دانلود کتاب آموزشی CCNA Collaboration جلد اول

دوره آموزشی CCNA Collaboration بر روی طراحی، پیاده‌سازی، مدیریت و عیب‌یابی سیستم‌های همکاری (Collaboration) و ارتباطات یکپارچه (Unified Communications) متمرکز است. در زیر سر فصل‌های اصلی این دوره آورده شده است:

بخش 1. آشنایی با مفاهیم و اصول Collaboration

فصل 1. معرفی فناوری‌های Collaboration و ارتباطات یکپارچه (Unified Communications)

• تعریف و مفهوم Collaboration و اهمیت آن در دنیای شبکه‌های مدرن.
• تفاوت میان Collaboration و Communication.
• تاریخچه و تکامل سیستم‌های ارتباطی یکپارچه.
• کاربردهای Collaboration در سازمان‌ها و شرکت‌ها.
• ابزارهای Collaboration سیسکو (WebEx، Jabber، TelePresence).

فصل 2. معماری و مدل‌های ارتباطات یکپارچه (Unified Communications Architecture)

• معرفی معماری سیستم‌های ارتباطات یکپارچه:
  • Cisco Unified Communications System Architecture.
  • بخش‌های مختلف: Voice, Video, Data.
  • معماری استاندارد (Traditional vs. Cloud-based).
• اجزای سیستم Collaboration و نحوه تعامل آنها:
  • Cisco Unified Communications Manager (CUCM).
  • Cisco Unity Connection.
  • Cisco Expressway.
  • Cisco Jabber.

فصل 3. پروتکل‌ها و فناوری‌های ارتباطات در سیستم‌های Collaboration

• معرفی پروتکل‌های اصلی در شبکه‌های Collaboration:
  • SIP (Session Initiation Protocol): نحوه عملکرد و استفاده در VoIP.
  • H.323: پروتکل قدیمی برای ارتباطات صوتی و ویدیویی.
  • RTP (Real-time Transport Protocol): انتقال صدا و ویدیو به صورت real-time.
  • MGCP (Media Gateway Control Protocol): کنترل گیت‌وی‌های رسانه‌ای.
• تفاوت‌ها و مزایای هر یک از این پروتکل‌ها.
• انتخاب پروتکل مناسب برای نیازهای خاص سازمان.

فصل 4. خدمات اصلی در سیستم‌های Collaboration

• Voice (صوت):
  • مفهوم VoIP و مزایای آن.
  • عملکرد و ویژگی‌های تلفن‌های VoIP و سیستم‌های تماس.
  • تنظیمات و ویژگی‌های پایه‌ای تماس (call forwarding، voicemail، etc.).
• Video (تصویر):
  • فناوری‌های ویدیو کنفرانس و ابزارهای Cisco (Cisco TelePresence).
  • تنظیمات و پیاده‌سازی سیستم‌های ویدیویی.
• Messaging (پیام‌رسانی):
  • معرفی پیام‌رسانی در سیستم‌های Collaboration (Chat, Presence).
  • استفاده از Cisco Jabber برای ارتباطات مبتنی بر پیام و وضعیت.
• Presence (حضور):
  • مفهوم Presence و تأثیر آن بر Collaboration.
  • پیاده‌سازی و پیکربندی وضعیت‌ها (Available, Busy, Away).

فصل 5. مزایای استفاده از سیستم‌های Collaboration

• بهره‌وری سازمانی و افزایش کارایی.
• کاهش هزینه‌ها (کاهش هزینه‌های تماس‌های بین‌المللی، تجهیزات و سخت‌افزارها).
• افزایش تعاملات تیمی و تسهیل در تصمیم‌گیری.
• ارتقاء تجربه مشتری با استفاده از سیستم‌های ویدیویی و صوتی.

فصل 6. بررسی ابزارهای Cisco Collaboration

• Cisco WebEx:
  • ویژگی‌ها و مزایای WebEx برای جلسات آنلاین، ویدیو کنفرانس، و همکاری از راه دور.
  • پیکربندی و استفاده از WebEx برای برگزاری جلسات مجازی.
• Cisco Jabber:
  • قابلیت‌ها و کاربردهای Cisco Jabber در ارتباطات پیام‌رسانی و Presence.
  • نحوه پیکربندی و مدیریت حساب‌ها.
• Cisco TelePresence:
  • معرفی سیستم‌های TelePresence برای ویدیو کنفرانس‌های با کیفیت بالا.
  • تنظیمات و نحوه استفاده از TelePresence در جلسات.

