دانلود کتاب آموزشی Certified Data Center Facilities Operations Manager (CDFOM) جلد دوم

بخش ششم: عملیات روزانه مرکز داده (Data Centre Operations)

فصل اول: سیاست‌ها و فرایندهای عملیاتی

• تعیین و تدوین سیاست‌های عملیاتی مرکز داده

• استانداردسازی رویه‌های کاری و دستورالعمل‌های روزانه

• مدیریت و کنترل تغییرات در تجهیزات و زیرساخت‌ها

• ثبت و مستندسازی فعالیت‌ها و تغییرات (Audit Trail)

فصل دوم: مدیریت کف مرکز داده (Floor Management)

• سازماندهی فضای فیزیکی مرکز داده و مسیرهای دسترسی

• بررسی و کنترل بار وزن تجهیزات روی کف مرکز داده

• مدیریت جریان هوا و تهویه مناسب در محیط مرکز داده

• رعایت اصول ایمنی و دسترسی محدود برای کارکنان

فصل سوم: نصب، راه‌اندازی و جابجایی تجهیزات

• برنامه‌ریزی و اجرای نصب سرورها، تجهیزات شبکه و UPS

• اصول خارج‌سازی (Decommissioning) و جابجایی تجهیزات

• کنترل و ثبت وضعیت فیزیکی تجهیزات قبل و بعد از جابجایی

• مدیریت مستندسازی سیم‌کشی و اتصالات

فصل چهارم: مدیریت محیط و شرایط فیزیکی

• پایش دما، رطوبت و جریان هوا در فضای مرکز داده

• کنترل تداخل‌های الکترومغناطیسی و نویزهای محیطی

• نظارت بر فشار، لرزش و شرایط مکانیکی تجهیزات

• مدیریت آلودگی‌های محیطی و گرد و غبار

فصل پنجم: نگهداری روزانه و بررسی تجهیزات

• بررسی وضعیت UPS، ژنراتورها و سیستم‌های تهویه

• پایش عملکرد سرورها، رک‌ها و تجهیزات شبکه

• بررسی سلامت کابل‌کشی و اتصالات برق و دیتا

• کنترل عملکرد سنسورها و سیستم‌های هشدار

فصل ششم: مدیریت امنیت و دسترسی روزانه

• کنترل دسترسی کارکنان و پیمانکاران

• بررسی گزارش‌های هشدار و وقایع امنیتی

• مدیریت دوربین‌ها، سنسورها و سیستم‌های نظارت تصویری

• رعایت اصول SOP در فعالیت‌های روزانه

فصل هفتم: مدیریت و ثبت رویدادها

• ثبت فعالیت‌ها، وقایع و گزارش‌های روزانه

• تحلیل روندها و شناسایی مشکلات احتمالی

• تهیه گزارش‌های عملکرد و آماده‌سازی برای بازبینی مدیریتی

• پاسخ سریع به حوادث و خرابی‌های احتمالی

فصل هشتم: هماهنگی با سایر بخش‌ها

• همکاری با تیم‌های فناوری اطلاعات و شبکه

• هماهنگی با مدیریت تأسیسات و امنیت فیزیکی

• برنامه‌ریزی تعمیر و نگهداری پیشگیرانه و اضطراری

• ارتباط با فروشندگان و پیمانکاران برای عملیات روزمره

بخش هفتم: پایش، گزارش‌دهی و کنترل (Monitoring / Reporting / Control)

فصل اول: اصول و اهداف پایش در مرکز داده

• تعریف مفهوم پایش (Monitoring) در محیط‌های حیاتی

• نقش پایش در تضمین تداوم سرویس و پایداری زیرساخت

• تمایز میان پایش عملیاتی، محیطی و امنیتی

• شاخص‌های کلیدی عملکرد (KPIs) در مرکز داده

• اهمیت داده‌محور بودن تصمیمات در عملیات

فصل دوم: طراحی و استقرار سیستم‌های پایش

• اجزای اصلی سیستم پایش مرکز داده

• پایش لایه‌های مختلف: توان، خنک‌سازی، محیط، امنیت، شبکه

• اصول طراحی سیستم مانیتورینگ مرکزی (DCIM / BMS / EMS)

