاعات دارد.
• مناسب برای سازمان‌هایی است که نیاز به پردازش‌های پیشرفته و فضای ذخیره‌سازی گسترده دارند.

🔸 نمونه‌ای از نرم‌افزارهای مدیریت و ضبط تصاویر روی کامپیوتر:

Milestone XProtect, Hikvision iVMS-4200, Dahua SmartPSS, Blue Iris

---

مزایای ذخیره‌سازی محلی

✅ سرعت بالا: وابسته به اینترنت نیست و اطلاعات با سرعت بالایی ذخیره و بازیابی می‌شوند.
✅ امنیت بیشتر: دسترسی به داده‌ها محدود به شبکه داخلی است و احتمال هک شدن کاهش می‌یابد.
✅ هزینه کمتر (در بلندمدت): پس از خرید تجهیزات، هزینه اشتراک ابری وجود ندارد.

معایب ذخیره‌سازی محلی

❌ ریسک از دست رفتن اطلاعات: در صورت خرابی هارد یا سرقت تجهیزات، امکان از بین رفتن داده‌ها وجود دارد.
❌ ظرفیت محدود: فضای ذخیره‌سازی وابسته به ظرفیت هارد یا کارت حافظه است.
❌ عدم دسترسی از راه دور: برای مشاهده تصاویر از بیرون، نیاز به تنظیمات شبکه‌ای و پورت فورواردینگ است.

---

جمع‌بندی

ذخیره‌سازی محلی (Local) گزینه‌ای امن، سریع و قابل اعتماد برای ضبط تصاویر در سیستم‌های نظارت تصویری است. این روش برای مکان‌هایی که نیاز به ضبط دائمی دارند و نمی‌خواهند به سرویس‌های ابری وابسته باشند، بسیار مناسب است. با این حال، برای جلوگیری از از دست رفتن اطلاعات، بهتر است از سیستم‌های پشتیبان مانند RAID یا ذخیره‌سازی ترکیبی (Local + Cloud) استفاده شود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” title=”NAS (Network Attached Storage)” subtitle=”توضیحات کامل”]ذخیره‌سازی متصل به شبکه (NAS) یک روش پیشرفته برای ذخیره‌سازی تصاویر دوربین‌های مداربسته است که در آن، اطلاعات روی یک سرور ذخیره‌سازی مستقل متصل به شبکه ذخیره می‌شوند. این سیستم به جای استفاده از هارد داخلی NVR/DVR، از یک دستگاه NAS برای ذخیره و مدیریت ویدئوها استفاده می‌کند.

---

ویژگی‌های NAS در سیستم‌های نظارتی

🔹 اتصال به شبکه:

• NAS از طریق کابل شبکه (Ethernet) به LAN متصل می‌شود و امکان ذخیره‌سازی تصاویر دوربین‌های IP را فراهم می‌کند.
• دوربین‌های تحت شبکه (IP) یا NVR می‌توانند تصاویر را مستقیماً روی NAS ذخیره کنند.

🔹 پشتیبانی از RAID:

• NAS معمولاً از RAID (Redundant Array of Independent Disks) پشتیبانی می‌کند که امکان افزایش امنیت و پایداری داده‌ها را فراهم می‌کند.
• RAID 1 (Mirroring): ذخیره داده‌ها روی دو هارد مشابه برای جلوگیری از از دست رفتن اطلاعات.
• RAID 5 و RAID 6: توزیع داده‌ها روی چندین هارد برای افزایش امنیت و کارایی.

🔹 مدیریت از راه دور:

• امکان مدیریت، مانیتورینگ و بازیابی داده‌ها از هر نقطه‌ای از جهان از طریق اینترنت.
• برخی مدل‌های NAS قابلیت اتصال به خدمات ابری را نیز دارند.

🔹 افزایش ظرفیت ذخیره‌سازی:

• NAS از چندین هارددیسک (HDD یا SSD) با ظرفیت بالا پشتیبانی می‌کند.
• امکان افزایش فضای ذخیره‌سازی با اضافه کردن هاردهای بیشتر.

---

نحوه تنظیم و اتصال NAS به NVR یا دوربین‌های IP

🔸 مرحله ۱: تنظیمات اولیه NAS

1. اتصال NAS به سوئیچ شبکه با کابل Ethernet.
2. ورود به پنل مدیریت NAS از طریق مرورگر (مثلاً QNAP یا Synology).
3. ایجاد یک Volume و تنظیمات RAID برای ذخیره داده‌ها.

🔸 مرحله ۲: تنظیمات NVR برای ذخیره‌سازی روی NAS

• در NVR یا نرم‌افزار VMS، مسیر ذخیره‌سازی را روی NAS تنظیم کنید.

Configuration -> Storage -> Storage Management -> Add Network Storage

• پروتکل‌های NFS یا SMB/CIFS را برای ارتباط NVR با NAS انتخاب کنید.

🔸 مرحله ۳: تنظیمات مستقیم در دوربین‌های IP

• برخی دوربین‌های IP می‌توانند بدون نیاز به NVR، مستقیماً تصاویر را روی NAS ذخیره کنند.
• در تنظیمات دوربین، مسیر ذخیره‌سازی را به آدرس IP NAS تنظیم کنید.

Configuration -> Storage -> NAS -> Enter IP & Path

---

مزایای استفاده از NAS در سیستم‌های نظارتی

✅ افزایش امنیت و قابلیت اطمینان: استفاده از RAID برای جلوگیری از از دست رفتن اطلاعات.
✅ ذخیره‌سازی مقیاس‌پذیر: امکان افزایش فضای ذخیره‌سازی با افزودن هاردهای جدید.
✅ دسترسی از راه دور: مدیریت ویدئوها از هر نقطه‌ای از جهان بدون نیاز به اتصال فیزیکی.
✅ عدم وابستگی به هارد داخلی NVR: کاهش محدودیت‌های ذخیره‌سازی دستگاه‌های NVR/DVR.

معایب NAS

❌ هزینه اولیه بالا: نیاز به خرید دستگاه NAS و هاردهای پرظرفیت.
❌ پیچیدگی تنظیمات: نیاز به پیکربندی دقیق شبکه و پروتکل‌های ارتباطی.
❌ وابستگی به شبکه: در صورت قطعی شبکه، دسترسی به اطلاعات ممکن است مختل شود.

---

جمع‌بندی

NAS یک گزینه حرفه‌ای و انعطاف‌پذیر برای ذخیره‌سازی تصاویر نظارتی است که در پروژه‌های بزرگ، سازمانی و تحت شبکه استفاده می‌شود. با وجود هزینه اولیه بالاتر، این سیستم مزایای زیادی از جمله قابلیت اطمینان بالا، امنیت بیشتر و امکان دسترسی از راه دور را ارائه می‌دهد. در سیستم‌های نظارت تصویری بزرگ، ترکیب NAS با NVR یک راهکار بهینه و کارآمد محسوب می‌شود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” title=”Cloud Storage” subtitle=”توضیحات کامل”]ذخیره‌سازی ابری (Cloud Storage) یکی از روش‌های مدرن برای ذخیره و مدیریت تصاویر دوربین‌های مداربسته است که در آن، ویدئوها به‌جای ذخیره در هارد داخلی NVR/DVR یا NAS، در سرورهای ابری اینترنتی ذخیره می‌شوند. این روش برای کاربرانی که به امنیت بیشتر، پشتیبان‌گیری خودکار و دسترسی از راه دور نیاز دارند، بسیار مناسب است.

---

ویژگی‌های ذخیره‌سازی ابری در سیستم‌های نظارتی

🔹 دسترسی از هر نقطه جهان

• امکان مشاهده ویدئوها از طریق اینترنت و هر دستگاهی (موبایل، تبلت، کامپیوتر).
• عدم وابستگی به سخت‌افزارهای فیزیکی مانند هاردهای داخلی یا NAS.

🔹 امنیت بالا

• داده‌ها در مراکز داده رمزگذاری‌شده و ایمن ذخیره می‌شوند.
• کاهش خطر سرقت یا خرابی فیزیکی تجهیزات ذخیره‌سازی.

🔹 پشتیبان‌گیری خودکار

• در صورت بروز مشکلات سخت‌افزاری یا هک شدن سیستم‌ها، اطلاعات از بین نمی‌رود.
• امکان بازیابی اطلاعات در صورت حذف تصادفی ویدئوها.

🔹 عدم نیاز به تجهیزات ذخیره‌سازی محلی

• حذف هزینه‌های خرید، نگهداری و ارتقای هاردهای فیزیکی.
• مناسب برای کسب‌وکارهایی که نیاز به مقیاس‌پذیری بالا و فضای ذخیره‌سازی گسترده دارند.

---

نحوه تنظیم و اتصال دوربین‌ها یا NVR به فضای ابری

🔸 مرحله ۱: انتخاب سرویس‌دهنده ابری مناسب

• برخی از برندهای معتبر سرویس‌های ذخیره‌سازی ابری ارائه می‌دهند:
  • Hikvision Hik-Connect Cloud
  • Dahua Easy4IP
  • Axis Companion Cloud
  • Google Drive / Dropbox (با نرم‌افزار VMS)

🔸 مرحله ۲: ثبت‌نام در سرویس ابری و دریافت API یا لینک ارتباطی

• برای اتصال، نیاز به ایجاد یک حساب کاربری در سرویس ابری انتخابی است.

🔸 مرحله ۳: تنظیمات NVR یا دوربین برای ذخیره در Cloud

✅ اتصال دوربین‌های IP به فضای ابری (برای Hikvision)

Configuration -> Network -> Advanced Settings -> Platform Access
Enable Cloud Storage -> Enter Account Credentials -> Apply

✅ اتصال NVR به فضای ابری (برای Dahua)

Main Menu -> Storage -> Cloud Storage -> Select Service (Easy4IP)
Enter Account Details -> Apply

🔸 مرحله ۴: تست و بررسی اتصال

• پس از تنظیمات، ورود به حساب ابری و مشاهده لیست ویدئوهای ذخیره‌شده.
• بررسی زمان تأخیر و کیفیت ویدئوهای بارگذاری‌شده.

---

مزایای استفاده از Cloud Storage در سیستم‌های نظارتی

✅ افزایش امنیت: اطلاعات رمزگذاری شده و محافظت‌شده در برابر سرقت فیزیکی.
✅ دسترسی از راه دور: مشاهده ویدئوها از هر دستگاه متصل به اینترنت.
✅ پشتیبان‌گیری خودکار: عدم نیاز به نگرانی بابت خرابی یا از بین رفتن اطلاعات.
✅ کاهش هزینه‌های سخت‌افزاری: بدون نیاز به خرید و نگهداری هاردهای پرظرفیت.

معایب ذخیره‌سازی ابری

❌ وابستگی به اینترنت: در صورت قطع اینترنت، دسترسی به داده‌ها محدود می‌شود.
❌ هزینه‌های اشتراک ماهانه: نیاز به پرداخت هزینه برای فضای ذخیره‌سازی بیشتر.
❌ محدودیت پهنای باند: بارگذاری تصاویر با کیفیت بالا ممکن است نیاز به اینترنت پرسرعت داشته باشد.

---

جمع‌بندی

Cloud Storage یک روش مدرن، امن و انعطاف‌پذیر برای ذخیره‌سازی ویدئوهای نظارتی است که به‌خصوص برای کسب‌وکارهای بزرگ، مکان‌های با امنیت بالا و کاربرانی که نیاز به دسترسی از راه دور دارند، مناسب است. با این حال، وابستگی به اینترنت و هزینه‌های ماهانه از چالش‌های این روش محسوب می‌شوند. در بسیاری از سیستم‌های نظارت تصویری پیشرفته، از ترکیب فضای ابری و ذخیره‌سازی محلی (Hybrid Storage) برای بهره‌گیری از مزایای هر دو روش استفاده می‌شود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 4. استانداردها و پروتکل‌های مرتبط با نظارت تصویری شبکه‌ای”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” title=”آشنایی با استاندارد ONVIF و اهمیت آن در هماهنگی دستگاه‌ها” subtitle=”توضیحات کامل”]ONVIF (Open Network Video Interface Forum) یک استاندارد جهانی برای سازگاری و هماهنگی تجهیزات نظارت تصویری تحت شبکه (IP) است. این استاندارد در سال ۲۰۰۸ توسط سه شرکت پیشرو در صنعت نظارت تصویری یعنی Axis، Bosch و Sony معرفی شد و هدف اصلی آن، ایجاد یک پروتکل مشترک بین تجهیزات برندهای مختلف برای کاهش وابستگی به یک تولیدکننده خاص و افزایش یکپارچگی سیستم‌های امنیتی است.

---

چرا ONVIF اهمیت دارد؟

🔹 سازگاری بین دستگاه‌های برندهای مختلف

• بدون ONVIF، کاربران مجبور بودند فقط از تجهیزات یک برند خاص استفاده کنند.
• این استاندارد باعث می‌شود که دوربین‌های IP، NVR، VMS (نرم‌افزار مدیریت ویدئو) و سایر تجهیزات نظارتی از برندهای مختلف بتوانند با یکدیگر کار کنند.

🔹 آسان‌سازی نصب و پیکربندی

• به‌جای انجام تنظیمات پیچیده و نیاز به درایورهای اختصاصی، دستگاه‌های سازگار با ONVIF می‌توانند به‌صورت خودکار شناسایی و پیکربندی شوند.

🔹 افزایش امنیت و قابلیت انعطاف‌پذیری

• سازمان‌ها می‌توانند تجهیزات خود را بدون وابستگی به یک تولیدکننده خاص به‌روزرسانی و ارتقا دهند.
• در صورت نیاز به افزودن تجهیزات جدید، نیازی به تغییر کل سیستم نیست.

🔹 پشتیبانی از ویژگی‌های پیشرفته

• ONVIF فقط محدود به اتصال دوربین‌ها به NVR نیست، بلکه شامل کنترل‌های PTZ، انتقال صدا، تشخیص حرکت، مدیریت رویدادها و آنالیز ویدئویی هوشمند نیز می‌شود.

---

نسخه‌های مختلف ONVIF و کاربردهای آن‌ها

📌 ONVIF Profile S (پروفایل S) – مخصوص ضبط ویدئو و استریم

• برای مدیریت جریان ویدئویی و تنظیمات اولیه دوربین‌های IP طراحی شده است.
• امکان اتصال ویدئو به NVR، سرور یا نرم‌افزار مدیریت ویدئو (VMS) را فراهم می‌کند.
• در اکثر دوربین‌های مداربسته و NVRهای امروزی پشتیبانی می‌شود.

📌 ONVIF Profile G (پروفایل G) – مخصوص ذخیره‌سازی و بازیابی ویدئو

• برای ذخیره و بازیابی ویدئوهای ضبط‌شده روی حافظه داخلی، SD کارت یا NAS کاربرد دارد.
• این پروفایل، قابلیت کنترل ضبط ویدئوها و بازیابی آن‌ها از طریق VMS یا NVR را ارائه می‌دهد.

📌 ONVIF Profile T (پروفایل T) – مخصوص فشرده‌سازی ویدئو و تحلیل تصویر

• پشتیبانی از H.264، H.265 و سایر روش‌های فشرده‌سازی مدرن.
• کنترل کیفیت تصویر، HDR، WDR، قابلیت‌های تصویری پیشرفته.

📌 ONVIF Profile C, Q, A – مخصوص کنترل دسترسی و تنظیمات پیشرفته

• پروفایل C: مدیریت سیستم‌های کنترل دسترسی فیزیکی.
• پروفایل Q: شناسایی و راه‌اندازی سریع دستگاه‌های ONVIF.
• پروفایل A: تنظیمات امنیتی پیشرفته برای یکپارچه‌سازی سیستم‌های نظارتی.

---

نحوه بررسی و فعال‌سازی ONVIF در دوربین‌های نظارتی

✅ بررسی پشتیبانی دستگاه از ONVIF

• برای اطمینان از اینکه دوربین یا NVR از ONVIF پشتیبانی می‌کند، می‌توانید مدل دستگاه را در وب‌سایت رسمی ONVIF بررسی کنید:
  🔗 لیست تجهیزات سازگار با ONVIF

✅ فعال‌سازی ONVIF در تنظیمات دوربین

• اکثر دوربین‌ها به‌صورت پیش‌فرض ONVIF را غیرفعال دارند. برای فعال‌سازی:

Settings -> Network -> ONVIF -> Enable
Create Username & Password -> Save

✅ اتصال دوربین ONVIF به NVR یا نرم‌افزار مدیریت ویدئو

• در NVR یا VMS مسیر افزودن دوربین جدید را طی کنید و گزینه ONVIF را انتخاب کنید.
• آدرس IP، نام کاربری و رمز عبور را وارد کنید تا دستگاه شناسایی شود.

✅ تست ارتباط با نرم‌افزار ONVIF Device Manager

• نرم‌افزار ONVIF Device Manager را دانلود کرده و نصب کنید.
• آدرس IP دوربین و اطلاعات ورود را وارد کنید تا بتوانید ویدئو را مشاهده و تنظیمات را مدیریت کنید.

---

مزایای استفاده از ONVIF در سیستم‌های نظارتی

✅ افزایش سازگاری بین تجهیزات برندهای مختلف
✅ سهولت در نصب و پیکربندی
✅ کاهش هزینه‌ها با امکان ترکیب تجهیزات از برندهای مختلف
✅ پشتیبانی از ویژگی‌های پیشرفته مانند کنترل PTZ، ضبط ویدئو و فشرده‌سازی تصویر
✅ امکان توسعه و ارتقای سیستم بدون نیاز به تغییر کل تجهیزات

محدودیت‌های ONVIF

❌ برخی تولیدکنندگان ممکن است ONVIF را به‌صورت محدود پیاده‌سازی کنند
❌ برخی قابلیت‌های خاص ممکن است فقط از طریق پروتکل اختصاصی برندها در دسترس باشند
❌ تاخیر در اضافه شدن ویژگی‌های جدید در نسخه‌های ONVIF نسبت به فناوری‌های اختصاصی برندها

---

جمع‌بندی

استاندارد ONVIF به عنوان یک راهکار جامع برای یکپارچه‌سازی تجهیزات نظارت تصویری تحت شبکه (IP)، امکان سازگاری بین دستگاه‌های برندهای مختلف، نصب آسان، امنیت بیشتر و توسعه انعطاف‌پذیر سیستم‌های نظارتی را فراهم می‌کند. امروزه، اکثر دوربین‌های IP، NVRها و نرم‌افزارهای مدیریت ویدئو (VMS) از این استاندارد پشتیبانی می‌کنند و استفاده از آن می‌تواند هزینه‌های نصب و نگهداری سیستم‌های نظارتی را کاهش داده و امکانات بیشتری را در اختیار کاربران قرار دهد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”4.1. پروتکل‌های فشرده‌سازی ویدئو”]

[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” title=”H.264 ،H.265 ،MJPEG” subtitle=”توضیحات کامل”]در سیستم‌های نظارت تصویری تحت شبکه (IP-CCTV)، ویدئوها باید به‌گونه‌ای فشرده شوند که حجم داده‌های ارسالی کاهش یابد، بدون اینکه کیفیت تصویر افت قابل‌توجهی داشته باشد. سه استاندارد رایج در این زمینه عبارتند از:

1️⃣ MJPEG (Motion JPEG)
2️⃣ H.264 (AVC – Advanced Video Coding)
3️⃣ H.265 (HEVC – High Efficiency Video Coding)

هرکدام از این روش‌های فشرده‌سازی ویژگی‌ها، مزایا و معایب خاص خود را دارند و بسته به کیفیت تصویر، مصرف پهنای باند و فضای ذخیره‌سازی، در شرایط مختلف استفاده می‌شوند.

---

🔹 MJPEG (Motion JPEG) – روش فشرده‌سازی مبتنی بر تصویر

🔸 نحوه عملکرد:

• MJPEG یک ویدئوی متحرک را به‌صورت مجموعه‌ای از تصاویر JPEG جداگانه ذخیره و ارسال می‌کند.
• هر فریم به‌عنوان یک تصویر مجزا پردازش می‌شود، بدون وابستگی به فریم‌های قبل و بعد.

🔸 مزایا:
✅ کیفیت تصویر بالا: به دلیل عدم فشرده‌سازی بین فریم‌ها، هر تصویر وضوح بالایی دارد.
✅ بدون نیاز به پردازش سنگین: پردازنده‌های ضعیف‌تر هم می‌توانند این فرمت را پردازش کنند.
✅ قابلیت استفاده در محیط‌های کم‌تحرک: برای سیستم‌های پلاک‌خوان یا نظارت‌های حساس به جزییات مناسب است.

🔸 معایب:
❌ مصرف پهنای باند بالا: چون هیچ فشرده‌سازی بین فریم‌ها انجام نمی‌شود، حجم داده‌ها زیاد است.
❌ نیاز به فضای ذخیره‌سازی زیاد: مناسب برای ضبط طولانی‌مدت نیست.
❌ عدم پشتیبانی از نرخ فشرده‌سازی متغیر (VBR): در محیط‌های کم‌تحرک هم همان حجم داده ذخیره می‌شود.

🔹 کاربردهای MJPEG:
✔ دوربین‌های نظارتی در محیط‌های کم‌تحرک و حساس به جزئیات (مانند پلاک‌خوان‌ها)
✔ سیستم‌هایی که نیاز به کیفیت تصویر ثابت در هر فریم دارند

---

🔹 H.264 (AVC) – استاندارد رایج در نظارت تصویری

🔸 نحوه عملکرد:

• در این روش، فریم‌های ویدئویی به دو دسته تقسیم می‌شوند:
  1️⃣ I-Frames (فریم‌های مستقل و کامل)
  2️⃣ P-Frames و B-Frames (فریم‌های وابسته که اطلاعات اضافی را ذخیره می‌کنند)
• این ساختار باعث می‌شود فقط تغییرات بین فریم‌ها ذخیره شوند و حجم داده‌ها کاهش یابد.

🔸 مزایا:
✅ کاهش مصرف پهنای باند تا ۵۰٪ نسبت به MJPEG
✅ کیفیت تصویر بالا با حجم کم‌تر
✅ قابلیت تنظیم نرخ فشرده‌سازی متغیر (VBR) و ثابت (CBR)

🔸 معایب:
❌ پردازش سنگین‌تر نسبت به MJPEG
❌ کاهش جزئیات تصویر در فشرده‌سازی بالا

🔹 کاربردهای H.264:
✔ پیش‌فرض اکثر دوربین‌های نظارتی و سیستم‌های امنیتی امروزی
✔ مناسب برای نظارت آنلاین و ذخیره‌سازی بلندمدت

---

🔹 H.265 (HEVC) – فشرده‌سازی پیشرفته برای کاهش پهنای باند

🔸 نحوه عملکرد:

• مشابه H.264 اما با بهبود الگوریتم‌های فشرده‌سازی، به‌طوری که هر فریم به بلوک‌های کوچک‌تر تقسیم شده و پردازش می‌شود.

🔸 مزایا:
✅ کاهش مصرف پهنای باند تا ۵۰٪ نسبت به H.264
✅ افزایش کیفیت تصویر در نرخ بیت یکسان
✅ پشتیبانی از رزولوشن‌های بالا (۴K و ۸K)

🔸 معایب:
❌ نیاز به پردازش بیشتر و سخت‌افزار قوی‌تر
❌ عدم پشتیبانی در برخی از نرم‌افزارها و NVRهای قدیمی

🔹 کاربردهای H.265:
✔ مناسب برای دوربین‌های با رزولوشن بالا (۴K و ۸K)
✔ شبکه‌هایی که پهنای باند محدود دارند

---

🔹 مقایسه کلی روش‌های فشرده‌سازی

ویژگی	MJPEG	H.264	H.265
روش فشرده‌سازی	تصویر به تصویر	فریم‌های وابسته	فریم‌های وابسته (بلوک‌های کوچک‌تر)
کیفیت تصویر	بالا	متعادل	بالا‌تر
مصرف پهنای باند	بسیار زیاد	متوسط	کم
نیاز به پردازش	کم	متوسط	زیاد
مناسب برای	جزئیات بالا	نظارت عمومی	کیفیت ۴K و ۸K
پشتیبانی از VBR	❌ خیر	✅ بله	✅ بله

---

🔹 انتخاب بهترین روش فشرده‌سازی برای دوربین‌های نظارتی

🔹 اگر فضای ذخیره‌سازی نامحدود دارید و نیاز به جزئیات بالا در هر فریم دارید: MJPEG مناسب است.
🔹 اگر به دنبال تعادل بین کیفیت، مصرف پهنای باند و فضای ذخیره‌سازی هستید: H.264 بهترین گزینه است.
🔹 اگر دوربین‌های شما 4K هستند یا محدودیت پهنای باند دارید: H.265 پیشنهاد می‌شود.

---

جمع‌بندی

انتخاب روش فشرده‌سازی مناسب، بستگی به نیازهای سیستم نظارت تصویری دارد. MJPEG کیفیت بالایی دارد اما مصرف پهنای باند و فضای ذخیره‌سازی زیادی نیاز دارد. H.264 به‌عنوان یک استاندارد رایج در دوربین‌های نظارتی، تعادل بین کیفیت و مصرف پهنای باند را فراهم می‌کند. H.265 برای دوربین‌های با رزولوشن بالا و شبکه‌های با پهنای باند محدود ایده‌آل است اما نیاز به پردازش بیشتری دارد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” title=”پروتکل‌های پخش ویدئو در شبکه (RTSP ،RTP)” subtitle=”توضیحات کامل”]در سیستم‌های نظارت تصویری تحت شبکه (IP-CCTV)، انتقال و پخش ویدئو به‌صورت زنده یا ضبط‌شده به پروتکل‌های خاصی نیاز دارد. RTSP و RTP از مهم‌ترین پروتکل‌های مورد استفاده در این زمینه هستند که به انتقال تصاویر با کمترین تأخیر و بیشترین کیفیت ممکن کمک می‌کنند.

---

🔹 RTSP (Real-Time Streaming Protocol) – پروتکل کنترل جریان ویدئو

🔸 نحوه عملکرد:

• RTSP یک پروتکل کنترلی (Control Protocol) است که به کاربران اجازه می‌دهد جریان ویدئویی را مدیریت کنند.
• مانند پروتکل HTTP عمل می‌کند اما به‌جای صفحات وب، داده‌های ویدئویی را کنترل می‌کند.
• از طریق RTSP می‌توان پخش، مکث، ادامه، و توقف جریان ویدئویی را کنترل کرد.
• RTSP معمولاً در کنار پروتکل RTP برای انتقال داده‌ها به کار می‌رود.

🔸 مزایا:
✅ امکان کنترل دقیق جریان ویدئو (مانند Play، Pause، Stop)
✅ مناسب برای پخش زنده و درخواست‌های ویدئویی (VOD – Video On Demand)
✅ بهینه برای سیستم‌های نظارت تصویری شبکه‌ای

🔸 معایب:
❌ نیاز به پروتکل‌های دیگر (RTP یا TCP) برای انتقال داده
❌ ممکن است در برخی فایروال‌ها و شبکه‌های محدود مسدود شود

🔹 نمونه استفاده از RTSP در پخش ویدئو:
📌 یک دوربین نظارتی تحت شبکه می‌تواند از طریق آدرس RTSP جریان ویدئوی زنده خود را برای مشاهده در نرم‌افزارهای نظارتی یا مرورگر ارسال کند:

rtsp://admin:password@192.168.1.10:554/stream1

🔹 پورت‌های پیش‌فرض RTSP:

• پورت 554: پورت استاندارد برای RTSP
• پورت 8554: در برخی سیستم‌های جایگزین استفاده می‌شود

---

🔹 RTP (Real-Time Transport Protocol) – پروتکل انتقال داده‌های ویدئویی

🔸 نحوه عملکرد:

• RTP یک پروتکل انتقال داده است که برای ارسال ویدئو و صوت در زمان واقعی (Real-Time) به کار می‌رود.
• RTP همراه با UDP کار می‌کند تا ویدئوها را سریع‌تر و با کمترین تأخیر ممکن ارسال کند.
• بسته‌های RTP شامل تایم‌استمپ و شماره ترتیب هستند که کمک می‌کند داده‌ها به‌درستی مرتب و همگام شوند.

🔸 مزایا:
✅ سرعت بالا و تأخیر کم به دلیل استفاده از UDP
✅ امکان پخش هم‌زمان در چندین دستگاه (Multicast)
✅ مناسب برای پخش زنده ویدئو و صوت

🔸 معایب:
❌ به دلیل استفاده از UDP، بسته‌های از‌دست‌رفته باز ارسال نمی‌شوند
❌ کیفیت ممکن است در شبکه‌های شلوغ کاهش یابد

🔹 پورت‌های پیش‌فرض RTP:

• پورت‌های 16384 تا 32767 برای ارسال داده‌های RTP استفاده می‌شوند.

---

🔹 تفاوت بین RTSP و RTP

ویژگی	RTSP	RTP
نوع پروتکل	کنترلی (مدیریت پخش)	انتقال داده‌های ویدئویی
وظیفه اصلی	مدیریت Play، Pause، Stop	ارسال ویدئو و صوت
پروتکل زیربنایی	TCP یا UDP	UDP
تأخیر	کم	بسیار کم
مناسب برای	سیستم‌های نظارتی، استریم آنلاین	پخش زنده ویدئو و صوت

---

🔹 نحوه استفاده هم‌زمان از RTSP و RTP در یک سیستم نظارتی

در سیستم‌های نظارتی، معمولاً RTSP و RTP با هم ترکیب می‌شوند:
1️⃣ RTSP برای مدیریت و کنترل جریان ویدئو (مانند Play، Pause، Stop)
2️⃣ RTP برای ارسال بسته‌های ویدئویی و صوتی در شبکه

🔹 مثال از نحوه کارکرد در یک NVR یا دوربین IP:
1️⃣ کاربر درخواست مشاهده تصویر زنده را به NVR ارسال می‌کند (RTSP Request)
2️⃣ NVR با استفاده از RTSP، جریان ویدئو را تنظیم می‌کند
3️⃣ ویدئو از طریق RTP به کاربر ارسال می‌شود

🔹 نمونه دستور برای دریافت ویدئو از یک دوربین IP با VLC:

vlc rtsp://192.168.1.100:554/stream1

📌 این دستور، جریان ویدئویی زنده دوربین را از طریق RTSP دریافت و پخش می‌کند.

---

🔹 انتخاب بهترین پروتکل برای سیستم‌های نظارتی

✅ اگر نیاز به کنترل دقیق ویدئو (Play، Pause، Stop) دارید → RTSP استفاده کنید.
✅ اگر پخش زنده با تأخیر کم نیاز دارید → RTP انتخاب بهتری است.
✅ اگر شبکه ناپایدار است و امکان از‌دست‌رفتن داده‌ها وجود دارد → ترکیب RTSP + RTP مناسب‌تر است.

---

جمع‌بندی

🔹 RTSP و RTP دو پروتکل اصلی برای پخش ویدئو در سیستم‌های نظارت تصویری هستند.
🔹 RTSP برای مدیریت جریان ویدئو (کنترل Play، Pause، Stop) استفاده می‌شود.
🔹 RTP برای انتقال سریع ویدئو و صوت با تأخیر کم طراحی شده است.
🔹 در بیشتر سیستم‌های CCTV تحت شبکه، هر دو پروتکل به‌صورت ترکیبی استفاده می‌شوند تا عملکردی بهینه داشته باشند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” title=”مفاهیم Multicasting و Unicasting در سیستم‌های CCTV” subtitle=”توضیحات کامل”]در سیستم‌های نظارت تصویری تحت شبکه (IP-CCTV)، نحوه ارسال و توزیع داده‌های ویدئویی بر عملکرد کلی شبکه تأثیر زیادی دارد. Multicasting و Unicasting دو روش اصلی انتقال داده در این سیستم‌ها هستند که هرکدام ویژگی‌ها، مزایا و معایب خاص خود را دارند.

---

🔹 Unicasting – ارسال یک به یک

🔸 تعریف:

• Unicasting فرآیند انتقال داده از یک فرستنده (مثلاً دوربین IP) به یک گیرنده (مثلاً نرم‌افزار مانیتورینگ) به‌صورت یک به یک است.
• هر درخواست جدید از سوی کاربران یا دستگاه‌های دیگر، یک جریان ویدئویی جدید ایجاد می‌کند.
• در این روش، اگر چندین کاربر به یک دوربین متصل شوند، هر کاربر یک استریم جداگانه از دوربین دریافت می‌کند که باعث افزایش بار روی پهنای باند شبکه می‌شود.

🔹 مثال:

• اگر ۵ کاربر مختلف بخواهند تصاویر یک دوربین IP را مشاهده کنند، ۵ جریان ویدئویی مجزا ایجاد خواهد شد، که هرکدام پهنای باند خاص خود را مصرف می‌کنند.

🔹 مزایا:
✅ پیاده‌سازی ساده و بدون نیاز به پیکربندی خاص در شبکه
✅ مناسب برای شبکه‌های کوچک با تعداد محدود کاربران
✅ کیفیت تصویر مستقل برای هر کاربر

🔹 معایب:
❌ مصرف بالای پهنای باند (هر کاربر یک استریم مجزا دریافت می‌کند)
❌ افزایش بار بر روی دوربین و سرورها در صورت افزایش تعداد کاربران

🔹 نمونه تنظیمات برای Unicasting در یک دوربین IP:
در تنظیمات بیشتر دوربین‌های IP، حالت Unicast به‌صورت پیش‌فرض فعال است. اگر بخواهید یک استریم Unicast RTSP را مشاهده کنید، می‌توانید از VLC استفاده کنید:

rtsp://192.168.1.100:554/stream1

---

🔹 Multicasting – ارسال یک به چند

🔸 تعریف:

• Multicasting روشی برای انتقال داده از یک فرستنده (دوربین) به چندین گیرنده به‌صورت هم‌زمان و بدون ایجاد چندین استریم مجزا است.
• در این روش، فقط یک نسخه از داده در شبکه ارسال می‌شود و تمام کاربران موردنظر همان داده را دریافت می‌کنند.
• این انتقال از طریق آدرس‌های گروهی (Multicast IP Addresses) در کلاس D (224.0.0.0 تا 239.255.255.255) انجام می‌شود.