فصل 7. امنیت در سیستم‌های Collaboration

• نیاز به امنیت در سیستم‌های Collaboration.
• پروتکل‌های امنیتی در VoIP و ویدیو کنفرانس (تأثیر بر کیفیت و حفاظت از داده‌ها).
• پیاده‌سازی امنیت در ارتباطات با استفاده از فناوری‌های Cisco:
  • TLS (Transport Layer Security).
  • SRTP (Secure Real-time Transport Protocol).
  • VPNs.

فصل 8. چالش‌ها و ملاحظات در پیاده‌سازی سیستم‌های Collaboration

• چالش‌ها و مشکلات رایج در پیاده‌سازی و نگهداری سیستم‌های Collaboration.
• محدودیت‌های پهنای باند و کیفیت خدمات (QoS).
• چالش‌های امنیتی و خطرات مرتبط با سیستم‌های Collaboration.
• نکات مهم در طراحی و معماری شبکه برای پشتیبانی از Collaboration.

بخش 2. Cisco Unified Communications Manager (CUCM)

فصل 1. معرفی و مفهوم Cisco Unified Communications Manager

• تعریف Cisco Unified Communications Manager (CUCM).
• نقش CUCM در سیستم‌های Collaboration.
• نحوه پیاده‌سازی و مدیریت تماس‌های VoIP.

فصل 2. نصب و پیکربندی ابتدایی CUCM

• پیش‌نیازهای نصب CUCM:
  • بررسی سخت‌افزار و نرم‌افزار مورد نیاز.
  • نصب CUCM روی VMware یا سرورهای فیزیکی.
• پیکربندی اولیه CUCM:
  • تنظیمات ابتدایی پس از نصب: آدرس‌دهی IP، زبان‌ها، زمان و تاریخ.
  • پیکربندی شبکه و اتصال به روترها/سوئیچ‌ها.
  • نصب و راه‌اندازی CUCM Admin و User interfaces.

فصل 3. پیکربندی کاربران و دستگاه‌ها در CUCM

• ایجاد و مدیریت کاربران:
  • ایجاد پروفایل‌های کاربران در CUCM.
  • تنظیمات مربوط به شماره‌گذاری (extension)، دسترسی به ویژگی‌ها و مجوزها.
• پیکربندی تلفن‌های VoIP (Cisco IP Phones):
  • اتصال و پیکربندی اولیه Cisco IP Phones به CUCM.
  • تنظیمات دستی و اتوماتیک برای دستگاه‌های تلفن.
  • پیکربندی ویژگی‌هایی مانند Call Forwarding، Do Not Disturb (DND).

فصل 4. طراحی و پیکربندی Dial Plan (طرح شماره‌گذاری)

• مفاهیم Dial Plan:
  • تعریف و نحوه طراحی Dial Plan.
  • نحوه مدیریت Extensions و Partition‌ها.
  • تنظیمات Route Patterns و Translation Patterns.
• پیکربندی Call Routing:
  • روش‌های مختلف مسیریابی تماس‌ها.
  • استفاده از Route Groups، Route Lists و Route Patterns.

فصل 5. پیکربندی Call Control و Call Features

• Cisco Unified Communication Features:
  • Call Forwarding: Immediate, Busy, No Answer.
  • Hunt Groups: Line Groups و Hunt Lists.
  • Call Pickup Groups: تنظیمات مربوط به برداشتن تماس‌ها از خط‌های دیگر.
• Call Control:
  • پیکربندی و مدیریت مکالمات و کنترل تماس‌ها.
  • استفاده از Cisco Unified CM Inter Cluster برای مدیریت تماس‌های بین بخش‌های مختلف شبکه.

فصل 6. مدیریت و پیکربندی Media Resources

• Media Resources:
  • پیاده‌سازی رسانه‌های مختلف مانند Annunciator، Music on Hold، Conferencing.
  • پیکربندی media servers و resources برای تماس‌های ویدیویی.
• مجموعه‌های رسانه‌ای (Media Resource Groups):
  • ایجاد و مدیریت مجموعه‌های رسانه‌ای و اتصال آن‌ها به دستگاه‌ها.
  • تنظیمات مربوط به کیفیت صدا و تصویر در تماس‌ها.