• معیارهای انتخاب ابزار و نرم‌افزار پایش (مانند SCADA، DCIM، SNMP-based tools)

• یکپارچه‌سازی سامانه‌های پایش با سایر بخش‌های مدیریتی مرکز داده

فصل سوم: شاخص‌ها و پارامترهای کلیدی برای پایش

• پارامترهای الکتریکی: ولتاژ، جریان، بار، PUE، UPS load

• پارامترهای مکانیکی و محیطی: دما، رطوبت، فشار هوا، سرعت جریان، نشت آب

• پارامترهای امنیتی: ورود غیرمجاز، باز و بسته شدن درب‌ها، حرکت در محیط

• پارامترهای شبکه‌ای و IT: ترافیک، latency، خطاها، وضعیت سرورها

• تنظیم آستانه‌ها (Thresholds) و تعیین حدود هشدار (Warning / Critical levels)

فصل چهارم: استراتژی‌های گزارش‌دهی و تحلیل داده‌ها

• طراحی ساختار گزارش‌ها و تعیین دوره گزارش‌دهی (روزانه، هفتگی، ماهانه)

• دسته‌بندی گزارش‌ها: عملکردی، محیطی، مصرف انرژی، حادثه‌ای

• روش‌های تحلیل داده‌های پایش (Trend Analysis / Root Cause Analysis)

• شناسایی الگوهای غیرعادی و پیش‌بینی مشکلات پیش از وقوع

• مقایسه عملکرد واقعی با SLA و KPIهای تعریف‌شده

فصل پنجم: مدیریت هشدارها و رخدادها (Alarms & Event Management)

• طبقه‌بندی هشدارها بر اساس سطح اهمیت (Critical, Major, Minor, Info)

• طراحی ساختار واکنش به هشدار (Escalation Process)

• نقش مراکز کنترل (NOC / SOC) در پاسخگویی سریع به هشدارها

• ثبت، پیگیری و بستن رخدادها در سیستم‌های مدیریت حوادث (Ticketing Systems)

• روش‌های جلوگیری از هشدارهای کاذب (False Alarms)

فصل ششم: کنترل و بهینه‌سازی عملکرد مرکز داده

• پایش مصرف انرژی و بهینه‌سازی بازده (Energy Efficiency Monitoring)

• تحلیل ظرفیت و بار سیستم‌های حیاتی (Load Balancing / Capacity Utilization)

• بهبود عملکرد خنک‌سازی با داده‌های پایش واقعی (Cooling Optimization)

• کنترل خودکار پارامترها با استفاده از داده‌های زنده (Automated Control Loops)

• استفاده از شاخص‌های DCiE و PUE برای ارزیابی کارایی مرکز داده

فصل هفتم: یکپارچه‌سازی پایش با فرآیندهای مدیریتی

• ارتباط پایش با فرآیندهای تغییر (Change Management)

• نقش داده‌های مانیتورینگ در تصمیمات ظرفیت و نگهداری (Capacity & Maintenance Planning)

• همبستگی داده‌های پایش با گزارش‌های امنیتی و عملکردی

• مستندسازی خودکار داده‌ها برای ممیزی و انطباق (Compliance & Audit)

فصل هشتم: گزارش‌دهی مدیریتی و تصمیم‌سازی

• طراحی داشبوردهای مدیریتی (Executive Dashboards)

• گزارش‌های تجمیعی برای مدیریت ارشد (Management Summary Reports)

• استفاده از شاخص‌ها برای تصمیم‌گیری در بهبود زیرساخت و خدمات

• تحلیل هزینه‌ها و بازگشت سرمایه بر اساس داده‌های پایش (ROI Analysis)

