دانلود کتاب آموزشی CSX یا ConfigServer eXploit Scanner جلد اول

فصل 1. معرفی کلی ConfigServer eXploit Scanner (CSX)

• تعریف CSX و تصویر کلی از نقش آن در امنیت سرورهای لینوکسی.

• تاریخچه کوتاه و مسیر تکاملی ابزار در اکوسیستم ConfigServer.

• مروری بر اجزای اصلی و نما (UI/CLI) که کاربر با آنها سروکار دارد.

فصل 2. آرکیتکتوری و اجزای فنی CSX

• لایه‌های عملکردی: اسکنر فایل، موتور قوانین (rule engine)، قرنطینه و گزارش‌ساز.

• نحوه تعامل CSX با وب‌سرورها، فایل‌سیستم و کنترل پنل‌هایی مثل cPanel/WHM.

• ساختار لاگ‌ها و محل ذخیره‌سازی نمونه‌ها و قرنطینه.

فصل 3. قابلیت‌ها و ویژگی‌های کلیدی

• انواع اسکن (real-time/upload hooks, scheduled, on-demand) و امکانات گزارش‌دهی.

• قواعد تشخیص (signature/regex-based)، هشداردهی و مکانیزم قرنطینه.

• امکانات یکپارچه‌سازی با افزونه‌های WHM و تعامل با CSF و ابزارهای لاگ‌سنتریک.

فصل 4. سناریوهای کاربردی و موارد استفاده

• شناسایی backdoorها و web-shellها در محیط‌های میزبانی اشتراکی.

• محافظت از حساب‌های مشتریان وردپرس و CMSها در برابر فایل‌های آلوده.

• استفاده در عملیات پاسخ به حادثه (IR) و جمع‌آوری شواهد اولیه.

فصل 5. مزایا نسبت به سایر ابزارهای امنیتی

• مقایسه کاربردی با آنتی‌ویروس‌، IDS/IPS و سایر اسکنرهای وب‌محور از منظر دقت و کاربری در محیط میزبانی.

• نقاط قوت در محیط‌های cPanel/WHM و ادغام‌پذیری با ابزارهای مدیریت سرور.

• محدودیت‌ها و مواردی که CSX به‌تنهایی پوشش نمی‌دهد.

فصل 6. سیاست‌ها و قوانین تشخیص (Rule Management)

• انواع قوانین: پیش‌فرض، به‌روزرسانی‌شده و قوانین محلی/سفارشی.

• فلسفه طراحی قوانین به‌منظور کاهش false-positive و نحوه نگهداری آنها.

• مفهوم استثناءها (whitelisting) و مدیریت استثناء‌ها برای محیط‌های واقعی.

فصل 7. سنجش اثربخشی و شاخص‌های عملکردی

• شاخص‌های کلیدی: نرخ تشخیص، نرخ false-positive، زمان واکنش و زمان اسکن کامل.

• روش‌های اندازه‌گیری کارایی و ارزیابی تاثیر اسکن‌ها بر بار سرور.

• تهیه گزارش مدیریتی برای اثبات ارزش ابزار در سازمان.

فصل 8. چارچوب‌های پیاده‌سازی و معماری استقرار

• مدل‌های استقرار: تک‌سرور، خوشه‌ای و در کنار سامانه‌های لاگ مرکزی.

• نیازمندی‌های شبکه‌ای و دسترسی (ports, permissions) برای عملکرد صحیح.

• نکات طراحی برای محیط‌های میزبانی اشتراکی و VPS/Cloud.

فصل 9. ملاحظات امنیتی و تطابق با استانداردها

• الزامات امنیتی در برخورد با فایل‌های قرنطینه و شواهد قانونی.

• نکات مربوط به حفاظت از اطلاعات حساس در گزارش‌ها و قرنطینه.

• تطابق با چارچوب‌ها و استانداردهای سازمانی در زمینه نگهداری لاگ و شواهد.

فصل 10. محدودیت‌ها و نکات تصمیم‌گیری برای خرید/استقرار

• محدودیت‌های عملکردی و عملیاتی که باید قبل از انتخاب CSX سنجیده شود.

• ارزیابی هزینه-فایده در مقابل ابزارهای دیگر و سنجش نیازمندی کسب‌وکار.

• معیارهای انتخاب نسخه، لایسنس و سیاست‌های نگهداری.