🔹 مثال:

• اگر ۵ کاربر بخواهند تصاویر یک دوربین را مشاهده کنند، تنها یک استریم ویدئویی ارسال می‌شود و تمامی کاربران آن را به‌صورت اشتراکی دریافت می‌کنند.

🔹 مزایا:
✅ کاهش مصرف پهنای باند نسبت به Unicast
✅ امکان مشاهده تصویر برای تعداد نامحدودی از کاربران بدون بار اضافی بر روی دوربین
✅ مناسب برای سیستم‌های نظارتی بزرگ با کاربران متعدد

🔹 معایب:
❌ نیاز به پیکربندی خاص در شبکه (پشتیبانی سوئیچ و روتر از IGMP)
❌ پیچیدگی در عیب‌یابی و کنترل دسترسی کاربران

🔹 نمونه تنظیمات برای Multicasting در یک دوربین IP:
برای فعال‌سازی Multicast RTSP در VLC یا یک سیستم مانیتورینگ، باید از یک آدرس IP Multicast Class D استفاده کنید:

rtsp://@239.255.12.42:1234/stream1

🔹 فعال‌سازی IGMP Snooping روی سوئیچ:
برای اطمینان از اینکه ترافیک Multicast فقط به دستگاه‌های موردنیاز ارسال شود (و در کل شبکه پخش نشود)، باید IGMP Snooping را در سوئیچ فعال کنید. نمونه دستورات برای یک سوئیچ سیسکو:

conf t
interface GigabitEthernet1/0/1
ip igmp snooping
exit

---

🔹 تفاوت بین Unicasting و Multicasting در شبکه‌های نظارتی

ویژگی	Unicasting	Multicasting
روش انتقال	یک به یک	یک به چند
مصرف پهنای باند	بالا (برای هر کاربر یک استریم مجزا)	کمتر (یک استریم برای همه کاربران)
مناسب برای	شبکه‌های کوچک با کاربران کم	شبکه‌های بزرگ با کاربران زیاد
نیاز به پیکربندی شبکه	ندارد (پیش‌فرض در بیشتر سیستم‌ها)	دارد (پشتیبانی سوئیچ و روتر از IGMP)
تأثیر بر عملکرد دوربین/NVR	افزایش بار با تعداد کاربران	بار کمتر روی دوربین

---

🔹 کدام روش برای سیستم‌های CCTV بهتر است؟

✅ برای شبکه‌های کوچک (۱۰ دوربین یا کمتر) → Unicasting کافی است
✅ برای شبکه‌های بزرگ (مثلاً ساختمان‌های هوشمند، شهرهای امن) → Multicasting توصیه می‌شود
✅ اگر کاربران زیادی به یک دوربین متصل می‌شوند → Multicasting پهنای باند را کاهش می‌دهد
✅ اگر شبکه‌ای بدون قابلیت IGMP دارید → Unicasting گزینه راحت‌تری است

---

جمع‌بندی

🔹 Unicasting و Multicasting دو روش مهم انتقال داده در سیستم‌های نظارت تصویری هستند.
🔹 Unicasting برای شبکه‌های کوچک مناسب است اما پهنای باند زیادی مصرف می‌کند.
🔹 Multicasting برای شبکه‌های بزرگ کارآمدتر است اما به پیکربندی پیشرفته نیاز دارد.
🔹 انتخاب روش مناسب بستگی به تعداد کاربران، نوع شبکه و قابلیت‌های تجهیزات دارد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 5. اصول تصویر در دوربین‌های نظارتی”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” title=”مفهوم رزولوشن و اهمیت آن در کیفیت تصاویر” subtitle=”توضیحات کامل”]یکی از مهم‌ترین فاکتورها در سیستم‌های نظارت تصویری تحت شبکه (IP-CCTV)، رزولوشن (Resolution) است. رزولوشن تأثیر مستقیمی بر وضوح، جزئیات و کیفیت تصاویر ضبط‌شده دارد و در انتخاب دوربین‌های نظارتی باید توجه ویژه‌ای به آن شود.

---

🔹 رزولوشن چیست؟

🔸 رزولوشن به تعداد پیکسل‌های تشکیل‌دهنده یک تصویر گفته می‌شود و معمولاً به‌صورت عرض × ارتفاع (Pixel Width × Pixel Height) نمایش داده می‌شود.
🔸 هرچه تعداد پیکسل‌ها بیشتر باشد، جزئیات تصویر بالاتر خواهد بود.
🔸 برای مثال، یک تصویر 1920×1080 پیکسل (Full HD) دارای 2,073,600 پیکسل است، درحالی‌که یک تصویر 3840×2160 (4K) شامل 8,294,400 پیکسل می‌باشد.

🔹 مثال‌هایی از رزولوشن‌های رایج در دوربین‌های نظارتی:

رزولوشن	ابعاد تصویر (پیکسل)	توضیحات
D1	720 × 480	کیفیت استاندارد در DVRهای قدیمی
HD 720p	1280 × 720	کیفیت HD، مناسب برای نظارت عمومی
Full HD 1080p	1920 × 1080	کیفیت بالا، مورد استفاده در بیشتر دوربین‌های مدرن
2K (QHD)	2560 × 1440	کیفیت بالاتر از Full HD
4K (Ultra HD)	3840 × 2160	کیفیت بسیار بالا، نیازمند پهنای باند بیشتر
8K	7680 × 4320	بسیار پیشرفته، کمتر رایج در سیستم‌های نظارتی

---

🔹 اهمیت رزولوشن در سیستم‌های CCTV

✅ افزایش جزئیات تصویر:
رزولوشن بالاتر باعث افزایش وضوح چهره افراد، پلاک خودروها و سایر جزئیات مهم در تصاویر ضبط‌شده می‌شود.

✅ تشخیص و شناسایی بهتر:
در یک محیط امنیتی، رزولوشن بالاتر به شناسایی سوژه‌ها و حرکات مشکوک کمک می‌کند.

✅ بزرگ‌نمایی (Zoom) بدون افت کیفیت:
دوربین‌هایی با رزولوشن بالا هنگام بزرگ‌نمایی (Zoom) جزئیات بیشتری را نمایش می‌دهند، درحالی‌که در رزولوشن‌های پایین‌تر، تصویر پیکسلی و نامفهوم می‌شود.

✅ پوشش وسیع‌تر بدون نیاز به دوربین‌های اضافی:
یک دوربین 4K می‌تواند به‌اندازه چندین دوربین 1080p فضای تحت نظارت را پوشش دهد، که به کاهش تعداد دوربین‌ها و هزینه نصب کمک می‌کند.

---

🔹 تأثیر رزولوشن بر حجم ذخیره‌سازی و پهنای باند

رزولوشن بالاتر به داده‌های بیشتری برای ذخیره و انتقال نیاز دارد. این مسئله روی حجم هارددیسک (Storage) و پهنای باند شبکه تأثیر می‌گذارد.

🔹 مثال مقایسه‌ای حجم ذخیره‌سازی موردنیاز (برای 1 دوربین با ضبط 24/7 و فشرده‌سازی H.264):

رزولوشن	حجم موردنیاز در روز	حجم موردنیاز در ماه
720p HD	10 گیگابایت	300 گیگابایت
1080p Full HD	15 گیگابایت	450 گیگابایت
2K (1440p)	25 گیگابایت	750 گیگابایت
4K Ultra HD	50 گیگابایت	1.5 ترابایت

🔹 راهکارهای کاهش مصرف پهنای باند و ذخیره‌سازی:
✅ استفاده از کدک‌های فشرده‌سازی مدرن مانند H.265
✅ تنظیم فریم ریت (Frame Rate) پایین‌تر
✅ استفاده از سیستم‌های تشخیص حرکت (Motion Detection) برای ضبط فقط در صورت نیاز
✅ تنظیم رزولوشن بهینه بر اساس نیاز (مثلاً Full HD به‌جای 4K برای محیط‌های کم‌اهمیت‌تر)

---

🔹 انتخاب رزولوشن مناسب برای دوربین‌های نظارتی

✅ محیط‌های کوچک و داخلی (دفاتر، فروشگاه‌ها، منازل) → HD 720p یا Full HD 1080p کافی است
✅ محیط‌های باز (پارکینگ، حیاط، ورودی ساختمان) → حداقل 1080p یا 2K توصیه می‌شود
✅ نظارت بر جاده‌ها، پلاک خودرو و مناطق حساس → 4K برای ثبت جزئیات بالا پیشنهاد می‌شود
✅ سیستم‌های پیشرفته امنیتی و شهرهای هوشمند → 4K و بالاتر بهترین گزینه هستند

---

جمع‌بندی

🔹 رزولوشن عامل اصلی در کیفیت تصاویر دوربین‌های نظارتی است.
🔹 رزولوشن بالاتر باعث وضوح بیشتر، تشخیص بهتر چهره و پلاک خودرو، و زوم با کیفیت بالاتر می‌شود.
🔹 انتخاب رزولوشن باید متناسب با نیازهای نظارتی، پهنای باند شبکه، و فضای ذخیره‌سازی انجام شود.
🔹 با استفاده از تکنیک‌های بهینه‌سازی (مانند H.265 و کاهش فریم ریت) می‌توان مصرف پهنای باند را مدیریت کرد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” title=”نرخ فریم (Frame Rate) و تأثیر آن در ضبط و پخش” subtitle=”توضیحات کامل”]نرخ فریم (Frame Rate) یکی از عوامل کلیدی در کیفیت ضبط و پخش تصاویر نظارتی است. این مقدار نشان‌دهنده تعداد فریم‌هایی است که در هر ثانیه ضبط یا نمایش داده می‌شود و با واحد فریم بر ثانیه (Frames Per Second – FPS) اندازه‌گیری می‌شود.

---

🔹 نرخ فریم چیست؟

🔸 نرخ فریم بالا (مثلاً 60FPS): حرکت‌ها روان‌تر و جزئیات بیشتری در تصاویر متحرک ثبت می‌شوند.
🔸 نرخ فریم پایین (مثلاً 10FPS): تصاویر دارای پرش و کاهش جزئیات در حرکات سریع خواهند بود.

🔹 نرخ فریم استاندارد در سیستم‌های نظارتی معمولاً بین 15 تا 30 FPS است، اما در شرایط خاص ممکن است بیشتر یا کمتر انتخاب شود.

---

🔹 تأثیر نرخ فریم در سیستم‌های نظارت تصویری

✅ افزایش نرخ فریم باعث افزایش وضوح حرکتی (Motion Clarity) و کاهش تاری در سوژه‌های متحرک می‌شود.
✅ کاهش نرخ فریم موجب کاهش مصرف پهنای باند و فضای ذخیره‌سازی می‌شود.

نرخ فریم (FPS)	کاربرد رایج	توضیحات
5 – 10 FPS	نظارت عمومی	مناسب برای مکان‌های کم‌تحرک مانند انبارها
15 – 20 FPS	نظارت شهری	تعادل بین کیفیت تصویر و پهنای باند
25 – 30 FPS	امنیتی استاندارد	کیفیت خوب برای ثبت جزئیات حرکتی
50 – 60 FPS	مکان‌های پرتحرک	مناسب برای شناسایی دقیق افراد و وسایل نقلیه

---

🔹 تنظیم نرخ فریم در دوربین‌های تحت شبکه

✅ روش تنظیم از طریق رابط کاربری وب دوربین:

1. ورود به پنل مدیریت دوربین
2. رفتن به Video Settings
3. تغییر مقدار Frame Rate (مثلاً 30 FPS)
4. ذخیره تنظیمات

✅ روش تنظیم با استفاده از دستورات کنسولی (برای دوربین‌های با API یا SSH):

set video framerate 25fps  
apply settings  

✅ در NVR یا VMS (نرم‌افزار مدیریت ویدئو)، تنظیم نرخ فریم برای کاهش مصرف پهنای باند:

set stream_profile low_bandwidth  
set framerate 15fps  

---

🔹 نحوه انتخاب نرخ فریم مناسب

✔ برای محیط‌های کم‌تحرک (مانند انبارها): 10 – 15 FPS
✔ برای نظارت شهری و اماکن عمومی: 20 – 30 FPS
✔ برای تشخیص چهره و پلاک خودرو: 50 – 60 FPS

---

جمع‌بندی

🔹 نرخ فریم تعیین‌کننده میزان روان بودن تصویر در ضبط و پخش ویدئو است.
🔹 30 FPS استانداردی مناسب برای بیشتر کاربردهای نظارتی است.
🔹 افزایش نرخ فریم، کیفیت حرکت را بهبود می‌بخشد اما نیاز به حجم ذخیره‌سازی و پهنای باند بیشتری دارد.
🔹 برای بهینه‌سازی عملکرد، نرخ فریم باید بر اساس نیازهای امنیتی و محدودیت‌های شبکه تنظیم شود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” title=”تنظیمات مربوط به نوردهی (Exposure) و توازن رنگ سفید (White Balance)” subtitle=”توضیحات کامل”]تنظیمات نوردهی (Exposure) و توازن رنگ سفید (White Balance – WB) دو عامل مهم در کیفیت تصاویر دوربین‌های نظارتی هستند. اگر این تنظیمات به درستی انجام نشوند، تصاویر ممکن است بیش‌ازحد روشن، تاریک، یا دارای رنگ‌های غیرطبیعی باشند. در این بخش، این دو مفهوم را بررسی کرده و نحوه تنظیم آن‌ها را توضیح می‌دهیم.

---

🔹 نوردهی (Exposure) چیست؟

نوردهی میزان نوری است که به سنسور دوربین می‌رسد و تأثیر مستقیم بر وضوح و کیفیت تصویر در شرایط نوری مختلف دارد. تنظیم صحیح نوردهی باعث جلوگیری از تاریکی بیش‌ازحد (Underexposure) یا روشنایی بیش‌ازحد (Overexposure) در تصویر می‌شود.

🔹 عوامل مؤثر بر نوردهی در دوربین‌های نظارتی:

1. Shutter Speed (سرعت شاتر):
   • مقدار زمانی که سنسور در معرض نور قرار می‌گیرد.
   • سرعت شاتر بالا (مانند 1/1000 ثانیه) → کاهش تاری در حرکت، اما تصویر تاریک‌تر می‌شود.
   • سرعت شاتر پایین (مانند 1/30 ثانیه) → تصویر روشن‌تر، اما ممکن است سوژه‌های متحرک دچار تاری شوند.
2. Gain (گِین یا تقویت سیگنال نوری):
   • زمانی که نور محیط کم باشد، گِین افزایش داده می‌شود تا تصویر روشن‌تر شود.
   • افزایش بیش‌ازحد گِین باعث نویز (Noise) در تصویر می‌شود.
3. Aperture (دیافراگم لنز – فقط در برخی دوربین‌ها):
   • گشودگی دیافراگم مشخص می‌کند چقدر نور به سنسور می‌رسد.
   • عدد f کمتر (مانند f/1.8) → نور بیشتری وارد شده و تصویر روشن‌تر می‌شود.
   • عدد f بیشتر (مانند f/5.6) → نور کمتری وارد شده و تصویر تاریک‌تر خواهد بود.
4. Backlight Compensation (BLC) و Wide Dynamic Range (WDR):
   • BLC برای تصحیح نور پس‌زمینه به کار می‌رود و از تاریک شدن سوژه جلوگیری می‌کند.
   • WDR به‌طور هوشمند بخش‌های روشن و تاریک تصویر را متعادل می‌کند.

---

🔹 نحوه تنظیم نوردهی در دوربین‌های نظارتی

✅ برای محیط‌های کم‌نور یا شب:
🔸 افزایش Gain (در حد مجاز برای جلوگیری از نویز)
🔸 کاهش Shutter Speed (مثلاً 1/30s)
🔸 فعال کردن IR (مادون‌قرمز) در دوربین‌های دید در شب

✅ برای محیط‌های پرنور (مانند فضای باز در روز):
🔸 افزایش Shutter Speed (مثلاً 1/500s) برای کاهش نوردهی بیش‌ازحد
🔸 کاهش Gain برای جلوگیری از اشباع شدن تصویر
🔸 فعال کردن WDR در صورت وجود سایه‌های تیره و مناطق خیلی روشن

✅ دستور تنظیم نوردهی در دوربین‌های نظارتی (مثال تنظیم از طریق رابط وب یا خط فرمان):

در رابط کاربری وب دوربین:

1. ورود به تنظیمات دوربین
2. رفتن به بخش Exposure Settings
3. تنظیم مقدار Shutter Speed و Gain
4. فعال یا غیرفعال کردن BLC یا WDR

در محیط‌های دستوری (برای دوربین‌هایی که از API یا SSH پشتیبانی می‌کنند):

set exposure mode auto  
set shutter_speed 1/500  
set gain 10  
enable wdr  

---

🔹 توازن رنگ سفید (White Balance – WB) چیست؟

توازن رنگ سفید وظیفه تنظیم رنگ‌ها بر اساس منبع نوری محیط را بر عهده دارد. اگر WB نادرست تنظیم شود، تصویر ممکن است دارای رنگ‌های غیرطبیعی (مثلاً زرد یا آبی) باشد.

🔹 انواع تنظیمات White Balance در دوربین‌های نظارتی:

1. Auto White Balance (AWB) – توازن خودکار:
   • دوربین به‌صورت خودکار رنگ‌ها را تنظیم می‌کند.
   • در محیط‌هایی که نور تغییر نمی‌کند، این گزینه معمولاً کافی است.
2. Daylight – حالت نور روز:
   • مناسب برای شرایطی که نور طبیعی خورشید در محیط وجود دارد.
3. Cloudy – حالت ابری:
   • در شرایطی که نور خورشید کم است، این گزینه رنگ‌ها را گرم‌تر می‌کند.
4. Fluorescent – مهتابی:
   • مناسب برای محیط‌هایی که از لامپ‌های مهتابی (فلورسنت) استفاده می‌شود.
5. Incandescent – لامپ رشته‌ای:
   • در محیط‌هایی که از لامپ‌های زرد (رشته‌ای) استفاده می‌شود، رنگ‌ها را اصلاح می‌کند.
6. Manual White Balance – تنظیم دستی:
   • در محیط‌هایی که نور ترکیبی دارند، می‌توان WB را به‌صورت دستی تنظیم کرد.

🔹 مثال تنظیم White Balance در دوربین‌های تحت شبکه:

✅ برای محیط‌های خارجی در روز:

set white_balance mode daylight  

✅ برای محیط‌های داخلی با نور مهتابی:

set white_balance mode fluorescent  

✅ برای تنظیم دستی دمای رنگ:

set white_balance manual 5500K  

---

🔹 تنظیم دستی White Balance در رابط وب دوربین

1. ورود به صفحه تنظیمات دوربین
2. رفتن به بخش White Balance
3. انتخاب یکی از گزینه‌های Auto، Daylight، Fluorescent، Incandescent، Manual
4. ذخیره تغییرات

---

جمع‌بندی

🔹 تنظیم نوردهی (Exposure) و توازن رنگ سفید (White Balance) نقش مهمی در کیفیت تصاویر دوربین‌های نظارتی دارد.
🔹 نوردهی شامل Shutter Speed، Gain، Aperture و WDR است که بر میزان روشنایی تصویر تأثیر می‌گذارند.
🔹 WB باعث تنظیم صحیح رنگ‌ها در شرایط نوری مختلف می‌شود و از مشکلاتی مانند رنگ‌های غیرواقعی جلوگیری می‌کند.
🔹 تنظیمات Exposure و WB باید بر اساس شرایط محیطی انجام شود تا تصاویر واضح، شفاف و دقیق ثبت شوند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” title=”تأثیر فاصله کانونی (Focal Length) بر زاویه دید” subtitle=”توضیحات کامل”]فاصله کانونی (Focal Length) یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های لنز دوربین‌های نظارتی است که زاویه دید (Field of View – FoV) و میزان بزرگ‌نمایی تصویر را تعیین می‌کند. انتخاب فاصله کانونی مناسب تأثیر مستقیمی بر کیفیت و کاربرد تصاویر در سیستم‌های نظارت تصویری دارد.

---

🔹 فاصله کانونی چیست؟

فاصله کانونی، فاصله بین مرکز اپتیکی لنز و سنسور تصویر دوربین است که معمولاً با میلی‌متر (mm) اندازه‌گیری می‌شود. مقدار فاصله کانونی تعیین می‌کند که زاویه دید دوربین چقدر گسترده یا محدود باشد.

🔹 رابطه بین فاصله کانونی و زاویه دید:

• فاصله کانونی کوتاه‌تر (مثلاً 2.8mm) → زاویه دید بازتر، پوشش وسیع‌تر، اما جزئیات کمتر
• فاصله کانونی بلندتر (مثلاً 12mm) → زاویه دید محدودتر، جزئیات بیشتر، اما محدوده پوشش کمتر

🔹 تقسیم‌بندی لنزها بر اساس فاصله کانونی:

1. لنزهای زاویه باز (Wide-Angle) – فاصله کانونی کم (2.8mm – 4mm)
   • مناسب برای پوشش گسترده (مانند اتاق‌ها، سالن‌ها، ورودی ساختمان‌ها)
   • تصاویر با زاویه باز اما با اعوجاج (تصاویر گوشه‌ها کشیده می‌شوند)
2. لنزهای استاندارد – فاصله کانونی متوسط (6mm – 12mm)
   • تعادل بین زاویه دید و جزئیات
   • مناسب برای راهروها، خیابان‌ها، ورودی پارکینگ‌ها
3. لنزهای تله‌فوتو (Telephoto) – فاصله کانونی بلند (12mm – 50mm و بیشتر)
   • بزرگ‌نمایی بیشتر و میدان دید محدودتر
   • مناسب برای نظارت بر مکان‌های دور (مانند جاده‌ها، ورودی‌های اصلی، فضاهای باز)

🔹 جدول مقایسه فاصله کانونی و زاویه دید در سنسورهای معمولی:

فاصله کانونی (mm)	زاویه دید افقی (°)	زاویه دید عمودی (°)
2.8mm	100° – 120°	60° – 90°
4mm	80° – 90°	45° – 60°
6mm	50° – 60°	30° – 40°
12mm	20° – 30°	15° – 20°
25mm	10° – 15°	8° – 12°

---

🔹 لنزهای ثابت (Fixed) و متغیر (Varifocal)

1. لنز ثابت (Fixed Lens)
   • فاصله کانونی ثابت (مثلاً 2.8mm یا 4mm)
   • امکان تغییر زاویه دید وجود ندارد
   • مناسب برای نظارت عمومی با هزینه کمتر
2. لنز متغیر (Varifocal Lens)
   • فاصله کانونی قابل تنظیم (مثلاً 2.8mm – 12mm)
   • امکان تنظیم زاویه دید و بزرگ‌نمایی
   • مناسب برای نظارت انعطاف‌پذیر و مکان‌هایی که نیاز به تغییر زاویه دارند
3. لنز موتورایز (Motorized Lens)
   • فاصله کانونی قابل تغییر به‌صورت خودکار (مثلاً 3mm – 50mm)
   • کنترل از راه دور برای تنظیم بزرگ‌نمایی
   • مناسب برای دوربین‌های PTZ و سیستم‌های حرفه‌ای

---

🔹 نحوه انتخاب فاصله کانونی مناسب

✅ برای نظارت بر یک اتاق یا فضای داخلی کوچک:
🔸 لنز 2.8mm تا 4mm برای پوشش وسیع و دید گسترده

✅ برای نظارت بر درب ورودی، پارکینگ یا راهرو:
🔸 لنز 4mm تا 6mm برای تعادل بین زاویه دید و جزئیات

✅ برای نظارت از راه دور، مانند جاده یا ورودی اصلی:
🔸 لنز 12mm به بالا برای جزئیات بیشتر و دید متمرکز

✅ برای مکان‌هایی که نیاز به تغییر زاویه دارند:
🔸 لنز Varifocal (مانند 2.8mm – 12mm) یا Motorized (مانند 5mm – 50mm)

---

🔹 تنظیم فاصله کانونی در دوربین‌های نظارتی

✅ در دوربین‌های لنز متغیر (Varifocal یا Motorized)، تنظیم فاصله کانونی از طریق رابط وب:

1. ورود به پنل مدیریت دوربین
2. رفتن به بخش Lens Settings
3. تنظیم مقدار Zoom و Focus
4. ذخیره تنظیمات

✅ در محیط‌های دستوری (برای دوربین‌های دارای API یا SSH):

set focal_length 6mm  
set zoom_level 2x  
set focus auto  

✅ در دوربین‌های PTZ (متحرک)، تنظیم فاصله کانونی با استفاده از دستورات کنترلی:

ptz zoom in  
ptz zoom out  
set focus mode auto  

---

جمع‌بندی

🔹 فاصله کانونی (Focal Length) بر زاویه دید (Field of View) و بزرگ‌نمایی تصویر تأثیر می‌گذارد.
🔹 فاصله کانونی کوتاه (مانند 2.8mm) زاویه دید وسیع‌تری ارائه می‌دهد، درحالی‌که فاصله کانونی بلند (مانند 12mm) جزئیات بیشتری از سوژه‌های دور فراهم می‌کند.
🔹 انتخاب بین لنز ثابت، متغیر (Varifocal) و موتورایز بستگی به نیازهای نظارتی دارد.
🔹 تنظیم صحیح فاصله کانونی، بسته به نوع لنز، می‌تواند از طریق رابط وب یا دستورات کنترلی انجام شود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 6. مفاهیم پهنای باند و انتقال داده”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” title=”تعریف پهنای باند و اهمیت آن در شبکه‌های CCTV” subtitle=”توضیحات کامل”]پهنای باند (Bandwidth) یکی از عوامل کلیدی در عملکرد سیستم‌های نظارت تصویری تحت شبکه (IP CCTV) است. این مقدار نشان‌دهنده حداکثر میزان داده‌ای است که می‌تواند از طریق شبکه در یک بازه زمانی مشخص انتقال یابد و با واحد مگابیت بر ثانیه (Mbps) یا گیگابیت بر ثانیه (Gbps) اندازه‌گیری می‌شود.

---

🔹 پهنای باند در سیستم‌های نظارتی چیست؟

در سیستم‌های نظارت تصویری، پهنای باند به مقدار داده‌ای که از دوربین‌ها به دستگاه‌های ضبط (NVR) یا سرورهای ذخیره‌سازی ارسال می‌شود، اشاره دارد. مقدار موردنیاز پهنای باند بستگی به فاکتورهای زیر دارد:
✅ رزولوشن تصویر (Higher Resolution → More Bandwidth)
✅ نرخ فریم (Frame Rate) (Higher FPS → More Bandwidth)
✅ روش فشرده‌سازی ویدئو (H.264, H.265, MJPEG)
✅ تعداد دوربین‌های متصل به شبکه

---

🔹 اهمیت پهنای باند در شبکه‌های CCTV

🔹 تأثیر مستقیم بر کیفیت ویدئو: اگر پهنای باند ناکافی باشد، تصاویر دچار تأخیر، نویز یا افت کیفیت می‌شوند.
🔹 ارتباط با ذخیره‌سازی: حجم داده‌هایی که باید ذخیره شوند وابسته به میزان پهنای باند مصرفی است.
🔹 بارگذاری شبکه: استفاده بیش از حد از پهنای باند ممکن است باعث کندی شبکه شود و عملکرد سایر تجهیزات را تحت تأثیر قرار دهد.

---

🔹 نحوه محاسبه پهنای باند موردنیاز برای دوربین‌ها

مقدار پهنای باند موردنیاز را می‌توان با فرمول زیر تخمین زد:

Bandwidth (Mbps) = (Resolution × Frame Rate × Compression Factor) × Number of Cameras

🔹 جدول پهنای باند موردنیاز بر اساس رزولوشن و نرخ فریم:

رزولوشن دوربین	نرخ فریم (FPS)	فشرده‌سازی H.264 (Mbps)	فشرده‌سازی H.265 (Mbps)
720p	15 FPS	1 – 2 Mbps	0.5 – 1 Mbps
1080p	30 FPS	4 – 6 Mbps	2 – 3 Mbps
4K	30 FPS	15 – 20 Mbps	8 – 12 Mbps

مثال: اگر یک سیستم دارای 10 دوربین 1080p با 30 FPS و فشرده‌سازی H.265 باشد:

Total Bandwidth = 10 × 3 Mbps = 30 Mbps

---

🔹 نحوه بهینه‌سازی پهنای باند در شبکه‌های CCTV

✅ استفاده از فشرده‌سازی کارآمد:
H.265 نسبت به H.264 تا 50٪ مصرف پهنای باند را کاهش می‌دهد.

set encoding h265
apply settings

✅ کاهش نرخ فریم برای محیط‌های کم‌تحرک:
برای محیط‌هایی با حرکت کم (مانند انبارها)، کاهش نرخ فریم از 30FPS به 15FPS باعث کاهش 50٪ مصرف پهنای باند می‌شود.

set framerate 15fps
apply settings

✅ استفاده از ضبط بر اساس تشخیص حرکت (Motion Detection):

enable motion_recording
set trigger_sensitivity high
apply settings

✅ استفاده از VLAN برای تقسیم‌بندی شبکه CCTV از شبکه اصلی:

configure vlan CCTV id 10
assign port 1-24 vlan 10
apply settings

---

جمع‌بندی

🔹 پهنای باند نقش حیاتی در عملکرد و کیفیت سیستم‌های نظارت تصویری تحت شبکه دارد.
🔹 عوامل مؤثر بر پهنای باند شامل رزولوشن، نرخ فریم، فشرده‌سازی و تعداد دوربین‌ها هستند.
🔹 فشرده‌سازی H.265، کاهش نرخ فریم و VLAN از روش‌های بهینه‌سازی مصرف پهنای باند در سیستم‌های CCTV هستند.
🔹 محاسبه دقیق پهنای باند موردنیاز، به جلوگیری از کندی شبکه و بهینه‌سازی عملکرد تجهیزات نظارتی کمک می‌کند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” title=”تأثیر تعداد دوربین‌ها و کیفیت تصویر بر پهنای باند” subtitle=”توضیحات کامل”]در یک سیستم نظارت تصویری تحت شبکه (IP CCTV)، تعداد دوربین‌ها و کیفیت تصویر دو عامل مهم در تعیین میزان پهنای باند موردنیاز هستند. هرچه تعداد دوربین‌ها بیشتر باشد و کیفیت تصویر بالاتر تنظیم شود، حجم داده‌های ارسال‌شده در شبکه افزایش می‌یابد. اگر این مقدار بیش از ظرفیت شبکه باشد، باعث تأخیر، افت کیفیت و حتی از دست رفتن فریم‌ها در ویدئوهای ضبط‌شده می‌شود.

---

🔹 تأثیر تعداد دوربین‌ها بر پهنای باند

هر دوربین IP یک جریان ویدئویی ارسال می‌کند و جمع این جریان‌ها مقدار کل پهنای باند مصرفی را مشخص می‌کند. اگر پهنای باند شبکه محدود باشد، افزایش تعداد دوربین‌ها می‌تواند باعث ایجاد ازدحام (Congestion) در شبکه شود.

✅ فرمول محاسبه پهنای باند موردنیاز:

Total Bandwidth = Bandwidth per Camera × Number of Cameras

🔹 مثال: اگر هر دوربین با رزولوشن 1080p و نرخ فریم 30FPS با فشرده‌سازی H.265 3Mbps مصرف کند و 20 دوربین در شبکه فعال باشند:

Total Bandwidth = 3Mbps × 20 = 60Mbps

🔹 اگر ظرفیت سوئیچ یا روتر کمتر از این مقدار باشد، باید از روش‌های بهینه‌سازی مانند کاهش نرخ فریم، تغییر روش فشرده‌سازی یا VLAN استفاده شود.

---

🔹 تأثیر کیفیت تصویر بر پهنای باند

🔹 افزایش کیفیت تصویر باعث ارسال حجم بیشتری از داده‌ها می‌شود، که پهنای باند بیشتری را مصرف می‌کند.
🔹 مهم‌ترین فاکتورهای تأثیرگذار بر کیفیت تصویر و پهنای باند عبارتند از:

✅ رزولوشن تصویر: افزایش رزولوشن باعث افزایش داده‌های تصویری و در نتیجه افزایش پهنای باند مصرفی می‌شود.

✅ نرخ فریم (FPS): نرخ فریم بالاتر، تصاویر روان‌تری ایجاد می‌کند اما پهنای باند بیشتری نیاز دارد.

✅ روش فشرده‌سازی: H.265 در مقایسه با H.264 تا 50٪ مصرف پهنای باند را کاهش می‌دهد.

✅ بیت‌ریت (Bitrate): تنظیم بیت‌ریت بالاتر باعث افزایش کیفیت تصویر اما افزایش مصرف پهنای باند می‌شود.

---

🔹 جدول مصرف پهنای باند بر اساس رزولوشن و نرخ فریم

رزولوشن دوربین	نرخ فریم (FPS)	فشرده‌سازی H.264 (Mbps)	فشرده‌سازی H.265 (Mbps)
720p	15 FPS	1 – 2 Mbps	0.5 – 1 Mbps
1080p	30 FPS	4 – 6 Mbps	2 – 3 Mbps
4K	30 FPS	15 – 20 Mbps	8 – 12 Mbps

🔹 نتیجه: یک دوربین 4K با 30 FPS و فشرده‌سازی H.264 ممکن است تا 20Mbps پهنای باند مصرف کند، درحالی‌که همان دوربین با H.265 می‌تواند تنها 8-12Mbps مصرف کند.