فصل نهم: برنامه‌ریزی بهبود و توسعه سیستم پایش

• ارزیابی کارایی سیستم مانیتورینگ فعلی (System Health Check)

• شناسایی نیازهای آینده و ارتقای سیستم‌ها

• استانداردها و بهترین روش‌های جهانی در پایش مراکز داده (Best Practices)

• آموزش و به‌روزرسانی مهارت‌های تیم پایش و کنترل

فصل دهم: انطباق، ممیزی و گزارش‌های رسمی

• الزامات قانونی و استانداردهای بین‌المللی مرتبط با پایش (ISO 50001, ISO 27001, TIA-942)

• نقش پایش در انطباق با الزامات SLA و KPI

• ممیزی داخلی و خارجی سیستم‌های مانیتورینگ

• نگهداری سوابق و مستندات برای ارزیابی‌های دوره‌ای

بخش هشتم: مدیریت پروژه (Project Management)

فصل اول: مبانی و اصول مدیریت پروژه

• تعریف مدیریت پروژه و نقش آن در عملیات مراکز داده

• تفاوت میان عملیات جاری و پروژه‌های موقتی

• چرخه عمر پروژه (Project Life Cycle)

• عوامل کلیدی موفقیت پروژه در محیط‌های حساس مانند مرکز داده

• شناخت ذی‌نفعان (Stakeholders) و تحلیل نیازها و انتظارات

فصل دوم: ساختار سازمانی و نقش‌ها در پروژه

• ساختارهای سازمانی پروژه (وظیفه‌ای، ماتریسی، پروژه‌محور)

• نقش مدیر پروژه، تیم پروژه و ناظران فنی

• ارتباط بین مدیر پروژه و مدیر عملیات مرکز داده

• تشکیل تیم پروژه و تعریف مسئولیت‌ها

• ارتباطات بین‌واحدی و تعامل با پیمانکاران و تأمین‌کنندگان

فصل سوم: آغاز پروژه (Project Initiation)

• تعریف محدوده پروژه (Project Scope Definition)

• تدوین منشور پروژه (Project Charter)

• تعیین اهداف، خروجی‌ها و معیارهای موفقیت

• تحلیل ریسک‌های اولیه و پیش‌شرط‌های اجرا

• شناسایی منابع مورد نیاز (مالی، انسانی، فنی)

فصل چهارم: برنامه‌ریزی پروژه (Project Planning)

• تدوین برنامه اجرایی پروژه (Project Plan)

• زمان‌بندی فعالیت‌ها و تعیین توالی کارها (Scheduling)

• برآورد منابع، هزینه‌ها و بودجه‌ریزی پروژه

• برنامه‌ریزی کیفیت، ایمنی و پایداری

• مدیریت ریسک (Risk Planning) و تهیه برنامه واکنش

• طراحی ساختار شکست کار (WBS – Work Breakdown Structure)

• ارتباط بین زمان‌بندی پروژه و برنامه نگهداری تأسیسات مرکز داده

فصل پنجم: اجرای پروژه (Project Execution)

• راه‌اندازی و هماهنگی فعالیت‌های اجرایی

• مدیریت ارتباطات بین تیم‌های فنی، پیمانکاران و تأمین‌کنندگان

• کنترل تغییرات در حین اجرا (Change Control)

• نظارت بر کیفیت اجرا و انجام بازرسی‌های دوره‌ای

• هماهنگی با عملیات فعال مرکز داده برای جلوگیری از اختلال

• مدیریت تحویل موقت (Interim Deliverables)

فصل ششم: نظارت و کنترل پروژه (Project Monitoring and Control)

• تعیین شاخص‌های کلیدی عملکرد (KPIs)

• کنترل هزینه، زمان و کیفیت

• بررسی انحرافات پروژه و اعمال اصلاحات

• گزارش‌دهی پیشرفت (Progress Reports)