فصل 1. برنامه‌ریزی پیش‌نصب و ارزیابی نیازمندی‌ها

• تعیین اهداف نصب (محیط آزمایشی vs محیط تولید)

• شناسایی دامنه‌های پوشش‌دهی و تعداد اکانت‌های میزبانی که باید اسکن شوند

• طراحی سیاست‌های نگهداری، قرنطینه و اطلاع‌رسانی قبل از شروع نصب

فصل 2. پیش‌نیازهای سخت‌افزاری و نرم‌افزاری

• حداقل و پیشنهادی منابع سرور (CPU, RAM, Disk) متناسب با حجم سایت‌ها

• نسخه‌های سازگار سیستم‌عامل‌های لینوکس و نیازمندی‌های کتابخانه‌ای عمومی

• بررسی ناسازگاری‌های شناخته‌شده با بسته‌های دیگر یا نسخه‌های خاص سرویس‌ها

فصل 3. پشتیبان‌گیری و تهیه نقطه بازگشتی (Backup & Snapshot)

• برنامه پشتیبان‌گیری از فایل‌ها و تنظیمات کنونی قبل از نصب

• ایجاد Snapshot یا Image از سرور برای امکان بازگشت سریع در صورت بروز مشکل

• نحوه نگهداری بکاپ‌ها و سیاست حذف نسخه‌های قدیمی

فصل 4. آماده‌سازی محیط سرور

• بررسی و تنظیم دسترسی‌های مدیریتی مورد نیاز برای نصب

• بازبینی تنظیمات فایروال و پورت‌های موردنیاز برای ارتباط CSX و WHM

• بررسی فضای قرنطینه پیش‌بینی‌شده و مکان نگهداری لاگ‌ها

فصل 5. دانلود، اعتبارسنجی و آماده‌سازی بسته نصب

• منابع رسمی دانلود و روش‌های تأیید اصالت بسته (امضاء/Checksum)

• ذخیره و آرشیو بسته نصب برای استفاده‌های بعدی یا تست‌های آفلاین

• برنامه‌ریزی برای به‌روزرسانی خودکار یا دستی بسته‌ها

فصل 6. اجرای فرایند نصب (ملاحظات ایمنی و ترتیب مراحل)

• ترتیب منطقی گام‌های نصب برای کاهش ریسک در محیط‌های تولید

• نکات ایمنی هنگام نصب (اجتناب از نصب مستقیم روی سرورهای حیاتی بدون تست)

• ثبت دقیق تغییرات و مستندسازی مراحل نصب برای بازبینی بعدی

فصل 7. پیکربندی اولیه پس از نصب

• تنظیمات عمومی شامل محل قرنطینه، ایمیل‌های هشدار و سطح لاگینگ

• تعیین سیاست زمان‌بندی اسکن‌های پایه (توصیه برای محیط آزمایشی در ابتدا)

• اعمال استثناءهای پایه برای جلوگیری از false-positive شناخته‌شده

فصل 8. ادغام با WHM/cPanel و پنل‌های مدیریتی

• فعال‌سازی پلاگین CSX در محیط WHM و چگونگی نمایش خروجی‌ها در پنل

• ملاحظات مربوط به دسترسی کاربران پنل و نقش‌های مدیریتی در CSX

• نکات نمایش نتایج برای مشتریان (چه اطلاعاتی به کاربران نشان داده شود)

فصل 9. تنظیم مکانیزم قرنطینه، اعلان‌ها و واکنش خودکار

• نحوه تعریف فولدر قرنطینه و نگهداری شواهد (hash، metadata)

• تنظیم کانال‌های اطلاع‌رسانی (ایمیل، webhook، syslog) و سطوح اهمیت

• سیاست‌های واکنش خودکار (قرنطینه، حذف موقت، اجرای اسکریپت واکنش)

فصل 10. تست اعتبار نصب و اجرای اسکن‌های آزمایشی

• تعریف سناریوهای تست (فایل‌های نمونه، فایل‌های مشکوک شبیه‌سازی‌شده)