فصل 7. مدیریت Dial Plan و Class of Service (CoS)

• Class of Service (CoS):
  • تعریف و پیکربندی کلاس‌های خدمات برای کاربران و دستگاه‌ها.
  • تخصیص ویژگی‌های خاص به کاربران مختلف در شبکه.
• شماره‌گذاری و مسیریابی تماس:
  • پیکربندی Dial Plan برای سرویس‌های داخلی و خارجی.
  • تنظیمات مربوط به تماس‌های بین‌المللی و دسترسی به خدمات مخابراتی.

فصل 8. پیکربندی ویژگی‌های پیشرفته CUCM

• Voice Mail Integration:
  • ادغام CUCM با سیستم‌های Voicemail مانند Cisco Unity Connection.
  • پیکربندی و مدیریت صندوق‌های پست صوتی (Voicemail boxes).
• Mobility and Device Profiles:
  • پیکربندی و مدیریت Mobility Features برای دسترسی به تماس‌ها از طریق دستگاه‌های مختلف.
  • استفاده از Device Mobility برای جابجایی دستگاه‌ها در مکان‌های مختلف.

فصل 9. عیب‌یابی و رفع مشکلات CUCM

• ابزارهای عیب‌یابی:
  • استفاده از RTMT (Real-Time Monitoring Tool) برای نظارت بر سیستم.
  • بررسی Call Detail Records (CDR) و Call Management Records (CMR).
• مشکلات رایج و رفع آن‌ها:
  • حل مشکلات مربوط به ارتباطات صوتی و تصویری.
  • بررسی مشکلات مربوط به دستگاه‌های تلفن و سوئیچ‌ها.
  • رفع مشکلات مربوط به ثبت‌نام دستگاه‌ها و شبکه.

فصل 10. ارتقاء و مدیریت CUCM

• Backup and Restore:
  • نحوه پشتیبان‌گیری و بازیابی اطلاعات CUCM.
  • ایجاد و تنظیمات پشتیبان‌گیری خودکار.
• مدیریت منابع و منابع شبکه:
  • بهینه‌سازی منابع شبکه و پهنای باند.
  • نظارت بر عملکرد و بار شبکه.

فصل 11. امنیت CUCM

• امنیت سیستم‌های UC:
  • پیاده‌سازی امنیت در CUCM برای جلوگیری از حملات خارجی.
  • استفاده از پروتکل‌های امنیتی برای رمزگذاری تماس‌ها.
  • نظارت و گزارش‌گیری از حملات احتمالی.

بخش 3. Cisco Unity Connection

فصل 1. معرفی Cisco Unity Connection

• تعریف و اهداف سیستم Cisco Unity Connection.
• مقایسه Cisco Unity Connection با سایر سیستم‌های Voicemail.
• معماری Cisco Unity Connection و اجزای اصلی آن.

فصل 2. نصب و راه‌اندازی Cisco Unity Connection

• مراحل نصب Cisco Unity Connection.
• پیش‌نیازهای سخت‌افزاری و نرم‌افزاری برای نصب.
• پیکربندی ابتدایی Cisco Unity Connection پس از نصب.

فصل 3. پیکربندی کاربران در Cisco Unity Connection

• ایجاد و مدیریت حساب‌های کاربران در Unity Connection.
• تخصیص ویژگی‌ها و دسترسی‌های خاص به هر کاربر.
• پیکربندی دسترسی به پیام‌های صوتی از طریق تلفن و وب.
• تنظیمات مربوط به PIN و احراز هویت.

فصل 4. پیکربندی صندوق‌های پستی (Mailbox)

• نحوه ایجاد صندوق پستی برای کاربران.
• مدیریت صندوق‌های پستی گروهی و فردی.
• تنظیمات خاص صندوق‌های پستی برای مدیریت پیام‌ها.
• تنظیم پیام خوش آمدگویی و پاسخ‌های خودکار.

فصل 5. تنظیمات پیام صوتی (Voicemail)

• نحوه ضبط پیام‌های صوتی برای هر کاربر.
• پیکربندی پیام‌های عمومی و شخصی برای صندوق‌های پستی.
• تنظیم گزینه‌های تماس و ارسال پیام‌ها به ایمیل.