• تحلیل ریسک‌های جدید و برنامه‌ریزی اصلاحی

• مدیریت درخواست‌های تغییر (Change Requests)

• ارزیابی تأثیر تغییرات بر عملیات مرکز داده

فصل هفتم: اختتام پروژه (Project Closure)

• بررسی دستیابی به اهداف و نتایج مورد انتظار

• مستندسازی نهایی پروژه و تحویل رسمی (Final Handover)

• بررسی رضایت ذی‌نفعان

• تحلیل درس‌آموخته‌ها (Lessons Learned)

• تهیه گزارش نهایی و آرشیو مستندات پروژه

• برنامه‌ریزی نگهداری و پشتیبانی پس از تحویل

فصل هشتم: ابزارها و روش‌های پشتیبان مدیریت پروژه

• معرفی روش‌های کلاسیک و چابک (Waterfall / Agile)

• کاربرد نرم‌افزارهای مدیریت پروژه (مانند MS Project، Primavera)

• استفاده از ابزارهای همکاری تیمی و پیگیری وظایف

• داشبوردهای پایش عملکرد و گزارش‌دهی در زمان واقعی

• استانداردهای بین‌المللی در مدیریت پروژه (PMI – PRINCE2 – ISO 21500)

فصل نهم: مدیریت پروژه در محیط‌های زنده مراکز داده (Live Data Centre Projects)

• چالش‌های اجرای پروژه در مراکز داده فعال

• برنامه‌ریزی دقیق برای جلوگیری از Downtime

• هماهنگی با تیم‌های عملیات و پشتیبانی

• مدیریت ریسک‌های بحرانی (برق، خنک‌سازی، امنیت)

• زمان‌بندی خارج از ساعات کاری (Off-hours Planning)

• پایش مداوم سلامت تجهیزات در طول پروژه

فصل دهم: ارزیابی و بهبود فرایند مدیریت پروژه

• تحلیل عملکرد پروژه‌های گذشته برای بهبود آینده

• توسعه سیستم مدیریت پروژه در سطح سازمان

• آموزش و ارتقاء مهارت‌های مدیران پروژه

• ایجاد بانک درس‌آموخته‌ها و اشتراک دانش میان تیم‌ها

• هم‌ترازسازی مدیریت پروژه با استراتژی کلی مرکز داده

بخش نهم: پایداری محیطی (Environmental Sustainability)

فصل 1: اصول و مبانی پایداری محیطی در مراکز داده

• تعریف پایداری محیطی و اهمیت آن در صنعت مراکز داده

• نقش مراکز داده در مصرف انرژی و انتشار کربن جهانی

• ارتباط بین پایداری، بهره‌وری عملیاتی و مسئولیت اجتماعی

• استراتژی‌های جهانی در راستای توسعه پایدار (UN SDGs, Green IT)

• چالش‌های اجرایی در پیاده‌سازی پایداری در مراکز داده

فصل 2: سیاست‌گذاری و چارچوب‌های پایداری

• تدوین خط‌مشی‌ها و سیاست‌های پایداری سازمانی

• تعیین اهداف و شاخص‌های کلیدی عملکرد زیست‌محیطی (KPIs)

• نقش مدیریت ارشد در فرهنگ‌سازی و راهبری سبز

• ساختار سازمانی و مسئولیت‌های مرتبط با مدیریت پایداری

• ارتباط میان سیاست‌های پایداری و استانداردهای صنعتی (ISO 14001, ISO 50001)

فصل 3: اندازه‌گیری و شاخص‌های کارایی انرژی

• معرفی شاخص PUE (Power Usage Effectiveness) و DCiE (Data Centre Infrastructure Efficiency)

• روش‌های محاسبه و پایش مستمر PUE

• شاخص‌های تکمیلی مانند CUE (Carbon Usage Effectiveness) و WUE (Water Usage Effectiveness)

