دانلود کتاب آموزشی Certified Data Center Facilities Operations Manager (CDFOM) جلد اول

سرفصل اصلیِ دوره Certified Data Centre Facilities Operations Manager (CDFOM®) را به زبان فارسی ارائه می‌دهم. این فهرست بر اساس مستندات رسمی دوره است و قابل استفاده به‌عنوان طرح کلی برای آموزش یا آمادگی برای گواهینامه می‌باشد.

بخش اول: مدیریت سطح سرویس (Service Level Management)

فصل 1: درک مفاهیم مدیریت سطح سرویس

• تعریف و اهمیت مدیریت سطح سرویس در مراکز داده

• نقش SLM در تضمین کیفیت و دسترس‌پذیری خدمات

• ارتباط SLM با سایر حوزه‌ها مانند ظرفیت، امنیت، پشتیبانی و عملیات

• اهداف کلیدی SLM در کاهش ریسک عملیاتی و بهبود رضایت مشتری

• مسئولیت‌های مدیر مرکز داده در چارچوب مدیریت سطح سرویس

فصل 2: تحلیل نیازها (Needs Analysis)

• شناسایی ذی‌نفعان اصلی و تعیین نیازهای کلیدی هر گروه

• جمع‌آوری داده‌های عملیاتی، فنی و تجاری برای تحلیل نیاز

• تبدیل نیازهای کاربر و سازمان به الزامات قابل اندازه‌گیری

• ارتباط تحلیل نیازها با طراحی SLA و ظرفیت زیرساخت

• مثال‌های عملی از تحلیل نیاز در پروژه‌های واقعی مراکز داده

فصل 3: ارزیابی ظرفیت و توان عملیاتی (Capability Assessment)

• بررسی وضعیت فعلی زیرساخت و منابع انسانی

• شناسایی نقاط قوت و ضعف در ارائه خدمات

• ارزیابی تطابق ظرفیت با نیازهای خدماتی موجود و آینده

• مدل‌سازی ریسک ناشی از کمبود ظرفیت یا مازاد منابع

• ارتباط میان ارزیابی ظرفیت و فرآیند Capacity Management

فصل 4: پورتفولیو و کاتالوگ سرویس (Service Portfolio & Service Catalogue)

• تعریف و تفاوت پورتفولیو و کاتالوگ سرویس

• ساختاردهی سرویس‌ها بر اساس نوع، اهمیت و سطح پشتیبانی

• روش‌های مستندسازی مشخصات هر سرویس

• به‌روزرسانی مداوم کاتالوگ سرویس و ارتباط آن با تغییرات زیرساخت

• استفاده از ابزارهای مدیریتی برای مدیریت کاتالوگ سرویس

فصل 5: قراردادهای سطح سرویس (Service Level Agreements – SLAs)

• اجزای کلیدی یک SLA استاندارد در مراکز داده

• تعیین شاخص‌های کلیدی عملکرد (KPIs) برای هر سرویس

• تعریف معیارهای عملکردی مانند دسترس‌پذیری، زمان پاسخ، زمان بازیابی

• فرآیند طراحی، مذاکره و تصویب SLA بین طرفین

• نقش SLA در ارتباط بین تیم فنی، مشتری و مدیریت

• بازبینی و به‌روزرسانی دوره‌ای SLA بر اساس تغییرات محیطی

فصل 6: اندازه‌گیری و پایش عملکرد خدمات (Availability & Performance Measurement)

• روش‌های سنجش دسترس‌پذیری (Availability) و قابلیت اطمینان (Reliability)

• استفاده از داده‌های مانیتورینگ برای تحلیل SLA

• مفهوم MTBF و MTTR در مراکز داده

• ابزارها و شاخص‌های عملیاتی برای اندازه‌گیری کیفیت سرویس

• تحلیل روندها و الگوهای عملکردی برای تصمیم‌گیری مدیریتی

فصل 7: گزارش‌دهی خدمات (Service Reporting)

• طراحی ساختار گزارش‌های خدماتی (روزانه، هفتگی، ماهانه)