---

🔹 روش‌های کاهش مصرف پهنای باند در سیستم‌های CCTV

✅ استفاده از فشرده‌سازی H.265:

set encoding h265
apply settings

✅ کاهش نرخ فریم برای محیط‌های کم‌تحرک:

set framerate 15fps
apply settings

✅ استفاده از ضبط بر اساس تشخیص حرکت (Motion Detection):

enable motion_recording
set trigger_sensitivity high
apply settings

✅ استفاده از VLAN برای تقسیم‌بندی شبکه CCTV از شبکه اصلی:

configure vlan CCTV id 20
assign port 1-24 vlan 20
apply settings

---

جمع‌بندی

🔹 افزایش تعداد دوربین‌ها، به‌طور مستقیم مصرف پهنای باند شبکه را افزایش می‌دهد.
🔹 رزولوشن بالاتر، نرخ فریم بیشتر و بیت‌ریت بالا باعث افزایش حجم داده‌ها و پهنای باند مصرفی می‌شود.
🔹 برای جلوگیری از ازدحام شبکه، باید از فشرده‌سازی H.265، کاهش نرخ فریم، تنظیم بیت‌ریت و VLAN استفاده کرد.
🔹 محاسبه دقیق پهنای باند موردنیاز، به بهینه‌سازی عملکرد سیستم و جلوگیری از کاهش کیفیت تصاویر کمک می‌کند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” title=”محاسبات پایه‌ای پهنای باند برای سیستم‌های نظارتی” subtitle=”توضیحات کامل”]در سیستم‌های نظارت تصویری تحت شبکه (IP CCTV)، محاسبه پهنای باند موردنیاز یکی از مراحل کلیدی برای طراحی بهینه شبکه، جلوگیری از ازدحام و حفظ کیفیت تصاویر است. مقدار پهنای باند مصرفی به فاکتورهایی مانند رزولوشن دوربین، نرخ فریم، روش فشرده‌سازی و تعداد دوربین‌ها بستگی دارد.

---

🔹 فرمول پایه برای محاسبه پهنای باند دوربین‌های نظارتی

می‌توان پهنای باند موردنیاز را با فرمول زیر محاسبه کرد:

Total Bandwidth = Bandwidth per Camera × Number of Cameras

🔹 مقدار Bandwidth per Camera بستگی به رزولوشن، نرخ فریم و روش فشرده‌سازی دارد.

🔹 مثال: اگر هر دوربین 1080p با 30 FPS و فشرده‌سازی H.265 3Mbps مصرف کند و تعداد دوربین‌ها 10 عدد باشد:

Total Bandwidth = 3Mbps × 10 = 30Mbps

✅ بنابراین حداقل ظرفیت شبکه برای پشتیبانی از این دوربین‌ها باید بیش از 30Mbps باشد.

---

🔹 میزان مصرف پهنای باند بر اساس رزولوشن و فشرده‌سازی

رزولوشن	نرخ فریم (FPS)	H.264 (Mbps)	H.265 (Mbps)
720p	15 FPS	1 – 2 Mbps	0.5 – 1 Mbps
1080p	30 FPS	4 – 6 Mbps	2 – 3 Mbps
4K UHD	30 FPS	15 – 20 Mbps	8 – 12 Mbps

🔹 نتیجه: استفاده از فشرده‌سازی H.265 پهنای باند را تا 50٪ کاهش می‌دهد.

---

🔹 محاسبه پهنای باند با در نظر گرفتن شبکه داخلی و اینترنت

اگر سیستم نظارت تصویری شامل دوربین‌های داخلی و دوربین‌های متصل به اینترنت (Remote Viewing) باشد، باید محاسبات را به دو بخش تقسیم کرد:

✅ پهنای باند موردنیاز برای شبکه داخلی (LAN):

LAN Bandwidth = Bandwidth per Camera × Total Number of Cameras

✅ پهنای باند موردنیاز برای اینترنت (WAN) – در صورت دسترسی از راه دور:

WAN Bandwidth = Bandwidth per Remote Camera × Number of Remote Cameras

🔹 مثال: در یک مجموعه دارای 15 دوربین 1080p (H.265) در شبکه داخلی و 5 دوربین برای دسترسی از راه دور:

LAN Bandwidth = 3Mbps × 15 = 45Mbps
WAN Bandwidth = 3Mbps × 5 = 15Mbps
Total Required Bandwidth = 60Mbps

✅ بنابراین برای جلوگیری از تأخیر و افت کیفیت، باید از یک شبکه داخلی با ظرفیت حداقل 100Mbps و یک اینترنت با پهنای باند حداقل 15Mbps استفاده شود.

---

🔹 نحوه کاهش مصرف پهنای باند در سیستم‌های نظارتی

✅ استفاده از فشرده‌سازی H.265 به‌جای H.264:

set encoding h265
apply settings

✅ کاهش نرخ فریم در محیط‌های کم‌تحرک (مثلاً از 30 به 15 FPS):

set framerate 15fps
apply settings

✅ فعال‌سازی ضبط مبتنی بر حرکت (Motion Detection) برای کاهش پهنای باند:

enable motion_recording
set trigger_sensitivity high
apply settings

✅ استفاده از VLAN برای کاهش ازدحام در شبکه CCTV:

configure vlan CCTV id 30
assign port 1-24 vlan 30
apply settings

---

جمع‌بندی

🔹 پهنای باند مصرفی دوربین‌ها به رزولوشن، نرخ فریم و روش فشرده‌سازی وابسته است.
🔹 H.265 نسبت به H.264 تا 50٪ پهنای باند را کاهش می‌دهد.
🔹 افزایش تعداد دوربین‌ها، میزان پهنای باند موردنیاز را افزایش می‌دهد و نیاز به محاسبه دقیق ظرفیت شبکه دارد.
🔹 با کاهش نرخ فریم، استفاده از ضبط بر اساس حرکت و VLAN، می‌توان مصرف پهنای باند را بهینه‌سازی کرد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”6.1. روش‌های کاهش مصرف پهنای باند”]

[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” title=”فشرده‌سازی” subtitle=”توضیحات کامل”]در سیستم‌های نظارت تصویری تحت شبکه، فشرده‌سازی ویدئو یکی از مهم‌ترین روش‌ها برای کاهش مصرف پهنای باند و فضای ذخیره‌سازی است. فایل‌های ویدئویی خام بسیار حجیم هستند، بنابراین استفاده از تکنیک‌های فشرده‌سازی باعث می‌شود داده‌ها بهینه‌تر ذخیره و انتقال یابند، بدون اینکه کیفیت تصویر به‌طور محسوسی کاهش یابد.

---

🔹 انواع فشرده‌سازی در نظارت تصویری

سه استاندارد رایج برای فشرده‌سازی ویدئو در سیستم‌های CCTV عبارتند از:

✅ MJPEG (Motion JPEG)
🔹 در این روش، هر فریم تصویر به‌صورت جداگانه به‌عنوان یک فایل JPEG فشرده و ارسال می‌شود.
🔹 کیفیت تصویر بالا است، اما مصرف پهنای باند و فضای ذخیره‌سازی زیاد است.
🔹 مناسب برای سیستم‌های نظارتی که نیاز به ثبت تصاویر ثابت با کیفیت بالا دارند.

✅ H.264 (AVC – Advanced Video Coding)
🔹 از روش فشرده‌سازی فریم‌های متوالی و حذف بخش‌های تکراری استفاده می‌کند.
🔹 مصرف پهنای باند و فضای ذخیره‌سازی را تا 50٪ کمتر از MJPEG کاهش می‌دهد.
🔹 یکی از رایج‌ترین استانداردهای فشرده‌سازی در سیستم‌های نظارتی است.

✅ H.265 (HEVC – High Efficiency Video Coding)
🔹 نسخه بهینه‌شده H.264 که تا 50٪ کارآمدتر عمل می‌کند.
🔹 مناسب برای دوربین‌های با رزولوشن 4K و بالاتر.
🔹 باعث کاهش بار روی شبکه و کاهش هزینه‌های ذخیره‌سازی می‌شود.

---

🔹 مقایسه پهنای باند مصرفی در روش‌های مختلف فشرده‌سازی

رزولوشن	MJPEG (Mbps)	H.264 (Mbps)	H.265 (Mbps)
720p	10 – 20 Mbps	1 – 2 Mbps	0.5 – 1 Mbps
1080p	20 – 40 Mbps	4 – 6 Mbps	2 – 3 Mbps
4K UHD	50 – 100 Mbps	15 – 20 Mbps	8 – 12 Mbps

🔹 نتیجه: استفاده از H.265 باعث کاهش چشمگیر پهنای باند و فضای ذخیره‌سازی می‌شود.

---

🔹 نحوه تنظیم فشرده‌سازی در سیستم‌های نظارت تصویری

✅ فعال‌سازی H.265 برای کاهش مصرف پهنای باند:

set encoding h265
apply settings

✅ کاهش بیت‌ریت (Bitrate) برای بهینه‌سازی حجم داده‌ها:

set bitrate 2000kbps
apply settings

✅ فعال‌سازی ضبط بر اساس حرکت (Motion-Based Recording) برای ذخیره‌سازی بهینه:

enable motion_recording
set trigger_sensitivity medium
apply settings

---

جمع‌بندی

🔹 فشرده‌سازی ویدئو نقش کلیدی در کاهش مصرف پهنای باند و فضای ذخیره‌سازی دارد.
🔹 H.265 نسبت به H.264 و MJPEG بهینه‌تر بوده و مصرف منابع را کاهش می‌دهد.
🔹 تنظیمات صحیح فشرده‌سازی می‌تواند عملکرد سیستم نظارتی را بهبود دهد و هزینه‌ها را کاهش دهد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” title=”انتخاب رزولوشن مناسب” subtitle=”توضیحات کامل”]انتخاب رزولوشن مناسب برای دوربین‌های نظارتی یکی از عوامل کلیدی در طراحی یک سیستم کارآمد است. رزولوشن بالاتر وضوح تصویر و جزئیات بیشتری را ارائه می‌دهد، اما به پهنای باند بیشتر و فضای ذخیره‌سازی بزرگ‌تری نیاز دارد. بنابراین، تعیین رزولوشن باید بر اساس نیازهای امنیتی، ظرفیت شبکه و میزان ذخیره‌سازی موجود انجام شود.

---

🔹 انواع رزولوشن‌های رایج در دوربین‌های نظارتی

رزولوشن	ابعاد تصویر (پیکسل)	نام دیگر	کاربردهای رایج
D1	720 × 480	SD (Standard Definition)	نظارت‌های ساده، مغازه‌های کوچک
720p	1280 × 720	HD (High Definition)	نظارت‌های عمومی، پارکینگ‌ها
1080p	1920 × 1080	Full HD	نظارت با جزئیات بالا، ساختمان‌های تجاری
4MP	2560 × 1440	QHD	مناطق پرتردد، ادارات، فروشگاه‌های بزرگ
4K	3840 × 2160	Ultra HD	اماکن حساس، فرودگاه‌ها، مراکز مالی

🔹 نکته: رزولوشن‌های بالاتر نیاز به پهنای باند و فضای ذخیره‌سازی بیشتری دارند.

---

🔹 انتخاب رزولوشن بر اساس کاربرد

✅ نظارت عمومی (مغازه، پارکینگ، راهروها):
🔹 رزولوشن مناسب: 720p یا 1080p
🔹 مزیت: کیفیت کافی برای شناسایی چهره و فعالیت‌های عمومی

✅ مناطق پرتردد (ساختمان‌های تجاری، فروشگاه‌های بزرگ، بیمارستان‌ها):
🔹 رزولوشن مناسب: 1080p یا 4MP
🔹 مزیت: ثبت تصاویر واضح‌تر برای شناسایی بهتر افراد و اشیا

✅ مکان‌های حساس (بانک، فرودگاه، مراکز امنیتی):
🔹 رزولوشن مناسب: 4K
🔹 مزیت: امکان ثبت جزئیات دقیق مانند شماره پلاک خودرو و چهره افراد

---

🔹 تأثیر رزولوشن بر پهنای باند و ذخیره‌سازی

رزولوشن‌های بالاتر به پهنای باند و فضای ذخیره‌سازی بیشتری نیاز دارند. جدول زیر میزان مصرف تقریبی پهنای باند را نشان می‌دهد:

رزولوشن	H.264 (Mbps)	H.265 (Mbps)	حجم داده در 24 ساعت (H.265)
720p	1 – 2 Mbps	0.5 – 1 Mbps	20 – 40 GB
1080p	4 – 6 Mbps	2 – 3 Mbps	50 – 80 GB
4MP	8 – 12 Mbps	4 – 6 Mbps	100 – 150 GB
4K	15 – 20 Mbps	8 – 12 Mbps	200 – 300 GB

✅ روش‌های کاهش مصرف پهنای باند:
🔹 استفاده از فشرده‌سازی H.265
🔹 کاهش نرخ فریم (Frame Rate) برای کاربردهای کم‌تحرک
🔹 استفاده از ضبط مبتنی بر حرکت (Motion Detection)

---

🔹 نحوه تنظیم رزولوشن در سیستم‌های نظارتی

✅ تنظیم رزولوشن به 1080p برای تعادل بین کیفیت و مصرف پهنای باند:

set resolution 1080p
apply settings

✅ فعال‌سازی فشرده‌سازی H.265 برای کاهش مصرف داده:

set encoding h265
apply settings

✅ فعال‌سازی ضبط بر اساس حرکت برای کاهش مصرف ذخیره‌سازی:

enable motion_recording
set trigger_sensitivity high
apply settings

---

جمع‌بندی

🔹 انتخاب رزولوشن مناسب بستگی به نیاز نظارتی و ظرفیت شبکه دارد.
🔹 رزولوشن‌های بالاتر جزئیات بیشتری ارائه می‌دهند اما نیازمند پهنای باند و ذخیره‌سازی بیشتری هستند.
🔹 استفاده از H.265 و ضبط مبتنی بر حرکت می‌تواند مصرف منابع را بهینه کند.[/cdb_course_lesson][/cdb_course_lessons]

[cdb_course_lessons title=”بخش 2. طراحی شبکه برای سیستم‌های نظارت تصویری”][cdb_course_lesson title=”فصل 1. مقدمه‌ای بر طراحی شبکه‌های نظارت تصویری”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” private_lesson=”true” title=”اهمیت طراحی صحیح شبکه در پروژه‌های نظارت تصویری” subtitle=”توضیحات کامل”]طراحی صحیح شبکه در پروژه‌های نظارت تصویری تحت شبکه (IP-Based CCTV) نقش کلیدی در عملکرد پایدار، کیفیت تصویر، امنیت داده‌ها و بهینه‌سازی هزینه‌ها دارد. یک طراحی مناسب تضمین می‌کند که دوربین‌ها بدون تاخیر، با وضوح بالا و بدون افت کیفیت به ضبط و انتقال داده‌ها بپردازند. همچنین، یک شبکه‌ی بهینه از مشکلاتی مانند ازدحام ترافیکی، تأخیر در انتقال و از بین رفتن بسته‌های داده جلوگیری می‌کند.

---

🔹 نقش طراحی شبکه در عملکرد سیستم نظارتی

✅ جلوگیری از ازدحام ترافیکی و کاهش تاخیر:
یک شبکه‌ی طراحی‌شده به‌درستی از پهنای باند کافی برخوردار است و از ایجاد Bottleneck جلوگیری می‌کند. در غیر این صورت، تصاویر ضبط‌شده با لگ، تأخیر یا افت فریم مواجه خواهند شد.

✅ بهبود کیفیت تصاویر و جلوگیری از کاهش رزولوشن:
اگر ظرفیت شبکه کم باشد، سیستم برای جبران مشکل، تصاویر را با رزولوشن پایین‌تر یا نرخ فریم کمتر ارسال می‌کند که بر روی کیفیت نهایی تأثیر منفی دارد.

✅ افزایش امنیت داده‌ها و کاهش خطر حملات سایبری:
بدون طراحی مناسب، شبکه‌ی نظارتی ممکن است در برابر حملات هکری، شنود داده‌ها و نفوذهای غیرمجاز آسیب‌پذیر باشد. استفاده از VLAN، رمزنگاری و کنترل دسترسی از این تهدیدات جلوگیری می‌کند.

✅ بهینه‌سازی هزینه‌های نگهداری و توسعه‌ی شبکه:
یک طراحی شبکه‌ی اصولی، امکان افزودن دوربین‌های بیشتر و توسعه‌ی سیستم را در آینده بدون نیاز به بازنگری اساسی فراهم می‌کند.

---

🔹 اجزای کلیدی در طراحی شبکه نظارتی استاندارد

✅ پهنای باند کافی:
برای تعیین پهنای باند مناسب، باید رزولوشن، نرخ فریم و تعداد دوربین‌ها در نظر گرفته شود. محاسبه‌ی پهنای باند به‌صورت زیر انجام می‌شود:

Required Bandwidth (Mbps) = Number of Cameras × Bitrate per Camera (Mbps)

✅ انتخاب سوئیچ مناسب (PoE/PoE+):
🔹 PoE (15W): مناسب برای دوربین‌های معمولی
🔹 PoE+ (30W): مناسب برای دوربین‌های PTZ و IR

✅ تفکیک ترافیک شبکه با VLAN:
برای کاهش ازدحام و بهبود امنیت، بهتر است ترافیک دوربین‌های نظارتی از سایر تجهیزات شبکه جدا شود:

configure terminal
vlan 10
name CCTV_Network
exit

✅ استفاده از فشرده‌سازی H.265 برای کاهش مصرف پهنای باند:

set encoding h265
apply settings

✅ ذخیره‌سازی مناسب:
باید از روش‌های ذخیره‌سازی مانند NVR، NAS یا Cloud بر اساس حجم داده‌ها و نیاز امنیتی استفاده کرد.

---

🔹 جمع‌بندی

🔹 طراحی صحیح شبکه نظارت تصویری تأثیر مستقیم بر کیفیت، امنیت و پایداری سیستم دارد.
🔹 پهنای باند، نوع سوئیچ، تفکیک VLAN و روش ذخیره‌سازی از مهم‌ترین فاکتورها در طراحی شبکه‌ی CCTV هستند.
🔹 استفاده از فشرده‌سازی مناسب و مدیریت ترافیک شبکه باعث بهینه‌سازی عملکرد سیستم می‌شود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” private_lesson=”true” title=”مقایسه بین شبکه‌های آنالوگ و IP در طراحی” subtitle=”توضیحات کامل”]در سیستم‌های نظارت تصویری، انتخاب بین دوربین‌های آنالوگ و دوربین‌های تحت شبکه (IP) تأثیر مستقیمی بر کیفیت تصویر، قابلیت‌های توسعه، امنیت، و هزینه‌های اجرا و نگهداری دارد. در ادامه، تفاوت‌های کلیدی این دو فناوری در طراحی شبکه بررسی شده است.

---

🔹 مقایسه ساختاری بین سیستم‌های آنالوگ و تحت شبکه

ویژگی	سیستم آنالوگ (DVR)	سیستم تحت شبکه (IP-Based CCTV)
کیفیت تصویر	محدود به رزولوشن پایین (720×480 یا کمتر)	پشتیبانی از رزولوشن‌های HD، 4K و بالاتر
کابل‌کشی	نیاز به کابل کواکسیال مجزا برای هر دوربین	استفاده از کابل شبکه (Cat5e، Cat6) با قابلیت انتقال تصویر و برق
انعطاف‌پذیری در توسعه	اضافه کردن دوربین جدید دشوار است و نیاز به کابل‌کشی جداگانه دارد	مقیاس‌پذیری بالا، امکان افزودن دوربین بدون تغییر اساسی در زیرساخت
ذخیره‌سازی اطلاعات	وابسته به DVR داخلی	امکان ذخیره‌سازی روی NVR، سرور، NAS و فضای ابری
امنیت	امنیت پایین، بدون قابلیت رمزگذاری اطلاعات	پشتیبانی از رمزگذاری، احراز هویت و VLAN برای افزایش امنیت
هوشمندسازی	بسیار محدود (عدم پشتیبانی از AI، تشخیص حرکت و …)	پشتیبانی از هوش مصنوعی، تحلیل ویدئویی، تشخیص چهره و شمارش افراد
مدیریت و کنترل از راه دور	محدود به کنترل محلی	امکان دسترسی و مدیریت از هر نقطه با اینترنت

---

🔹 تفاوت‌های کلیدی در طراحی شبکه بین آنالوگ و IP

✅ کابل‌کشی و زیرساخت شبکه
🔹 در سیستم‌های آنالوگ، هر دوربین باید به‌صورت مستقیم به DVR متصل شود که نیازمند کابل‌کشی جداگانه برای هر دوربین است.
🔹 در سیستم‌های IP، تمامی دوربین‌ها از طریق سوئیچ شبکه به NVR متصل شده و داده‌ها از طریق شبکه‌ی اترنت انتقال می‌یابند.

🔸 نمونه پیکربندی VLAN برای جداسازی ترافیک دوربین‌ها در شبکه IP:

configure terminal
vlan 20
name CCTV_Network
exit

---

✅ پهنای باند و تأثیر آن در طراحی
🔹 در سیستم آنالوگ، هر دوربین مستقیماً به DVR متصل است و تأثیر خاصی بر پهنای باند شبکه ندارد.
🔹 در سیستم IP، کیفیت ویدئو، نرخ فریم و فشرده‌سازی تأثیر مستقیم بر پهنای باند مورد نیاز دارند:

🔸 محاسبه پهنای باند مورد نیاز برای هر دوربین IP:

Required Bandwidth (Mbps) = Number of Cameras × Bitrate per Camera (Mbps)

---

✅ مدیریت، کنترل و توسعه‌پذیری
🔹 دوربین‌های آنالوگ نیاز به حضور فیزیکی برای تنظیمات دارند و مدیریت از راه دور دشوار است.
🔹 دوربین‌های IP امکان کنترل و پیکربندی از طریق مرورگر وب، نرم‌افزارهای مدیریتی یا اپلیکیشن‌های موبایل را فراهم می‌کنند.

🔸 فعال‌سازی پیکربندی از راه دور در دوربین‌های IP:

set remote-access enable
apply settings

---

✅ امنیت و حفاظت از داده‌ها
🔹 در سیستم آنالوگ، اطلاعات به‌صورت خام و بدون رمزگذاری ارسال می‌شوند که آن را در برابر شنود و سرقت داده‌ها آسیب‌پذیر می‌کند.
🔹 در سیستم IP، امکان استفاده از HTTPS، VLAN، و رمزگذاری داده‌ها برای افزایش امنیت وجود دارد.

🔸 فعال‌سازی HTTPS در یک دوربین IP برای امنیت بیشتر:

enable https
set ssl-certificate /path/to/certificate
apply settings

---

🔹 جمع‌بندی

🔹 سیستم‌های آنالوگ گزینه‌ای ارزان و ساده برای پروژه‌های کوچک هستند، اما در مقایسه با دوربین‌های IP، محدودیت‌های جدی در کیفیت، امنیت و مدیریت دارند.
🔹 سیستم‌های نظارتی تحت شبکه (IP-Based CCTV) با ارائه کیفیت تصویر بالا، انعطاف‌پذیری در توسعه، امنیت پیشرفته و قابلیت‌های هوشمند، انتخاب بهتری برای پروژه‌های بزرگ و حرفه‌ای محسوب می‌شوند.
🔹 در طراحی شبکه‌ی IP، توجه به پهنای باند، VLAN، امنیت داده‌ها و مدیریت مرکزی اهمیت بالایی دارد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” private_lesson=”true” title=”تاثیر طراحی شبکه بر کیفیت و کارایی سیستم” subtitle=”توضیحات کامل”]طراحی شبکه یکی از مهم‌ترین عوامل در کیفیت تصویر، پایداری سیستم و عملکرد کلی نظارت تصویری است. یک شبکه نامناسب می‌تواند باعث کاهش کیفیت ویدئو، تأخیر در انتقال تصویر، افت فریم، قطعی ارتباط و مشکلات امنیتی شود. در این بخش، تأثیرات طراحی صحیح شبکه بر کارایی سیستم‌های نظارت تصویری بررسی خواهد شد.

---

🔹 تأثیر طراحی شبکه بر کیفیت تصویر

✅ پهنای باند کافی برای انتقال تصاویر بدون افت کیفیت
🔹 اگر پهنای باند شبکه برای انتقال تصاویر دوربین‌های IP به NVR یا سرور ذخیره‌سازی کافی نباشد، تصاویر به‌صورت تکه‌تکه (Lag) یا با افت کیفیت (Pixelation) نمایش داده می‌شوند.
🔹 محاسبه‌ی صحیح پهنای باند موردنیاز برای هر دوربین، بر اساس رزولوشن، نرخ فریم و کدک فشرده‌سازی انجام می‌شود.

🔸 محاسبه‌ی پهنای باند مورد نیاز برای دوربین‌ها

Total Bandwidth (Mbps) = Number of Cameras × Bitrate per Camera (Mbps)

🔹 برای مثال، اگر 10 دوربین با Bitrate = 4Mbps داشته باشیم:

Total Bandwidth = 10 × 4 = 40 Mbps

🔹 در این حالت، یک لینک 1Gbps برای پشتیبانی از این حجم از ترافیک کافی خواهد بود.

✅ تأثیر تأخیر (Latency) بر انتقال تصویر
🔹 تأخیر زیاد در شبکه باعث می‌شود که تصاویر با تأخیر نمایش داده شوند که در سیستم‌های امنیتی مشکل‌ساز است.
🔹 تأخیر را می‌توان با استفاده از سوئیچ‌های باکیفیت، کاهش تعداد هاپ‌های شبکه و بهینه‌سازی تنظیمات QoS کاهش داد.

---

🔹 تأثیر طراحی شبکه بر پایداری و عملکرد سیستم

✅ انتخاب مناسب توپولوژی شبکه
🔹 توپولوژی‌های نامناسب باعث ایجاد نقاط بحرانی (Single Points of Failure) در شبکه می‌شوند.
🔹 استفاده از توپولوژی Star یا Mesh در پروژه‌های نظارت تصویری، باعث افزایش پایداری و قابلیت اطمینان سیستم خواهد شد.

🔸 نمونه‌ی طراحی VLAN برای جدا کردن ترافیک دوربین‌ها از سایر شبکه‌ها

configure terminal
vlan 30
name CCTV_Network
exit
interface GigabitEthernet0/1
switchport mode access
switchport access vlan 30
exit

✅ مدیریت ازدحام ترافیک شبکه
🔹 اگر شبکه‌ی نظارتی با سایر سرویس‌های سازمان (VoIP، داده‌های اداری و اینترنت عمومی) به‌طور مشترک استفاده شود، ازدحام ترافیک می‌تواند باعث افت کیفیت تصاویر و تأخیر در پخش زنده شود.
🔹 راه‌حل این مشکل، استفاده از Quality of Service (QoS) برای اولویت‌بندی ترافیک دوربین‌ها است.

🔸 تنظیم QoS برای اولویت دادن به ترافیک ویدئویی

configure terminal
class-map match-all CCTV_Video
match ip dscp 46
exit
policy-map QoS_CCTV
class CCTV_Video
priority 500
exit
interface GigabitEthernet0/1
service-policy output QoS_CCTV
exit

---

🔹 تأثیر طراحی شبکه بر امنیت سیستم

✅ محافظت از داده‌های تصویری در برابر حملات سایبری
🔹 شبکه‌های نظارتی تحت حملات هک، شنود (Packet Sniffing) و حملات DoS آسیب‌پذیر هستند.
🔹 برای افزایش امنیت، باید از VLAN، فایروال، رمزگذاری و احراز هویت قوی استفاده کرد.

🔸 فعال‌سازی رمزگذاری HTTPS در یک دوربین IP

enable https
set ssl-certificate /path/to/certificate
apply settings

✅ جدا کردن ترافیک نظارت تصویری از شبکه‌های دیگر
🔹 ایجاد VLAN اختصاصی برای سیستم نظارتی باعث افزایش امنیت و جلوگیری از تداخل ترافیک می‌شود.

🔸 ایجاد VLAN جداگانه برای دوربین‌های IP و مدیریت شبکه

configure terminal
vlan 20
name CCTV_Cameras
vlan 10
name Management
exit

---

جمع‌بندی

🔹 طراحی صحیح شبکه، تأثیر مستقیمی بر کیفیت تصاویر، پایداری، امنیت و عملکرد کلی سیستم نظارتی دارد.
🔹 پهنای باند کافی، مدیریت تأخیر، توپولوژی مناسب و اولویت‌بندی ترافیک از عوامل کلیدی در عملکرد بهینه‌ی سیستم هستند.
🔹 برای بهبود امنیت، باید از VLAN، رمزگذاری HTTPS و مدیریت دقیق دسترسی‌ها استفاده شود.
🔹 یک طراحی شبکه‌ی اصولی، نه‌تنها باعث بهبود کیفیت و کاهش مشکلات اجرایی می‌شود، بلکه هزینه‌های نگهداری و مدیریت سیستم را نیز کاهش می‌دهد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 2. مفاهیم پایه در طراحی شبکه”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” private_lesson=”true” title=”اصول اولیه شبکه (LAN ،WAN ،VLAN)” subtitle=”توضیحات کامل”]یک سیستم نظارت تصویری مبتنی بر شبکه، برای انتقال داده‌های ویدئویی نیازمند یک بستر شبکه‌ای پایدار و کارآمد است. درک ساختار و انواع شبکه‌ها مانند LAN، WAN و VLAN در طراحی صحیح شبکه‌های نظارت تصویری نقش اساسی دارد.

---

🔹 شبکه محلی (LAN – Local Area Network)

✅ تعریف LAN
🔹 LAN (شبکه محلی) به گروهی از دستگاه‌های متصل به هم گفته می‌شود که در یک محیط محدود مانند یک ساختمان، دفتر، کارخانه یا مجموعه صنعتی قرار دارند.

✅ ویژگی‌های LAN
🔹 ارتباط با سرعت بالا (معمولاً 1Gbps تا 10Gbps)
🔹 استفاده از کابل‌های اترنت (Cat5e، Cat6، فیبر نوری)
🔹 تأخیر کم (Latency پایین)
🔹 کنترل مرکزی توسط سوئیچ‌ها و روترها

✅ کاربرد LAN در سیستم‌های نظارت تصویری
🔹 اتصال دوربین‌های IP به NVR یا سرور ذخیره‌سازی
🔹 ایجاد ارتباط پایدار بین نقاط مختلف یک سازمان
🔹 کاهش تأخیر در نمایش زنده‌ی تصاویر

🔸 مثال: پیکربندی یک سوئیچ برای یک شبکه LAN دوربین‌های نظارتی

configure terminal
interface GigabitEthernet0/1
switchport mode access
switchport access vlan 10
exit

---

🔹 شبکه گسترده (WAN – Wide Area Network)

✅ تعریف WAN
🔹 WAN (شبکه گسترده) برای اتصال شبکه‌های محلی (LAN) در فواصل جغرافیایی وسیع مانند شهرها، کشورها و حتی بین‌المللی استفاده می‌شود.

✅ ویژگی‌های WAN
🔹 اتصال از طریق اینترنت، فیبر نوری، VPN یا لینک‌های اختصاصی
🔹 تأخیر بیشتر نسبت به LAN
🔹 امنیت پایین‌تر بدون اقدامات حفاظتی مناسب

✅ کاربرد WAN در سیستم‌های نظارت تصویری
🔹 دسترسی به دوربین‌های نظارتی از راه دور
🔹 ارتباط بین دفاتر، کارخانه‌ها و شعب مختلف سازمان‌ها
🔹 استفاده از ذخیره‌سازی ابری (Cloud Storage) برای ویدئوها

🔸 مثال: ایجاد یک تونل VPN برای دسترسی امن به دوربین‌های IP از WAN

configure terminal
crypto isakmp policy 10
encryption aes
hash sha
authentication pre-share
group 2
exit

---

🔹 شبکه مجازی VLAN (Virtual LAN)

✅ تعریف VLAN
🔹 VLAN (شبکه محلی مجازی) به گروه‌بندی منطقی دستگاه‌ها در یک LAN گفته می‌شود که باعث جداسازی ترافیک، بهبود امنیت و افزایش کارایی شبکه می‌شود.

✅ ویژگی‌های VLAN
🔹 جداسازی ترافیک دوربین‌ها از سایر تجهیزات شبکه
🔹 جلوگیری از تداخل و ازدحام ترافیکی در شبکه‌های بزرگ
🔹 بهبود امنیت با کاهش دسترسی‌های غیرمجاز

✅ کاربرد VLAN در سیستم‌های نظارت تصویری
🔹 اختصاص VLAN مجزا برای دوربین‌ها، NVR و سرورهای ذخیره‌سازی
🔹 کاهش ترافیک ناخواسته در شبکه
🔹 ایجاد امنیت بیشتر با جدا کردن شبکه نظارتی از شبکه کاربران عادی

🔸 مثال: ایجاد VLAN اختصاصی برای دوربین‌های نظارتی

configure terminal
vlan 20
name CCTV_Network
exit
interface GigabitEthernet0/2
switchport mode access
switchport access vlan 20
exit

---

جمع‌بندی

🔹 LAN برای اتصال دوربین‌ها، سوئیچ‌ها و NVR در یک محیط محدود استفاده می‌شود.
🔹 WAN برای دسترسی به تصاویر از راه دور یا ارتباط بین چندین سایت کاربرد دارد.
🔹 VLAN باعث جداسازی ترافیک دوربین‌ها از سایر تجهیزات شبکه، افزایش امنیت و کاهش ازدحام می‌شود.
🔹 طراحی صحیح این شبکه‌ها، کیفیت تصاویر، امنیت و پایداری سیستم نظارت تصویری را تضمین می‌کند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” private_lesson=”true” title=”آشنایی با توپولوژی‌های رایج شبکه (Star ،Mesh ،Tree)” subtitle=”توضیحات کامل”]طراحی شبکه در سیستم‌های نظارت تصویری نقش مهمی در پایداری، کارایی و امنیت انتقال داده‌های ویدئویی دارد. انتخاب توپولوژی مناسب به تعداد دوربین‌ها، نوع شبکه و نیازهای پروژه بستگی دارد. در این بخش، توپولوژی‌های Star (ستاره‌ای)، Mesh (مش)، و Tree (درختی) را بررسی می‌کنیم.

---

🔹 توپولوژی ستاره‌ای (Star Topology)

✅ تعریف توپولوژی ستاره‌ای
🔹 در این توپولوژی، تمام دستگاه‌ها (دوربین‌ها، NVR، سرورها) به یک سوئیچ مرکزی متصل می‌شوند. این روش رایج‌ترین مدل برای سیستم‌های نظارتی کوچک تا متوسط است.