• ارزیابی انرژی مصرفی تجهیزات IT، سرمایش و توزیع برق

• تجزیه و تحلیل داده‌های انرژی برای بهبود مستمر بهره‌وری

فصل 4: بهینه‌سازی مصرف انرژی در مراکز داده

• طراحی بهینه سیستم‌های برق و سرمایش

• استفاده از تکنولوژی‌های با راندمان بالا (High-Efficiency UPS, EC Fans, VFD Systems)

• استراتژی‌های کاهش مصرف انرژی در IT Load

• بهینه‌سازی جریان هوا و کنترل حرارتی (Hot/Cold Aisle, Containment, CFD Analysis)

• مانیتورینگ بلادرنگ و کنترل هوشمند مصرف انرژی

فصل 5: مدیریت آب و کنترل پسماند

• ارزیابی و بهینه‌سازی مصرف آب در سیستم‌های سرمایشی

• استفاده از منابع آب بازیافتی و چرخشی

• مدیریت پساب و جلوگیری از آلودگی محیطی

• برنامه‌های تفکیک، جمع‌آوری و بازیافت پسماندها

• استفاده از مواد و تجهیزات سازگار با محیط زیست

فصل 6: انرژی‌های تجدیدپذیر و کاهش انتشار کربن

• انواع منابع انرژی تجدیدپذیر قابل استفاده در مراکز داده (خورشیدی، بادی، آبی)

• اتصال مراکز داده به شبکه‌های برق سبز (Green Grid Integration)

• محاسبه ردپای کربنی (Carbon Footprint)

• استراتژی‌های جبران کربن (Carbon Offset) و خرید اعتبار کربن

• ارزیابی چرخه عمر تجهیزات (Life Cycle Assessment – LCA)

فصل 7: طراحی و ساخت مراکز داده سبز (Green Data Centre Design)

• اصول طراحی سبز در زیرساخت مرکز داده

• انتخاب مواد ساختمانی پایدار و با قابلیت بازیافت

• استفاده از معماری‌های با تهویه طبیعی و نور خورشید

• طراحی ماژولار برای افزایش بهره‌وری و کاهش مصرف منابع

• انطباق با استانداردها و گواهینامه‌های طراحی سبز (LEED, BREEAM, EDGE)

فصل 8: فناوری‌ها و نوآوری‌های سبز در مراکز داده

• سرمایش مایع (Liquid Cooling) و سیستم‌های هیبریدی

• استفاده از انرژی بازیافتی برای مصارف ثانویه

• بهره‌گیری از هوش مصنوعی برای بهینه‌سازی انرژی و منابع

• مجازی‌سازی و کنسولیدیشن سرورها جهت کاهش بار انرژی

• فناوری‌های Edge Computing و نقش آن در پایداری

فصل 9: ممیزی و گزارش‌دهی پایداری

• فرآیند ممیزی انرژی و زیست‌محیطی مرکز داده

• روش‌های جمع‌آوری و تحلیل داده‌های مصرفی

• گزارش‌دهی عملکرد زیست‌محیطی به ذی‌نفعان

• ابزارها و پلتفرم‌های گزارش‌گیری (DCIM، EMS، BMS)

• استفاده از داده‌های تحلیلی برای بهبود تصمیم‌گیری مدیریتی

فصل 10: فرهنگ‌سازی و آموزش در حوزه پایداری

• آموزش کارکنان در زمینه سیاست‌ها و اقدامات سبز

• ایجاد فرهنگ صرفه‌جویی و رفتارهای پایدار در محل کار

• برنامه‌های انگیزشی برای تیم‌ها جهت کاهش مصرف منابع

• ارتباط و اطلاع‌رسانی دستاوردهای پایداری به مشتریان و جامعه

• نقش رهبری سازمانی در ترویج ارزش‌های محیط‌زیستی

فصل 11: آینده پایداری در مراکز داده

• روندهای نوظهور در طراحی مراکز داده کم‌مصرف

• نقش هوش مصنوعی، دیجیتال توئین و تحلیل داده در پایداری آینده

• سیاست‌های جهانی و مقررات زیست‌محیطی در دهه آینده

• مفهوم مراکز داده خودپایدار (Autonomous Sustainable Data Centres)