فصل 6. ادغام با ایمیل و سیستم‌های ارتباطی دیگر

• راه‌اندازی و پیکربندی دسترسی به پیام‌های صوتی از طریق ایمیل (Unified Messaging).
• استفاده از پروتکل‌های IMAP و SMTP برای دسترسی به پیام‌های صوتی از طریق ایمیل.
• تنظیمات اتصال Cisco Unity Connection به سرورهای ایمیل Exchange.

فصل 7. تنظیمات دسترسی از راه دور

• پیکربندی دسترسی به پیام‌های صوتی از طریق تلفن همراه و سیستم‌های VoIP.
• تنظیمات دسترسی از طریق وب‌سایت (Web Access).
• پیکربندی سیستم برای دسترسی به پیام‌ها از خارج شبکه داخلی (Remote Access).

فصل 8. تنظیمات سیستم پاسخگویی خودکار (Auto Attendant)

• پیکربندی سیستم پاسخگویی خودکار برای هدایت تماس‌ها.
• تنظیمات گام به گام برای ایجاد دستورات خودکار (Menu options).
• افزودن و ویرایش خوشامدگویی و دستورالعمل‌ها.
• مدیریت پاسخگویی برای زمان‌های مختلف روز.

فصل 9. قابلیت‌های پیشرفته Cisco Unity Connection

• تنظیمات پیشرفته امنیتی برای حفاظت از پیام‌های صوتی.
• استفاده از امکانات پیشرفته جستجو و فیلتر کردن پیام‌ها.
• پیکربندی سیستم برای ارسال پیام‌های صوتی به دستگاه‌های مختلف (Mobile, Desktop).

فصل 10. نظارت و عیب‌یابی Cisco Unity Connection

• استفاده از ابزارهای نظارت برای پیگیری عملکرد سیستم.
• پیکربندی گزارش‌ها و آلارم‌ها برای مدیریت عملکرد.
• عیب‌یابی رایج مشکلات مرتبط با Cisco Unity Connection (مثلاً مشکلات در ارسال یا دریافت پیام‌های صوتی).

فصل 11. بروزرسانی و پشتیبانی سیستم Cisco Unity Connection

• فرآیندهای بروزرسانی سیستم و نصب پچ‌ها.
• تنظیمات پشتیبان‌گیری و بازیابی اطلاعات در Cisco Unity Connection.
• نظارت بر بروزرسانی‌ها و نگهداری سیستم.

فصل 12. امنیت در Cisco Unity Connection

• تنظیمات امنیتی برای حفاظت از پیام‌های صوتی.
• احراز هویت کاربر و مدیریت دسترسی.
• پیکربندی رمزگذاری پیام‌های صوتی.
• استفاده از ابزارهای امنیتی برای جلوگیری از دسترسی غیرمجاز.

بخش 4. Cisco Expressway

فصل 1. معرفی Cisco Expressway

• تعریف و کاربرد Cisco Expressway:
  • نقش Expressway در ارتباطات خارج از شبکه داخلی.
  • استفاده در برقراری تماس‌های VoIP و ویدیو کنفرانس با خارج از شبکه (سازمان‌های دیگر یا کاربران از راه دور).
• مفهوم Firewall Traversal:
  • نیاز به عبور از فایروال برای ارتباطات VoIP.
  • بررسی مشکلات موجود در شبکه‌های خصوصی و اتصال به شبکه‌های عمومی.

فصل 2. معماری Cisco Expressway

• معماری و اجزای Cisco Expressway:
  • Expressway Core.
  • Expressway Edge.
• تفاوت‌های بین Expressway Core و Expressway Edge.
• ارتباطات امن و رمزنگاری در ارتباطات صوتی و تصویری.

فصل 3. پیکربندی Expressway برای عبور از فایروال (Firewall Traversal)

• تنظیمات NAT (Network Address Translation) برای Expressway.
• پیکربندی دسترسی از راه دور:
  • نحوه پیکربندی دسترسی امن به سیستم‌های Collaboration برای کاربران خارج از سازمان.
  • پیکربندی و مدیریت WebEx و تماس‌های ویدیویی از راه دور.
• پیکربندی SIP Trunking:
  • تنظیمات مربوط به برقراری ارتباطات SIP برای عبور از فایروال.
  • نحوه تنظیم SIP Proxy در Cisco Expressway.