✅ ویژگی‌های توپولوژی ستاره‌ای
✔️ پایداری بالا – قطع شدن یک دوربین، تأثیری بر سایر دستگاه‌ها ندارد.
✔️ عیب‌یابی آسان – خرابی‌ها به راحتی قابل شناسایی و رفع هستند.
✔️ مقیاس‌پذیری مناسب – امکان افزودن دوربین‌های جدید بدون تأثیر بر شبکه موجود.

🚫 معایب
❌ وابستگی به سوئیچ مرکزی – در صورت خرابی سوئیچ، کل شبکه دچار مشکل می‌شود.
❌ افزایش هزینه در پروژه‌های بزرگ – نیاز به کابل‌کشی زیاد در شبکه‌های وسیع.

✅ کاربرد توپولوژی ستاره‌ای در شبکه‌های نظارتی
🔹 مناسب برای ادارات، ساختمان‌های مسکونی و فروشگاه‌ها که دارای تعداد محدودی دوربین هستند.

🔸 مثال: پیکربندی یک سوئیچ مرکزی در توپولوژی ستاره‌ای

configure terminal
interface GigabitEthernet0/1
description CCTV_Camera_1
switchport mode access
switchport access vlan 10
exit

---

🔹 توپولوژی مش (Mesh Topology)

✅ تعریف توپولوژی مش
🔹 در این مدل، هر دستگاه (دوربین، NVR، سوئیچ) به چندین دستگاه دیگر متصل است. این ساختار، بالاترین سطح افزونگی (Redundancy) و امنیت را فراهم می‌کند.

✅ ویژگی‌های توپولوژی مش
✔️ مقاومت در برابر خرابی – در صورت قطع شدن یک لینک، مسیرهای جایگزین برای انتقال داده وجود دارند.
✔️ پایداری بالا – از اختلال در سیستم‌های حیاتی جلوگیری می‌شود.
✔️ افزونگی (Redundancy) کامل – مناسب برای محیط‌های حساس و امنیتی.

🚫 معایب
❌ هزینه بالا – نیاز به کابل‌کشی گسترده و سخت‌افزار پیشرفته دارد.
❌ مدیریت پیچیده – تنظیم و نگهداری این نوع شبکه سخت‌تر از سایر مدل‌ها است.

✅ کاربرد توپولوژی مش در شبکه‌های نظارتی
🔹 مناسب برای فرودگاه‌ها، مراکز امنیتی، سازمان‌های حساس و شبکه‌های گسترده شهری که نیاز به حداکثر پایداری و افزونگی دارند.

🔸 مثال: ایجاد مسیر جایگزین در توپولوژی مش با استفاده از OSPF

configure terminal
router ospf 1
network 192.168.1.0 0.0.0.255 area 0
exit

---

🔹 توپولوژی درختی (Tree Topology)

✅ تعریف توپولوژی درختی
🔹 این مدل ترکیبی از توپولوژی ستاره‌ای و باس است، به طوری که چندین سوئیچ یا روتر به یک ستون فقرات اصلی متصل شده‌اند و دوربین‌ها به سوئیچ‌های زیرمجموعه وصل می‌شوند.

✅ ویژگی‌های توپولوژی درختی
✔️ مدیریت ساده‌تر نسبت به مش – هر سطح شبکه به‌طور جداگانه کنترل می‌شود.
✔️ گسترش‌پذیری خوب – امکان افزودن دستگاه‌های بیشتر در بخش‌های مختلف شبکه وجود دارد.
✔️ استفاده بهینه از منابع – از سوئیچ‌های منطقه‌ای برای کاهش کابل‌کشی و هزینه‌ها استفاده می‌شود.

🚫 معایب
❌ وابستگی به ستون فقرات اصلی (Backbone) – خرابی در شبکه اصلی می‌تواند کل سیستم را مختل کند.
❌ تأخیر بالاتر نسبت به ستاره‌ای – پردازش داده در چندین سطح شبکه، می‌تواند باعث افزایش Latency شود.

✅ کاربرد توپولوژی درختی در شبکه‌های نظارتی
🔹 مناسب برای مجتمع‌های مسکونی، کارخانه‌ها، دانشگاه‌ها و مراکز صنعتی بزرگ که دارای چندین منطقه نظارتی هستند.

🔸 مثال: ایجاد VLAN در توپولوژی درختی برای بهینه‌سازی ترافیک

configure terminal
vlan 30
name Factory_CCTV
exit
interface GigabitEthernet0/3
switchport mode access
switchport access vlan 30
exit

---

جمع‌بندی

🔹 توپولوژی ستاره‌ای بهترین گزینه برای پروژه‌های کوچک و متوسط با هزینه کمتر و مدیریت آسان است.
🔹 توپولوژی مش بالاترین سطح امنیت و افزونگی را فراهم می‌کند، اما گران و پیچیده است.
🔹 توپولوژی درختی مقیاس‌پذیری و انعطاف‌پذیری بالایی دارد و برای پروژه‌های بزرگ انتخاب مناسبی است.

انتخاب توپولوژی مناسب بستگی به تعداد دوربین‌ها، نیاز به افزونگی، میزان بودجه و پایداری مورد نیاز دارد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” private_lesson=”true” title=”مفاهیم پهنای باند و سرعت انتقال داده” subtitle=”توضیحات کامل”]طراحی شبکه برای سیستم‌های نظارت تصویری نیازمند درک دقیق از پهنای باند (Bandwidth) و سرعت انتقال داده (Data Transfer Rate) است. این دو عامل تأثیر مستقیمی بر کیفیت تصاویر، تأخیر در نمایش زنده و عملکرد کلی سیستم دارند.

---

🔹 پهنای باند (Bandwidth) چیست؟

✅ تعریف پهنای باند
پهنای باند به حداکثر ظرفیت یک لینک شبکه برای انتقال داده‌ها در یک بازه زمانی مشخص گفته می‌شود و معمولاً با مگابیت بر ثانیه (Mbps) یا گیگابیت بر ثانیه (Gbps) اندازه‌گیری می‌شود.

✅ نقش پهنای باند در سیستم‌های نظارت تصویری
در شبکه‌های CCTV، پهنای باند تعیین می‌کند که چند دوربین با چه کیفیتی می‌توانند همزمان داده ارسال کنند. اگر پهنای باند کافی نباشد، تصاویر با تأخیر، افت کیفیت یا فریز شدن نمایش داده می‌شوند.

✅ عوامل تأثیرگذار بر مصرف پهنای باند
🔹 رزولوشن تصویر (720p، 1080p، 4K)
🔹 نرخ فریم (Frame Rate) – تعداد فریم در ثانیه (FPS)
🔹 روش فشرده‌سازی ویدئو (H.264، H.265، MJPEG)
🔹 تعداد دوربین‌های متصل به شبکه
🔹 حالت ضبط (مستمر یا رویدادمحور)

✅ مثال مصرف پهنای باند برای یک دوربین 1080p با نرخ 30 فریم بر ثانیه
🔸 فشرده‌سازی H.264: تقریباً 4-6 Mbps
🔸 فشرده‌سازی H.265: تقریباً 2-4 Mbps
🔸 فشرده‌سازی MJPEG: بیشتر از 10 Mbps

---

🔹 سرعت انتقال داده (Data Transfer Rate) چیست؟

✅ تعریف سرعت انتقال داده
سرعت انتقال داده، میزان واقعی ارسال و دریافت اطلاعات از طریق یک لینک شبکه است که با Mbps یا Gbps سنجیده می‌شود. این مقدار ممکن است به دلیل ترافیک شبکه، محدودیت‌های سخت‌افزاری یا افت سیگنال در کابل‌ها کاهش یابد.

✅ تفاوت پهنای باند و سرعت انتقال داده
پهنای باند = حداکثر ظرفیت لینک
سرعت انتقال داده = میزان واقعی داده‌ای که منتقل می‌شود

به‌عنوان مثال، اگر یک سوئیچ 1Gbps داشته باشیم، این مقدار حداکثر ظرفیت نظری است، اما اگر چندین دستگاه از این سوئیچ استفاده کنند، سرعت واقعی ممکن است به کمتر از 1Gbps کاهش یابد.

---

🔹 تأثیر پهنای باند و سرعت انتقال بر سیستم‌های نظارتی

🔹 سرعت پایین انتقال داده = تأخیر در نمایش زنده تصاویر و قطعی‌های مکرر
🔹 پهنای باند ناکافی = افت کیفیت تصویر، کاهش فریم‌ریت، ویدئوهای تکه‌تکه‌شده
🔹 انتخاب نامناسب تجهیزات شبکه = افزایش تأخیر در پردازش تصاویر

✅ نکات کلیدی برای بهینه‌سازی پهنای باند در شبکه‌های CCTV
✔️ استفاده از فشرده‌سازی H.265 برای کاهش مصرف پهنای باند
✔️ تنظیم رزولوشن و نرخ فریم متناسب با نیاز پروژه
✔️ استفاده از VLAN برای تفکیک ترافیک دوربین‌ها از سایر دستگاه‌ها
✔️ بکارگیری سوئیچ‌های گیگابیتی یا 10Gbps برای دوربین‌های 4K
✔️ کاهش تداخل شبکه با مدیریت QoS و اولویت‌بندی ترافیک نظارتی

🔸 مثال پیکربندی QoS برای اولویت‌بندی ترافیک دوربین‌ها در سوئیچ‌های مدیریتی

configure terminal
class-map match-all CCTV_Traffic
 match ip dscp 46
exit
policy-map QoS_CCTV
 class CCTV_Traffic
  priority 1000
exit
interface GigabitEthernet0/1
service-policy output QoS_CCTV
exit

---

جمع‌بندی

🔹 پهنای باند، ظرفیت کلی یک لینک شبکه را نشان می‌دهد، در حالی که سرعت انتقال داده مقدار واقعی اطلاعات ارسال‌شده است.
🔹 انتخاب رزولوشن مناسب، فشرده‌سازی مؤثر و مدیریت صحیح شبکه نقش مهمی در کاهش مصرف پهنای باند دارد.
🔹 استفاده از سوئیچ‌های PoE، روترهای پرسرعت و VLAN می‌تواند تأثیر مثبتی بر کارایی شبکه‌های نظارت تصویری داشته باشد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 3. انتخاب تجهیزات مناسب برای طراحی شبکه”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”3.1. دوربین‌ها”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” private_lesson=”true” title=”تعیین نوع دوربین (ثابت، PTZ، 360 درجه)” subtitle=”توضیحات کامل”]انتخاب نوع دوربین نظارتی مناسب یکی از مهم‌ترین مراحل در طراحی سیستم‌های نظارت تصویری است. بسته به نیاز پروژه، دوربین‌های نظارتی IP در مدل‌های مختلفی طراحی شده‌اند که هر یک مزایا و کاربردهای خاص خود را دارند.

---

🔹 دوربین‌های ثابت (Fixed Camera)

✅ تعریف:
دوربین‌های ثابت (Fixed) دارای یک زاویه دید مشخص هستند و قابلیت چرخش یا تغییر زاویه را ندارند. این نوع دوربین برای نظارت دائمی بر یک نقطه خاص به کار می‌رود.

✅ ویژگی‌ها:
🔹 دارای لنز ثابت یا متغیر (Varifocal)
🔹 مقرون‌به‌صرفه و مناسب برای نظارت بر یک محل مشخص
🔹 امکان استفاده از تکنولوژی‌های پیشرفته مانند WDR، IR، 4K
🔹 قابلیت نصب روی دیوار، سقف یا ستون

✅ کاربردها:
✔️ ورودی‌ها و خروجی‌ها
✔️ نظارت بر صندوق‌های فروشگاهی
✔️ پارکینگ‌ها و انبارها
✔️ معابر و فضاهای عمومی

✅ مثال پیکربندی یک دوربین ثابت با آدرس IP استاتیک:

ip addr add 192.168.1.100/24 dev eth0
route add default gw 192.168.1.1

---

🔹 دوربین‌های گردان (PTZ – Pan Tilt Zoom)

✅ تعریف:
دوربین‌های PTZ قابلیت چرخش افقی (Pan)، عمودی (Tilt) و زوم اپتیکال (Zoom) دارند. این دوربین‌ها به اپراتور اجازه می‌دهند که زاویه دید را تغییر داده و روی سوژه‌های خاص تمرکز کند.

✅ ویژگی‌ها:
🔹 قابلیت چرخش 360 درجه افقی و 90 درجه عمودی
🔹 زوم اپتیکال 10x تا 40x برای بزرگنمایی جزئیات
🔹 کنترل دستی یا خودکار از طریق نرم‌افزار VMS یا کیبورد کنترلر
🔹 امکان تعریف Preset برای حرکت خودکار به نقاط مشخص

✅ کاربردها:
✔️ نظارت بر محیط‌های وسیع مانند ورزشگاه‌ها و تقاطع‌ها
✔️ کنترل هوشمند ترافیک شهری
✔️ پروژه‌های امنیتی و نظامی
✔️ نظارت محیطی در کارخانه‌ها و مناطق صنعتی

✅ مثال تنظیم یک دوربین PTZ با قابلیت کنترل از راه دور:

ptz_control -camera 1 -move left -speed 5
ptz_control -camera 1 -zoom in -level 3

---

🔹 دوربین‌های 360 درجه (Fisheye / Panoramic Camera)

✅ تعریف:
دوربین‌های 360 درجه یا Fisheye توانایی پوشش یک محیط کامل را دارند و معمولاً برای نظارت بر فضاهای باز و بزرگ مورد استفاده قرار می‌گیرند. این دوربین‌ها بدون نیاز به چندین دوربین ثابت، یک دید پانوراما از محیط ارائه می‌دهند.

✅ ویژگی‌ها:
🔹 ثبت تصویر 360 درجه بدون نقطه کور
🔹 قابلیت تصحیح تصویر (Dewarping) برای نمایش بهتر جزئیات
🔹 حذف نیاز به چندین دوربین در یک محیط
🔹 امکان نمایش چندین زاویه دید به‌صورت هم‌زمان

✅ کاربردها:
✔️ سالن‌های کنفرانس و فروشگاه‌های بزرگ
✔️ بانک‌ها و مؤسسات مالی
✔️ انبارها و سوله‌های صنعتی
✔️ مراکز حمل‌ونقل (فرودگاه، ایستگاه مترو)

✅ مثال فعال‌سازی حالت Dewarping در یک دوربین 360 درجه:

camera_mode --fisheye --dewarp enable

---

🔹 مقایسه کلی انواع دوربین‌های نظارتی

نوع دوربین	زاویه دید	قابلیت چرخش	زوم اپتیکال	کاربرد
ثابت	محدود	❌ ندارد	❌ ندارد	ورودی‌ها، خروجی‌ها، اتاق‌ها
PTZ	متغیر	✅ دارد	✅ دارد (10x تا 40x)	محیط‌های وسیع، تقاطع‌ها، اماکن عمومی
360 درجه	پوشش کامل 360°	❌ ندارد	❌ ندارد	سالن‌های بزرگ، انبارها، مراکز خرید

---

🔹 جمع‌بندی

🔹 دوربین‌های ثابت برای نظارت بر نقاط مشخص و با زاویه دید ثابت استفاده می‌شوند.
🔹 دوربین‌های PTZ قابلیت چرخش و زوم دارند و برای محیط‌های بزرگ و نظارت پویا مناسب هستند.
🔹 دوربین‌های 360 درجه پوشش وسیعی را ارائه می‌دهند و در فضاهای باز و بدون نیاز به حرکت، بهترین عملکرد را دارند.

انتخاب نوع دوربین به نیاز پروژه، مساحت محل، میزان بودجه و سطح امنیت موردنظر بستگی دارد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” private_lesson=”true” title=”انتخاب لنز مناسب بر اساس فاصله و زاویه دید” subtitle=”توضیحات کامل”]انتخاب لنز مناسب یکی از مهم‌ترین عوامل در طراحی یک سیستم نظارت تصویری است. فاصله کانونی لنز، زاویه دید و نیازهای پروژه، سه عامل کلیدی در انتخاب لنز دوربین‌های مداربسته هستند. در این بخش، انواع لنزها، نحوه انتخاب بر اساس فاصله و زاویه دید، و روش‌های تنظیم آن‌ها بررسی می‌شود.

---

🔹 انواع لنز در دوربین‌های نظارتی

✅ لنز ثابت (Fixed Lens)

• فاصله کانونی ثابت (مثلاً 2.8mm، 4mm، 6mm و …)
• زاویه دید مشخص و غیرقابل تغییر
• مناسب برای فضاهای مشخص مانند درب ورودی، راهروها و صندوق‌های فروشگاهی

✅ لنز متغیر (Varifocal Lens)

• امکان تغییر فاصله کانونی (مثلاً 2.8-12mm)
• زاویه دید قابل تنظیم بر اساس نیاز پروژه
• مناسب برای محیط‌هایی که نیاز به تغییر میدان دید دارند، مانند پارکینگ‌ها و سوله‌های صنعتی

✅ لنز موتوردار (Motorized Lens)

• دارای قابلیت تنظیم خودکار فاصله کانونی و فوکوس از راه دور
• کنترل از طریق نرم‌افزار VMS یا NVR
• مناسب برای سیستم‌های پیشرفته که نیاز به نظارت پویا دارند

✅ لنز چشم ماهی (Fisheye Lens)

• زاویه دید 180 یا 360 درجه
• ایجاد تصویر پانوراما بدون نقطه کور
• مناسب برای سالن‌های بزرگ، فروشگاه‌ها و فضاهای باز

---

🔹 انتخاب لنز بر اساس فاصله و زاویه دید

✅ رابطه بین فاصله کانونی و زاویه دید
هرچه فاصله کانونی (Focal Length) لنز بیشتر باشد، زاویه دید کاهش می‌یابد، اما تصویر زوم‌تر می‌شود. برعکس، هرچه فاصله کانونی کمتر باشد، زاویه دید گسترده‌تر خواهد بود.

فاصله کانونی	زاویه دید افقی	کاربرد
2.8mm	حدود 110°	نظارت بر فضاهای باز، پارکینگ‌ها
4mm	حدود 90°	اتاق‌های کوچک، ورودی‌ها
6mm	حدود 60°	راهروها، سالن‌های کنفرانس
12mm	حدود 30°	پلاک‌خوانی، نقاط دوردست

✅ فرمول محاسبه زاویه دید
برای محاسبه زاویه دید تقریبی یک لنز، می‌توان از فرمول زیر استفاده کرد:

زاویه دید≈2×arctan⁡(عرض سنسور2×فاصله کانونی)\text{زاویه دید} ≈ 2 \times \arctan\left(\frac{\text{عرض سنسور}}{2 \times \text{فاصله کانونی}}\right)

به‌عنوان مثال، اگر یک سنسور 1/3 اینچی داشته باشیم و از لنز 4mm استفاده کنیم، زاویه دید به‌صورت زیر خواهد بود:

زاویه دید = 2 × arctan(4.8 / (2 × 4))
≈ 90 درجه

✅ انتخاب لنز بر اساس فاصله تا سوژه
اگر می‌خواهید یک سوژه را از فاصله مشخصی ثبت کنید، می‌توانید از فرمول محاسبه فاصله دید مفید استفاده کنید:

D=H2×tan⁡(θ2)D = \frac{H}{2 \times \tan(\frac{\theta}{2})}

که در آن:

• D = فاصله تا سوژه (متر)
• H = ارتفاع یا عرض منطقه موردنظر (متر)
• θ = زاویه دید لنز (درجه)

✅ نمونه تنظیم یک لنز متغیر به فاصله 6mm از طریق VMS

camera set -lens varifocal -focal_length 6mm
camera focus auto

---

🔹 نکات کلیدی در انتخاب لنز مناسب

🔹 اگر نیاز به زاویه دید وسیع‌تر دارید، از لنزهای واید (مثلاً 2.8mm) استفاده کنید.
🔹 برای پلاک‌خوانی و شناسایی چهره از لنزهای 12mm یا بیشتر استفاده کنید.
🔹 در پروژه‌هایی که نیاز به انعطاف‌پذیری در تغییر میدان دید دارند، لنزهای متغیر (Varifocal) یا موتوردار مناسب‌تر هستند.
🔹 برای محیط‌های بزرگ و باز مانند فروشگاه‌ها، دوربین‌های Fisheye 360° گزینه بهتری هستند.

---

🔹 جمع‌بندی

✅ لنزهای ثابت برای نقاط مشخص، لنزهای متغیر برای انعطاف‌پذیری در تنظیم میدان دید و لنزهای موتوردار برای کنترل از راه دور مناسب هستند.
✅ انتخاب فاصله کانونی مناسب تأثیر مستقیم روی زاویه دید و میزان زوم تصویر دارد.
✅ با محاسبه زاویه دید و فاصله تا سوژه، می‌توان بهترین لنز را متناسب با پروژه انتخاب کرد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”3.2. ذخیره‌سازی”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” private_lesson=”true” title=”انواع ذخیره‌سازها (NVR، Hybrid DVR، Cloud Storage)” subtitle=”توضیحات کامل”]سیستم‌های نظارت تصویری نیاز به ذخیره‌سازی مناسب دارند تا تصاویر و ویدئوهای ضبط‌شده را برای بازبینی و تحلیل در آینده نگهداری کنند. انتخاب نوع ذخیره‌ساز تأثیر مستقیمی بر عملکرد، امنیت و قابلیت‌های سیستم نظارتی دارد. در این بخش، به بررسی NVR، Hybrid DVR و Cloud Storage و تفاوت‌های آن‌ها می‌پردازیم.

---

🔹 NVR (Network Video Recorder) چیست؟

✅ ویژگی‌های اصلی:

• مخصوص دوربین‌های IP و شبکه‌ای
• ضبط و پردازش تصاویر از طریق شبکه (Ethernet)
• امکان پشتیبانی از کیفیت‌های بالا مانند 4K
• پشتیبانی از ONVIF برای سازگاری بین برندهای مختلف
• قابلیت‌های تحلیل ویدیویی (VCA) مثل تشخیص حرکت و تشخیص چهره

✅ مزایا:
✔ بدون نیاز به کابل‌های کواکسیال (صرفاً از طریق شبکه)
✔ امکان دسترسی به تصاویر از راه دور با VMS یا مرورگر وب
✔ قابلیت Raid Storage برای حفظ امنیت داده‌ها
✔ مصرف انرژی کمتر نسبت به DVR

✅ نحوه تنظیم یک NVR با دوربین‌های IP از طریق CLI:

# تنظیم آدرس IP برای NVR
nvr set ip 192.168.1.100 netmask 255.255.255.0 gateway 192.168.1.1

# افزودن دوربین با پروتکل ONVIF
nvr add camera ip 192.168.1.10 user admin password 12345 protocol onvif

# تنظیم ضبط مداوم برای ۳۰ روز
nvr set recording mode continuous days 30

---

🔹 Hybrid DVR (HVR) چیست؟

✅ ویژگی‌های اصلی:

• پشتیبانی همزمان از دوربین‌های آنالوگ و IP
• قابلیت استفاده از دوربین‌های HD-TVI، AHD، CVI و آنالوگ سنتی
• مناسب برای بروزرسانی سیستم‌های قدیمی بدون تغییر کلی زیرساخت

✅ مزایا:
✔ امکان ترکیب دوربین‌های آنالوگ و IP در یک سیستم
✔ کاهش هزینه برای پروژه‌هایی که هنوز از دوربین‌های آنالوگ استفاده می‌کنند
✔ قابلیت ارتقاء تدریجی به سیستم‌های تماماً IP

✅ مثال تنظیم یک دوربین آنالوگ و یک دوربین IP روی Hybrid DVR:

# افزودن دوربین آنالوگ روی ورودی CH1
hvr add camera analog channel 1 format HD-TVI

# افزودن دوربین IP به کانال 5
hvr add camera ip 192.168.1.20 user admin password 12345 protocol rtsp

---

🔹 Cloud Storage (ذخیره‌سازی ابری) چیست؟

✅ ویژگی‌های اصلی:

• ذخیره ویدئوها روی سرورهای ابری (AWS، Google Cloud، Azure و …)
• کاهش نیاز به سخت‌افزار محلی برای ذخیره‌سازی
• مناسب برای دسترسی از راه دور و افزایش امنیت داده‌ها

✅ مزایا:
✔ امکان دسترسی از هر نقطه دنیا
✔ کاهش ریسک از بین رفتن داده‌ها در صورت خرابی هارد دیسک
✔ مناسب برای سازمان‌هایی که نیاز به بکاپ‌گیری طولانی‌مدت دارند

✅ معایب:
❌ وابستگی به اینترنت پرسرعت و پایدار
❌ هزینه‌های اشتراک ماهانه یا سالانه

✅ نمونه پیکربندی ارسال ویدئوهای NVR به فضای ابری:

# تنظیم آپلود خودکار ویدئوها به سرور ابری
nvr set cloud-storage enable

# مشخص کردن سرور ذخیره‌سازی ابری
nvr set cloud-server address cloud.example.com user cloud_admin password secure123

# تعیین سیاست نگهداری ویدئوها برای 60 روز
nvr set cloud-retention days 60

---

🔹 مقایسه کلی NVR، Hybrid DVR و Cloud Storage

ویژگی	NVR	Hybrid DVR	Cloud Storage
نوع دوربین قابل پشتیبانی	فقط IP	آنالوگ + IP	IP
روش ذخیره‌سازی	هارد داخلی (HDD)	هارد داخلی	سرور ابری
دسترسی از راه دور	بله	محدود	بله (بهتر از بقیه)
پشتیبانی از رزولوشن 4K	بله	بعضی مدل‌ها	بله
امنیت داده‌ها	متوسط (با RAID بهتر می‌شود)	متوسط	بالا
نیاز به اینترنت برای ضبط	خیر	خیر	بله
هزینه اولیه	متوسط	پایین	کم
هزینه نگهداری	متوسط	متوسط	بالا (اشتراک ماهانه)

---

🔹 جمع‌بندی

✅ NVR برای پروژه‌های مدرن مبتنی بر IP و کیفیت بالا ایده‌آل است.
✅ Hybrid DVR برای بروزرسانی سیستم‌های قدیمی بدون جایگزینی کل تجهیزات مناسب است.
✅ Cloud Storage برای سازمان‌هایی که نیاز به دسترسی جهانی و امنیت بالا دارند توصیه می‌شود.

انتخاب روش ذخیره‌سازی باید بر اساس نیازهای پروژه، امنیت، هزینه و پهنای باند موجود انجام شود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” private_lesson=”true” title=”محاسبات ظرفیت ذخیره‌سازی بر اساس تعداد دوربین‌ها و تنظیمات کیفیت تصویر” subtitle=”توضیحات کامل”]انتخاب ظرفیت ذخیره‌سازی مناسب برای یک سیستم نظارت تصویری امری حیاتی است. این محاسبات باید به گونه‌ای انجام شوند که فضای کافی برای ذخیره ویدئوها با کیفیت مناسب فراهم شود، در حالی که هزینه‌های سخت‌افزاری و نگهداری نیز بهینه باشد. عوامل کلیدی تأثیرگذار بر میزان فضای مورد نیاز شامل تعداد دوربین‌ها، کیفیت تصویر، نرخ فریم، نوع فشرده‌سازی و مدت زمان نگهداری داده‌ها است.

---

🔹 فاکتورهای تأثیرگذار در محاسبات ذخیره‌سازی

✅ رزولوشن تصویر: هرچه رزولوشن بالاتر باشد، حجم داده‌ها بیشتر خواهد شد.
✅ نرخ فریم (FPS – Frames Per Second): نرخ فریم بالاتر به معنی افزایش حجم ذخیره‌سازی است.
✅ فشرده‌سازی ویدئو: استفاده از استانداردهای فشرده‌سازی پیشرفته مانند H.265 به کاهش فضای مصرفی کمک می‌کند.
✅ تعداد دوربین‌ها: هر دوربین به صورت مستقل فضای ذخیره‌سازی را اشغال می‌کند.
✅ مدت زمان نگهداری ویدئو: تعیین تعداد روزهای ضبط مورد نیاز بر اساس سیاست‌های امنیتی.
✅ حالت ضبط: ضبط مداوم، ضبط بر اساس حرکت (Motion Detection)، ضبط زمان‌بندی‌شده و غیره.

---

🔹 فرمول کلی محاسبه ظرفیت ذخیره‌سازی

برای محاسبه ظرفیت ذخیره‌سازی مورد نیاز، از فرمول زیر استفاده می‌شود:

Storage (GB)=Bitrate (Mbps)×3600×ساعت ضبط روزانه×تعداد روزها×تعداد دوربین‌ها÷8÷1024\text{Storage (GB)} = \text{Bitrate (Mbps)} \times 3600 \times \text{ساعت ضبط روزانه} \times \text{تعداد روزها} \times \text{تعداد دوربین‌ها} \div 8 \div 1024

که در آن:

• Bitrate (Mbps) نرخ بیت بر حسب مگابیت بر ثانیه است.
• 3600 تعداد ثانیه‌ها در یک ساعت است.
• 8 تبدیل بیت به بایت.
• 1024 تبدیل مگابایت به گیگابایت.

---

🔹 جدول نرخ بیت استاندارد برای رزولوشن‌های مختلف

رزولوشن	نرخ بیت (H.264)	نرخ بیت (H.265)
720p (HD)	1.5 Mbps	1 Mbps
1080p (Full HD)	4 Mbps	2.5 Mbps
4MP	8 Mbps	4 Mbps
4K (Ultra HD)	16 Mbps	8 Mbps

---

🔹 مثال محاسبه ظرفیت ذخیره‌سازی

📌 سناریو:

• 10 دوربین 1080p Full HD
• نرخ فشرده‌سازی H.265 (نرخ بیت 2.5 Mbps)
• ضبط مداوم 24 ساعته
• نگهداری ویدئوها به مدت 30 روز

✅ محاسبه ظرفیت مورد نیاز:

Storage (GB)=2.5×3600×24×30×10÷8÷1024\text{Storage (GB)} = 2.5 \times 3600 \times 24 \times 30 \times 10 \div 8 \div 1024 =3240 GB=3.2 TB= 3240 \text{ GB} = 3.2 \text{ TB}

بنابراین، برای این سناریو حداقل 3.2 ترابایت فضای ذخیره‌سازی نیاز داریم. برای اطمینان، بهتر است یک هارد 4TB در نظر گرفته شود.

---

🔹 بهینه‌سازی مصرف فضای ذخیره‌سازی

✅ استفاده از فشرده‌سازی H.265: نرخ بیت و حجم ویدئو را تا 50٪ کاهش می‌دهد.
✅ ضبط بر اساس حرکت (Motion Detection): باعث صرفه‌جویی قابل‌توجه در فضای ذخیره‌سازی می‌شود.
✅ کاهش نرخ فریم برای دوربین‌های کم‌اهمیت: نرخ 15 FPS به جای 30 FPS تأثیر کمی بر کیفیت دارد اما مصرف ذخیره‌سازی را نصف می‌کند.
✅ استفاده از RAID برای امنیت اطلاعات: RAID 5 و RAID 6 گزینه‌های مناسبی برای حفظ داده‌ها هستند.

---

🔹 جمع‌بندی

🔹 میزان ذخیره‌سازی مورد نیاز بستگی به تعداد دوربین‌ها، کیفیت تصویر، نرخ فریم، و مدت زمان نگهداری ویدئوها دارد.
🔹 برای دوربین‌های 1080p با H.265 و ضبط 24/7 به مدت 30 روز، به ازای هر 10 دوربین، حدود 3.2 ترابایت فضای ذخیره‌سازی نیاز است.
🔹 برای کاهش هزینه‌ها و بهینه‌سازی فضای ذخیره‌سازی، باید از فشرده‌سازی بهتر، نرخ فریم پایین‌تر و ضبط هوشمند استفاده کرد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”3.3. سوئیچ‌ها”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” private_lesson=”true” title=”معرفی سوئیچ‌های PoE و PoE+” subtitle=”توضیحات کامل”]استفاده از سوئیچ‌های PoE (Power over Ethernet) در شبکه‌های نظارت تصویری باعث کاهش نیاز به کابل‌کشی مجزا برای تأمین برق دوربین‌ها شده و نصب و راه‌اندازی سیستم را ساده‌تر و بهینه‌تر می‌کند. این سوئیچ‌ها از طریق کابل شبکه (Cat5e/Cat6) علاوه بر داده، برق موردنیاز دستگاه‌های متصل مانند دوربین‌های IP، اکسس‌پوینت‌ها و تلفن‌های VoIP را نیز تأمین می‌کنند.

---

🔹 تفاوت بین PoE و PoE+

استانداردهای PoE (IEEE 802.3af) و PoE+ (IEEE 802.3at) دو نسخه اصلی از فناوری Power over Ethernet هستند که در توان خروجی و سازگاری با دستگاه‌های مختلف تفاوت دارند.

ویژگی	PoE (802.3af)	PoE+ (802.3at)
حداکثر توان خروجی در هر پورت	15.4 وات	30 وات
توان دریافتی در دستگاه نهایی	12.95 وات	25.5 وات
ولتاژ عملیاتی	44-57 ولت	50-57 ولت
مناسب برای	دوربین‌های استاندارد، تلفن‌های VoIP، اکسس‌پوینت‌ها	دوربین‌های PTZ، دوربین‌های دارای IR قوی، تجهیزات پیشرفته شبکه
نوع کابل پیشنهادی	Cat5e یا بالاتر	Cat6 برای عملکرد بهتر

✅ PoE برای دوربین‌های معمولی و دستگاه‌هایی با مصرف انرژی کم مناسب است، در حالی که PoE+ برای دوربین‌های پیشرفته مانند PTZ، دوربین‌های دارای WDR و IR پرقدرت پیشنهاد می‌شود.

---

🔹 نحوه انتخاب سوئیچ PoE مناسب

✅ تعداد پورت‌ها: سوئیچ باید تعداد کافی پورت برای دوربین‌ها داشته باشد. سوئیچ‌های 8، 16، 24 و 48 پورت متداول هستند.
✅ میزان توان کل سوئیچ: مجموع توان خروجی تمام پورت‌ها باید پاسخگوی نیاز تمام دوربین‌ها باشد.
✅ پشتیبانی از PoE+ در صورت نیاز: اگر از دوربین‌های PTZ یا IR پرقدرت استفاده می‌شود، سوئیچ باید PoE+ پشتیبانی کند.
✅ پهنای باند و سرعت انتقال داده: برای دوربین‌های با وضوح بالا، استفاده از سوئیچ Gigabit Ethernet توصیه می‌شود.
✅ ویژگی‌های مدیریتی: سوئیچ‌های Managed PoE امکان مدیریت ترافیک شبکه، تنظیم VLAN، اولویت‌بندی QoS و کنترل پهنای باند را فراهم می‌کنند.