• شاخص‌های کلیدی در گزارش‌های مدیریتی و عملیاتی

• نحوه ارائه گزارش‌ها به مدیریت ارشد و مشتریان

• تحلیل گزارش‌ها برای شناسایی الگوهای خرابی یا ضعف عملکرد

• ارتباط بین گزارش‌دهی و فرآیند بهبود خدمات (SIP)

فصل 8: فرآیند رسیدگی به شکایات و رضایت مشتری (Complaint Handling & Customer Satisfaction)

• اصول مدیریت شکایات در مراکز داده

• مراحل ثبت، بررسی و پاسخ‌گویی به شکایات

• استفاده از بازخورد مشتریان برای اصلاح SLA و فرایندها

• سنجش رضایت مشتری از طریق شاخص‌های CSAT و NPS

• نقش ارتباطات مؤثر در افزایش اعتماد مشتری

فصل 9: فرآیند بهبود خدمات (Service Improvement Process – SIP)

• تعریف SIP و جایگاه آن در چرخه عمر سرویس

• شناسایی نواحی بهبود از طریق داده‌های عملیاتی و بازخورد مشتریان

• طراحی و اجرای برنامه‌های بهبود مستمر

• اولویت‌بندی پروژه‌های بهبود بر اساس تأثیر و هزینه

• ارزیابی نتایج اقدامات اصلاحی و اندازه‌گیری پیشرفت

فصل 10: هم‌راستایی مدیریت سطح سرویس با استانداردها و چارچوب‌های بین‌المللی

• تطبیق SLM با ITIL، ISO/IEC 20000 و TIA-942

• الزامات مستندسازی در چارچوب‌های استاندارد

• اهمیت ممیزی و بازبینی دوره‌ای SLM در انطباق با استانداردها

• نقش مدیر عملیات در حفظ هم‌خوانی با معیارهای جهانی

فصل 11: نقش فناوری در مدیریت سطح سرویس

• استفاده از سیستم‌های مانیتورینگ هوشمند و داشبوردهای مدیریتی

• نقش نرم‌افزارهای ITSM در مدیریت SLA و گزارش‌دهی

• خودکارسازی پایش و هشدارهای SLA

• آینده مدیریت سطح سرویس در مراکز داده مبتنی بر هوش مصنوعی و یادگیری ماشین

بخش دوم: سازمان مرکز داده (The Data Centre Organization)

فصل 1: ساختار و معماری سازمانی مرکز داده

• معرفی ساختارهای سازمانی رایج در مراکز داده (سلسله‌مراتبی، ماتریسی، ترکیبی)

• تعریف نقش‌ها و جایگاه‌ها در ساختار مرکز داده

• ارتباط میان مدیریت فنی، عملیاتی، و پشتیبانی

• تفکیک وظایف میان تیم‌های Facilities، IT، و Network

• اهمیت وضوح در خطوط گزارش‌دهی (Reporting Lines)

• تعیین سطوح تصمیم‌گیری و اختیارات هر نقش

فصل 2: نقش‌ها و مسئولیت‌های کلیدی در مرکز داده

• مدیر عملیات مرکز داده (Data Centre Operations Manager)

• مدیر تأسیسات و زیرساخت (Facilities Manager)

• مدیر نگهداری و سرویس‌ها (Maintenance Manager)

• مسئول امنیت فیزیکی (Security Coordinator)

• مسئول ایمنی و انطباق (Safety & Compliance Officer)

• تکنسین‌ها و اپراتورهای شیفت (Shift Technicians / Operators)

• نقش‌ها و مسئولیت‌های ناظران، پیمانکاران و تأمین‌کنندگان

• ارتباط میان نقش‌ها در شرایط عادی و اضطراری

فصل 3: سیاست‌ها و رویه‌های سازمانی

• تدوین سیاست‌های سازمانی مرتبط با عملیات مرکز داده

• رویه‌های عملیاتی استاندارد (Standard Operating Procedures – SOPs)

• رویه‌های اضطراری (Emergency Operating Procedures – EOPs)

• اهمیت مستندسازی فرآیندها و چرخه بازبینی دوره‌ای آن‌ها

• ایجاد فرهنگ رعایت استانداردهای عملیاتی و ایمنی

• ارتباط بین مستندسازی، انطباق و ممیزی داخلی

فصل 4: مدیریت شیفت‌ها و برنامه‌ریزی کاری

• اصول طراحی شیفت برای مراکز داده 24×7

• الگوهای شیفت‌کاری (8 ساعته، 12 ساعته، چرخشی)