• بررسی نتایج اولیه اسکن و تنظیم پارامترها برای کاهش false-positive

• نحوه ثبت و بررسی لاگ‌های تست برای اطمینان از عملکرد صحیح

فصل 11. تنظیمات امنیتی مرتبط و تعامل با سیستم‌های حفاظتی دیگر

• ملاحظات SELinux / AppArmor و نیاز به تنظیمات خاص در توزیع‌های مختلف

• هماهنگی با دیگر ابزارهای امنیتی سرور (AV، IDS/IPS) برای جلوگیری از تداخل

• سیاست‌گذاری برای اجرای اسکن‌های سنگین در زمان‌های کم‌بار سرور

فصل 12. استراتژی‌های نگهداری پس از نصب و نحوه به‌روزرسانی

• نحوه برنامه‌ریزی آپدیت قوانین و دیتابیس‌های تشخیص بدافزار

• پاکسازی منظم قرنطینه و مدیریت فضای ذخیره‌سازی

• سیاست‌های نگهداری دوره‌ای برای بررسی سلامت سرویس

فصل 13. برنامه بازگشت از نصب (Rollback) و حذف امن CSX

• طراحی مسیرهای بازگشت در صورت بروز مشکل پس از نصب یا به‌روزرسانی

• مراحل حذف نرم‌افزار به‌صورت ایمن و پاک‌سازی لاگ‌ها/قرنطینه در صورت نیاز

• نگهداری سوابق برای تحلیل بعد از بازگشت

فصل 14. مشاهده لاگ‌ها و ابزارهای عیب‌یابی مرتبط با نصب

• فهرست لاگ‌های مهم مرتبط با راه‌اندازی و محل نگهداری آن‌ها

• چک‌لیست اولیه برای تشخیص مشکلات راه‌اندازی و تداخل سرویس‌ها

• روش‌های گردآوری اطلاعات برای ارسال به پشتیبانی یا تیم فنی

فصل 15. مشکلات رایج در نصب و نحوه پیشگیری

• فهرست خطاها و رفتارهای متداول در زمان نصب و دلیل‌های محتمل آنها

• نکات پیشگیرانه برای کاهش وقوع خطا (نسخه‌سازی، تست در محیط ایزوله)

• سناریوهای خاص (نصب در سرورهای با محدودیت فضای دیسک، سرورهای با فایروال سختگیر)

فصل 1. مروری بر ساختار پیکربندی CSX

• آشنایی با اجزای پیکربندی (قوانین، پروفایل‌ها، استثناءها، قرنطینه)

• تشریح نحوه‌ی بارگذاری و اعمال تنظیمات در محیط اجرا

• توصیه‌هایی برای سازماندهی فایل‌های پیکربندی و مستندسازی تغییرات

فصل 2. طراحی سیاست اسکن و زمان‌بندی (Scan Policies & Scheduling)

• تعریف انواع اسکن (Full, Quick, On-demand، On-upload)

• تعیین فرکانس و زمان‌بندی اسکن‌ها برای محیط‌های تولیدی

• تدوین سیاست‌هایی برای اسکنِ پوشه‌های حساس و اولویت‌بندی آن‌ها

فصل 3. مدیریت قوانین شناسایی (Rules & Signatures)

• انواع قوانین (الگوهای regex، امضای فایل، قواعد مبتنی بر رفتار)

• روش‌های دسته‌بندی و نام‌گذاری قوانین برای نگهداری آسان

• مدیریت نسخه و اعتبارسنجی قوانین قبل از انتشار در محیط زنده

فصل 4. فهرست سفید، فهرست سیاه و استثناءها (Whitelists / Blacklists / Exclusions)

• تعیین فایل‌ها، مسیرها و الگوهایی که باید نادیده گرفته شوند

• سیاست‌های امن اضافه کردن به فهرست سفید برای کاهش false-positive

• مدیریت لیست آدرس‌ها یا الگوهای مخرب در فهرست سیاه

فصل 5. تنظیمات قرنطینه و مدیریت نمونه‌ها (Quarantine Management)

• سیاست‌های نگهداری فایل‌های قرنطینه‌شده و مدت زمان ذخیره‌سازی

• نحوه‌ی دسته‌بندی و برچسب‌گذاری نمونه‌ها برای بررسی بعدی

• فرآیندهای دسترسی، بازیابی یا حذف نمونه‌های قرنطینه

فصل 6. سفارشی‌سازی هشدارها و اعلان‌ها (Alerts & Notifications)

• انواع اعلان‌ها (ایمیل، webhook، syslog، SNMP) و سیاست ارسال آن‌ها

• تعیین سطح اطلاع‌رسانی بر اساس شدت تهدید

• الگوهای متن اعلان برای تیم‌های فنی و مدیریت

فصل 7. اقدامات خودکار هنگام کشف تهدید (Automated Response)