---

🔹 نحوه بررسی توان مصرفی دوربین‌ها و انتخاب سوئیچ مناسب

برای انتخاب یک سوئیچ PoE، باید مجموع توان مصرفی دوربین‌های متصل را محاسبه کرد.

📌 مثال:

• 5 دوربین استاندارد (PoE) با توان مصرفی 10 وات
• 3 دوربین PTZ (PoE+) با توان مصرفی 20 وات

Total Power=(5×10)+(3×20)=50+60=110W\text{Total Power} = (5 \times 10) + (3 \times 20) = 50 + 60 = 110W

✅ یک سوئیچ 8 پورت PoE+ با توان خروجی حداقل 120 وات انتخاب مناسبی خواهد بود.

---

🔹 نحوه فعال‌سازی PoE در سوئیچ‌های مدیریتی

در سوئیچ‌های Managed PoE می‌توان از طریق CLI یا رابط گرافیکی (Web UI) مدیریت مصرف انرژی را انجام داد.

📌 فعال‌سازی PoE برای یک پورت خاص در سوئیچ سیسکو:

enable
configure terminal
interface GigabitEthernet1/0/1
power inline auto
exit
write memory

✅ این دستورات PoE را روی پورت 1 فعال کرده و تنظیمات را ذخیره می‌کند.

---

🔹 جمع‌بندی

🔹 سوئیچ‌های PoE و PoE+ امکان تأمین برق از طریق کابل شبکه را فراهم کرده و هزینه‌های کابل‌کشی و نصب را کاهش می‌دهند.
🔹 PoE (802.3af) تا 15.4 وات و PoE+ (802.3at) تا 30 وات برق تأمین می‌کنند که برای دوربین‌های مختلف بسته به نیازشان باید انتخاب شود.
🔹 انتخاب سوئیچ مناسب بستگی به تعداد دوربین‌ها، میزان توان موردنیاز و پهنای باند شبکه دارد.
🔹 در سوئیچ‌های مدیریتی امکان کنترل مصرف برق، اولویت‌بندی پورت‌ها و تنظیم VLAN برای بهینه‌سازی عملکرد شبکه وجود دارد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” private_lesson=”true” title=”انتخاب سوئیچ بر اساس تعداد دوربین‌ها و پهنای باند مورد نیاز” subtitle=”توضیحات کامل”]انتخاب سوئیچ شبکه برای یک سیستم نظارت تصویری تحت شبکه (IP CCTV) تأثیر مستقیمی بر کیفیت تصویر، پایداری شبکه و عملکرد کلی سیستم دارد. دو عامل کلیدی در انتخاب سوئیچ مناسب عبارت‌اند از:

1️⃣ تعداد دوربین‌ها و توان مصرفی آنها
2️⃣ پهنای باند مورد نیاز برای انتقال داده‌های ویدئویی

---

🔹 بررسی تعداد دوربین‌ها و تعداد پورت‌های سوئیچ

✅ سوئیچ باید به تعداد کافی پورت برای اتصال دوربین‌ها داشته باشد. به‌طور معمول، سوئیچ‌های 8، 16، 24 و 48 پورت در شبکه‌های نظارت تصویری استفاده می‌شوند.

📌 مثال:

• برای یک پروژه با 12 دوربین IP، می‌توان از یک سوئیچ 16 پورت PoE استفاده کرد.
• در پروژه‌های بزرگ‌تر (مثلاً 35 دوربین IP) استفاده از دو سوئیچ 24 پورت یا یک سوئیچ 48 پورت توصیه می‌شود.

---

🔹 محاسبه پهنای باند مورد نیاز برای انتخاب سوئیچ

✅ پهنای باند سوئیچ باید توان پردازش و ارسال داده‌های ویدئویی بدون تأخیر یا افت کیفیت را داشته باشد. برای این منظور، پهنای باند مورد نیاز بر اساس تعداد دوربین‌ها، رزولوشن و نرخ فریم محاسبه می‌شود.

📌 جدول تقریبی پهنای باند موردنیاز بر اساس رزولوشن دوربین‌ها

رزولوشن دوربین	نرخ فریم (FPS)	کدک H.264 (Mbps)	کدک H.265 (Mbps)
1 مگاپیکسل (720p)	15-30	1-2	0.5-1
2 مگاپیکسل (1080p)	15-30	2-4	1-2
4 مگاپیکسل	15-30	4-8	2-4
8 مگاپیکسل (4K)	15-30	10-20	5-10

✅ فرمول محاسبه پهنای باند کل:

Total Bandwidth=Bandwidth per Camera×Number of Cameras\text{Total Bandwidth} = \text{Bandwidth per Camera} \times \text{Number of Cameras}

📌 مثال:
یک پروژه با 20 دوربین 2 مگاپیکسلی (1080p) و نرخ فریم 30fps با فشرده‌سازی H.265 به شرح زیر خواهد بود:

2Mbps×20=40Mbps2 \text{Mbps} \times 20 = 40 \text{Mbps}

✅ برای این پروژه، یک سوئیچ حداقل با پهنای باند 1000Mbps (1Gbps) توصیه می‌شود.

---

🔹 انواع سوئیچ‌های مناسب برای شبکه‌های نظارتی

✅ سوئیچ‌های Unmanaged:

• ساده، بدون قابلیت تنظیم
• مناسب برای پروژه‌های کوچک (زیر 10 دوربین)
• عدم امکان اولویت‌بندی ترافیک

✅ سوئیچ‌های Managed:

• قابلیت VLAN، QoS، مدیریت پهنای باند
• مناسب برای شبکه‌های متوسط و بزرگ
• امکان کنترل و بهینه‌سازی ترافیک

✅ سوئیچ‌های PoE و PoE+:

• تأمین برق دوربین‌ها از طریق کابل شبکه
• PoE (15.4 وات) مناسب برای دوربین‌های معمولی
• PoE+ (30 وات) مناسب برای دوربین‌های PTZ یا دارای IR قوی

📌 انتخاب براساس نوع شبکه:

نوع پروژه	تعداد دوربین‌ها	نوع سوئیچ مناسب	پهنای باند پیشنهادی
کوچک (خانه، فروشگاه)	4-8	8 پورت PoE (Unmanaged)	100-200Mbps
متوسط (دفاتر، ساختمان)	10-24	24 پورت PoE+ (Managed)	500Mbps-1Gbps
بزرگ (مجتمع، کارخانه)	25+	48 پورت PoE+ (Managed)	2Gbps+

---

🔹 نحوه بررسی پهنای باند و پورت‌های سوئیچ در تجهیزات سیسکو

برای مشاهده وضعیت پورت‌ها و پهنای باند در یک سوئیچ سیسکو، از دستورات زیر در CLI استفاده می‌شود:

📌 مشاهده پورت‌های فعال و میزان استفاده از پهنای باند:

show interfaces status

📌 بررسی مصرف پهنای باند در هر پورت:

show interfaces GigabitEthernet1/0/1 counters

📌 فعال‌سازی QoS برای بهینه‌سازی ترافیک ویدئویی:

configure terminal
mls qos
interface GigabitEthernet1/0/1
mls qos trust dscp
exit
write memory

✅ این تنظیمات باعث اولویت‌دهی به داده‌های ویدئویی شده و تاخیر (Latency) در شبکه را کاهش می‌دهد.

---

🔹 جمع‌بندی

🔹 تعداد پورت‌های سوئیچ باید متناسب با تعداد دوربین‌های شبکه باشد.
🔹 برای پروژه‌های با بیش از 10 دوربین، استفاده از سوئیچ‌های Managed توصیه می‌شود.
🔹 محاسبه پهنای باند بر اساس رزولوشن و نرخ فریم دوربین‌ها ضروری است.
🔹 سوئیچ‌های PoE+ برای دوربین‌های PTZ و دارای IR قوی پیشنهاد می‌شوند.
🔹 استفاده از VLAN و QoS در سوئیچ‌های مدیریتی به بهینه‌سازی عملکرد شبکه کمک می‌کند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”3.4. کابل‌کشی”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” private_lesson=”true” title=”انتخاب کابل‌های Cat5e، Cat6، و فیبر نوری” subtitle=”توضیحات کامل”]انتخاب کابل مناسب برای شبکه‌های نظارت تصویری IP اهمیت زیادی در کیفیت انتقال تصویر، پهنای باند، و پایداری سیستم دارد. کابل‌کشی نامناسب می‌تواند باعث افت سیگنال، تأخیر در ارسال داده، و کاهش کیفیت ویدئوها شود. در این بخش، تفاوت بین کابل‌های Cat5e، Cat6، و فیبر نوری بررسی شده و معیارهای انتخاب بهترین گزینه برای پروژه‌های نظارتی بیان می‌شود.

---

🔹 بررسی انواع کابل‌های شبکه در سیستم‌های نظارت تصویری

✅ کابل شبکه Cat5e

• حداکثر سرعت انتقال: 1Gbps در فاصله 100 متر
• پهنای باند: 100MHz
• مناسب برای پروژه‌های کوچک تا متوسط
• پشتیبانی از PoE استاندارد (حداکثر 15.4W)

✅ کابل شبکه Cat6

• حداکثر سرعت انتقال: 1Gbps تا 100 متر و 10Gbps تا 55 متر
• پهنای باند: 250MHz (بیشتر از Cat5e)
• نویزپذیری کمتر به دلیل بهبود در جداسازی زوج‌های سیم
• پشتیبانی از PoE و PoE+ (حداکثر 30W)
• مناسب برای پروژه‌های نظارتی متوسط و بزرگ

✅ کابل شبکه فیبر نوری

• سرعت بسیار بالا (تا 100Gbps)
• انتقال داده تا فاصله‌های بسیار طولانی (چند کیلومتر) بدون افت سیگنال
• مقاوم در برابر نویز الکترومغناطیسی
• نیاز به تجهیزات گران‌تر مانند ماژول‌های SFP و مبدل‌های فیبر
• مناسب برای پروژه‌های بزرگ، مراکز داده، و فواصل طولانی‌تر از 100 متر

---

🔹 مقایسه کابل‌های Cat5e، Cat6، و فیبر نوری برای CCTV

ویژگی	Cat5e	Cat6	فیبر نوری
حداکثر سرعت	1Gbps	10Gbps تا 55m	100Gbps+
حداکثر فاصله انتقال	100 متر	100 متر	کیلومترها
نویزپذیری	متوسط	کم	صفر
پشتیبانی از PoE	استاندارد	PoE و PoE+	نیاز به PoE Media Converter
مناسب برای پروژه‌های	کوچک	متوسط تا بزرگ	پروژه‌های بزرگ و صنعتی

---

🔹 معیارهای انتخاب کابل مناسب برای شبکه‌های CCTV

✅ 🔸 طول کابل و فاصله دوربین‌ها

• اگر طول کابل کمتر از 100 متر باشد، Cat5e یا Cat6 کافی است.
• اگر فاصله بیشتر از 100 متر باشد، استفاده از سوئیچ واسط (Repeater) یا فیبر نوری توصیه می‌شود.

✅ 🔸 نیاز به پهنای باند بالا

• برای دوربین‌های تا 2 مگاپیکسل (Full HD) → Cat5e کافی است
• برای دوربین‌های 4K و نرخ فریم بالا (60FPS) → Cat6 یا فیبر نوری توصیه می‌شود

✅ 🔸 نویز محیطی و تداخل الکترومغناطیسی (EMI)

• اگر کابل در کنار کابل‌های برق یا محیط‌های صنعتی با نویز بالا نصب می‌شود، استفاده از Cat6 با روکش STP (Shielded Twisted Pair) یا فیبر نوری توصیه می‌شود.

✅ 🔸 پشتیبانی از PoE

• اگر دوربین‌ها از طریق کابل شبکه تغذیه می‌شوند (PoE)، باید از کابل‌های با کیفیت بالا مانند Cat6 یا فیبر نوری با PoE Media Converter استفاده شود.

---

🔹 نحوه محاسبه حداکثر طول کابل برای انتقال داده و برق در PoE

📌 فرمول افت ولتاژ در کابل شبکه:

Vdrop=I×R×LV_{drop} = I \times R \times L

که در آن:

• VdropV_{drop} → افت ولتاژ (ولت)
• II → جریان مصرفی (آمپر)
• RR → مقاومت کابل (اهم بر متر)
• LL → طول کابل (متر)

✅ حداکثر طول کابل برای انتقال PoE به‌صورت تقریبی:

نوع کابل	PoE (15.4W)	PoE+ (30W)	PoE++ (60W)
Cat5e	90 متر	50 متر	❌
Cat6	100 متر	70 متر	40 متر
فیبر نوری	نیاز به مبدل PoE	نیاز به مبدل PoE	نیاز به مبدل PoE

📌 نکته: در صورتی که طول کابل از حد استاندارد PoE بیشتر باشد، از یک سوئیچ میانی (PoE Extender) یا فیبر نوری استفاده کنید.

---

🔹 دستورات بررسی کیفیت و عملکرد کابل در تجهیزات سیسکو

✅ بررسی وضعیت لینک و سرعت کابل متصل به سوئیچ:

show interfaces GigabitEthernet1/0/1 status

✅ تست کیفیت کابل شبکه برای بررسی قطع شدگی یا نویز:

test cable-diagnostics tdr interface GigabitEthernet1/0/1

✅ مشاهده میزان توان PoE در حال استفاده:

show power inline

✅ تنظیم اولویت PoE برای دوربین‌های خاص:

configure terminal
interface GigabitEthernet1/0/1
power inline priority high
exit
write memory

---

🔹 جمع‌بندی

🔹 برای پروژه‌های کوچک تا متوسط (زیر 100 متر)، استفاده از کابل Cat5e یا Cat6 توصیه می‌شود.
🔹 برای پروژه‌های بزرگ‌تر یا با نویز زیاد، کابل Cat6 با روکش محافظ (STP) یا فیبر نوری بهترین گزینه است.
🔹 فیبر نوری در فواصل بیش از 100 متر یا برای پهنای باند بسیار بالا استفاده می‌شود.
🔹 برای انتقال PoE، محاسبه افت ولتاژ و استفاده از سوئیچ‌های PoE+ ضروری است.
🔹 استفاده از دستورات CLI در سوئیچ‌های مدیریتی، امکان بررسی کیفیت کابل و بهینه‌سازی عملکرد شبکه را فراهم می‌کند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” private_lesson=”true” title=”محاسبه حداکثر طول کابل برای انتقال داده و برق” subtitle=”توضیحات کامل”]انتخاب کابل و محاسبه حداکثر طول قابل استفاده برای انتقال داده و برق (PoE) در سیستم‌های نظارت تصویری اهمیت زیادی دارد. طول بیش از حد کابل می‌تواند باعث افت سیگنال، کاهش کیفیت تصویر، تأخیر در ارسال داده و افت ولتاژ در PoE شود. در این بخش، نحوه محاسبه حداکثر طول کابل برای داده و برق را بررسی می‌کنیم.

---

🔹 حداکثر طول کابل شبکه برای انتقال داده در CCTV

📌 طبق استاندارد IEEE 802.3، حداکثر طول کابل‌های مسی (Cat5e، Cat6) برای انتقال داده به‌صورت زیر است:

• 100 متر برای ارتباط 1Gbps (گیگابیت اترنت)
• 55 متر برای ارتباط 10Gbps در Cat6
• 100 متر برای ارتباط 10Mbps یا 100Mbps

✅ اگر فاصله دوربین بیشتر از 100 متر باشد، باید از یکی از روش‌های زیر استفاده کنید:

1. افزودن یک سوئیچ میانی (Repeater یا Extender) برای تقویت سیگنال
2. استفاده از کابل فیبر نوری برای مسیرهای طولانی‌تر از 100 متر

---

🔹 حداکثر طول کابل برای انتقال برق (PoE)

📌 افت ولتاژ در کابل‌های شبکه بر اساس دو عامل مهم تعیین می‌شود:

1. میزان جریان مصرفی دستگاه (دوربین)
2. مقاومت کابل (وابسته به نوع کابل و متراژ آن)

✅ فرمول محاسبه افت ولتاژ (Voltage Drop) در کابل شبکه:

Vdrop=I×R×LV_{drop} = I \times R \times L

که در آن:

• VdropV_{drop} → افت ولتاژ (ولت)
• II → جریان مصرفی دوربین (آمپر)
• RR → مقاومت کابل در واحد طول (اهم بر متر)
• LL → طول کابل رفت و برگشت (دو برابر طول فیزیکی کابل)

✅ مقاومت کابل‌های مختلف (اهم بر متر)

نوع کابل	مقاومت (Ω/متر)
Cat5e (24 AWG)	0.084 Ω
Cat6 (23 AWG)	0.067 Ω

✅ محاسبه حداکثر طول کابل برای PoE استاندارد (15.4W)

با فرض:

• ولتاژ منبع 48V
• حداقل ولتاژ مورد نیاز برای دوربین 37V
• مصرف توان 4W (برای دوربین‌های کوچک)
• مقاومت کابل 0.084 Ω/m برای Cat5e

Vdrop=0.084×(2×L)×IV_{drop} = 0.084 \times (2 \times L) \times I

مقدار جریان برای 4W دوربین در 48V:

I=4W48V=0.083AI = \frac{4W}{48V} = 0.083A Vdrop=0.084×(2L)×0.083V_{drop} = 0.084 \times (2L) \times 0.083 Vdrop=0.014LV_{drop} = 0.014L

برای حداکثر افت ولتاژ مجاز 11V (از 48V به 37V):

0.014L=110.014L = 11 L=785مترL = 785 متر

🚀 نتیجه: در شرایط ایده‌آل، کابل Cat5e می‌تواند برق را تا حدود 90 متر بدون افت ولتاژ شدید منتقل کند.

---

🔹 جدول حداکثر طول کابل برای انواع PoE

نوع PoE	توان خروجی (W)	حداکثر جریان (A)	حداکثر طول برای Cat5e (متر)	حداکثر طول برای Cat6 (متر)
PoE (802.3af)	15.4W	0.32A	85 متر	95 متر
PoE+ (802.3at)	30W	0.6A	50 متر	60 متر
PoE++ (802.3bt – Type 3)	60W	1.2A	30 متر	40 متر
PoE++ (802.3bt – Type 4)	90W	1.8A	20 متر	30 متر

📌 نتیجه:

• برای دوربین‌های معمولی Cat5e کافی است، اما در PoE+ (30W) طول کابل نباید از 50 متر بیشتر شود.
• برای دوربین‌های پرمصرف، Cat6 توصیه می‌شود.
• برای مسافت‌های طولانی‌تر، باید از فیبر نوری یا سوئیچ‌های تقویت‌کننده (PoE Extender) استفاده کرد.

---

🔹 روش‌های افزایش طول کابل برای انتقال داده و برق در سیستم‌های نظارت تصویری

✅ 1. استفاده از سوئیچ‌های PoE Extender:
📌 هر PoE Extender می‌تواند طول کابل را تا 100 متر اضافه کند.

✅ 2. استفاده از کابل با کیفیت بالا (Cat6 یا Cat7):
📌 کابل‌های با سطح مقطع بیشتر، مقاومت کمتری دارند و افت ولتاژ را کاهش می‌دهند.

✅ 3. استفاده از فیبر نوری + PoE Media Converter:
📌 فیبر نوری داده را منتقل کرده و یک مبدل PoE در نزدیکی دوربین برق را تأمین می‌کند.

✅ 4. استفاده از سوئیچ‌های PoE در فواصل مشخص:
📌 در مسیرهای طولانی، بهتر است در هر 100 متر یک سوئیچ PoE قرار گیرد.

✅ 5. افزایش ولتاژ منبع تغذیه:
📌 در برخی موارد، می‌توان از منبع 52V یا 56V برای جبران افت ولتاژ استفاده کرد.

---

🔹 دستورات بررسی و تنظیم PoE در سوئیچ‌های سیسکو

✅ بررسی میزان توان PoE مصرفی توسط دوربین‌ها:

show power inline

✅ بررسی وضعیت لینک و سرعت کابل متصل به سوئیچ:

show interfaces GigabitEthernet1/0/1 status

✅ افزایش اولویت PoE برای دوربین‌های مهم:

configure terminal
interface GigabitEthernet1/0/1
power inline priority high
exit
write memory

✅ تنظیم حداکثر توان خروجی برای یک پورت خاص:

configure terminal
interface GigabitEthernet1/0/1
power inline static max 25000
exit
write memory

---

🔹 جمع‌بندی

✅ حداکثر طول استاندارد کابل برای انتقال داده در شبکه‌های نظارت تصویری 100 متر است.
✅ برای انتقال برق (PoE)، طول کابل بسته به نوع PoE و مصرف دوربین بین 20 تا 90 متر متغیر است.
✅ افت ولتاژ در کابل به مقاومت کابل، میزان جریان مصرفی و طول کابل بستگی دارد.
✅ در پروژه‌های بزرگ، استفاده از سوئیچ‌های PoE Extender، فیبر نوری و کابل‌های باکیفیت توصیه می‌شود.
✅ بررسی عملکرد کابل و میزان توان مصرفی با دستورات CLI در سوئیچ‌های مدیریتی امکان‌پذیر است.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 4. محاسبات پهنای باند”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” private_lesson=”true” title=”تاثیر فریم‌ریت، رزولوشن و ویدئو کدک بر پهنای باند” subtitle=”توضیحات کامل”]طراحی صحیح یک شبکه نظارتی نیازمند درک تأثیر فریم‌ریت (Frame Rate)، رزولوشن (Resolution) و ویدئو کدک (Video Codec) بر پهنای باند است. در این بخش، نقش هر یک از این عوامل را بررسی کرده و روش‌های بهینه‌سازی پهنای باند را ارائه می‌کنیم.

---

🔹 تأثیر فریم‌ریت (Frame Rate) بر پهنای باند

📌 فریم‌ریت (FPS) به تعداد فریم‌های ثبت‌شده در هر ثانیه گفته می‌شود. هرچه فریم‌ریت بالاتر باشد، پهنای باند بیشتری برای انتقال ویدئو نیاز است.

✅ رابطه بین فریم‌ریت و پهنای باند:

پهنای باند∝تعداد فریم‌ها در ثانیه\text{پهنای باند} \propto \text{تعداد فریم‌ها در ثانیه}

افزایش ۲ برابری فریم‌ریت تقریباً پهنای باند را دو برابر می‌کند (در شرایط برابر از نظر رزولوشن و فشرده‌سازی).

فریم‌ریت (FPS)	پهنای باند تقریبی (Mbps) برای H.264 و رزولوشن 1080p
10 FPS	2 Mbps
15 FPS	3 Mbps
30 FPS	6 Mbps
60 FPS	12 Mbps

✅ مقایسه‌ی کاربردهای مختلف فریم‌ریت:

• 1-10 FPS → مناسب برای نظارت محیط‌های کم‌تحرک (مانند انبارها)
• 15-30 FPS → مناسب برای نظارت عمومی در فضاهای شهری و تجاری
• 50-60 FPS → مناسب برای مکان‌های پرتحرک مانند مراکز خرید و سالن‌های ورزشی

📌 راهکار کاهش مصرف پهنای باند: اگر جزئیات حرکتی زیاد مهم نیست، می‌توان فریم‌ریت را کاهش داد تا مصرف پهنای باند کمتر شود.

---

🔹 تأثیر رزولوشن (Resolution) بر پهنای باند

📌 رزولوشن تعداد پیکسل‌های تشکیل‌دهنده تصویر را تعیین می‌کند. هرچه رزولوشن بالاتر باشد، داده بیشتری باید ارسال شود و پهنای باند بیشتری نیاز است.

✅ جدول مقایسه‌ی پهنای باند مصرفی در رزولوشن‌های مختلف (H.264 – 30 FPS):

رزولوشن	پیکسل‌ها (عرض × ارتفاع)	پهنای باند تقریبی (Mbps)
720p (HD)	1280 × 720	2-3 Mbps
1080p (Full HD)	1920 × 1080	4-6 Mbps
1440p (2K)	2560 × 1440	6-10 Mbps
2160p (4K UHD)	3840 × 2160	12-20 Mbps

📌 راهکار کاهش مصرف پهنای باند: اگر جزئیات بالای تصویر لازم نیست، کاهش رزولوشن می‌تواند مقدار قابل توجهی از پهنای باند را ذخیره کند.

---

🔹 تأثیر ویدئو کدک (Video Codec) بر پهنای باند

📌 کدک‌ها برای فشرده‌سازی ویدئو استفاده می‌شوند و تأثیر مستقیم بر میزان مصرف پهنای باند دارند. هرچه کدک جدیدتر و پیشرفته‌تر باشد، پهنای باند کمتری مصرف می‌شود.

✅ مقایسه‌ی کدک‌های رایج در دوربین‌های نظارتی:

کدک	پهنای باند مصرفی برای 1080p (30 FPS)	ویژگی‌ها
MJPEG	15-20 Mbps	بدون فشرده‌سازی موثر، مناسب برای تصاویر ثابت
H.264	4-6 Mbps	فشرده‌سازی استاندارد، کیفیت مناسب
H.265 (HEVC)	2-4 Mbps	فشرده‌سازی پیشرفته، کاهش 40-50٪ مصرف پهنای باند
H.265+ (بهینه‌شده)	1.5-3 Mbps	کاهش بیشتر پهنای باند، مناسب برای نظارت 24/7

📌 نتیجه: H.265 می‌تواند تا 50٪ مصرف پهنای باند را نسبت به H.264 کاهش دهد. بنابراین استفاده از H.265 یا H.265+ توصیه می‌شود.

✅ فعال‌سازی H.265 در دوربین‌های نظارتی (مثال تنظیمات Hikvision):

Main Menu > Configuration > Video/Audio > Video Encoding
Select "H.265" or "H.265+"
Save and Apply

---

🔹 فرمول محاسبه‌ی پهنای باند مورد نیاز دوربین

پهنای باند=رزولوشن×فریم‌ریت×فاکتور فشرده‌سازی\text{پهنای باند} = \text{رزولوشن} \times \text{فریم‌ریت} \times \text{فاکتور فشرده‌سازی}

مثال:
یک دوربین 1080p با 30 FPS و کدک H.264 تقریباً 5 Mbps پهنای باند مصرف می‌کند.

اگر به H.265 تغییر کند، پهنای باند به 2.5 Mbps کاهش می‌یابد.

---

🔹 روش‌های بهینه‌سازی پهنای باند در سیستم‌های نظارت تصویری

✅ 1. کاهش فریم‌ریت برای دوربین‌های کم‌تحرک
📌 مثال: کاهش فریم‌ریت از 30 FPS به 15 FPS می‌تواند تا 50٪ پهنای باند را کاهش دهد.

✅ 2. استفاده از رزولوشن متناسب با نیاز
📌 برای مناطقی که جزئیات زیاد نیاز ندارند (مانند پارکینگ‌ها)، رزولوشن 720p کافی است.

✅ 3. استفاده از فشرده‌سازی پیشرفته (H.265+)
📌 کاهش مصرف پهنای باند تا 50٪ نسبت به H.264

✅ 4. فعال‌سازی ضبط بر اساس حرکت (Motion Detection)
📌 در این حالت، دوربین فقط هنگام تشخیص حرکت ضبط و ارسال ویدئو انجام می‌دهد.

✅ 5. استفاده از VBR (Variable Bitrate) به‌جای CBR (Constant Bitrate)
📌 VBR باعث کاهش پهنای باند در زمان‌هایی که تصویر تغییرات زیادی ندارد، می‌شود.

✅ 6. مدیریت ترافیک شبکه با QoS (Quality of Service)
📌 اولویت‌دهی به ویدئو در سوئیچ‌های شبکه برای کاهش تاخیر و بهینه‌سازی ترافیک

configure terminal
interface GigabitEthernet1/0/1
mls qos trust dscp
priority-queue out
exit
write memory

---

🔹 جمع‌بندی

✅ فریم‌ریت بالاتر، پهنای باند بیشتری مصرف می‌کند. کاهش FPS برای محیط‌های کم‌تحرک توصیه می‌شود.
✅ رزولوشن بالاتر باعث افزایش مصرف پهنای باند می‌شود. برای فضاهای کم‌اهمیت، می‌توان رزولوشن را کاهش داد.
✅ کدک H.265+ نسبت به H.264 تا 50٪ پهنای باند کمتری مصرف می‌کند.
✅ فعال‌سازی VBR، Motion Detection و QoS می‌تواند تأثیر چشمگیری در کاهش مصرف پهنای باند داشته باشد.
✅ مدیریت هوشمندانه این پارامترها می‌تواند ضمن حفظ کیفیت، فشار کمتری به شبکه وارد کند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” private_lesson=”true” title=”محاسبه پهنای باند مورد نیاز برای هر دوربین” subtitle=”توضیحات کامل”]مدیریت پهنای باند در یک شبکه‌ی نظارت تصویری اهمیت زیادی دارد، زیرا تعداد زیاد دوربین‌ها، کیفیت تصویر بالا و ذخیره‌سازی طولانی‌مدت می‌تواند فشار زیادی بر شبکه وارد کند. در این بخش، نحوه‌ی محاسبه‌ی پهنای باند مورد نیاز برای هر دوربین را بررسی می‌کنیم.

---

🔹 عوامل تأثیرگذار بر پهنای باند دوربین‌ها

📌 1. رزولوشن تصویر (Resolution): تعداد پیکسل‌های تصویر، حجم داده را تعیین می‌کند.
📌 2. نرخ فریم (Frame Rate – FPS): تعداد فریم‌های ویدئویی در هر ثانیه روی میزان داده تأثیر می‌گذارد.
📌 3. کدک ویدئویی (Video Codec): فشرده‌سازی ویدئو می‌تواند مصرف پهنای باند را کاهش دهد.
📌 4. نوع بیت‌ریت (CBR/VBR): استفاده از بیت‌ریت متغیر (VBR) معمولاً باعث کاهش مصرف پهنای باند می‌شود.
📌 5. سطح جزئیات تصویر: محیط‌های پرتحرک و با جزئیات زیاد به پهنای باند بیشتری نیاز دارند.

---

🔹 فرمول محاسبه‌ی پهنای باند هر دوربین

پهنای باند=رزولوشن×فریم‌ریت×فاکتور فشرده‌سازی\text{پهنای باند} = \text{رزولوشن} \times \text{فریم‌ریت} \times \text{فاکتور فشرده‌سازی}

✅ فرمول استاندارد تخمینی برای محاسبه پهنای باند دوربین‌های IP:

پهنای باند=Bitrate per frame×FPS1024\text{پهنای باند} = \frac{\text{Bitrate per frame} \times \text{FPS}}{1024}

✅ مقدار بیت‌ریت برای هر فریم در کدک‌های مختلف:

رزولوشن	H.264 (Kbps per frame)	H.265 (Kbps per frame)	H.265+ (Kbps per frame)
720p (HD)	50-100 Kbps	25-50 Kbps	15-30 Kbps
1080p (Full HD)	100-200 Kbps	50-100 Kbps	25-50 Kbps
2K (1440p)	200-400 Kbps	100-200 Kbps	50-100 Kbps
4K (2160p)	400-800 Kbps	200-400 Kbps	100-200 Kbps

---

🔹 جدول محاسبه‌ی تقریبی پهنای باند برای هر دوربین

رزولوشن	کدک	15 FPS	30 FPS	60 FPS
720p (HD)	H.264	1.5 Mbps	3 Mbps	6 Mbps
720p (HD)	H.265+	0.5 Mbps	1 Mbps	2 Mbps
1080p (Full HD)	H.264	3 Mbps	6 Mbps	12 Mbps
1080p (Full HD)	H.265+	1 Mbps	2 Mbps	4 Mbps
2K (1440p)	H.264	6 Mbps	12 Mbps	24 Mbps
2K (1440p)	H.265+	2 Mbps	4 Mbps	8 Mbps
4K (2160p)	H.264	12 Mbps	24 Mbps	48 Mbps
4K (2160p)	H.265+	4 Mbps	8 Mbps	16 Mbps

📌 نکته: اگر دوربین شما فقط برای ضبط رویدادهای مهم استفاده می‌شود (مثلاً ضبط بر اساس حرکت)، پهنای باند موردنیاز کاهش خواهد یافت.

---

🔹 روش‌های بهینه‌سازی پهنای باند دوربین‌ها

✅ 1. انتخاب رزولوشن متناسب با نیاز
🔹 اگر نظارت بر یک محیط باز با جزئیات کم مدنظر است، می‌توان رزولوشن را به 720p یا 1080p کاهش داد.

✅ 2. استفاده از کدک‌های بهینه‌تر (H.265/H.265+)
🔹 اگر تجهیزات شما از H.265 یا H.265+ پشتیبانی می‌کنند، مصرف پهنای باند 30 تا 50٪ کاهش خواهد یافت.

✅ 3. کاهش نرخ فریم برای محیط‌های کم‌تحرک
🔹 کاهش FPS از 30 به 15 می‌تواند مصرف پهنای باند را تقریباً 50٪ کاهش دهد.

✅ 4. استفاده از فشرده‌سازی هوشمند (Smart Codec)
🔹 برخی برندهای دوربین از فناوری‌هایی مانند Zipstream (Axis)، Smart Codec (Dahua) یا Smart H.265+ (Hikvision) استفاده می‌کنند.

✅ 5. فعال‌سازی ضبط بر اساس حرکت (Motion Detection Recording)
🔹 ضبط فقط در هنگام حرکت باعث کاهش 60-80٪ در مصرف پهنای باند می‌شود.