• راهکارهای گذار به مراکز داده کربن‌خنثی

بخش دهم: تاب‌آوری سازمانی (Organizational Resilience)

فصل 1: مفهوم تاب‌آوری سازمانی و اهمیت آن

• تعریف تاب‌آوری در مراکز داده و تمایز آن از بازیابی فنی

• اهمیت رویکرد سازمانی در مدیریت بحران

• ارزیابی سطح بلوغ تاب‌آوری (Resilience Maturity)

• ارتباط تاب‌آوری با بهره‌وری، SLA و رضایت مشتری

فصل 2: شناسایی تهدیدات و تحلیل ریسک

• دسته‌بندی تهدیدات فیزیکی، فنی، محیطی و انسانی

• ارزیابی آسیب‌پذیری زیرساخت و فرآیندها

• روش‌های تحلیل ریسک و ارزیابی اثرات احتمالی

• ارتباط تحلیل ریسک با برنامه‌های تداوم کسب‌وکار

فصل 3: تداوم کسب‌وکار (Business Continuity)

• مفهوم و اصول طراحی برنامه تداوم کسب‌وکار (BCP)

• هم‌راستاسازی BCP با اهداف سطح سرویس (SLA)

• طراحی ساختار پاسخگویی در شرایط بحران

• سناریوهای نمونه: قطع برق، خرابی زیرساخت، حملات سایبری

• فرآیند تصمیم‌گیری در لحظات بحرانی

فصل 4: تحلیل اثرات کسب‌وکار (Business Impact Analysis – BIA)

• هدف از اجرای BIA در مرکز داده

• شناسایی سرویس‌های حیاتی و وابستگی‌های کلیدی

• تعیین RTO (Recovery Time Objective) و RPO (Recovery Point Objective)

• ارزیابی اثرات مالی، عملیاتی و اعتباری اختلالات

• تدوین اولویت‌های بازیابی و تخصیص منابع

فصل 5: طراحی استراتژی‌های بازیابی (Recovery Strategies)

• انتخاب مدل‌های بازیابی: Active-Active، Active-Passive، Cold/Hot Site

• ارزیابی هزینه و ریسک برای هر مدل

• طراحی زیرساخت جایگزین و مسیرهای موازی انتقال داده

• برنامه‌ریزی ارتباطات اضطراری و اطلاع‌رسانی داخلی/خارجی

فصل 6: مدیریت منابع در بحران

• مدیریت نیروی انسانی در شرایط اضطراری

• نقش‌های کلیدی و جانشینی در ساختار تاب‌آوری

• مدیریت تجهیزات، قطعات یدکی و مواد مصرفی حیاتی

• تخصیص منابع انرژی، شبکه و خنک‌سازی در وضعیت بحرانی

فصل 7: برنامه‌ریزی و اجرای بازیابی از بحران (Disaster Recovery Planning)