• محاسبه ظرفیت نیروی انسانی موردنیاز

• انتقال اطلاعات بین شیفت‌ها (Shift Handover Procedures)

• طراحی چک‌لیست‌های شیفت برای کنترل وظایف

• روش‌های کاهش خستگی و افزایش تمرکز در شیفت‌های شبانه

• استفاده از ابزارهای دیجیتال برای برنامه‌ریزی شیفت‌ها

فصل 5: ماتریس مهارت‌ها (Skills Matrix) و صلاحیت‌ها

• تعریف مفهوم Skills Matrix و اهمیت آن در مدیریت منابع انسانی مرکز داده

• شناسایی مهارت‌های فنی، عملیاتی، و مدیریتی موردنیاز

• ارزیابی سطح مهارت کارکنان (Competency Assessment)

• طراحی مسیر توسعه شغلی و آموزشی بر اساس ماتریس مهارت‌ها

• پیاده‌سازی برنامه‌های بازآموزی و گواهینامه‌های تخصصی

• هم‌ترازی مهارت‌ها با استانداردهای صنعتی مانند TIA-942 و ISO 27001

فصل 6: ارزیابی عملکرد و بازخورد سازمانی

• شاخص‌های کلیدی عملکرد (KPIs) برای تیم عملیات مرکز داده

• ارزیابی کیفی و کمی عملکرد افراد و تیم‌ها

• فرایند بازخورد دوطرفه میان مدیریت و کارکنان

• بررسی دوره‌ای بهره‌وری و رضایت شغلی

• ارتباط ارزیابی عملکرد با آموزش، ارتقاء و پاداش‌ها

• مستندسازی عملکرد و ارتباط آن با حسابرسی داخلی

فصل 7: برنامه‌ریزی جانشینی و توسعه منابع انسانی

• مفهوم Succession Planning در مراکز داده

• شناسایی نقش‌های حیاتی و وابسته به افراد کلیدی

• تدوین برنامه جایگزینی برای نقش‌های بحرانی

• استراتژی‌های آموزش نیروهای پشتیبان (Backup Personnel)

• ایجاد تیم‌های چندمهارتی برای پایداری عملکرد

• اهمیت حفظ دانش فنی درون‌سازمانی (Knowledge Retention)

فصل 8: ارتباطات داخلی و هماهنگی تیمی

• طراحی کانال‌های ارتباطی رسمی و غیررسمی در مرکز داده

• مدیریت ارتباط میان تیم‌های IT، شبکه و تأسیسات

• نقش جلسات هماهنگی روزانه (Daily Operations Meetings)

• گزارش‌دهی رویدادها و تغییرات به‌صورت ساختاریافته

• فرهنگ همکاری بین واحدی برای افزایش کارایی

• مدیریت تعارضات سازمانی در محیط‌های پرتنش

فصل 9: فرهنگ سازمانی و رهبری در مرکز داده

• ایجاد فرهنگ پاسخگویی و شفافیت در تصمیم‌گیری

• نقش رهبری در محیط‌های با دسترس‌پذیری بالا (High Availability)

• انگیزش و حفظ نیروهای متخصص در محیط‌های بحرانی

• توسعه فرهنگ پیشگیری به‌جای واکنش (Proactive Culture)

• ایجاد احساس مالکیت (Ownership) در تیم عملیات

• انطباق رهبری با استانداردهای اخلاقی و ایمنی

فصل 10: مدیریت تغییرات سازمانی

• درک تأثیر تغییرات در ساختار و عملیات مرکز داده

• اجرای فرآیند رسمی مدیریت تغییر (Change Management)

• ارزیابی ریسک تغییرات انسانی و عملیاتی

• مشارکت تیم‌ها در تغییرات فنی یا مدیریتی

• آموزش و اطلاع‌رسانی در دوره‌های گذار سازمانی

• مستندسازی نتایج و درس‌آموخته‌های تغییرات

بخش سوم: ایمنی و الزامات قانونی (Managing Safety & Statutory Requirements)