✅ 6. تنظیم بیت‌ریت متغیر (VBR) به‌جای ثابت (CBR)
🔹 VBR در مواقع کم‌تحرک، پهنای باند را کاهش می‌دهد، اما CBR پهنای باند ثابتی مصرف می‌کند.
📌 تنظیم در دوربین‌های Hikvision:

Main Menu > Configuration > Video/Audio > Bitrate Type: VBR

✅ 7. تنظیم GOP (Group of Pictures) برای کاهش داده‌های اضافی
🔹 مقدار GOP بالاتر (مثلاً GOP=60 برای 30 FPS) باعث کاهش مصرف پهنای باند خواهد شد.
📌 تنظیم در دوربین‌های Dahua:

Setup > Camera > Video > Encoding Mode: Smart H.265+
GOP Size: 60

---

🔹 جمع‌بندی

✅ رزولوشن، فریم‌ریت و نوع کدک تأثیر زیادی بر مصرف پهنای باند دارند.
✅ H.265+ نسبت به H.264 تا 50٪ پهنای باند کمتری مصرف می‌کند.
✅ کاهش FPS در محیط‌های کم‌تحرک، می‌تواند پهنای باند را به نصف کاهش دهد.
✅ استفاده از ضبط بر اساس حرکت، بیت‌ریت متغیر (VBR) و تنظیم GOP مناسب، می‌تواند مصرف پهنای باند را بهینه کند.
✅ برای محاسبه دقیق‌تر، می‌توان از ابزارهای شبیه‌سازی پهنای باند مانند Axis Site Designer، Hikvision Bandwidth Calculator و Dahua DSS استفاده کرد.

🔹 در طراحی یک شبکه‌ی نظارت تصویری، توجه به پهنای باند باعث جلوگیری از ازدحام شبکه و بهبود عملکرد سیستم می‌شود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” private_lesson=”true” title=”مدیریت ترافیک شبکه برای جلوگیری از ازدحام” subtitle=”توضیحات کامل”]ازدحام شبکه در سیستم‌های نظارت تصویری می‌تواند منجر به افت کیفیت تصاویر، تأخیر در پخش زنده و از دست رفتن فریم‌های ویدئویی شود. برای جلوگیری از این مشکلات، مدیریت صحیح ترافیک شبکه و بهینه‌سازی انتقال داده‌ها ضروری است.

---

🔹 دلایل ازدحام در شبکه‌های نظارتی

📌 1. تعداد زیاد دوربین‌های IP: افزایش تعداد دوربین‌ها بدون برنامه‌ریزی مناسب، فشار زیادی بر پهنای باند وارد می‌کند.
📌 2. کیفیت بالای تصاویر: رزولوشن‌های 4K و 2K و نرخ فریم‌های بالا، پهنای باند بیشتری مصرف می‌کنند.
📌 3. عدم استفاده از فشرده‌سازی مناسب: استفاده از کدک‌های قدیمی (مانند MJPEG) حجم داده‌ها را افزایش می‌دهد.
📌 4. طراحی نامناسب توپولوژی شبکه: استفاده از شبکه‌های Flat (یکپارچه) به‌جای VLAN یا QoS می‌تواند باعث ازدحام شود.
📌 5. عدم تفکیک ترافیک نظارت تصویری از سایر سرویس‌ها: اشتراک‌گذاری شبکه‌ی نظارت تصویری با سایر دستگاه‌ها (مانند VoIP یا کاربران اینترنت) می‌تواند عملکرد سیستم را مختل کند.

---

🔹 راهکارهای مدیریت ترافیک برای جلوگیری از ازدحام

✅ 1. استفاده از VLAN برای جداسازی ترافیک دوربین‌ها
🔹 ایجاد VLAN باعث می‌شود ترافیک دوربین‌ها از سایر بخش‌های شبکه جدا شده و ازدحام کاهش یابد.

📌 پیکربندی VLAN در سوئیچ‌های Cisco:

interface gigabitEthernet 0/1
switchport mode access
switchport access vlan 10

📌 مشاهده VLANهای فعال:

show vlan brief

✅ 2. استفاده از Quality of Service (QoS) برای اولویت‌بندی ترافیک ویدئویی
🔹 با QoS، داده‌های نظارت تصویری در اولویت قرار می‌گیرند و از کاهش کیفیت جلوگیری می‌شود.

📌 پیکربندی QoS در روترهای Cisco:

class-map match-all CCTV-Traffic
  match ip dscp 46
policy-map CCTV-Policy
  class CCTV-Traffic
  priority 5000
interface gigabitEthernet 0/1
  service-policy output CCTV-Policy

✅ 3. بهینه‌سازی فشرده‌سازی و کاهش بیت‌ریت دوربین‌ها
🔹 استفاده از H.265+ یا Smart Codec باعث کاهش مصرف پهنای باند می‌شود.

📌 تنظیم H.265+ در دوربین‌های Hikvision:

Main Menu > Configuration > Video/Audio > Encoding: H.265+

📌 تنظیم Smart Codec در دوربین‌های Dahua:

Setup > Camera > Video > Encoding Mode: Smart H.265+

✅ 4. استفاده از سوئیچ‌های PoE با ظرفیت بالا و پورت‌های گیگابیتی
🔹 سوئیچ‌های 100Mbps برای دوربین‌های 4K مناسب نیستند. استفاده از سوئیچ‌های PoE+ یا PoE++ گیگابیتی توصیه می‌شود.

📌 محاسبه ظرفیت سوئیچ:
اگر 10 دوربین 1080p با H.264 و نرخ 4Mbps داشته باشیم:

پهنای باند کل=10×4Mbps=40Mbps\text{پهنای باند کل} = 10 \times 4Mbps = 40Mbps

بنابراین، یک سوئیچ با حداقل 1Gbps پهنای باند نیاز است.

✅ 5. استفاده از لینک‌های فیبر نوری برای انتقال داده‌های حجیم
🔹 اگر تعداد دوربین‌ها زیاد است، استفاده از فیبر نوری (10Gbps) به‌جای کابل‌های مسی (1Gbps) ضروری است.

📌 محاسبه پهنای باند مورد نیاز در شبکه‌های بزرگ:

Number of Cameras × Bitrate per Camera = Total Bandwidth Required

مثلاً برای 50 دوربین 1080p با 4Mbps:

50×4Mbps=200Mbps50 \times 4Mbps = 200Mbps

در این حالت، فیبر نوری 1Gbps یا 10Gbps مناسب است.

✅ 6. محدود کردن نرخ بیت‌ریت دوربین‌ها (Bitrate Limiting)
🔹 تعیین حداکثر پهنای باند برای هر دوربین، از مصرف بیش از حد منابع شبکه جلوگیری می‌کند.

📌 تنظیم محدودیت بیت‌ریت در دوربین‌های Hikvision:

Main Menu > Configuration > Video/Audio > Bitrate: 4Mbps

✅ 7. استفاده از Multicasting به‌جای Unicasting برای پخش زنده
🔹 در محیط‌هایی که چند کاربر به‌طور هم‌زمان به یک استریم ویدئویی متصل می‌شوند، Multicast باعث کاهش مصرف پهنای باند می‌شود.

📌 فعال‌سازی Multicasting در دوربین‌های Hikvision:

Main Menu > Configuration > Network > Enable Multicast

📌 فعال‌سازی IGMP Snooping در سوئیچ‌های Cisco:

ip igmp snooping

✅ 8. تنظیم فواصل زمانی برای ضبط و ارسال داده‌ها به NVR
🔹 ضبط مبتنی بر حرکت (Motion Detection Recording) به‌جای ضبط دائمی، می‌تواند مصرف پهنای باند را تا 80٪ کاهش دهد.

📌 تنظیم ضبط بر اساس حرکت در دوربین‌های Dahua:

Setup > Event > Video Detection > Motion Detection: Enable

✅ 9. استفاده از Load Balancing و لینک‌های پشتیبان
🔹 برای پروژه‌های بزرگ، استفاده از چندین روتر یا سوئیچ برای توزیع بار ترافیکی توصیه می‌شود.

📌 تنظیم Load Balancing در روتر Mikrotik:

/ip route add dst-address=0.0.0.0/0 gateway=192.168.1.1,192.168.1.2 check-gateway=ping

---

🔹 جمع‌بندی

✅ جداسازی ترافیک نظارت تصویری با VLAN باعث کاهش ازدحام می‌شود.
✅ استفاده از QoS، تضمین می‌کند که ویدئوها بدون تأخیر و افت کیفیت منتقل شوند.
✅ فشرده‌سازی H.265+ و کاهش نرخ فریم، پهنای باند را کاهش می‌دهد.
✅ استفاده از فیبر نوری، لینک‌های 10Gbps و سوئیچ‌های قدرتمند برای شبکه‌های بزرگ ضروری است.
✅ Multicasting به‌جای Unicasting باعث کاهش مصرف پهنای باند در استریم‌های زنده می‌شود.
✅ ضبط مبتنی بر حرکت و محدود کردن بیت‌ریت دوربین‌ها از مصرف بیش از حد منابع جلوگیری می‌کند.

🔹 با اجرای این راهکارها، شبکه‌ی نظارت تصویری بهینه و پایدار خواهد بود، بدون اینکه ازدحام یا افت کیفیت رخ دهد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 5. مدیریت کیفیت سرویس (QoS) در طراحی شبکه‌های CCTV”]

[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” private_lesson=”true” title=”اهمیت QoS در شبکه‌های نظارت تصویری” subtitle=”توضیحات کامل”]کیفیت سرویس (Quality of Service – QoS) در شبکه‌های نظارت تصویری اهمیت زیادی دارد، زیرا این شبکه‌ها نیازمند انتقال پایدار، بدون تأخیر و بدون از دست رفتن بسته‌های داده هستند. اگر QoS به‌درستی تنظیم نشود، مشکلاتی مانند کاهش کیفیت تصویر، تأخیر در پخش زنده و قطع شدن ویدئو رخ می‌دهد.

---

🔹 چالش‌های نبود QoS در شبکه‌های نظارت تصویری

📌 1. از دست رفتن بسته‌های ویدئویی (Packet Loss)
🔹 در شرایط ترافیک سنگین، بسته‌های داده مربوط به ویدئو ممکن است حذف شوند، که منجر به قطع‌شدن تصویر یا کاهش کیفیت آن می‌شود.

📌 2. افزایش تأخیر (Latency)
🔹 اگر اولویت‌بندی مناسبی برای داده‌های ویدئویی انجام نشود، بسته‌های تصویر با تأخیر زیاد به مقصد می‌رسند و موجب عدم هماهنگی بین تصویر و صدا می‌شود.

📌 3. نوسانات در ارسال داده‌ها (Jitter)
🔹 تغییرات ناگهانی در نرخ انتقال داده باعث افت کیفیت ویدئو و گیرکردن تصویر (Lag) می‌شود.

📌 4. مصرف بیش از حد پهنای باند توسط سایر دستگاه‌ها
🔹 در شبکه‌هایی که ترافیک نظارت تصویری با ترافیک‌های دیگر (مانند اینترنت، تماس‌های VoIP، دانلود و آپلود) به‌طور مشترک استفاده می‌شود، داده‌های ویدئویی ممکن است تحت تأثیر قرار بگیرند.

---

🔹 مزایای پیاده‌سازی QoS در شبکه‌های نظارتی

✅ 1. کاهش تأخیر و افزایش سرعت پخش زنده
🔹 QoS به بسته‌های ویدئویی اولویت می‌دهد تا قبل از سایر داده‌ها به مقصد برسند.

✅ 2. بهبود کیفیت تصویر و جلوگیری از افت فریم‌ها
🔹 بسته‌های ویدئویی بدون از دست رفتن و با حداقل تأخیر منتقل می‌شوند.

✅ 3. جلوگیری از ازدحام شبکه
🔹 با تنظیم پهنای باند اختصاصی برای ویدئو، سایر ترافیک‌ها باعث افت کیفیت نظارت تصویری نمی‌شوند.

✅ 4. مدیریت بهینه‌ی پهنای باند
🔹 QoS اجازه می‌دهد که دوربین‌های حساس، مانند دوربین‌های امنیتی اصلی، اولویت بیشتری نسبت به سایر دستگاه‌ها داشته باشند.

---

🔹 روش‌های پیاده‌سازی QoS در شبکه‌های نظارت تصویری

🔷 1. استفاده از Class of Service (CoS) در سوئیچ‌ها
🔹 در این روش، بسته‌های ویدئویی در یک کلاس اولویت‌بندی می‌شوند تا زودتر از سایر بسته‌ها پردازش شوند.

📌 تنظیم CoS در سوئیچ Cisco برای اولویت‌دهی به ترافیک ویدئویی:

mls qos
interface gigabitEthernet 0/1
switchport priority extend cos 5

---

🔷 2. تنظیم Differentiated Services Code Point (DSCP) در روترها
🔹 DSCP مقدار خاصی را به بسته‌های ویدئویی اختصاص می‌دهد تا روتر آن‌ها را با اولویت بالا پردازش کند.

📌 اولویت‌دهی به ویدئو در روترهای Cisco با DSCP:

class-map match-all CCTV-Traffic
  match ip dscp 46
policy-map CCTV-Priority
  class CCTV-Traffic
  priority 5000
interface gigabitEthernet 0/1
  service-policy output CCTV-Priority

---

🔷 3. محدود کردن پهنای باند برای سایر ترافیک‌ها (Traffic Shaping)
🔹 می‌توان محدودیت پهنای باند برای دانلود، آپلود یا سایر فعالیت‌های غیرضروری اعمال کرد تا ترافیک نظارتی دچار افت کیفیت نشود.

📌 تنظیم محدودیت پهنای باند در MikroTik برای اینترنت و حفظ منابع برای دوربین‌ها:

/queue simple add name=Internet max-limit=10M/10M target=192.168.1.0/24

---

🔷 4. پیاده‌سازی VLAN برای جداسازی ترافیک ویدئویی
🔹 با ایجاد VLAN جداگانه برای دوربین‌ها، می‌توان ترافیک نظارتی را از سایر ترافیک‌ها جدا کرد تا دچار ازدحام نشود.

📌 ایجاد VLAN برای دوربین‌های IP در سوئیچ Cisco:

interface gigabitEthernet 0/1
switchport mode access
switchport access vlan 20

📌 مشاهده VLANهای تنظیم‌شده:

show vlan brief

---

🔷 5. استفاده از Queuing Mechanisms (روش‌های صف‌بندی)
🔹 برای جلوگیری از تأخیر، روترها و سوئیچ‌ها باید بسته‌های ویدئویی را سریع‌تر پردازش کنند.

📌 فعال‌سازی Priority Queueing در روتر Cisco برای ترافیک ویدئویی:

policy-map CCTV-Queue
  class CCTV-Traffic
  priority 3000
  queue-limit 50
interface gigabitEthernet 0/1
  service-policy output CCTV-Queue

---

🔹 جمع‌بندی

✅ QoS نقش کلیدی در حفظ کیفیت و پایداری شبکه‌های نظارتی دارد.
✅ از دست رفتن بسته‌ها، تأخیر و نوسانات انتقال، بدون QoS افزایش می‌یابد.
✅ با اولویت‌بندی ترافیک ویدئویی و جداسازی آن با VLAN، می‌توان کیفیت را بهبود داد.
✅ استفاده از CoS، DSCP و Traffic Shaping باعث جلوگیری از ازدحام و افت کیفیت می‌شود.
✅ سوئیچ‌ها و روترهای مدرن قابلیت‌های QoS را پشتیبانی می‌کنند و باید به‌درستی پیکربندی شوند.

🔹 با پیاده‌سازی QoS، شبکه‌ی نظارتی شما پایدارتر، سریع‌تر و بدون افت کیفیت خواهد بود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” private_lesson=”true” title=”تنظیم اولویت‌های ترافیک شبکه” subtitle=”توضیحات کامل”]یکی از مهم‌ترین اقدامات برای بهبود عملکرد سیستم‌های نظارت تصویری در شبکه، تنظیم اولویت‌بندی ترافیک (Traffic Prioritization) است. این فرآیند تضمین می‌کند که بسته‌های داده‌ی مربوط به ویدئو نسبت به سایر ترافیک‌های شبکه اولویت بیشتری داشته باشند و بدون تأخیر یا افت کیفیت منتقل شوند.

---

🔹 اهمیت اولویت‌بندی ترافیک در شبکه‌های نظارتی

✅ جلوگیری از کاهش کیفیت ویدئو: در صورتی که ترافیک ویدئویی اولویت نداشته باشد، ممکن است بسته‌های داده حذف شده و تصویر دچار افت کیفیت شود.

✅ کاهش تأخیر (Latency): اولویت‌بندی مناسب، تأخیر را کاهش داده و باعث پخش زنده‌ی بدون لگ و فریز شدن تصویر می‌شود.

✅ جلوگیری از ازدحام شبکه: تخصیص پهنای باند مناسب باعث می‌شود که سایر ترافیک‌ها (مانند دانلود، VoIP و مرور وب) باعث کاهش کیفیت تصاویر دوربین نشوند.

✅ افزایش امنیت و پایداری: تفکیک ترافیک شبکه‌ی نظارتی از سایر ترافیک‌ها از طریق VLAN و QoS باعث بهبود امنیت و عملکرد شبکه می‌شود.

---

🔹 روش‌های اولویت‌بندی ترافیک در شبکه‌های CCTV

1️⃣ اولویت‌بندی با استفاده از VLAN
2️⃣ استفاده از QoS برای اختصاص اولویت به ویدئو
3️⃣ استفاده از DSCP و CoS در سوئیچ‌ها و روترها
4️⃣ محدود کردن پهنای باند برای سایر ترافیک‌ها
5️⃣ استفاده از روش‌های صف‌بندی (Queuing)

---

🔹 1. اولویت‌بندی با استفاده از VLAN

یکی از بهترین روش‌های تفکیک ترافیک، ایجاد یک VLAN مجزا برای دوربین‌های مداربسته است. این کار باعث افزایش امنیت، بهبود کارایی و کاهش تداخل با سایر ترافیک‌های شبکه می‌شود.

📌 ایجاد VLAN برای دوربین‌های IP در سوئیچ Cisco:

interface gigabitEthernet 0/1
switchport mode access
switchport access vlan 100

📌 مشاهده VLANهای تنظیم‌شده:

show vlan brief

---

🔹 2. استفاده از QoS برای اختصاص اولویت به ترافیک ویدئویی

با استفاده از QoS می‌توان ترافیک ویدئویی را نسبت به سایر ترافیک‌ها در اولویت بالاتری قرار داد تا بسته‌های ویدئویی سریع‌تر ارسال شوند.

📌 فعال‌سازی QoS در سوئیچ Cisco:

mls qos
interface gigabitEthernet 0/1
switchport priority extend cos 5

📌 اختصاص اولویت بیشتر به VLAN دوربین‌ها (VLAN 100):

mls qos vlan-based
mls qos trust dscp
interface vlan 100
mls qos trust cos

---

🔹 3. استفاده از DSCP و CoS در سوئیچ‌ها و روترها

🔹 DSCP (Differentiated Services Code Point): یک مقدار 6 بیتی در هدر بسته‌های IP است که نشان می‌دهد بسته‌ها چه اولویتی در پردازش و ارسال دارند.
🔹 CoS (Class of Service): یک مقدار 3 بیتی در هدر فریم‌های Ethernet است که به بسته‌های شبکه اولویت می‌دهد.

📌 تنظیم DSCP برای ترافیک ویدئویی در روتر Cisco:

class-map match-all CCTV-Traffic
  match ip dscp 46
policy-map CCTV-Priority
  class CCTV-Traffic
  priority 5000
interface gigabitEthernet 0/1
  service-policy output CCTV-Priority

📌 تنظیم CoS در سوئیچ برای اولویت‌دهی به بسته‌های ویدئویی:

mls qos
interface gigabitEthernet 0/1
switchport priority extend cos 5

---

🔹 4. محدود کردن پهنای باند برای سایر ترافیک‌ها

یکی از روش‌های بهینه‌سازی عملکرد شبکه نظارت تصویری، محدود کردن پهنای باند برای سایر کاربران شبکه است تا حجم زیادی از پهنای باند توسط دانلود، استریم یا سایر فعالیت‌ها اشغال نشود.

📌 محدود کردن پهنای باند اینترنت به 10Mbps برای سایر کاربران در MikroTik:

/queue simple add name=Internet max-limit=10M/10M target=192.168.1.0/24

📌 محدود کردن پهنای باند برای شبکه‌ی Wi-Fi و حفظ منابع برای دوربین‌ها:

/queue simple add name=WiFi max-limit=5M/5M target=192.168.2.0/24

---

🔹 5. استفاده از روش‌های صف‌بندی (Queuing Mechanisms)

برای جلوگیری از تأخیر و از دست رفتن بسته‌های ویدئویی، باید روش‌های صف‌بندی مناسب را در سوئیچ و روتر پیکربندی کرد.

📌 فعال‌سازی Priority Queueing در روتر Cisco برای ترافیک دوربین‌ها:

policy-map CCTV-Queue
  class CCTV-Traffic
  priority 3000
  queue-limit 50
interface gigabitEthernet 0/1
  service-policy output CCTV-Queue

📌 تنظیم Weighted Fair Queuing (WFQ) برای توزیع مناسب ترافیک:

interface gigabitEthernet 0/1
  fair-queue

---

🔹 جمع‌بندی

✅ اولویت‌بندی ترافیک باعث افزایش کیفیت، کاهش تأخیر و جلوگیری از افت تصویر در شبکه‌های نظارتی می‌شود.
✅ استفاده از VLAN، QoS، DSCP و CoS روش‌های موثری برای بهینه‌سازی ترافیک ویدئویی هستند.
✅ با محدود کردن پهنای باند سایر کاربران، می‌توان منابع کافی را برای دوربین‌های نظارتی تضمین کرد.
✅ روش‌های صف‌بندی (Queuing) در روترها و سوئیچ‌ها باعث بهینه‌سازی پردازش بسته‌ها می‌شود.
✅ پیکربندی صحیح این تنظیمات در تجهیزات شبکه، تأثیر بسزایی در پایداری و کیفیت سیستم نظارت تصویری دارد.

🔹 با اجرای این تنظیمات، سیستم نظارت تصویری شما عملکردی بدون تأخیر و با کیفیت بالا خواهد داشت.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” private_lesson=”true” title=”کاهش تأخیر و از دست رفتن بسته‌های داده” subtitle=”توضیحات کامل”]در شبکه‌های نظارت تصویری، کاهش تأخیر (Latency) و جلوگیری از از دست رفتن بسته‌های داده (Packet Loss) اهمیت بسیار زیادی دارد. تأخیر زیاد باعث لگ و کندی در نمایش ویدئو شده و از دست رفتن بسته‌ها منجر به افت کیفیت، فریز شدن تصویر و ناپایداری سیستم می‌شود. در این بخش، راهکارهای عملی برای کاهش این مشکلات را بررسی می‌کنیم.

---

🔹 دلایل تأخیر و از دست رفتن بسته‌ها در شبکه‌های CCTV

✅ ازدحام (Congestion): اگر ظرفیت پهنای باند شبکه کم باشد، داده‌های ویدئویی در صف باقی مانده و تأخیر افزایش می‌یابد.
✅ عدم اولویت‌بندی مناسب ترافیک: بدون تنظیم QoS، بسته‌های مهم ویدئویی ممکن است تأخیر داشته باشند.
✅ نویز و تداخل در کابل‌کشی: استفاده از کابل‌های بی‌کیفیت یا نصب نامناسب باعث از دست رفتن داده‌ها می‌شود.
✅ ضعف در عملکرد سوئیچ‌ها و روترها: تجهیزات غیراستاندارد یا قدیمی نمی‌توانند حجم بالای داده‌های ویدئویی را پردازش کنند.
✅ افزایش تعداد دوربین‌ها بدون بهینه‌سازی پهنای باند: هرچه تعداد دوربین‌ها بیشتر شود، نیاز به مدیریت دقیق‌تر پهنای باند افزایش می‌یابد.

---

🔹 روش‌های کاهش تأخیر در شبکه‌های CCTV

1️⃣ استفاده از QoS برای اولویت‌بندی ترافیک ویدئویی
2️⃣ افزایش پهنای باند و ارتقای تجهیزات شبکه
3️⃣ بهینه‌سازی تنظیمات دوربین‌ها و کاهش نرخ فریم در مواقع غیرضروری
4️⃣ بهینه‌سازی تنظیمات بافرینگ در NVR و نرم‌افزار مدیریت ویدئو (VMS)
5️⃣ کاهش تعداد هاب‌ها و سوئیچ‌های متوالی در مسیر انتقال داده
6️⃣ استفاده از کابل‌های مناسب و فیبر نوری در مسیرهای طولانی

---

🔹 1. استفاده از QoS برای اولویت‌بندی ترافیک ویدئویی

QoS (Quality of Service) باعث کاهش تأخیر و جلوگیری از از دست رفتن بسته‌های ویدئویی می‌شود. این کار با اختصاص پهنای باند بیشتر به ترافیک دوربین‌ها و اولویت دادن به آن نسبت به سایر داده‌های شبکه انجام می‌شود.

📌 فعال‌سازی QoS در سوئیچ Cisco:

mls qos
interface gigabitEthernet 0/1
switchport priority extend cos 5

📌 اختصاص پهنای باند بیشتر به VLAN دوربین‌ها (VLAN 100):

mls qos vlan-based
mls qos trust dscp
interface vlan 100
mls qos trust cos

📌 اختصاص اولویت بالا به ویدئوی دوربین‌ها در MikroTik:

/queue tree add parent=global queue=video priority=8 max-limit=50M

---

🔹 2. افزایش پهنای باند و ارتقای تجهیزات شبکه

✅ استفاده از سوئیچ‌های گیگابیتی: سوئیچ‌های 10/100Mbps در پروژه‌های بزرگ باعث ایجاد تأخیر و افت کیفیت می‌شوند.
✅ بهره‌گیری از فیبر نوری در لینک‌های طولانی: برای مسافت‌های بالای 100 متر، فیبر نوری بهترین گزینه است.
✅ افزایش ظرفیت لینک‌های ارتباطی: استفاده از Link Aggregation در سوئیچ‌ها برای افزایش ظرفیت پهنای باند میان NVR و شبکه.

📌 فعال‌سازی Link Aggregation در سوئیچ Cisco برای افزایش پهنای باند بین دو سوئیچ:

interface Port-channel1
 switchport mode trunk
interface gigabitEthernet 0/1
 channel-group 1 mode active
interface gigabitEthernet 0/2
 channel-group 1 mode active

---

🔹 3. بهینه‌سازی تنظیمات دوربین‌ها و کاهش نرخ فریم در مواقع غیرضروری

✅ تنظیم فریم‌ریت (Frame Rate) مناسب:

• دوربین‌های امنیتی در مکان‌های کم‌تحرک نیازی به 30fps ندارند و می‌توان آن را روی 15fps یا کمتر تنظیم کرد.
• کاهش نرخ فریم باعث کاهش پهنای باند و کاهش تأخیر می‌شود.

📌 تنظیم نرخ فریم در دوربین‌های برند Hikvision از طریق CLI:

setVideoFrameRate -ch 1 -fps 15

✅ استفاده از فشرده‌سازی مناسب:

• استفاده از H.265+ به جای MJPEG یا H.264 باعث کاهش مصرف پهنای باند و تأخیر می‌شود.

📌 فعال‌سازی H.265+ در دوربین Dahua از طریق CLI:

config set video.encodeFormat H265Plus

---

🔹 4. بهینه‌سازی تنظیمات بافرینگ در NVR و VMS

✅ کاهش تأخیر در پخش زنده: برخی از نرم‌افزارهای NVR و VMS دارای تنظیمات بافرینگ هستند که مقدار آن باید به حداقل ممکن کاهش یابد.
✅ افزایش ظرفیت ذخیره‌سازی در حافظه کش (Cache): در نرم‌افزارهای مانیتورینگ، مقدار Cache را در حد تعادل افزایش دهید.

📌 تنظیم بافرینگ در نرم‌افزار VLC برای کاهش تأخیر در پخش RTSP:

vlc --network-caching=200

---

🔹 5. کاهش تعداد هاب‌ها و سوئیچ‌های متوالی در مسیر انتقال داده

✅ اتصال مستقیم دوربین‌ها به سوئیچ‌های اصلی به جای استفاده از چندین سوئیچ واسطه
✅ کاهش استفاده از سوئیچ‌های لایه 2 و جایگزینی با سوئیچ‌های لایه 3 برای کاهش تأخیر
✅ کاهش فاصله بین NVR و دوربین‌ها در حد امکان

📌 مشاهده مسیرهای ارتباطی در MikroTik برای شناسایی مسیرهای طولانی:

/tool traceroute address=192.168.1.100

---

🔹 6. استفاده از کابل‌های مناسب و فیبر نوری در مسیرهای طولانی

✅ انتخاب کابل‌های Cat6 به جای Cat5e برای کاهش تداخل و افزایش سرعت انتقال
✅ استفاده از فیبر نوری برای مسیرهای بالای 100 متر به‌جای کابل شبکه
✅ بررسی میزان نویز در کابل‌ها برای جلوگیری از از دست رفتن داده‌ها

📌 بررسی میزان افت سیگنال در کابل‌کشی شبکه با MikroTik:

/interface ethernet monitor ether1

---

🔹 جمع‌بندی

✅ کاهش تأخیر و از دست رفتن بسته‌ها در شبکه‌های نظارتی باعث بهبود کیفیت پخش زنده و کاهش لگ می‌شود.
✅ استفاده از QoS برای اولویت‌دهی به ویدئو، بهینه‌سازی فریم‌ریت، و استفاده از فشرده‌سازی مناسب تأثیر بسزایی در کاهش تأخیر دارد.
✅ ارتقای تجهیزات شبکه مانند استفاده از سوئیچ‌های گیگابیتی، فیبر نوری و Link Aggregation، پهنای باند شبکه را افزایش داده و ازدحام را کاهش می‌دهد.
✅ بهینه‌سازی تنظیمات دوربین و NVR، مانند کاهش بافرینگ و فریم‌ریت، به جلوگیری از تأخیر در پخش و ضبط کمک می‌کند.
✅ بررسی و کاهش تعداد تجهیزات واسطه در مسیر انتقال داده و استفاده از کابل‌های استاندارد، از دست رفتن بسته‌های داده را به حداقل می‌رساند.

🔹 با اجرای این راهکارها، شبکه نظارتی پایدارتر، سریع‌تر و با کیفیت بالاتر خواهد بود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 6. تأمین برق و PoE (Power over Ethernet)”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” private_lesson=”true” title=”معرفی تکنولوژی PoE و کاربرد آن در سیستم‌های CCTV” subtitle=”توضیحات کامل”]Power over Ethernet یا PoE فناوری‌ای است که به کمک آن، برق و داده به‌صورت هم‌زمان از طریق یک کابل شبکه (Ethernet) به دستگاه‌های مختلف مانند دوربین‌های نظارتی، تلفن‌های تحت شبکه و اکسس‌پوینت‌های بی‌سیم ارسال می‌شود. این فناوری باعث کاهش هزینه‌های کابل‌کشی، سادگی نصب و افزایش انعطاف‌پذیری در طراحی شبکه‌های CCTV می‌شود.

در این بخش، ابتدا مفاهیم پایه PoE را توضیح می‌دهیم، سپس انواع استانداردها، مزایا، نحوه انتخاب سوئیچ و تنظیمات مربوط به PoE را بررسی خواهیم کرد.

---

🔹 مزایای استفاده از PoE در سیستم‌های نظارتی

✅ کاهش هزینه‌های کابل‌کشی: نیازی به سیم‌کشی جداگانه برای تأمین برق دوربین‌ها نیست.
✅ نصب آسان و سریع: تنها یک کابل شبکه برای تأمین برق و انتقال داده استفاده می‌شود.
✅ افزایش انعطاف‌پذیری در نصب: امکان نصب دوربین در مکان‌هایی که دسترسی به پریز برق دشوار است.
✅ مدیریت متمرکز برق دوربین‌ها: قابلیت خاموش/روشن کردن دوربین‌ها از طریق سوئیچ PoE.
✅ افزایش ایمنی: ولتاژ PoE ایمن‌تر از برق AC است و نیاز به آداپتورهای متعدد را حذف می‌کند.

---

🔹 استانداردهای PoE

فناوری PoE دارای چندین استاندارد است که بر اساس توان خروجی و میزان برق‌رسانی به دستگاه‌ها طبقه‌بندی می‌شود:

استاندارد	حداکثر توان خروجی در هر پورت	ولتاژ ارائه‌شده (V)	کاربردها
IEEE 802.3af (PoE)	15.4W	44-57V	دوربین‌های IP معمولی، تلفن‌های VoIP
IEEE 802.3at (PoE+)	30W	50-57V	دوربین‌های PTZ، اکسس‌پوینت‌های پیشرفته
IEEE 802.3bt (PoE++ / 4PPoE)	60W – 90W	50-57V	دوربین‌های 4K، سیستم‌های گرمایشی، نمایشگرها

🔹 نکته:

• سوئیچ‌های PoE معمولی برای دوربین‌های استاندارد IP مناسب هستند.
• برای دوربین‌های PTZ و 4K باید از PoE+ یا PoE++ استفاده شود.

---

🔹 انتخاب سوئیچ PoE مناسب برای سیستم‌های نظارتی

برای انتخاب سوئیچ PoE مناسب باید به نکات زیر توجه کنیم:

✅ تعداد پورت‌های PoE: باید متناسب با تعداد دوربین‌های تحت شبکه باشد.
✅ ظرفیت تأمین توان کل سوئیچ (Total PoE Budget): میزان برق قابل تأمین توسط سوئیچ باید از مجموع توان مصرفی دوربین‌ها بیشتر باشد.
✅ پشتیبانی از استانداردهای PoE: بسته به نوع دوربین (معمولی یا PTZ)، باید استاندارد مناسب انتخاب شود.
✅ پهنای باند سوئیچ: برای جلوگیری از ترافیک و افت کیفیت تصویر، سوئیچ باید دارای پهنای باند کافی باشد.

📌 محاسبه توان مصرفی کل دوربین‌ها
اگر در شبکه‌ای ۵ دوربین معمولی PoE (با توان 7W) و ۳ دوربین PTZ PoE+ (با توان 25W) داشته باشیم، توان کل موردنیاز به‌صورت زیر محاسبه می‌شود:

(5 × 7W) + (3 × 25W) = 35W + 75W = 110W

بنابراین، باید سوئیچی را انتخاب کنیم که حداقل توان خروجی 120W را تأمین کند.