• تعریف روال‌های واکنش خودکار (قرنطینه، تغییر مجوز، اطلاع‌رسانی)

• طراحی playbookهای واکنش و سلسله‌مراتب اجرا

• نکات ایمنی برای جلوگیری از واکنش‌های مخرب یا اشتباه

فصل 8. یکپارچه‌سازی با سایر سامانه‌ها (Integrations & Hooks)

• نقاط اتصال برای CSF، سیستم‌های SIEM، و سامانه‌های لاگ‌سنتریک

• پیکربندی وبهوک‌ها و اسکریپت‌های فراخوانی‌شونده هنگام رویدادها

• مدیریت مجوزها و نحوه‌ی محافظت از ارتباطات میان‌سامانه‌ای

فصل 9. تنظیمات عملکرد و بهینه‌سازی اسکن (Performance Tuning)

• انتخاب بازه‌های اسکن incremental vs full برای کاهش بار

• تعیین محدودیت منابع برای پردازه‌های اسکن (CPU, I/O)

• تقسیم‌بندی اسکن‌ها و زمان‌بندی برای جلوگیری از تداخل با پیک کاری سرور

فصل 10. مانیتورینگ وضعیت پیکربندی و اعتبارسنجی (Config Monitoring & Validation)

• روش‌های آزمایش تنظیمات جدید در محیط staging قبل از انتشار

• بررسی خودکار و دستی صحت قواعد و استثناءها

• تهیه گزارش‌های تست و چک‌لیست پیش از فعال‌سازی تغییرات

فصل 11. مدیریت لاگ‌ها و میزان ثبت (Logging & Verbosity)

• تعیین سطح لاگ‌برداری (Error, Warning, Info, Debug) و تاثیر آن بر حجم لاگ

• مسیرها و سیاست‌های آرشیو و نگهداری لاگ‌ها

• روش‌های ارسال لاگ به سامانه‌های مرکزشده برای تحلیل بلندمدت

فصل 12. امنیت پیکربندی و دسترسی‌ها (Config Security & Access Control)

• مدیریت کاربران ادمین و تفکیک نقش‌ها برای تغییر پیکربندی

• حفاظت از فایل‌های تنظیمات و بکاپ‌گیری امن از پیکربندی

• سیاست‌های لاگ‌سین و بررسی تغییرات پیکربندی (audit trail)

فصل 13. به‌روزرسانی قوانین و محتوا (Rules & Content Updates)

• سیاست دریافت و اعمال آپدیت‌های رسمی قوانین و امضاها

• تست بروزرسانی‌ها در محیط کنترل‌شده و بازگشت (rollback) در صورت مشکل

• زمان‌بندی و مکانیزم اطلاع‌رسانی درباره‌ی به‌روزرسانی‌ها

فصل 14. مستندسازی و الگوهای پیکربندی (Templates & Documentation)

• تولید الگوهای پیکربندی برای انواع محیط‌ها (shared hosting, VPS, dedicated)

• نگهداری چک‌لیست‌ها و راهنمای تغییرات برای تیم فنی

• آموزش و انتقال دانش برای اپراتورها و پشتیبان‌ها

فصل 1. مروری بر اهداف اسکن و تحلیل

• هدف‌های اصلی اسکن فایل: کشف بدافزار، Backdoor، اسکریپت‌های اکسپلویت و فایل‌های مشکوک

• تمایز بین تشخیص، قرنطینه و حذف

• جایگاه اسکنر در زنجیره دفاعی سرور (Prevention, Detection, Response)

فصل 2. انواع اسکن‌ها و کاربرد هر کدام

• اسکن on-demand (دستی) برای بررسی موردی

• اسکن زمان‌بندی‌شده (Scheduled) برای نگهداری منظم

• اسکن on-upload / real-time برای جلوگیری از آپلود فایل آلوده

• اسکن عمیق (Deep Scan) نسبت به اسکن سطحی (Quick Scan) و کاربرد هر یک

فصل 3. پوشش‌دهی اسکن — تعیین دامنه و اولویت‌ها

• تعیین مسیرها و دایرکتوری‌های حساس (public_html, tmp, uploads)