فصل 1: اصول کلی ایمنی در مراکز داده

• مفهوم ایمنی و سلامت شغلی در محیط‌های حساس مانند مراکز داده

• اهمیت ایمنی در پایداری عملیات و حفاظت از دارایی‌های فیزیکی و انسانی

• نقش مدیر عملیات در ایجاد فرهنگ ایمنی پایدار

• تفاوت میان ایمنی فردی، ایمنی محیطی و ایمنی سیستماتیک

فصل 2: سیاست‌ها و استانداردهای ایمنی

• تدوین و پیاده‌سازی سیاست‌های رسمی ایمنی (Safety Policies)

• الزامات بین‌المللی و استانداردهای مرتبط مانند ISO 45001 و NFPA

• بررسی قوانین و مقررات محلی مرتبط با ایمنی تأسیسات

• نحوه ارزیابی انطباق مرکز داده با الزامات قانونی و ممیزی‌های ایمنی

فصل 3: ارزیابی ریسک‌های ایمنی

• شناسایی خطرات محتمل در محیط مرکز داده (الکتریکی، حرارتی، مکانیکی و شیمیایی)

• ارزیابی شدت و احتمال وقوع ریسک‌ها

• تعیین اولویت‌های اصلاحی و برنامه‌ریزی برای کاهش ریسک‌ها

• ابزارها و روش‌های مستندسازی و پیگیری ریسک‌ها

فصل 4: تجهیزات حفاظت فردی (PPE) و آموزش کارکنان

• معرفی انواع تجهیزات حفاظت فردی مورد نیاز در مراکز داده

• استانداردهای انتخاب، استفاده و نگهداری از PPE

• آموزش‌های ایمنی عمومی و تخصصی برای کارکنان، پیمانکاران و بازدیدکنندگان

• طراحی و اجرای برنامه‌های دوره‌ای آموزش و بازآموزی ایمنی

فصل 5: کنترل دسترسی و مجوز کار (Permit to Work)

• تعریف مفهوم Permit to Work و اهمیت آن در جلوگیری از حوادث

• انواع مجوزهای کاری در مرکز داده (برق، مکانیک، شبکه و عملیات بحرانی)

• فرآیند صدور، نظارت و بایگانی مجوزها

• مسئولیت‌ها و الزامات قانونی پیمانکاران و کارکنان در اجرای کارها

فصل 6: سیستم‌های قفل و تگ‌گذاری (Lock-out / Tag-out)

• مفهوم جداسازی ایمن تجهیزات پیش از انجام تعمیرات

• مراحل اجرای فرایند LOTO در محیط‌های عملیاتی حساس

• نحوه مستندسازی و کنترل دسترسی در حالت قفل‌گذاری

• مدیریت تخلفات و پیگیری حوادث مرتبط با رعایت نکردن LOTO

فصل 7: آمادگی در برابر وضعیت‌های اضطراری

• طراحی و اجرای طرح واکنش اضطراری (Emergency Response Plan)

• انواع سناریوهای اضطراری در مراکز داده (آتش‌سوزی، برق‌گرفتگی، نشت آب، حرارت بالا، گاز یا دود)

• تیم‌های واکنش سریع (ERT) و نقش آن‌ها در کنترل بحران

• تجهیزات امداد و خروج اضطراری، سیستم‌های هشداردهنده و دستورالعمل‌های تخلیه

فصل 8: ایمنی آتش‌سوزی و سیستم‌های اطفا

• اصول پیشگیری از آتش‌سوزی در مراکز داده

• سیستم‌های کشف و هشدار حریق (Smoke Detection / Fire Alarm)

• سیستم‌های اطفای خودکار (مانند FM-200، Novec 1230، CO₂)

• نگهداری و تست دوره‌ای سیستم‌های اطفا

• مستندسازی حوادث آتش‌سوزی و بررسی علل وقوع

فصل 9: گزارش‌گیری و تحلیل حوادث

• تعریف حادثه، شبه‌حادثه و رخداد ایمنی

• فرآیند ثبت و گزارش‌دهی حوادث ایمنی در مرکز داده

• روش‌های تحلیل علت ریشه‌ای (Root Cause Analysis)