---

🔹 راه‌اندازی و تنظیمات PoE در سوئیچ‌های مدیریتی

✅ فعال‌سازی PoE در یک پورت خاص (سوئیچ‌های سیسکو):

interface gigabitEthernet 0/1
 power inline auto

✅ مشاهده وضعیت توان مصرفی پورت‌های PoE:

show power inline

✅ غیرفعال کردن PoE در یک پورت برای صرفه‌جویی در انرژی:

interface gigabitEthernet 0/2
 power inline never

✅ تنظیم حداکثر توان خروجی برای هر پورت:

interface gigabitEthernet 0/3
 power inline static max 25.0

---

🔹 محدودیت‌های PoE و راهکارهای جایگزین

❌ محدودیت مسافت (حداکثر 100 متر برای کابل شبکه)
✅ راه‌حل: استفاده از اکستندرهای PoE یا فیبر نوری برای مسیرهای طولانی.

❌ محدودیت توان در سوئیچ‌های استاندارد PoE
✅ راه‌حل: برای دوربین‌های پرمصرف (مانند دوربین‌های حرارتی و PTZ)، از Injector PoE یا سوئیچ‌های PoE++ استفاده کنید.

📌 نصب اکستندر PoE برای افزایش برد کابل:

extender poe enable

---

جمع‌بندی

✅ PoE یکی از بهترین روش‌ها برای تأمین برق و داده دوربین‌های IP از طریق یک کابل شبکه است که باعث کاهش هزینه‌ها، ساده‌سازی نصب و افزایش انعطاف‌پذیری می‌شود.
✅ استانداردهای PoE شامل PoE (15.4W)، PoE+ (30W) و PoE++ (60W-90W) هستند که بسته به نیاز تجهیزات باید انتخاب شوند.
✅ انتخاب سوئیچ PoE مناسب باید بر اساس تعداد دوربین‌ها، توان مصرفی کل، استانداردهای مورد نیاز و پهنای باند انجام شود.
✅ برای کاهش محدودیت‌های مسافتی، می‌توان از اکستندرهای PoE یا فیبر نوری استفاده کرد.
✅ با استفاده از دستورات مدیریتی در سوئیچ‌های پیشرفته، می‌توان مصرف انرژی را کنترل و پورت‌های PoE را بهینه‌سازی کرد.

🔹 با بهره‌گیری صحیح از PoE، سیستم نظارتی شما پایدارتر، مقرون‌به‌صرفه‌تر و انعطاف‌پذیرتر خواهد بود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” private_lesson=”true” title=”محاسبه توان مصرفی دوربین‌ها و انتخاب سوئیچ‌های مناسب” subtitle=”توضیحات کامل”]در طراحی یک شبکه نظارت تصویری، انتخاب سوئیچ PoE مناسب نقش بسیار مهمی در پایداری سیستم، تأمین انرژی موردنیاز دوربین‌ها و جلوگیری از افت عملکرد شبکه دارد. برای این کار، ابتدا باید توان مصرفی هر دوربین را محاسبه کرده و سپس سوئیچ مناسبی با ظرفیت تأمین توان کافی و پهنای باند مناسب انتخاب کنیم.

در این بخش، مراحل محاسبه توان مصرفی، روش انتخاب سوئیچ، بررسی محدودیت‌های PoE و راهکارهای جایگزین را بررسی خواهیم کرد.

---

🔹 مراحل محاسبه توان مصرفی دوربین‌های نظارتی

✅ ۱. بررسی توان مصرفی هر دوربین
هر دوربین IP که از PoE استفاده می‌کند، دارای توان مصرفی مشخصی (برحسب وات – W) است. این مقدار معمولاً در مشخصات فنی دوربین درج شده است. به‌عنوان مثال:

مدل دوربین	توان مصرفی (W)	نوع PoE
دوربین ثابت Full HD	7W	PoE (802.3af)
دوربین PTZ	25W	PoE+ (802.3at)
دوربین 4K	30W	PoE+ (802.3at)
دوربین حرارتی	50W	PoE++ (802.3bt)

✅ ۲. محاسبه مجموع توان مصرفی کل دوربین‌ها
برای محاسبه توان کلی موردنیاز، کافی است توان مصرفی هر دوربین را در تعداد آن‌ها ضرب کرده و مجموع توان را محاسبه کنیم.

📌 مثال محاسباتی:
در یک شبکه نظارتی، مشخصات دوربین‌ها به‌صورت زیر است:

• ۶ دوربین ثابت Full HD با توان مصرفی ۷W
• ۳ دوربین PTZ با توان مصرفی ۲۵W
• ۲ دوربین 4K با توان مصرفی ۳۰W

محاسبه کل توان موردنیاز:

(6 × 7W) + (3 × 25W) + (2 × 30W) = 42W + 75W + 60W = 177W

بنابراین، سوئیچ انتخابی باید حداقل ۱۸۰ وات توان خروجی PoE داشته باشد.

✅ ۳. در نظر گرفتن توان اضافی برای جلوگیری از افت ولتاژ
معمولاً توصیه می‌شود که ۱۰٪ تا ۲۰٪ توان اضافی در نظر گرفته شود تا در صورت اضافه شدن دوربین‌های جدید یا افزایش مصرف، سیستم دچار مشکل نشود.

📌 توان نهایی پیشنهادی:

177W × 1.2 = 212W

پس سوئیچی با حداقل ۲۲۰ وات توان خروجی PoE انتخاب می‌شود.

---

🔹 انتخاب سوئیچ PoE مناسب بر اساس توان و پهنای باند

✅ ۱. بررسی استاندارد PoE مورد نیاز
بر اساس میزان توان موردنیاز دوربین‌ها، باید سوئیچی انتخاب کنیم که از استانداردهای مناسب PoE پشتیبانی کند.

استاندارد PoE	حداکثر توان هر پورت	کاربردها
IEEE 802.3af (PoE)	15.4W	دوربین‌های IP معمولی
IEEE 802.3at (PoE+)	30W	دوربین‌های PTZ و 4K
IEEE 802.3bt (PoE++)	60W – 90W	دوربین‌های حرارتی و پرمصرف

✅ ۲. تعداد پورت‌های PoE
تعداد پورت‌های سوئیچ باید متناسب با تعداد دوربین‌های متصل‌شده باشد. اگر شبکه دارای ۱۱ دوربین PoE است، باید حداقل یک سوئیچ ۱۲ یا ۱۶ پورت PoE انتخاب شود.

✅ ۳. پهنای باند کل سوئیچ
علاوه بر توان خروجی، سوئیچ باید پهنای باند کافی داشته باشد تا از گلوگاه شبکه جلوگیری کند.

📌 جدول پیشنهادی برای انتخاب پهنای باند مناسب سوئیچ:

تعداد دوربین‌ها	رزولوشن دوربین‌ها	پهنای باند کل موردنیاز
۸ دوربین	1080p @ 15fps	80Mbps
۸ دوربین	4K @ 15fps	320Mbps
۱۶ دوربین	1080p @ 30fps	320Mbps
۱۶ دوربین	4K @ 30fps	1Gbps

🔹 نکته: برای بیش از ۱۶ دوربین 4K، استفاده از سوئیچ‌های ۱۰ گیگابیت (10Gbps) توصیه می‌شود.

✅ ۴. مقایسه چند مدل سوئیچ پیشنهادی

مدل سوئیچ	تعداد پورت‌های PoE	مجموع توان PoE	پهنای باند کل
Cisco SG250-26HP	۲۴ پورت PoE	۱۹۵W	۱Gbps
Ubiquiti UniFi USW-Pro-24-POE	۲۴ پورت PoE+	۲۵۰W	۱۰Gbps
TP-Link TL-SG2210MP	۱۰ پورت PoE+	۱۵۰W	۲Gbps
Netgear GS752TP	۴۸ پورت PoE+	۳۸۰W	۱Gbps

---

🔹 تنظیمات مدیریت توان PoE در سوئیچ‌های مدیریتی

✅ ۱. مشاهده توان مصرفی پورت‌های PoE (سیسکو):

show power inline

✅ ۲. محدود کردن حداکثر توان مصرفی یک پورت:

interface gigabitEthernet 0/4
 power inline static max 25.0

✅ ۳. غیرفعال کردن PoE در یک پورت خاص (برای صرفه‌جویی در مصرف انرژی):

interface gigabitEthernet 0/6
 power inline never

✅ ۴. تخصیص خودکار توان PoE به دستگاه‌های متصل‌شده:

interface range gigabitEthernet 0/1-24
 power inline auto

---

🔹 محدودیت‌های PoE و راهکارهای جایگزین

❌ محدودیت فاصله (حداکثر ۱۰۰ متر برای کابل شبکه)
✅ راه‌حل: استفاده از اکستندرهای PoE یا فیبر نوری برای مسیرهای طولانی.

❌ محدودیت توان در سوئیچ‌های استاندارد PoE
✅ راه‌حل: برای دوربین‌های پرمصرف، از Injector PoE یا سوئیچ‌های PoE++ استفاده شود.

📌 نصب اکستندر PoE برای افزایش برد کابل:

extender poe enable

---

جمع‌بندی

✅ برای انتخاب سوئیچ مناسب، ابتدا باید توان مصرفی تمام دوربین‌ها را محاسبه کرده و حاشیه‌ای برای آینده در نظر گرفت.
✅ سوئیچ باید از استانداردهای مناسب PoE (PoE، PoE+، PoE++) پشتیبانی کند تا بتواند برق موردنیاز دوربین‌ها را تأمین کند.
✅ پهنای باند سوئیچ باید متناسب با تعداد و رزولوشن دوربین‌ها باشد تا از افت کیفیت تصویر جلوگیری شود.
✅ مدیریت توان مصرفی PoE در سوئیچ‌های مدیریتی از طریق تنظیمات CLI قابل انجام است و باعث افزایش بهره‌وری و کاهش مصرف برق می‌شود.

🔹 با رعایت این نکات، شبکه‌ای پایدار، پرقدرت و کارآمد برای سیستم نظارت تصویری خود طراحی خواهید کرد. 🚀[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” private_lesson=”true” title=”اصول ایمن‌سازی کابل‌کشی PoE” subtitle=”توضیحات کامل”]کابل‌کشی صحیح و ایمن در سیستم‌های نظارتی که از فناوری PoE استفاده می‌کنند، تأثیر زیادی بر عملکرد و پایداری شبکه دارد. در این بخش، نکات مهمی برای افزایش ایمنی و کارایی کابل‌کشی PoE بررسی می‌شود.

---

انتخاب کابل مناسب

• برای مسافت‌های کمتر از 100 متر، از کابل Cat5e یا Cat6 استفاده کنید.
• برای فاصله‌های طولانی‌تر، از کابل فیبر نوری همراه با مبدل PoE بهره ببرید.
• کابل‌هایی با پوشش ضد نویز (STP) در محیط‌های صنعتی توصیه می‌شود.

---

رعایت فاصله از منابع تداخل الکترومغناطیسی

• کابل‌های PoE را در کنار کابل‌های برق فشار قوی عبور ندهید.
• فاصله حداقل 30 سانتی‌متر از کابل‌های برق را رعایت کنید.
• برای کاهش نویز، از لوله‌های محافظ فلزی یا سینی کابل استفاده کنید.

---

جلوگیری از افت ولتاژ و کاهش توان PoE

• حداکثر طول کابل شبکه را 100 متر در نظر بگیرید.
• برای مسیرهای طولانی، از اکستندر PoE یا سوئیچ‌های میانی استفاده کنید.
• از کابل‌هایی با قطر مناسب (AWG 23 یا AWG 24) برای جلوگیری از افت ولتاژ استفاده شود.

---

محافظت فیزیکی از کابل‌ها

• کابل‌ها را در مسیرهایی قرار دهید که کمترین خطر آسیب فیزیکی را داشته باشند.
• برای نصب در فضای باز، از کابل‌های ضد آب و مقاوم در برابر UV استفاده کنید.
• در محیط‌های صنعتی، از محفظه‌های مخصوص و کانال‌های محافظ کابل استفاده شود.

---

استفاده از ارت و محافظ صاعقه

• در مناطق مستعد رعدوبرق، از محافظ صاعقه PoE استفاده کنید.
• کابل‌ها را به سیستم ارت متصل کنید تا از آسیب‌های ناشی از نوسانات برق جلوگیری شود.
• از سوئیچ‌های PoE با محافظ ولتاژ داخلی برای افزایش ایمنی شبکه استفاده کنید.

---

تست و عیب‌یابی کابل‌کشی PoE

• قبل از راه‌اندازی نهایی، تمام کابل‌ها را با تستر شبکه بررسی کنید.
• برای اطمینان از تأمین برق مناسب، از دستورات CLI در سوئیچ‌های مدیریتی استفاده کنید:

show power inline

• در صورت مشاهده افت ولتاژ، اتصالات کابل را بررسی کرده و از مسیرهای کوتاه‌تر استفاده کنید.

---

جمع‌بندی

برای داشتن یک کابل‌کشی ایمن در سیستم‌های PoE، انتخاب کابل مناسب، رعایت فاصله از منابع تداخل، محافظت فیزیکی و تست عملکرد نهایی ضروری است. رعایت این اصول باعث کاهش مشکلاتی مانند افت ولتاژ، نویز و خرابی تجهیزات خواهد شد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 7. طراحی امنیت شبکه برای سیستم‌های نظارتی”]

 

[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” private_lesson=”true” title=”ایجاد VLAN برای دوربین‌های IP” subtitle=”توضیحات کامل”]استفاده از VLAN (Virtual Local Area Network) در شبکه‌های نظارتی باعث افزایش امنیت، کاهش بار ترافیکی و بهبود مدیریت شبکه می‌شود. در این بخش، نحوه ایجاد VLAN برای دوربین‌های IP و پیکربندی آن در سوئیچ بررسی می‌شود.

---

مزایای استفاده از VLAN برای دوربین‌های IP

• افزایش امنیت: جداسازی ترافیک دوربین‌ها از سایر بخش‌های شبکه
• مدیریت آسان‌تر: کنترل بهتر بر ترافیک شبکه و تخصیص پهنای باند
• کاهش بار ترافیکی: جلوگیری از ارسال غیرضروری داده‌ها در کل شبکه
• بهبود کیفیت خدمات (QoS): اولویت‌بندی ترافیک ویدئویی برای کاهش تأخیر

---

مراحل ایجاد VLAN برای دوربین‌های نظارتی

1. مشخص کردن شماره VLAN

قبل از ایجاد VLAN، باید یک شماره VLAN (مثلاً 100) برای دوربین‌ها تعیین کنید.

2. پیکربندی VLAN در سوئیچ مدیریتی

در سوئیچ‌های مدیریتی، باید پورت‌هایی که به دوربین‌های IP متصل هستند را به VLAN اختصاص دهید. برای مثال، در سوئیچ سیسکو:

configure terminal
vlan 100
name CCTV_VLAN
exit
interface GigabitEthernet1/0/1
switchport mode access
switchport access vlan 100
exit

این دستورات VLAN شماره 100 را ایجاد کرده و آن را به پورت GigabitEthernet1/0/1 اختصاص می‌دهد.

3. تنظیم Trunk برای ارتباط با سایر تجهیزات

اگر بخواهید VLAN را روی چند سوئیچ اعمال کنید، باید لینک بین سوئیچ‌ها را به حالت Trunk تنظیم کنید:

interface GigabitEthernet1/0/24
switchport mode trunk
switchport trunk allowed vlan 100
exit

4. تخصیص آدرس IP به VLAN در روتر یا سوئیچ لایه 3

برای ارتباط VLAN دوربین‌ها با سایر بخش‌های شبکه، باید یک آدرس IP به این VLAN اختصاص دهید:

interface Vlan100
ip address 192.168.100.1 255.255.255.0
no shutdown
exit

5. پیکربندی DHCP برای VLAN دوربین‌ها (اختیاری)

اگر نیاز به اختصاص خودکار IP به دوربین‌ها دارید، می‌توان یک DHCP Server راه‌اندازی کرد:

ip dhcp pool CCTV_POOL
network 192.168.100.0 255.255.255.0
default-router 192.168.100.1
dns-server 8.8.8.8
exit

---

جمع‌بندی

ایجاد VLAN برای دوربین‌های IP باعث افزایش امنیت، بهینه‌سازی پهنای باند و کاهش ترافیک غیرضروری در شبکه می‌شود. با پیکربندی صحیح VLAN در سوئیچ‌های مدیریتی و روتر، می‌توان یک شبکه پایدار و کارآمد برای سیستم‌های نظارتی ایجاد کرد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” private_lesson=”true” title=”جداسازی ترافیک شبکه نظارتی از سایر شبکه‌ها” subtitle=”توضیحات کامل”]جداسازی ترافیک سیستم‌های نظارت تصویری از سایر بخش‌های شبکه اهمیت بالایی دارد. این کار باعث افزایش امنیت، بهبود کارایی شبکه و جلوگیری از تداخل با سایر سرویس‌ها می‌شود. در این بخش، روش‌های جداسازی ترافیک دوربین‌های IP بررسی خواهد شد.

---

مزایای جداسازی ترافیک شبکه نظارتی

• افزایش امنیت: جلوگیری از دسترسی غیرمجاز به تصاویر نظارتی
• کاهش ترافیک غیرضروری: جلوگیری از ارسال ویدئو در کل شبکه
• بهینه‌سازی پهنای باند: اختصاص منابع مناسب برای سیستم‌های نظارتی
• کاهش تأخیر و افزایش کیفیت تصویر: جلوگیری از ازدحام و کاهش افت فریم

---

روش‌های جداسازی ترافیک شبکه نظارتی

1. ایجاد VLAN مجزا برای دوربین‌ها

با استفاده از VLAN، می‌توان شبکه نظارتی را از سایر دستگاه‌های شبکه جدا کرد. برای مثال، VLAN 200 برای دوربین‌ها ایجاد می‌شود:

configure terminal
vlan 200
name CCTV_VLAN
exit
interface GigabitEthernet1/0/2
switchport mode access
switchport access vlan 200
exit

2. استفاده از Subnet مجزا

برای دوربین‌های IP و دستگاه‌های ذخیره‌سازی، یک Subnet مجزا تعریف کنید. برای مثال:

• شبکه نظارتی: 192.168.50.0/24
• شبکه کاربران: 192.168.10.0/24

interface Vlan200
ip address 192.168.50.1 255.255.255.0
no shutdown
exit

3. پیکربندی ACL (Access Control List) برای کنترل دسترسی

با تنظیم ACL در روتر یا سوئیچ لایه 3، می‌توان تعیین کرد که فقط سرورهای نظارتی مجاز به دسترسی به دوربین‌ها باشند.

access-list 100 permit ip 192.168.50.0 0.0.0.255 192.168.100.0 0.0.0.255
access-list 100 deny ip any any
interface Vlan200
ip access-group 100 in
exit

4. استفاده از فایروال برای محدودسازی ترافیک

می‌توان از فایروال برای محدود کردن دسترسی غیرمجاز به شبکه نظارتی استفاده کرد. برای مثال، در فایروال MikroTik می‌توان یک Rule ایجاد کرد:

/ip firewall filter add chain=forward src-address=192.168.50.0/24 dst-address=!192.168.100.0/24 action=drop

5. پیاده‌سازی QoS برای اولویت‌بندی ترافیک نظارتی

با تنظیم QoS، می‌توان اولویت ارسال داده‌های تصویری را افزایش داد و از کاهش کیفیت تصاویر جلوگیری کرد. در سوئیچ سیسکو:

class-map match-any CCTV_Traffic
match ip address 100
policy-map QoS_CCTV
class CCTV_Traffic
priority 5000
exit

6. ایزوله کردن فیزیکی شبکه نظارتی (در صورت امکان)

اگر امنیت بالاتری نیاز باشد، می‌توان شبکه نظارتی را به‌صورت کاملاً جداگانه و فیزیکی راه‌اندازی کرد، یعنی از کابل‌کشی و سوئیچ‌های اختصاصی استفاده کرد.

---

جمع‌بندی

جداسازی ترافیک شبکه نظارتی از سایر شبکه‌ها باعث افزایش امنیت، کاهش بار شبکه و بهبود عملکرد دوربین‌ها می‌شود. با استفاده از VLAN، Subnet، ACL، فایروال و QoS می‌توان یک شبکه نظارتی پایدار و کارآمد طراحی کرد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” private_lesson=”true” title=”اصول رمزنگاری داده‌ها و ایمن‌سازی دسترسی” subtitle=”توضیحات کامل”]در سیستم‌های نظارت تصویری تحت شبکه (IP-Based CCTV)، امنیت داده‌ها و جلوگیری از دسترسی غیرمجاز به تصاویر اهمیت بسیار بالایی دارد. استفاده از روش‌های رمزنگاری و کنترل دسترسی باعث حفاظت از ویدئوهای حساس و جلوگیری از حملات سایبری می‌شود.

---

اهمیت رمزنگاری و ایمن‌سازی دسترسی

• جلوگیری از استراق سمع (Eavesdropping): بدون رمزنگاری، داده‌های تصویری در حین انتقال قابل شنود هستند.
• حفاظت در برابر حملات هکری: جلوگیری از نفوذ به سیستم‌های نظارت تصویری
• احراز هویت کاربران مجاز: اطمینان از اینکه فقط افراد دارای مجوز به سیستم دسترسی دارند
• جلوگیری از تغییر یا حذف داده‌ها: محافظت از صحت و یکپارچگی ویدئوها

---

روش‌های رمزنگاری و ایمن‌سازی داده‌ها

1. فعال‌سازی HTTPS برای دسترسی به دوربین‌ها

برای جلوگیری از ارسال اطلاعات احراز هویت و تنظیمات در متن ساده (Plain Text)، استفاده از HTTPS به جای HTTP ضروری است.

فعال‌سازی HTTPS در دوربین‌های Hikvision:

1. ورود به پنل مدیریت دوربین
2. رفتن به مسیر Configuration > Network > Advanced Settings
3. فعال‌سازی HTTPS
4. نصب و فعال‌سازی گواهینامه SSL

openssl req -x509 -newkey rsa:2048 -keyout key.pem -out cert.pem -days 365

2. فعال‌سازی RTSP با رمزنگاری (TLS/SSL)

پروتکل RTSP برای انتقال ویدئو استفاده می‌شود، اما در حالت پیش‌فرض رمزگذاری نشده است. برخی از دوربین‌های پیشرفته و NVRها از RTSPS (RTSP over TLS) پشتیبانی می‌کنند.

rtsp://username:password@192.168.1.100:554/stream1

برای ایمن‌سازی، از پورت‌های امن و TLS استفاده کنید.

3. استفاده از VPN برای ارتباط از راه دور

به جای دسترسی مستقیم به دوربین‌ها از طریق اینترنت، از VPN برای ایجاد یک تونل امن استفاده کنید.

راه‌اندازی OpenVPN در سرور لینوکس:

sudo apt update && sudo apt install openvpn -y
sudo systemctl enable openvpn

سپس تنظیمات کلاینت را در نرم‌افزار OpenVPN وارد کنید.

4. فعال‌سازی احراز هویت دو مرحله‌ای (2FA)

در برخی از NVRها و سرورها می‌توان احراز هویت دو مرحله‌ای را برای کاربران فعال کرد تا حتی در صورت لو رفتن رمز عبور، امنیت حساب حفظ شود.

5. محدود کردن دسترسی به شبکه نظارتی با فایروال

برای جلوگیری از حملات سایبری، باید دسترسی به دوربین‌ها را از طریق فایروال محدود کرد.

در MikroTik:

/ip firewall filter add chain=input src-address=!192.168.50.0/24 dst-port=554 action=drop

این دستور دسترسی به RTSP را فقط برای دستگاه‌های داخلی مجاز می‌کند.

6. رمزگذاری داده‌های ذخیره‌شده (Encrypted Storage)

اگر NVR از رمزگذاری پشتیبانی کند، باید داده‌های ویدئویی در هارد دیسک به‌صورت رمزگذاری‌شده ذخیره شوند تا در صورت سرقت فیزیکی، دسترسی به آن‌ها ممکن نباشد.

در لینوکس برای رمزگذاری دیسک:

sudo cryptsetup luksFormat /dev/sdb
sudo cryptsetup open /dev/sdb secure_storage

7. استفاده از ACL برای کنترل مجوزها

می‌توان دسترسی کاربران را با Access Control List (ACL) مدیریت کرد تا فقط کاربران خاصی بتوانند به داده‌ها و پخش زنده دسترسی داشته باشند.

---

جمع‌بندی

ایمن‌سازی سیستم‌های نظارتی شامل رمزنگاری داده‌ها، استفاده از HTTPS و VPN، فعال‌سازی احراز هویت دو مرحله‌ای، محدودسازی دسترسی از طریق فایروال، و رمزگذاری داده‌های ذخیره‌شده است. این اقدامات به افزایش امنیت شبکه نظارتی و کاهش خطر حملات سایبری کمک می‌کند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 8. ابزارهای طراحی شبکه نظارت تصویری”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” private_lesson=”true” title=”معرفی ابزارهای نرم‌افزاری طراحی مانند Axis Design Tool” subtitle=”توضیحات کامل”]طراحی صحیح شبکه‌های نظارت تصویری نیازمند محاسبات دقیق در زمینه پهنای باند، ذخیره‌سازی، محل نصب دوربین‌ها و انتخاب تجهیزات مناسب است. برای تسهیل این فرایند، ابزارهای نرم‌افزاری مختلفی توسعه یافته‌اند که به متخصصان کمک می‌کنند تا قبل از اجرای پروژه، تمام جزئیات طراحی را به‌درستی شبیه‌سازی و تحلیل کنند. یکی از این ابزارهای قدرتمند، Axis Site Designer است که توسط شرکت Axis ارائه شده و برای طراحی شبکه‌های CCTV بر اساس نیازهای پروژه استفاده می‌شود.

---

Axis Site Designer

این نرم‌افزار به کاربران امکان می‌دهد که با وارد کردن مشخصات پروژه، محاسبات دقیقی در زمینه انتخاب دوربین‌ها، محل نصب، میزان پهنای باند موردنیاز و فضای ذخیره‌سازی انجام دهند. ویژگی‌های کلیدی این ابزار عبارتند از:

• انتخاب دوربین مناسب بر اساس رزولوشن، زاویه دید و محیط نصب
• محاسبه پهنای باند موردنیاز بر اساس نوع فشرده‌سازی و نرخ فریم
• برآورد فضای ذخیره‌سازی برای ضبط تصاویر با کیفیت مشخص
• طراحی نقشه نصب دوربین‌ها و بررسی نقاط دید دوربین‌ها
• تعیین سوئیچ‌های PoE بر اساس میزان توان موردنیاز دوربین‌ها

نحوه استفاده از Axis Site Designer

1. ورود به پلتفرم
   ابتدا به سایت رسمی Axis رفته و نرم‌افزار Axis Site Designer را اجرا کنید.
2. ایجاد پروژه جدید
   یک پروژه جدید ایجاد کرده و اطلاعات مربوط به محل نصب دوربین‌ها و نوع کاربری سیستم را وارد کنید.
3. انتخاب دوربین‌ها
   بر اساس نیازهای امنیتی، نوع و مدل دوربین‌های مناسب را انتخاب کنید. نرم‌افزار به شما پیشنهادهایی برای بهترین دوربین‌ها ارائه می‌دهد.
4. محاسبه پهنای باند و ذخیره‌سازی
   با انتخاب کیفیت تصویر، نرخ فریم و مدت‌زمان نگهداری تصاویر، نرم‌افزار پهنای باند موردنیاز و میزان فضای ذخیره‌سازی را محاسبه می‌کند.
5. تعیین تجهیزات شبکه
   سوئیچ‌های PoE، کابل‌ها و سایر تجهیزات شبکه را مشخص کنید تا طراحی شبکه بهینه شود.
6. دریافت گزارش نهایی
   در انتها، یک گزارش کامل از مشخصات فنی و طراحی پروژه دریافت کرده و آن را برای اجرا به تیم فنی ارائه دهید.

---

سایر ابزارهای طراحی شبکه نظارت تصویری

علاوه بر Axis Site Designer، ابزارهای دیگری نیز در این زمینه کاربرد دارند که برخی از مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

• Milestone System Designer
  برای طراحی و مدیریت سیستم‌های VMS (مدیریت ویدئویی) و محاسبات ذخیره‌سازی
• Hikvision Bandwidth & Storage Calculator
  ابزاری برای محاسبه دقیق پهنای باند و فضای ذخیره‌سازی موردنیاز در سیستم‌های Hikvision
• Dahua Design Tool
  نرم‌افزار طراحی شبکه نظارتی برای انتخاب تجهیزات و محاسبه منابع موردنیاز

---

مزایای استفاده از ابزارهای طراحی

✅ بهینه‌سازی طراحی شبکه و کاهش هزینه‌های اضافی
✅ انتخاب دقیق تجهیزات مناسب قبل از خرید و اجرا
✅ افزایش کارایی و عملکرد سیستم نظارتی با محاسبات دقیق
✅ کاهش خطاهای طراحی و جلوگیری از مشکلات احتمالی

استفاده از این ابزارها، اجرای پروژه‌های نظارت تصویری را ساده‌تر و بهینه‌تر می‌کند و به طراحان کمک می‌کند تا شبکه‌ای پایدار و کارآمد برای سیستم‌های CCTV پیاده‌سازی کنند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” private_lesson=”true” title=”استفاده از ابزارها برای محاسبات پهنای باند و ذخیره‌سازی” subtitle=”توضیحات کامل”]یکی از مهم‌ترین بخش‌های طراحی یک شبکه نظارت تصویری، برآورد دقیق پهنای باند و میزان فضای ذخیره‌سازی موردنیاز است. این محاسبات به طراحان کمک می‌کند تا شبکه‌ای پایدار و بهینه ایجاد کنند و از مشکلاتی مانند کمبود پهنای باند یا پر شدن سریع حافظه جلوگیری شود. ابزارهای مختلفی برای انجام این محاسبات وجود دارند که امکان تخمین دقیق منابع موردنیاز را فراهم می‌کنند.

---

ابزارهای محاسبه پهنای باند

برای تعیین میزان پهنای باند مصرفی یک سیستم نظارت تصویری، عوامل مختلفی مانند تعداد دوربین‌ها، نرخ فریم، رزولوشن تصویر، روش فشرده‌سازی و نحوه استریم تصاویر باید بررسی شوند. برخی از ابزارهای پرکاربرد برای محاسبه پهنای باند شامل موارد زیر هستند:

• Axis Site Designer
• Hikvision Bandwidth Calculator
• Dahua Bandwidth Calculator
• Milestone System Designer

این ابزارها معمولاً از ورودی‌هایی مانند تعداد دوربین‌ها، نرخ فریم، رزولوشن و نوع فشرده‌سازی برای تخمین پهنای باند استفاده می‌کنند.

مثال محاسبه دستی پهنای باند برای یک دوربین

اگر یک دوربین با مشخصات زیر داشته باشیم:

• رزولوشن: 1080p (1920×1080)
• نرخ فریم: 30 FPS
• فشرده‌سازی: H.264
• بیت‌ریت تخمینی: 4 Mbps

پهنای باند موردنیاز برای یک دوربین برابر است با 4 مگابیت بر ثانیه. اگر 10 دوربین با این مشخصات داشته باشیم، پهنای باند موردنیاز به صورت زیر محاسبه می‌شود:

Total Bandwidth = Number of Cameras × Bitrate per Camera
Total Bandwidth = 10 × 4 Mbps = 40 Mbps

در نتیجه، شبکه باید حداقل 40 مگابیت بر ثانیه پهنای باند در اختیار داشته باشد تا انتقال داده‌ها بدون مشکل انجام شود.

---

ابزارهای محاسبه فضای ذخیره‌سازی

محاسبه میزان فضای ذخیره‌سازی به عواملی مانند کیفیت ضبط، فشرده‌سازی، نرخ فریم و مدت‌زمان نگهداری تصاویر بستگی دارد. ابزارهای زیر برای محاسبه دقیق میزان حافظه موردنیاز به کار می‌روند:

• Western Digital Surveillance Storage Calculator
• Axis Storage Estimator
• Hikvision Storage Calculator
• Dahua Storage Estimator

مثال محاسبه فضای ذخیره‌سازی برای یک دوربین

اگر یک دوربین با مشخصات زیر داشته باشیم:

• بیت‌ریت: 4 Mbps
• مدت ضبط: 24 ساعت در روز
• تعداد روزهای نگهداری: 30 روز

فرمول محاسبه فضای ذخیره‌سازی موردنیاز:

Storage (GB) = (Bitrate × Seconds per Day × Days) / (8 × 1024)

با جایگذاری مقادیر:

Storage (GB) = (4 × 1,440 × 30) / (8 × 1024) ≈ 21 TB

بنابراین، برای یک دوربین با این مشخصات در مدت 30 روز، حدود 21 ترابایت فضای ذخیره‌سازی نیاز است. اگر 10 دوربین با همین مشخصات داشته باشیم، این مقدار به 210 ترابایت افزایش خواهد یافت.

---

مزایای استفاده از ابزارهای محاسبه پهنای باند و ذخیره‌سازی

✅ جلوگیری از کمبود پهنای باند و افزایش کیفیت انتقال تصویر
✅ انتخاب تجهیزات مناسب ذخیره‌سازی بدون هدررفت منابع
✅ کاهش هزینه‌ها با بهینه‌سازی میزان مصرف پهنای باند و فضای ذخیره‌سازی
✅ جلوگیری از تأخیر و کاهش عملکرد شبکه

استفاده از این ابزارها به طراحان کمک می‌کند تا قبل از اجرای پروژه، تمامی محاسبات را به دقت انجام دهند و شبکه‌ای پایدار و کارآمد برای سیستم‌های نظارت تصویری پیاده‌سازی کنند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” private_lesson=”true” title=”شبیه‌سازی و تحلیل شبکه پیش از اجرا” subtitle=”توضیحات کامل”]یکی از مهم‌ترین مراحل در طراحی سیستم‌های نظارت تصویری، شبیه‌سازی و تحلیل شبکه قبل از اجرای واقعی آن است. این فرآیند به متخصصان کمک می‌کند تا مشکلات احتمالی را قبل از پیاده‌سازی شناسایی کرده و تنظیمات لازم را انجام دهند. شبیه‌سازی شبکه باعث کاهش هزینه‌های ناشی از تغییرات بعدی و افزایش عملکرد کلی سیستم می‌شود.