• مراحل ایجاد و مستندسازی برنامه DRP

• هم‌راستاسازی DRP با BCP و سایر برنامه‌های سازمانی

• اجرای تست‌ها و شبیه‌سازی بحران‌ها

• بازبینی و بهبود مستمر برنامه‌ها

فصل 8: ارتباط تاب‌آوری با امنیت و زیرساخت فنی

• نقش امنیت فیزیکی و سایبری در افزایش تاب‌آوری

• حفاظت از داده‌ها و دسترسی‌ها در شرایط اختلال

• هماهنگی بین تیم‌های امنیت، عملیات و مدیریت بحران

• ارزیابی نقاط شکست در زنجیره تأمین و سرویس‌ها

فصل 9: پایش و ارزیابی عملکرد تاب‌آوری

• شاخص‌های کلیدی عملکرد (KPIs) برای سنجش تاب‌آوری

• ارزیابی آمادگی عملیاتی در دوره‌های زمانی مشخص

• ممیزی‌های داخلی و خارجی برای اطمینان از اثربخشی

• تحلیل نتایج تمرین‌ها و حوادث واقعی برای بهبود فرآیندها

فصل 10: فرهنگ تاب‌آوری و آموزش مستمر

• توسعه فرهنگ سازمانی مبتنی بر آمادگی و پاسخ سریع

• آموزش کارکنان درباره نقش‌ها و مسئولیت‌ها در بحران

• تمرین‌های شبیه‌سازی (Simulation & Table-top Exercises)

• ایجاد انگیزه و آگاهی در سطوح مختلف سازمان

فصل 11: بازنگری، مستندسازی و بهبود مستمر

• بازنگری دوره‌ای برنامه‌های تاب‌آوری و بازیابی

• ثبت رویدادها، دروس آموخته و اقدامات اصلاحی

• هم‌افزایی میان تیم‌های فنی، مدیریتی و امنیتی

• چرخه PDCA (Plan–Do–Check–Act) در بهبود تاب‌آوری

فصل 12: هماهنگی تاب‌آوری با چارچوب‌های استاندارد

• استانداردهای مرتبط مانند ISO 22301، ISO 27031، TIA-942 و NFPA

• هم‌ترازی با مقررات ملی و الزامات قانونی

• ممیزی انطباق و مستندسازی رسمی تاب‌آوری سازمانی

بخش یازدهم: حاکمیت، ریسک و انطباق (Governance, Risk & Compliance)

فصل ۱: چارچوب‌های حاکمیتی در مراکز داده

• مفهوم حاکمیت سازمانی و اهمیت آن در عملیات مراکز داده

• ساختارهای تصمیم‌گیری و تخصیص مسئولیت‌ها

• نقش مدیر مرکز داده در سیاست‌گذاری، نظارت و راهبری

• تدوین خط‌مشی‌های مدیریتی (Policy Frameworks)

• هم‌راستایی حاکمیت مرکز داده با اهداف تجاری سازمان

• ارتباط میان حاکمیت فناوری اطلاعات (IT Governance) و مدیریت تأسیسات

فصل ۲: استانداردها و چارچوب‌های بین‌المللی

• معرفی استانداردهای مرجع مانند ISO 27001، ISO 20000، ISO 22301، ISO 31000

• استانداردهای طراحی و عملیات مرکز داده مانند ANSI/TIA-942 و EN 50600

• اهمیت انطباق با قوانین ملی و منطقه‌ای (Compliance)

• نقش ممیزی‌ها و ارزیابی‌های دوره‌ای در حفظ انطباق

• مستندسازی فرآیندها و نگهداری سوابق برای ممیزی خارجی

فصل ۳: مدیریت ریسک در مراکز داده

• تعریف و طبقه‌بندی انواع ریسک (عملیاتی، فنی، زیست‌محیطی، انسانی، سایبری)

• فرآیند شناسایی ریسک‌ها و ارزیابی اثرات آن‌ها بر دسترس‌پذیری سرویس

• تحلیل احتمال و شدت ریسک (Likelihood & Impact)

• اولویت‌بندی ریسک‌ها بر اساس شاخص‌های بحرانی

• تعیین راهکارهای کاهش ریسک (Risk Mitigation Strategies)

• مدیریت ریسک‌های پیمانکاران و تأمین‌کنندگان

فصل ۴: کنترل داخلی و انطباق قانونی

• طراحی و اجرای کنترل‌های داخلی (Internal Controls)

• مدیریت دسترسی‌ها، مجوزها و فرآیندهای تغییر (Access & Change Control)

• انطباق با قوانین حفاظت داده (مانند GDPR یا مقررات ملی مشابه)