• اقدامات اصلاحی و پیشگیرانه برای جلوگیری از تکرار حوادث

فصل 10: ممیزی‌ها و بازرسی‌های ایمنی

• طراحی برنامه ممیزی داخلی ایمنی (Internal Safety Audit)

• بازرسی‌های دوره‌ای تجهیزات حیاتی و سیستم‌های اضطراری

• ممیزی‌های خارجی و تعامل با مراجع قانونی یا شرکت‌های بازرسی

• مستندسازی یافته‌ها و پیگیری اقدامات اصلاحی

فصل 11: الزامات قانونی و انطباق مقررات

• بررسی الزامات حقوقی مرتبط با ایمنی شغلی در کشور محل فعالیت

• مسئولیت‌های قانونی مدیر مرکز داده در قبال کارکنان و پیمانکاران

• مستندسازی انطباق و گزارش‌دهی به نهادهای نظارتی

• روش‌های تضمین انطباق مداوم از طریق بازبینی و ارزیابی دوره‌ای

فصل 12: فرهنگ ایمنی و بهبود مستمر

• ایجاد فرهنگ ایمنی در میان کارکنان و مدیران

• روش‌های انگیزش و پاداش برای رفتارهای ایمن

• ارتباط مؤثر بین مدیریت و تیم‌های عملیاتی در زمینه ایمنی

• اجرای چرخه بهبود مستمر (Plan–Do–Check–Act) در سیستم ایمنی مرکز داده

بخش چهارم: امنیت فیزیکی مرکز داده (Managing Physical Security)

فصل 1: اصول و مفاهیم امنیت فیزیکی

• تعریف امنیت فیزیکی در محیط مرکز داده

• اهداف و لایه‌های امنیت فیزیکی (Perimeter, Building, Room, Rack)

• تهدیدات رایج فیزیکی: سرقت، خرابکاری، آتش‌سوزی، بلایای طبیعی، نفوذ انسانی

• مدل‌های امنیتی چندلایه (Defense in Depth)

• ارتباط امنیت فیزیکی با امنیت منطقی (Cyber-Physical Integration)

فصل 2: سیاست‌ها و راهبردهای امنیتی مرکز داده

• تدوین سیاست‌های امنیت فیزیکی سازمانی

• تعیین سطح دسترسی بر اساس نقش‌ها (Role-Based Access Control – RBAC)

• فرآیند بازبینی و به‌روزرسانی سیاست‌ها

• تعریف مسئولیت‌ها و نقش‌های امنیتی در تیم عملیات

• ارتباط سیاست‌های امنیتی با الزامات استانداردها (ISO 27001, TIA-942, EN 50600)

فصل 3: طراحی لایه‌های حفاظتی

• طراحی ناحیه پیرامونی (Perimeter Protection): دیوارها، حصارها، نورپردازی امنیتی

• سیستم‌های کنترل ورود و خروج (Access Control Systems)

• سیستم‌های تشخیص نفوذ و هشدار (Intrusion Detection / Alarm Systems)

• سیستم‌های نظارت تصویری (CCTV, Video Analytics, Recording Policies)

• مناطق کنترل‌شده: اتاق تجهیزات، رک‌ها، مسیرهای کابل و سقف کاذب

• استفاده از قفل‌های مکانیکی، الکترونیکی و بیومتریک

فصل 4: کنترل دسترسی و احراز هویت

• سیاست‌های صدور و مدیریت کارت‌های دسترسی

• سطوح دسترسی کاربران، پیمانکاران و بازدیدکنندگان

• ترکیب روش‌های چندمرحله‌ای (Multi-Factor Authentication)

• ثبت ورود و خروج (Access Logs) و بازبینی دوره‌ای دسترسی‌ها

• کنترل دسترسی در زمان‌های اضطراری

• سیاست‌های محدودسازی همراه داشتن دستگاه‌ها یا تجهیزات شخصی

فصل 5: مدیریت پیمانکاران و بازدیدکنندگان

• سیاست ورود پیمانکاران و افراد خارجی

• فرایند صدور مجوز کار (Permit-to-Work)