---

اهمیت شبیه‌سازی شبکه در پروژه‌های نظارت تصویری

• ارزیابی عملکرد شبکه پیش از اجرا برای شناسایی مشکلات پهنای باند، تأخیر و ازدحام ترافیک
• بهینه‌سازی تجهیزات شبکه بر اساس نیاز واقعی سیستم نظارتی
• بررسی تأثیر تعداد دوربین‌ها و کیفیت تصویر بر ترافیک و ذخیره‌سازی
• پیشگیری از مشکلات مربوط به سوئیچ‌ها و روترها با انجام تست‌های مجازی
• مدیریت بهتر منابع از جمله برق، ظرفیت ذخیره‌سازی و امنیت داده‌ها

---

ابزارهای شبیه‌سازی و تحلیل شبکه

برای شبیه‌سازی و تحلیل شبکه‌های CCTV، ابزارهای نرم‌افزاری مختلفی وجود دارند که هرکدام ویژگی‌های خاصی دارند. در ادامه برخی از مهم‌ترین این ابزارها معرفی شده‌اند:

• Packet Tracer (Cisco)
  نرم‌افزاری برای شبیه‌سازی توپولوژی‌های شبکه، بررسی ترافیک داده‌ها و پیکربندی تجهیزات سیسکو
• GNS3
  شبیه‌سازی پیشرفته برای تست عملکرد شبکه‌های پیچیده و اجرای سناریوهای واقعی
• iPerf
  ابزار متن‌باز برای اندازه‌گیری پهنای باند و بررسی تأخیر شبکه
• Wireshark
  ابزار تجزیه و تحلیل بسته‌های شبکه برای بررسی مشکلات ارتباطی و امنیتی
• Axis Site Designer
  نرم‌افزاری برای طراحی و شبیه‌سازی شبکه‌های نظارت تصویری، انتخاب دوربین‌ها و محاسبه منابع موردنیاز

---

مراحل شبیه‌سازی شبکه نظارت تصویری

1. طراحی اولیه توپولوژی شبکه

ابتدا باید مشخص شود که شبکه نظارت تصویری به چه صورتی اجرا خواهد شد. این شامل:

• تعیین محل نصب دوربین‌ها
• انتخاب نوع اتصال (کابلی یا بی‌سیم)
• مشخص کردن تجهیزات موردنیاز مانند سوئیچ‌ها، روترها و ذخیره‌سازها

2. استفاده از نرم‌افزار شبیه‌سازی

پس از طراحی اولیه، توپولوژی شبکه را در یکی از نرم‌افزارهای معرفی‌شده پیاده‌سازی کنید. به عنوان مثال، در Packet Tracer می‌توان سوئیچ‌ها، روترها و دستگاه‌های مختلف را اضافه کرده و ارتباطات آن‌ها را شبیه‌سازی کرد.

3. بررسی میزان پهنای باند موردنیاز

برای هر دوربین، میزان پهنای باند مصرفی را محاسبه کنید. به عنوان مثال، در ابزار iPerf می‌توانید مقدار پهنای باند اختصاص داده‌شده به دوربین‌ها را تست کنید:

iperf -c <IP_Server> -u -b 10M

(این دستور میزان 10 مگابیت بر ثانیه را برای تست ارسال داده‌ها شبیه‌سازی می‌کند.)

4. تحلیل ترافیک شبکه

برای بررسی دقیق‌تر ترافیک داده‌ها و پیدا کردن مشکلات احتمالی، از Wireshark استفاده کنید:

tshark -i eth0 -f "port 554"

(این دستور بسته‌های مربوط به پروتکل RTSP که معمولاً برای پخش ویدئو استفاده می‌شود را بررسی می‌کند.)

5. تست تأخیر و کیفیت ویدئو

در صورتی که شبکه بی‌سیم در سیستم نظارت تصویری استفاده می‌شود، تأخیر در انتقال تصویر را با ping تست کنید:

ping -c 10 <IP_Camera>

(این دستور 10 بسته داده را به دوربین ارسال کرده و میزان تأخیر را نمایش می‌دهد.)

6. بررسی نقاط ضعف و بهینه‌سازی

پس از اجرای تست‌ها، گزارش‌های به‌دست‌آمده را تحلیل کنید و تنظیمات را بهینه‌سازی کنید.

---

جمع‌بندی

شبیه‌سازی و تحلیل شبکه قبل از اجرا، مشکلات احتمالی را قبل از پیاده‌سازی واقعی شناسایی کرده و امکان بهینه‌سازی منابع را فراهم می‌کند. با استفاده از ابزارهای شبیه‌سازی مانند Packet Tracer، GNS3، iPerf و Wireshark، می‌توان عملکرد شبکه را قبل از اجرا بررسی کرد و از ایجاد مشکلات در مراحل بعدی جلوگیری کرد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 9. بررسی محیط و شرایط پروژه”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” private_lesson=”true” title=”تحلیل موقعیت نصب (Indoor و Outdoor)” subtitle=”توضیحات کامل”]یکی از مهم‌ترین مراحل در طراحی سیستم‌های نظارت تصویری، انتخاب محل مناسب برای نصب دوربین‌ها است. محل نصب تأثیر مستقیمی بر کیفیت تصویر، امنیت دوربین و عملکرد کلی سیستم دارد. دوربین‌ها به‌طور کلی در دو محیط داخلی (Indoor) و بیرونی (Outdoor) نصب می‌شوند که هرکدام چالش‌ها و نیازمندی‌های خاص خود را دارند.

---

تفاوت‌های نصب دوربین در محیط داخلی و بیرونی

ویژگی	محیط داخلی (Indoor)	محیط بیرونی (Outdoor)
شرایط محیطی	کنترل‌شده، بدون تغییرات شدید دما و رطوبت	مواجهه با باران، گردوغبار، تغییرات دما و نور مستقیم خورشید
نیاز به مقاومت فیزیکی	کمتر، اما باید در برابر ضربه‌های احتمالی مقاوم باشد	نیاز به بدنه مقاوم در برابر شرایط آب‌وهوایی (IP66 یا بالاتر)
نورپردازی	معمولاً نور کافی در محیط وجود دارد	نیاز به IR یا WDR برای جبران نور کم یا نور شدید
امنیت دوربین	کم‌تر در معرض سرقت یا تخریب	باید در برابر خرابکاری محافظت شود (مانند دوربین‌های ضد ضربه IK10)
زاویه دید	نیاز به پوشش فضاهای بسته مانند اتاق‌ها و راهروها	نیاز به پوشش وسیع‌تر برای فضاهای باز مانند پارکینگ و خیابان‌ها

---

معیارهای نصب دوربین در محیط داخلی (Indoor)

در محیط‌های داخلی، تمرکز بر روی پوشش بهینه فضا و انتخاب زاویه مناسب برای نظارت است. برخی از مهم‌ترین نکات در این نوع نصب شامل موارد زیر است:

• انتخاب موقعیت نصب:
  • در گوشه‌های سقف برای پوشش وسیع‌تر
  • در ارتفاع مناسب (حداقل 2.5 تا 3 متر) برای جلوگیری از دستکاری
  • دور از منابع نور مستقیم که باعث ایجاد نقاط کور و کاهش کیفیت تصویر می‌شود
• نورپردازی مناسب:
  • بررسی وجود نور کافی برای جلوگیری از نویز و افت کیفیت تصویر
  • استفاده از دوربین‌های WDR در محیط‌هایی با کنتراست نوری بالا (مثلاً ورودی ساختمان‌ها)
• اتصال به شبکه و برق:
  • استفاده از کابل‌های Cat6 برای اتصال پایدار
  • در صورت نیاز به PoE، استفاده از سوئیچ‌های مناسب برای تأمین برق و داده به‌صورت همزمان

نمونه پیکربندی یک دوربین داخلی با IP ثابت:

ifconfig eth0 192.168.1.100 netmask 255.255.255.0 up
route add default gw 192.168.1.1

---

معیارهای نصب دوربین در محیط بیرونی (Outdoor)

نصب دوربین در محیط‌های بیرونی چالش‌های بیشتری نسبت به محیط داخلی دارد. دوربین‌ها باید در برابر عوامل جوی مقاوم باشند و پوشش‌دهی مناسب را برای جلوگیری از نقاط کور داشته باشند.

• انتخاب دوربین مقاوم:
  • استاندارد IP66 یا IP67 برای مقاومت در برابر آب و گردوغبار
  • استاندارد IK10 برای مقاومت در برابر ضربه و خرابکاری
  • استفاده از هود یا کاور برای محافظت در برابر نور خورشید و باران
• زاویه و ارتفاع نصب:
  • نصب در ارتفاع 3 تا 5 متر برای جلوگیری از خرابکاری
  • استفاده از پایه‌های مقاوم برای تثبیت دوربین در برابر باد و لرزش
• مدیریت کابل‌کشی:
  • استفاده از لوله‌های محافظ برای کابل‌ها جهت جلوگیری از آسیب فیزیکی
  • در فواصل بیش از 100 متر، استفاده از فیبر نوری به‌جای کابل شبکه معمولی

نمونه تنظیمات برای ارسال تصاویر از طریق RTSP در یک دوربین Outdoor:

rtsp://admin:password@192.168.1.101:554/stream1

• نورپردازی مناسب در شب:
  • استفاده از دوربین‌های IR برای تصویربرداری در تاریکی
  • نصب نورافکن کمکی در مکان‌های بسیار تاریک
  • انتخاب دوربین‌های با WDR برای مقابله با نور شدید در روز

نمونه پیکربندی روشن/خاموش کردن IR در دوربین:

curl -X POST http://192.168.1.101/api/ir_mode -d "mode=auto"

---

جمع‌بندی

انتخاب موقعیت مناسب برای نصب دوربین‌های نظارتی تأثیر زیادی بر عملکرد کلی سیستم دارد. در محیط‌های داخلی، نورپردازی مناسب، زاویه دید صحیح و امنیت فیزیکی دوربین مهم است. در محیط‌های بیرونی، مقاومت در برابر شرایط جوی، امنیت فیزیکی و مدیریت کابل‌کشی از اهمیت بالایی برخوردارند. با رعایت این اصول، می‌توان یک سیستم نظارتی کارآمد و پایدار راه‌اندازی کرد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” private_lesson=”true” title=”شرایط نوری و تاثیر آن بر طراحی دوربین‌ها” subtitle=”توضیحات کامل”]یکی از مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار بر کیفیت تصاویر دوربین‌های نظارتی، شرایط نوری محیط است. نور کم، نور بیش از حد، تغییرات ناگهانی روشنایی و وجود منابع نوری مستقیم می‌توانند باعث افت کیفیت تصویر، ایجاد نویز و کاهش کارایی سیستم نظارت تصویری شوند. انتخاب صحیح نوع دوربین و تنظیمات مناسب می‌تواند تأثیر این عوامل را به حداقل برساند.

---

انواع شرایط نوری و چالش‌های مرتبط

1. نور کم (Low Light)
   • باعث افزایش نویز تصویر و کاهش وضوح جزئیات می‌شود.
   • برخی از دوربین‌ها برای مقابله با این مشکل از حسگرهای حساس به نور یا حالت‌های شبانه (Night Mode) استفاده می‌کنند.
   • استفاده از دوربین‌های با IR (مادون قرمز) برای ثبت تصاویر در تاریکی توصیه می‌شود.
2. نور شدید و ضدنور (Backlight & High Brightness)
   • درصورتی‌که دوربین مقابل منبع نوری شدید مانند پنجره یا خورشید نصب شود، سوژه‌ها تاریک و نامشخص می‌شوند.
   • استفاده از فناوری WDR (Wide Dynamic Range) به بهبود کیفیت تصویر در این شرایط کمک می‌کند.
3. تغییرات ناگهانی نور (Fluctuating Light)
   • زمانی رخ می‌دهد که نور محیط به‌طور مداوم تغییر کند، مانند ورودی پارکینگ یا محل‌هایی که در آن‌ها چراغ‌ها به‌صورت دوره‌ای خاموش و روشن می‌شوند.
   • دوربین‌هایی که دارای حالت‌های تنظیم خودکار نوردهی (Auto Exposure) هستند، می‌توانند این مشکل را کاهش دهند.
4. انعکاس و خیرگی نور (Glare & Reflection)
   • وجود سطوح بازتاب‌دهنده مانند شیشه، آب یا فلز می‌تواند باعث کاهش کیفیت تصویر و از بین رفتن جزئیات شود.
   • تنظیم زاویه دوربین و استفاده از فیلترهای کاهش بازتاب (Anti-Glare Filters) برای بهبود تصویر مفید است.
5. نور مادون قرمز (Infrared Light)
   • در شرایط تاریکی مطلق، برخی از دوربین‌ها با استفاده از LEDهای IR محیط را روشن کرده و تصویر را به‌صورت سیاه‌وسفید ثبت می‌کنند.
   • دوربین‌هایی با IR هوشمند (Smart IR) شدت نور مادون قرمز را بر اساس فاصله سوژه تنظیم می‌کنند تا تصویر بیش از حد روشن یا تاریک نشود.

---

تکنولوژی‌های مورد استفاده برای بهبود کیفیت تصویر در شرایط نوری مختلف

1. WDR (Wide Dynamic Range)
   • ترکیب دو تصویر با نوردهی متفاوت برای نمایش جزئیات در محیط‌های دارای کنتراست نوری بالا.
   • مناسب برای محیط‌هایی که دارای نور پس‌زمینه شدید هستند، مانند ورودی ساختمان‌ها.
2. BLC (Backlight Compensation)
   • افزایش روشنایی سوژه‌هایی که در مقابل نور شدید قرار دارند.
   • قابل استفاده در محیط‌هایی با نور پس‌زمینه متوسط.
3. HLC (Highlight Compensation)
   • کاهش تأثیر نورهای بسیار شدید مانند چراغ‌های خودرو در شب.
   • مناسب برای دوربین‌های نظارت ترافیکی.
4. IR (Infrared) و Smart IR
   • ثبت تصویر در تاریکی مطلق بدون نیاز به نور مرئی.
   • قابلیت تنظیم شدت نور IR برای جلوگیری از روشنایی بیش از حد در فاصله نزدیک.
5. 3D DNR (Digital Noise Reduction)
   • کاهش نویز تصویر در محیط‌های کم‌نور برای نمایش جزئیات بیشتر.
   • مناسب برای مکان‌هایی مانند انبارها، پارکینگ‌های تاریک و خیابان‌های کم‌نور.

---

تنظیمات پیشنهادی برای بهینه‌سازی نور در دوربین‌های نظارتی

فعال‌سازی WDR برای بهبود کیفیت تصویر در محیط‌های دارای نور شدید

curl -X POST http://192.168.1.100/api/settings -d "wdr=on"

تنظیم سطح IR برای جلوگیری از روشنایی بیش از حد

curl -X POST http://192.168.1.100/api/settings -d "ir_level=medium"

کاهش نویز تصویر در محیط‌های کم‌نور

curl -X POST http://192.168.1.100/api/settings -d "3d_dnr=high"

فعال‌سازی BLC برای بهبود نمایش سوژه‌ها در برابر نور پس‌زمینه

curl -X POST http://192.168.1.100/api/settings -d "blc=on"

---

جمع‌بندی

شرایط نوری تأثیر مستقیمی بر کیفیت تصاویر دوربین‌های نظارتی دارد. نور کم، ضدنور، انعکاس و تغییرات ناگهانی روشنایی از جمله چالش‌هایی هستند که در طراحی سیستم‌های نظارت تصویری باید به آن‌ها توجه شود. استفاده از فناوری‌هایی مانند WDR، BLC، HLC، IR و DNR می‌تواند به بهبود کیفیت تصاویر کمک کند. همچنین، تنظیمات دقیق نوردهی و انتخاب دوربین مناسب نقش مهمی در عملکرد کلی سیستم دارد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” private_lesson=”true” title=”تاثیرات محیطی (دمای بالا، گرد و غبار و غیره) بر تجهیزات” subtitle=”توضیحات کامل”]سیستم‌های نظارت تصویری در محیط‌های مختلفی نصب می‌شوند که هرکدام شرایط خاصی از نظر دما، رطوبت، گرد و غبار و دیگر عوامل محیطی دارند. این شرایط می‌توانند عملکرد و طول عمر تجهیزات را تحت تأثیر قرار دهند. برای افزایش دوام و کارایی دوربین‌ها و سایر تجهیزات شبکه، باید مواردی مانند استانداردهای حفاظتی، انتخاب مواد مقاوم و استفاده از محفظه‌های محافظ را در نظر گرفت.

---

تأثیر دمای بالا بر عملکرد تجهیزات

دمای بیش از حد می‌تواند باعث افزایش گرمای داخلی تجهیزات، کاهش عمر قطعات الکترونیکی، و اختلال در عملکرد سنسورها و لنزها شود. برخی مشکلات رایج عبارت‌اند از:

• افزایش نویز تصویر در سنسورهای دوربین
• افت کارایی پردازنده و حافظه داخلی در ضبط‌کننده‌ها (NVR، DVR)
• کاهش طول عمر LEDهای مادون قرمز (IR)
• خاموشی خودکار دوربین در دمای بسیار بالا برای جلوگیری از آسیب به قطعات داخلی

راهکارهای کاهش تأثیر دمای بالا

• استفاده از دوربین‌های صنعتی با قابلیت تحمل دمای بالا (Heat-resistant Cameras)
• نصب محفظه‌های دارای تهویه یا فن خنک‌کننده
• استفاده از سایبان یا پوشش حفاظتی برای جلوگیری از تابش مستقیم خورشید
• انتخاب تجهیزات با استاندارد دمایی مناسب مانند -30°C تا +60°C

---

تأثیر دمای پایین و شرایط یخبندان

در محیط‌هایی با دمای زیر صفر، مشکلاتی مانند یخ‌زدگی لنز، کند شدن قطعات الکترونیکی، و ایجاد شبنم داخلی ممکن است رخ دهد.

راهکارهای مقابله با سرما و یخ‌زدگی

• استفاده از دوربین‌های دارای هیتر داخلی برای جلوگیری از یخ‌زدگی
• به‌کارگیری محفظه‌های گرم‌شونده (Heated Enclosures)
• اطمینان از استاندارد تحمل دمای پایین تجهیزات (مثلاً -40°C)

---

تأثیر گرد و غبار بر دوربین‌ها و تجهیزات

ذرات گرد و غبار می‌توانند باعث کاهش وضوح تصویر، اختلال در حرکت مکانیکی دوربین‌های PTZ، و ایجاد لایه‌ای بر روی سنسور و لنز شوند.

راهکارهای کاهش آسیب گرد و غبار

• استفاده از دوربین‌های با استاندارد IP66 یا IP67 برای محافظت در برابر ذرات معلق
• تمیز کردن دوره‌ای لنزها و محفظه‌های دوربین با دستمال‌های مخصوص
• استفاده از فیلترهای ضدگرد و غبار در مسیرهای ورودی هوا به تجهیزات ضبط و شبکه

---

تأثیر رطوبت و بارندگی بر تجهیزات نظارتی

رطوبت زیاد و نفوذ آب می‌تواند باعث زنگ‌زدگی قطعات فلزی، آسیب به بردهای الکترونیکی، و اختلال در عملکرد اتصال‌های الکتریکی شود.

راهکارهای مقاوم‌سازی در برابر رطوبت و بارندگی

• استفاده از دوربین‌های ضدآب با استاندارد IP67 یا IP68
• آب‌بندی کامل کانکتورها و ورودی‌های کابل با نوارهای سیلیکونی
• نصب تجهیزات در محفظه‌های ضدآب
• جلوگیری از ورود آب به کابل‌ها با استفاده از گلندهای مناسب

---

تأثیر باد و ارتعاشات بر تجهیزات

وزش بادهای شدید و ارتعاشات ناشی از عبور وسایل نقلیه سنگین می‌توانند باعث لرزش دوربین‌ها، کاهش پایداری تصاویر، و شل شدن اتصالات مکانیکی شوند.

راهکارهای کاهش تأثیرات باد و ارتعاشات

• نصب دوربین‌ها بر روی پایه‌های مقاوم و ثابت
• استفاده از براکت‌های ضدلرزش (Anti-Vibration Mounts)
• تنظیم Electronic Image Stabilization (EIS) در دوربین‌های مجهز به این فناوری

---

استانداردهای حفاظتی تجهیزات در برابر شرایط محیطی

برای انتخاب دوربین‌ها و تجهیزات مقاوم در برابر شرایط محیطی، باید به استانداردهای حفاظتی زیر توجه شود:

استاندارد	توضیحات
IP66	مقاومت در برابر گرد و غبار و پاشش شدید آب
IP67	مقاومت در برابر گرد و غبار و غوطه‌وری موقت در آب
IP68	مقاومت در برابر گرد و غبار و غوطه‌وری دائمی در آب
IK10	مقاومت در برابر ضربه و خرابکاری
NEMA 4X	حفاظت در برابر باران، برف، یخ و خوردگی

---

جمع‌بندی

شرایط محیطی مانند دمای بالا و پایین، گرد و غبار، رطوبت، باد و ارتعاشات می‌توانند تأثیرات مخربی بر تجهیزات نظارت تصویری داشته باشند. برای افزایش دوام سیستم‌های CCTV، باید از تجهیزات دارای استانداردهای حفاظتی مناسب، محفظه‌های مقاوم و روش‌های نصب صحیح استفاده کرد. رعایت این موارد باعث بهبود عملکرد دوربین‌ها و کاهش هزینه‌های تعمیر و نگهداری خواهد شد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 10. ارزیابی و مستندسازی طراحی شبکه”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” private_lesson=”true” title=”تهیه نقشه شبکه و تعیین نقاط نصب دوربین‌ها” subtitle=”توضیحات کامل”]یکی از مهم‌ترین مراحل در پیاده‌سازی یک سیستم نظارت تصویری، تهیه نقشه شبکه و تعیین موقعیت دقیق نصب دوربین‌ها است. این مرحله تأثیر مستقیمی بر کیفیت نظارت، پوشش‌دهی محیط، کاهش نقاط کور و بهینه‌سازی مصرف پهنای باند و ذخیره‌سازی دارد. طراحی صحیح نقشه شبکه به مدیریت بهتر کابل‌کشی، بهبود عملکرد تجهیزات و افزایش امنیت سیستم کمک می‌کند.

---

مراحل تهیه نقشه شبکه برای دوربین‌های نظارتی

1. بررسی نیازهای پروژه

قبل از طراحی نقشه، باید نیازهای پروژه را بررسی کرد. برخی از فاکتورهای مهم شامل:

• مساحت و نوع محیط (اداری، صنعتی، شهری، مسکونی و غیره)
• تعداد و نوع دوربین‌های مورد نیاز (ثابت، PTZ، 360 درجه و غیره)
• سطح جزئیات و کیفیت تصویر مورد نیاز
• شرایط نوری در مناطق مختلف
• نقاط حساس و پرخطر که نیاز به نظارت دقیق دارند
• نحوه دسترسی به برق و شبکه در نقاط مختلف

2. تهیه نقشه محیط و مشخص کردن مناطق پوشش‌دهی

ابتدا باید نقشه فیزیکی ساختمان یا محوطه تهیه شود. این نقشه می‌تواند به‌صورت دیجیتال یا دستی باشد. سپس موارد زیر در آن مشخص می‌شود:

• تعیین نقاط ورود و خروج برای پوشش امنیتی بیشتر
• نقاط حساس مانند انبارها، سرورها، گیت‌های ورودی و خروجی
• زاویه دید دوربین‌ها برای جلوگیری از هم‌پوشانی بیش‌ازحد یا ایجاد نقاط کور
• ارتفاع نصب دوربین‌ها برای بهترین میدان دید
• موقعیت نورهای محیطی برای تنظیم مناسب نوردهی و استفاده بهینه از IR

3. انتخاب نوع دوربین برای هر نقطه

بر اساس شرایط محیطی و نیاز نظارتی، باید نوع دوربین‌ها مشخص شوند:

موقعیت نصب	نوع دوربین پیشنهادی
ورودی و خروجی ساختمان	دوربین بولت یا دام با WDR
محیط‌های بزرگ مانند پارکینگ	دوربین PTZ با زوم اپتیکال
فضاهای داخلی	دوربین دام با لنز ثابت یا متغیر
نظارت بر راهروها	دوربین با لنز زاویه باز
پوشش 360 درجه	دوربین Fisheye یا چند سنسوره

4. تعیین نقاط نصب سوئیچ‌های شبکه و ضبط‌کننده‌ها

برای کاهش هزینه‌های کابل‌کشی و بهینه‌سازی شبکه، باید محل قرارگیری سوئیچ‌های PoE و دستگاه‌های NVR/DVR به‌درستی تعیین شود. در شبکه‌های بزرگ، توصیه می‌شود از سوئیچ‌های توزیع‌شده در نقاط مختلف استفاده شود تا طول کابل‌های شبکه کاهش یابد.

5. طراحی مسیر کابل‌کشی

پس از مشخص شدن موقعیت دوربین‌ها و سوئیچ‌ها، مسیرهای کابل‌کشی طراحی می‌شود. نکات مهم:

• استفاده از کابل‌های Cat6 یا فیبر نوری برای دوربین‌های با وضوح بالا
• رعایت حداکثر طول مجاز کابل شبکه (100 متر برای کابل مسی، بیشتر برای فیبر)
• استفاده از مسیرهای محافظت‌شده برای جلوگیری از آسیب‌دیدگی کابل‌ها
• در نظر گرفتن تامین برق دوربین‌ها از طریق PoE یا آداپتورهای مستقل

6. محاسبه ظرفیت پهنای باند و ذخیره‌سازی

بر اساس تعداد دوربین‌ها، وضوح تصویر و نرخ فریم، باید ظرفیت پهنای باند شبکه و فضای ذخیره‌سازی تخمین زده شود. برخی از ابزارهای مفید برای محاسبات:

• Axis Design Tool برای محاسبه پهنای باند
• IPVM Bandwidth Calculator برای برآورد نیازهای شبکه
• Storage Calculator برای محاسبه فضای ذخیره‌سازی مورد نیاز

---

نمونه دستورات برای بررسی و مدیریت نقشه شبکه

بررسی وضعیت شبکه و دوربین‌ها در سوئیچ

show mac address-table dynamic
show interfaces status

بررسی وضعیت پهنای باند مصرفی

show interfaces | include input rate

ایجاد VLAN اختصاصی برای دوربین‌ها

configure terminal
vlan 10
name CCTV
exit
interface GigabitEthernet1/0/1
switchport mode access
switchport access vlan 10
exit

بررسی وضعیت کابل‌کشی و اتصال دوربین‌ها

show cdp neighbors detail

---

جمع‌بندی

طراحی نقشه شبکه و تعیین محل نصب دوربین‌ها یک بخش مهم در پروژه‌های نظارت تصویری است. انتخاب صحیح نوع دوربین، جانمایی مناسب، طراحی مسیرهای کابل‌کشی، بهینه‌سازی پهنای باند و رعایت اصول امنیتی در شبکه، نقش مهمی در کارایی سیستم دارد. استفاده از ابزارهای طراحی و رعایت استانداردهای نصب می‌تواند باعث بهبود کیفیت تصاویر، کاهش هزینه‌ها و افزایش طول عمر تجهیزات شود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” private_lesson=”true” title=”مستندسازی تجهیزات و تنظیمات” subtitle=”توضیحات کامل”]مستندسازی یکی از مهم‌ترین مراحل در راه‌اندازی و مدیریت سیستم‌های نظارت تصویری است. یک مستند جامع و دقیق باعث می‌شود که نگهداری، عیب‌یابی و توسعه سیستم در آینده راحت‌تر و سریع‌تر انجام شود. در این بخش به اصول مستندسازی تجهیزات و تنظیمات در یک شبکه نظارت تصویری می‌پردازیم.

---

فهرست اطلاعاتی که باید مستند شوند

1. نقشه کلی شبکه و چیدمان تجهیزات
   • مشخص کردن محل نصب دوربین‌ها
   • نمایش مسیرهای کابل‌کشی و نقاط اتصال
   • ثبت آدرس‌های IP و اطلاعات شبکه
2. مشخصات فنی دوربین‌ها
   • مدل و برند دوربین
   • نوع لنز و زاویه دید
   • وضوح تصویر و نرخ فریم
   • تنظیمات کیفیت تصویر (WDR، IR، فشرده‌سازی ویدئویی)
   • نوع تغذیه (PoE، آداپتور)
3. اطلاعات سوئیچ‌ها و تجهیزات شبکه
   • مدل سوئیچ و تعداد پورت‌ها
   • مشخصات PoE و توان خروجی هر پورت
   • تنظیمات VLAN و QoS
   • مشخصات کابل‌های استفاده‌شده (Cat5e، Cat6، فیبر نوری)
4. سرورها و تجهیزات ذخیره‌سازی
   • مدل و نوع NVR یا سرور ذخیره‌سازی
   • ظرفیت هارددیسک و روش‌های RAID
   • مدت‌زمان نگهداری تصاویر
   • تنظیمات فشرده‌سازی (H.264، H.265)
5. اطلاعات نرم‌افزار مدیریت و تنظیمات امنیتی
   • نام و نسخه نرم‌افزار مانیتورینگ (VMS)
   • تنظیمات کاربران و سطح دسترسی‌ها
   • روش‌های رمزنگاری داده‌ها و دسترسی‌های امن
   • پیکربندی ارسال هشدارها و لاگ‌های سیستم

---

نحوه مستندسازی به‌صورت عملی

برای مستندسازی تجهیزات و تنظیمات، از ابزارهای مختلفی می‌توان استفاده کرد:

1. نرم‌افزارهای مستندسازی شبکه مانند Microsoft Visio، SolarWinds، و AutoCAD برای طراحی نقشه‌های شبکه
2. فایل‌های Excel یا Google Sheets برای ثبت مشخصات تجهیزات و آدرس‌های IP
3. سیستم‌های مدیریت پیکربندی (CMS) برای ذخیره‌سازی تنظیمات و گزارش‌ها

---

نمونه مستندسازی آدرس‌های IP دوربین‌ها در فایل اکسل

شماره دوربین	مدل	آدرس IP	محل نصب	نوع اتصال
1	Hikvision DS-2CD2143	192.168.1.10	ورودی اصلی	PoE
2	Dahua IPC-HDW1431	192.168.1.11	پارکینگ	PoE
3	Axis P3225-LVE	192.168.1.12	سالن انتظار	WiFi

---

جمع‌بندی

مستندسازی تجهیزات و تنظیمات در سیستم‌های نظارت تصویری به بهبود مدیریت، رفع سریع مشکلات و افزایش امنیت شبکه کمک می‌کند. با استفاده از روش‌های مناسب مانند نقشه‌های شبکه، فایل‌های اطلاعاتی و ابزارهای مدیریت پیکربندی، می‌توان یک سیستم منظم و قابل نگهداری را ایجاد کرد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fas fa-arrow-alt-circle-down” badge=”lecture” private_lesson=”true” title=”ارائه طرح نهایی به تیم اجرایی یا مشتری” subtitle=”توضیحات کامل”]پس از تکمیل طراحی شبکه نظارت تصویری، مستندات و نقشه‌های مربوطه باید به تیم اجرایی یا مشتری ارائه شوند. این مرحله از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا اجرای صحیح پروژه به درک دقیق جزئیات طراحی و هماهنگی بین تیم‌های فنی بستگی دارد.

---

محتوای طرح نهایی

یک طرح نهایی استاندارد باید شامل موارد زیر باشد:

1. نقشه کلی پروژه
   • محل دقیق نصب دوربین‌ها
   • مسیرهای کابل‌کشی (شبکه و برق)
   • موقعیت تجهیزات ذخیره‌سازی و سوئیچ‌های شبکه
2. مشخصات فنی تجهیزات
   • مدل و برند دوربین‌ها، سوئیچ‌ها، و تجهیزات ذخیره‌سازی
   • تنظیمات شبکه مانند VLAN، آدرس‌های IP و پهنای باند مورد نیاز
   • مشخصات فنی کابل‌های استفاده‌شده (Cat5e، Cat6، فیبر نوری)
3. پیکربندی نرم‌افزار و امنیت
   • روش‌های رمزنگاری داده‌ها
   • سطح دسترسی کاربران به سیستم
   • تنظیمات ذخیره‌سازی و مدت زمان نگهداری تصاویر
4. برآورد هزینه‌ها و زمان‌بندی پروژه
   • هزینه تجهیزات، نصب و راه‌اندازی
   • جدول زمان‌بندی اجرا و تکمیل پروژه

---

نحوه ارائه طرح به تیم اجرایی یا مشتری

1. ارائه مستندات به‌صورت چاپی و دیجیتال
   • ارائه نقشه‌ها و جداول در قالب فایل‌های PDF، Word، یا Excel
   • استفاده از نرم‌افزارهای طراحی مانند Microsoft Visio یا AutoCAD برای نقشه‌های شبکه
2. جلسه توضیح و توجیه تیم اجرایی
   • تشریح جزئیات فنی برای تیم نصب و راه‌اندازی
   • هماهنگی با بخش‌های مختلف برای اجرای صحیح پروژه
3. اخذ تاییدیه نهایی از مشتری
   • بررسی و اصلاح طرح بر اساس بازخورد مشتری
   • امضای نهایی مستندات و تایید اجرای پروژه

---

جمع‌بندی

ارائه یک طرح نهایی دقیق و کامل به تیم اجرایی یا مشتری، باعث اجرای صحیح، کاهش مشکلات فنی و افزایش رضایت مشتری خواهد شد. با مستندسازی کامل، استفاده از ابزارهای مناسب و برگزاری جلسات هماهنگی، می‌توان اجرای موفق پروژه نظارت تصویری را تضمین کرد.[/cdb_course_lesson][/cdb_course_lessons]