• نظارت بر عملکرد پیمانکاران از نظر رعایت الزامات قانونی

• گزارش‌دهی تخلفات و پیگیری اصلاحات (Audit Findings & Corrective Actions)

فصل ۵: مدیریت دارایی‌ها و قراردادها

• اصول شناسایی و طبقه‌بندی دارایی‌ها (Asset Identification & Classification)

• ثبت و پایش چرخه عمر تجهیزات (Asset Lifecycle Management)

• ارزیابی ارزش، استهلاک و جایگزینی دارایی‌ها

• مدیریت فروشندگان و تأمین‌کنندگان (Vendor & Supplier Management)

• ارزیابی عملکرد تأمین‌کنندگان و تمدید قراردادها بر اساس شاخص‌های عملکرد

فصل ۶: مدیریت تغییر و کنترل مستندات

• اهمیت فرآیند مدیریت تغییر در پایداری مرکز داده

• مراحل اجرای تغییرات و ثبت سوابق (Change Records)

• نقش کمیته تغییر (Change Advisory Board – CAB) در کنترل تصمیمات

• مستندسازی تغییرات و به‌روزرسانی نقشه‌ها و نمودارهای فنی

• نگهداری، آرشیو و کنترل نسخه‌های اسناد (Document Control)

فصل ۷: گزارش‌دهی، نظارت و ممیزی

• انواع گزارش‌های مدیریتی و عملیاتی (Operational / Compliance Reports)

• شاخص‌های کلیدی عملکرد (KPIs) برای پایش انطباق و ریسک

• روش‌های انجام ممیزی داخلی و خارجی

• ارزیابی مداوم اثربخشی کنترل‌ها (Continuous Improvement)

• نقش گزارش‌های دوره‌ای در تصمیم‌گیری مدیریتی

فصل ۸: فرهنگ انطباق و آگاهی سازمانی

• ایجاد فرهنگ سازمانی مبتنی بر مسئولیت‌پذیری و شفافیت

• آموزش کارکنان درباره اصول انطباق، ریسک و امنیت

• برنامه‌های آگاهی‌بخشی درباره قوانین و استانداردهای جاری

• تشویق گزارش‌دهی تخلفات (Whistleblowing) بدون ترس از توبیخ

• ادغام ارزش‌های اخلاقی در سیاست‌های سازمان

فصل ۹: ارتباط میان حاکمیت، ریسک و تداوم کسب‌وکار

• نقش GRC در تضمین پایداری عملیات مرکز داده

• هم‌افزایی میان مدیریت ریسک، برنامه‌های پشتیبان‌گیری و بازیابی

• یکپارچه‌سازی برنامه‌های GRC با فرآیندهای Disaster Recovery و Business Continuity

• ایجاد داشبوردهای مدیریتی برای نظارت بلادرنگ بر وضعیت ریسک و انطباق

فصل ۱۰: آینده حاکمیت و انطباق در مراکز داده

• تحولات نوین در مدیریت ریسک و انطباق دیجیتال

• تأثیر فناوری‌های نوین مانند هوش مصنوعی، اتوماسیون و تحلیل داده در GRC

• نقش گزارش‌گیری بلادرنگ و داشبوردهای هوشمند در تصمیم‌گیری

• آماده‌سازی برای ممیزی‌های مبتنی بر داده و استانداردهای نسل جدید

دوره CDFOM یک دوره جامع است که بیشتر از اینکه بر طراحی مرکز داده تمرکز کند، بر عملیات، نگهداری، مدیریت منابع و سازماندهی انسان‌ها و فرایندها در مراکز داده متمرکز است. با گذراندن این دوره، شرکت‌کنندگان باید توانمند شوند تا تیم عملیات مرکز داده را سازماندهی کنند، سطح سرویس را تعریف و مدیریت نمایند، ایمنی، امنیت، تأسیسات را به‌صورت اثربخش کنترل نمایند و بر پایداری، ریسک و انطباق نیز تمرکز کنند.