• اولویت‌بندی حساب‌ها/سایت‌ها بر اساس ریسک و ترافیک

• سیاست استثناها و whitelist/blacklist برای جلوگیری از false-positive زیاد

فصل 4. تکنیک‌های تشخیص — Signature vs Heuristics vs Behavior

• تشخیص مبتنی بر امضا (Signature-based) و اهمیت به‌روزرسانی دیتابیس‌ها

• تشخیص مبتنی بر قواعد (Heuristic/Rule-based) برای الگوهای مشکوک

• تشخیص مبتنی بر رفتار (Behavioral) و شناسایی فعالیت‌های زمان اجرا

• ترکیب روش‌ها برای افزایش دقت تشخیص

فصل 5. شناسایی انواع فایل‌های مخرب و الگوهای رایج

• اسکریپت‌های PHP مخرب و الگوهای متداول (obfuscation، eval، base64)

• فایل‌های JavaScript و تزریق‌های کلاینتی (XSS payloads)

• شل‌های وب (web shells)، backdoors و uploaderها

• باینری‌های ELF و PE ساده و نشانه‌های آسیب‌دیدگی

فصل 6. تحلیل استاتیک فایل‌ها (Static Analysis)

• بررسی متادیتا، هِدر و امضاهای فایل

• استخراج و بررسی توکن‌ها و الگوهای متنی مشکوک

• تشخیص obfuscation و فشرده‌سازی کد

• تطابق با پایگاه‌داده امضاها و rule-setهای شناخته‌شده

فصل 7. تحلیل دینامیک و رفتارگرایانه (Dynamic Analysis)

• شبیه‌سازی اجرای کد در محیط ایزوله برای مشاهده رفتار

• پایش تماس‌های شبکه‌ای، فایل‌آی/او و فراخوانی توابع حساس

• شناسایی ارتباط با سرورهای فرمان و کنترل (C2) و فعالیت‌های مخرب پس از اجرا

فصل 8. مدیریت و استراتژی قرنطینه (Quarantine)

• اهداف قرنطینه: ایزولاسیون فایل، حفظ شواهد، بررسی ایمن

• سیاست‌های قرنطینه خودکار در برابر قرنطینه دستی

• مدت نگهداری، برچسب‌گذاری و متادیتا برای فایل‌های قرنطینه‌شده

فصل 9. تشخیص False Positive و False Negative

• دلایل ایجاد False Positive و روش‌های کاهش آن

• روند تایید و رفع خطاهای شناسایی‌شده

• متریک‌ها و معیارهای سنجش دقت اسکنر

فصل 10. فرایند تریاژ و اولویت‌بندی حوادث کشف‌شده

• قدم‌های تریاژ: شناسایی، دسته‌بندی، ارزیابی شدت و تعیین اولویت

• معیارهای شدت حادثه (impact, exploitability, exposure)

• تعیین اقدامات فوری (block, quarantine, notify) و مراحل بعدی

فصل 11. تحلیل فورنزیک فایل‌ها و مستندسازی شواهد

• جمع‌آوری هَش‌ها، تایم‌استمپ و متادیتا برای هر نمونه

• ثبت لاگ‌ها، نمونه فایل و سوابق تجزیه و تحلیل برای مرجع حقوقی یا پشتیبانی

• نگهداری chain-of-custody برای نمونه‌های حساس

فصل 12. گزارش‌دهی نتایج اسکن و استخراج شاخص‌های تهدید (IoCs)

• ساختار یک گزارش فنی: خلاصه، یافته‌ها، شاخص‌ها، توصیه‌ها

• استخراج IoCها: آدرس‌های URL، دامنه‌ها، IPها، hashهای فایل

• ارسال و یکپارچه‌سازی IoCها با SIEM یا ابزارهای اشتراک تهدید

فصل 13. پاسخ و پاک‌سازی (Remediation)

• گزینه‌های پاک‌سازی: حذف، جایگزینی با نسخه سالم، بازنویسی فایل

• ارزیابی ریسک اقدامات پاک‌سازی (احتمال از بین بردن قابلیت‌های مشروع)

• بازبینی و سنجش اثربخشی پس از اقدام اصلاحی

فصل 14. اتوماسیون تحلیل و استفاده از Playbookها

• طراحی playbookهای واکنش برای سناریوهای متداول (web shell، backdoor، uploaders)

• خودکارسازی مراحل قرنطینه، اعلان و استخراج گزارش

• نگهداری و بازنگری دوره‌ای Playbookها برای هماهنگی با تهدیدات جدید