فصل 4. پیکربندی Expressway برای اتصال به سیستم‌های Collaboration

• راه‌اندازی و پیکربندی همگام‌سازی با CUCM:
  • اتصال Cisco Expressway به Cisco Unified Communications Manager (CUCM) برای مدیریت تماس‌ها.
  • تنظیم مسیرهای تماس و شماره‌گذاری (Dial Plan).
• پیکربندی تماس‌های Video:
  • نحوه پیکربندی تماس‌های ویدیو کنفرانس با استفاده از Expressway.
  • استفاده از پروتکل‌های H.323 و SIP برای تماس‌های ویدیویی.

فصل 5. امنیت در Cisco Expressway

• پیکربندی رمزنگاری در ارتباطات Expressway:
  • نحوه استفاده از SSL/TLS برای رمزگذاری داده‌ها.
  • پیاده‌سازی امنیت در دسترسی از راه دور و تماس‌های صوتی و تصویری.
• مکانیزم‌های امنیتی در Expressway:
  • احراز هویت و مجوز دسترسی.
  • مدیریت گواهی‌نامه‌های دیجیتال (Certificates).
• پیکربندی و مدیریت فایروال‌ها:
  • تنظیم فایروال در Cisco Expressway برای جلوگیری از تهدیدات خارجی.

فصل 6. پیکربندی Cisco Expressway برای ارتباطات بین‌سازمانی

• ارتباطات میان سازمان‌ها (Inter-organization):
  • نحوه پیکربندی ارتباطات صوتی و تصویری با سازمان‌های دیگر.
  • تنظیمات مربوط به تبادل تماس‌های SIP و H.323 بین سازمان‌ها.
• پیکربندی سیستم‌های Jabber و WebEx برای تماس‌های خارجی.
• اتصال و همکاری با سرویس‌های بیرونی:
  • پیاده‌سازی تماس‌های VoIP با استفاده از سیستم‌های خارجی.

فصل 7. مدیریت و نظارت بر عملکرد Cisco Expressway

• نظارت بر عملکرد Expressway با استفاده از ابزارهای Cisco:
  • ابزارهای نظارتی مانند Cisco Prime Collaboration.
  • نحوه بررسی عملکرد تماس‌ها، ترافیک VoIP و ویدیو کنفرانس.
• تشخیص و عیب‌یابی مشکلات Cisco Expressway:
  • استفاده از Cisco Expressway’s diagnostic tools.
  • بررسی لاگ‌ها و شبیه‌سازی مشکلات.
• تنظیمات Alert و Notification:
  • نحوه تنظیم هشدار برای مشکلات احتمالی و تغییرات وضعیت.

فصل 8. عیب‌یابی مشکلات در Cisco Expressway

• تشخیص مشکلات در مسیر تماس‌ها:
  • بررسی مشکلات مرتبط با عبور تماس‌ها از فایروال.
  • شناسایی مشکلات اتصال SIP و H.323.
• رفع مشکلات ارتباطات از راه دور:
  • نحوه عیب‌یابی مشکلات مربوط به تماس‌های از راه دور.
  • رفع مشکلات مرتبط با کیفیت صدا و تصویر در تماس‌های ویدیویی.
• استفاده از ابزارهای CLI برای عیب‌یابی:
  • بررسی دستورات CLI برای تجزیه و تحلیل وضعیت Cisco Expressway.

بخش 5. کیفیت خدمات (QoS) در شبکه‌های Collaboration

فصل 1. مقدمه‌ای بر کیفیت خدمات (QoS)

• تعریف کیفیت خدمات و اهمیت آن در شبکه‌های Collaboration.
• تفاوت‌های QoS در شبکه‌های عمومی و خصوصی.
• تأثیرات عدم مدیریت QoS در کیفیت تماس‌ها و جلسات ویدیویی.

فصل 2. اصول پایه QoS

• Class of Service (CoS): تعریف و استفاده از اولویت‌دهی در ترافیک داده.
• Differentiated Services (DiffServ): شیوه‌های مختلف طبقه‌بندی و اولویت‌دهی ترافیک.
• IntServ vs DiffServ: تفاوت بین دو مدل مدیریت ترافیک.
• Traffic Policing: محدود کردن میزان ترافیک وارد شده به شبکه.