• نظارت بر فعالیت پیمانکاران در محل

• همراهی بازدیدکنندگان و ثبت سوابق حضور

• ارزیابی سوابق امنیتی پیمانکاران و تأمین‌کنندگان

فصل 6: آگاهی و آموزش امنیتی کارکنان

• آموزش اصول امنیت فیزیکی به کارکنان مرکز داده

• برنامه‌های آگاهی امنیتی (Security Awareness Programs)

• گزارش‌دهی رفتارهای مشکوک و فرهنگ امنیتی در سازمان

• مدیریت رفتار انسانی به‌عنوان نقطه آسیب‌پذیر در امنیت فیزیکی

فصل 7: واکنش و مدیریت رویدادهای امنیتی

• فرآیند شناسایی و اعلام رویداد امنیتی (Incident Detection and Reporting)

• مستندسازی و تحلیل رویدادها (Incident Documentation and Analysis)

• اقدامات فوری در هنگام وقوع حادثه (Immediate Response)

• ارزیابی خسارت و بازیابی عملیات (Damage Assessment and Recovery)

• جلسات مرور پس از حادثه (Post-Incident Review)

فصل 8: نگهداری و بازبینی سیستم‌های امنیتی

• بازرسی دوره‌ای سیستم‌های حفاظتی و تجهیزات امنیتی

• نگهداری نرم‌افزارها و پایگاه‌داده‌های سیستم‌های کنترل دسترسی

• کالیبراسیون حسگرها، دوربین‌ها و سیستم‌های هشدار

• آزمون‌های دوره‌ای برای اطمینان از عملکرد صحیح سیستم‌ها

• گزارش‌گیری و مستندسازی تغییرات و فعالیت‌های نگهداری

فصل 9: ممیزی، ارزیابی و انطباق امنیتی

• ممیزی‌های داخلی و خارجی امنیت فیزیکی

• ارزیابی عملکرد تجهیزات و رویه‌ها در برابر استانداردهای بین‌المللی

• بررسی نقاط ضعف و ارائه طرح بهبود (Corrective Actions)

• یکپارچه‌سازی نتایج ممیزی در سیستم مدیریت کل مرکز داده (DCIM/GRC)

• ارتباط امنیت فیزیکی با الزامات قانونی و قراردادهای سطح سرویس

فصل 10: برنامه‌ریزی بهبود مستمر امنیت فیزیکی

• تعریف شاخص‌های کلیدی عملکرد امنیت فیزیکی (KPIs)

• ارزیابی اثربخشی سیاست‌ها و فناوری‌های امنیتی

• تحلیل هزینه–فایده اقدامات امنیتی (Cost-Benefit Analysis)

• به‌کارگیری فناوری‌های نوین: بیومتریک پیشرفته، هوش مصنوعی در نظارت تصویری، و سیستم‌های مدیریت هوشمند تهدید

• تدوین نقشه راه ارتقای امنیت فیزیکی در چرخه عمر مرکز داده

بخش پنجم: مدیریت تأسیسات (Facilities Management)

فصل 1: مبانی و اصول مدیریت تأسیسات

• تعریف و هدف مدیریت تأسیسات در مراکز داده

• نقش و اهمیت واحد Facilities در پایداری عملیات

• تفاوت بین Facility Operations و IT Operations

• اجزای اصلی تأسیسات فیزیکی (برق، سرمایش، ساختار فیزیکی، امنیت و پشتیبانی)

• ارتباط بین طراحی، بهره‌برداری و نگهداری در چرخه عمر مرکز داده

فصل 2: سیاست‌ها و فرآیندهای نگهداری (Maintenance Policies & Procedures)

• تدوین خط‌مشی‌ها و فرآیندهای نگهداری برای زیرسیستم‌های حیاتی

• انواع برنامه‌های نگهداری و کاربرد آن‌ها در مرکز داده

  • نگهداری پیشگیرانه (Preventive Maintenance)

  • نگهداری پیش‌بینانه (Predictive Maintenance)

  • نگهداری مبتنی بر شرایط (Condition-Based Maintenance)

  • نگهداری اصلاحی (Corrective Maintenance)

• تعریف بازه‌های زمانی و برنامه‌ریزی نگهداری منظم

• اهمیت ثبت، گزارش و تحلیل داده‌های نگهداری

فصل 3: برنامه‌ریزی و زمان‌بندی تعمیر و نگهداری

• اصول برنامه‌ریزی نگهداری در سیستم‌های حیاتی

• استفاده از نرم‌افزارهای CMMS (Computerized Maintenance Management System)

• تخصیص منابع انسانی، ابزار و قطعات برای هر فعالیت

• ایجاد تقویم نگهداری سالانه برای تجهیزات بحرانی

• پایش و به‌روزرسانی برنامه‌ها بر اساس نتایج واقعی

فصل 4: مدیریت قراردادها و پیمانکاران

• اصول انتخاب پیمانکاران تخصصی برای نگهداری تجهیزات

• ساختار قراردادهای نگهداری (SLA، KPI، مدت و محدوده خدمات)

• بررسی ضمانت‌نامه‌ها، گارانتی و شرایط تمدید خدمات

• مدیریت عملکرد پیمانکاران و ارزیابی دوره‌ای آن‌ها

• فرایندهای هماهنگی میان تیم داخلی و تأمین‌کنندگان خارجی

فصل 5: مدیریت قطعات یدکی و انبار (Spare Parts & Inventory Management)

• شناسایی قطعات بحرانی و ضروری در مرکز داده

• تدوین لیست قطعات یدکی (Critical Spare List)

• سیاست‌های انبارداری، ذخیره‌سازی و گردش قطعات

• کنترل موجودی، ثبت ورود و خروج و زمان انقضا

• استراتژی تأمین فوری قطعات در شرایط اضطراری

فصل 6: تضمین کیفیت و کنترل فرایند نگهداری

• کنترل کیفیت فعالیت‌های نگهداری و تعمیرات

• ممیزی داخلی و خارجی عملکرد تیم Facilities

• ایجاد شاخص‌های کلیدی عملکرد (KPIs)

• روش‌های پایش بهره‌وری تجهیزات (MTBF, MTTR)

• تحلیل ریشه‌ای خرابی‌ها (Root Cause Analysis – RCA)

• مستندسازی نتایج و بهبود مستمر فرآیندها

فصل 7: کنترل محیطی و پایش زیرساخت‌ها

• اهمیت کنترل دما، رطوبت و جریان هوا در تأسیسات

• مانیتورینگ مصرف انرژی و کارایی تجهیزات (PUE, DCiE)

• پیشگیری از آلودگی و گرد و غبار در محیط دیتاسنتر

• کنترل نشت آب، آتش‌سوزی و سایر خطرات فیزیکی

• تنظیم برنامه‌های نظافت و سرویس محیطی

فصل 8: ایمنی تجهیزات و مدیریت ریسک‌های عملیاتی

• شناسایی نقاط آسیب‌پذیر در زیرساخت تأسیسات

• اجرای بازرسی‌های دوره‌ای ایمنی

• اقدامات پیشگیرانه در برابر خرابی‌های سیستم برق و سرمایش

• هماهنگی بین تیم‌های عملیات، ایمنی و امنیت

• برنامه‌ریزی تداوم عملکرد تجهیزات حیاتی در شرایط بحرانی

فصل 9: مستندسازی و گزارش‌دهی فنی

• اهمیت ثبت سوابق تمامی فعالیت‌های نگهداری

• ساختار و استانداردهای فرم‌های بازرسی و تعمیر

• گزارش‌گیری دوره‌ای از وضعیت تجهیزات و عملکرد تیم‌ها

• مدیریت نسخه‌های اسناد فنی و نقشه‌های تأسیساتی

• استفاده از گزارش‌ها برای تصمیم‌گیری مدیریتی و بهبود بهره‌وری

فصل 10: بهینه‌سازی و نوآوری در مدیریت تأسیسات

• معرفی فناوری‌های نوین در مدیریت زیرساخت (IoT، سنسورها، اتوماسیون)

• ارزیابی اقتصادی پروژه‌های نگهداری و ارتقاء سیستم‌ها

• تحلیل هزینه-فایده برای تصمیم‌گیری در جایگزینی تجهیزات

• پیاده‌سازی فرهنگ بهبود مستمر در تیم Facilities

• همسویی با استانداردهای بین‌المللی مانند ISO 41001 و EN 50600