فصل 3. مدل‌های خدمات و اولویت‌دهی ترافیک

• Priority Queuing: استفاده از صف‌های اولویت‌دار برای ترافیک حساس.
• Custom Queuing: تنظیم صف‌های سفارشی برای کنترل دقیق‌تر پهنای باند.
• Weighted Fair Queuing (WFQ): الگوریتم تخصیص منابع بر اساس وزن برای انواع ترافیک.
• Low Latency Queuing (LLQ): تنظیمات ویژه برای کاهش تأخیر در ترافیک‌های حساس مانند VoIP و Video.

فصل 4. کاربرد QoS در شبکه‌های Collaboration

• Voice over IP (VoIP): پیکربندی QoS برای ترافیک صوتی، اولویت‌دهی به بسته‌های صوتی.
• Video over IP: تخصیص منابع به بسته‌های ویدیویی و محافظت از کیفیت تصویر در جلسات ویدیو کنفرانس.
• Data Traffic: کنترل ترافیک داده‌ای که نیاز به منابع کمتری دارد.

فصل 5. معیارهای کیفیت برای VoIP و Video Conferencing

• Jitter: نوسانات زمانی در دریافت بسته‌های داده و تأثیر آن بر کیفیت تماس.
• Latency: تأخیر در ارسال و دریافت بسته‌ها و راه‌حل‌ها برای کاهش آن.
• Packet Loss: از دست دادن بسته‌ها و راهکارهای مدیریت آن.
• MOS (Mean Opinion Score): نمره ارزیابی کیفیت تماس‌های VoIP.

فصل 6. ابزارهای QoS در تجهیزات Cisco

• Cisco AutoQoS: ابزار خودکار سیسکو برای پیکربندی QoS در روترها و سوئیچ‌ها.
• Traffic Shaping: کنترل سرعت و حجم ترافیک در ورودی و خروجی شبکه.
• Traffic Policing: استفاده از قوانین مختلف برای نظارت و اعمال محدودیت‌ها بر ترافیک.
• Marking Packets: استفاده از برچسب‌های خاص برای علامت‌گذاری بسته‌ها بر اساس نوع ترافیک.

فصل 7. پیکربندی QoS در روترها و سوئیچ‌های Cisco

• Router QoS Configuration: تنظیم QoS در روترهای Cisco برای VoIP و ترافیک ویدیویی.
• Switch QoS Configuration: پیکربندی QoS در سوئیچ‌های Cisco برای مدیریت ترافیک داخل شبکه.
• Access Control Lists (ACLs): استفاده از ACL برای اعمال سیاست‌های QoS بر ترافیک خاص.

فصل 8. پیاده‌سازی و نظارت بر QoS

• QoS Policy Implementation: نحوه پیاده‌سازی سیاست‌های QoS در شبکه و تطابق آن با نیازهای کاربران.
• Monitoring QoS Performance: استفاده از ابزارهای نظارت مانند Cisco Prime و NetFlow برای مانیتورینگ عملکرد QoS.
• Troubleshooting QoS Issues: شناسایی مشکلات مربوط به QoS و رفع آن‌ها با استفاده از ابزارهای عیب‌یابی.

فصل 9. پیاده‌سازی QoS در شبکه‌های مبتنی بر Cloud و Hybrid

• مدیریت QoS در شبکه‌های Cloud و Hybrid که به صورت ترکیبی از منابع محلی و ابری عمل می‌کنند.
• چالش‌ها و بهترین شیوه‌ها در اعمال QoS برای ترافیک ارتباطی از طریق اینترنت و شبکه‌های خصوصی.

فصل 10. استراتژی‌های بهینه‌سازی QoS در شبکه‌های Collaboration

• مقیاس‌پذیری QoS: تنظیم QoS در شبکه‌های با مقیاس بزرگ و چندلایه.
• پیکربندی جامع QoS: طراحی و پیاده‌سازی QoS در تمام اجزای شبکه (سوئیچ‌ها، روترها، و سرورها).
• کاربرد پیشرفته QoS در VPNs و Remote Access: استفاده از QoS برای شبکه‌های خصوصی مجازی و دسترسی از راه دور.