دانلود کتاب آموزشی راه‌اندازی SIP Trunk با استفاده از روتر سیسکو بر روی سانترال‌های پاناسونیک جلد اول

راه‌اندازی SIP Trunk با استفاده از روتر سیسکو بر روی سانترال‌های پاناسونیک، نیازمند دانش تخصصی در زمینه شبکه، پروتکل‌های ارتباطی و سیستم‌های تلفنی است. در دوره آموزشی مربوطه، سرفصل‌ها به گونه‌ای طراحی می‌شوند که تمام مراحل راه‌اندازی و پیکربندی به‌صورت عملی آموزش داده شوند. سرفصل پیشنهادی دوره عبارت‌اند از:

بخش 1. معرفی مفاهیم اولیه

فصل 1. آشنایی با SIP Trunk

• تعریف و مفهوم SIP Trunk
• مزایای استفاده از SIP Trunk نسبت به خطوط PSTN
• بررسی نقش SIP Trunk در سیستم‌های تلفنی VoIP
• کاربردهای تجاری و سازمانی SIP Trunk

فصل 2. تفاوت SIP Trunk و خطوط تلفنی سنتی (PSTN)

• مقایسه ساختار SIP Trunk با PSTN
• هزینه‌ها و مقایسه اقتصادی
• مقایسه کیفیت تماس در SIP Trunk و PSTN
• قابلیت مقیاس‌پذیری در SIP Trunk

فصل 3. معرفی تجهیزات مورد نیاز

• تجهیزات سخت‌افزاری:
  • روتر سیسکو (مدل‌های مناسب)
  • سانترال‌های پاناسونیک (مدل‌های کاربردی مانند KX-NS و KX-TDE)
  • Gateway‌های VoIP
• تجهیزات نرم‌افزاری:
  • Cisco IOS
  • Panasonic Maintenance Console
• تجهیزات جانبی:
  • تلفن‌های IP
  • سوئیچ‌های شبکه با پشتیبانی از PoE
  • کابل‌های CAT6 و تجهیزات شبکه

فصل 4. اصول پروتکل SIP

• تعریف SIP و نقش آن در سیستم‌های VoIP
• اجزای اصلی پروتکل SIP:
  • SIP URI
  • SIP Methods (مانند INVITE، ACK، BYE)
  • پیام‌های SIP (مانند 200 OK، 404 Not Found)
• نحوه ارتباط SIP با سایر پروتکل‌ها مانند RTP
• ساختار Session و نقش آن در مدیریت تماس‌ها

فصل 5. معماری VoIP

• تعریف VoIP (Voice over IP)
• اجزای معماری VoIP:
  • PBX (Private Branch Exchange)
  • Gateway
  • Session Border Controller (SBC)
• نقش SIP Trunk در معماری VoIP
• پروتکل‌های رایج در VoIP:
  • SIP
  • H.323
  • RTP و RTCP

فصل 6. مزایای استفاده از SIP Trunk در شبکه‌های تلفنی

• کاهش هزینه‌ها
• افزایش انعطاف‌پذیری
• کیفیت بالای تماس‌ها (در صورت بهینه‌سازی شبکه)
• امکان ادغام با سیستم‌های CRM و نرم‌افزارهای ارتباطی

2. آشنایی با تجهیزات و نرم‌افزارها

فصل 1. معرفی مدل‌های روترهای سیسکو مناسب برای راه‌اندازی SIP Trunk

• روترهای سری Cisco ISR (Integrated Services Routers):
  • Cisco ISR 4000 Series (مانند 4331، 4351)
  • Cisco ISR 1000 Series (مانند 1921، 1941)
• بررسی قابلیت‌های SIP در این مدل‌ها.
• انتخاب مدل مناسب بر اساس تعداد تماس‌ها (Concurrent Calls).

فصل 2. بررسی انواع سانترال‌های پاناسونیک

• معرفی و مقایسه سانترال‌های پاناسونیک:
  • KX-TDE Series:
    • ویژگی‌ها و قابلیت‌های SIP داخلی.
  • KX-NS Series:
    • پشتیبانی از SIP Trunk.
    • پورت‌های IP و خطوط دیجیتال.
  • KX-TES Series:
    • بررسی قابلیت‌های آن و محدودیت‌های استفاده در شبکه‌های VoIP.
• انتخاب سانترال مناسب بر اساس نیاز سازمان.

فصل 3. ابزارهای نرم‌افزاری برای پیکربندی و مدیریت

1. Cisco IOS (برای پیکربندی روتر سیسکو):
   • آشنایی با محیط CLI (Command Line Interface) سیسکو.
   • دستورات پایه‌ای مرتبط با SIP.
   • پیکربندی NAT، QoS و Dial-Peer.
2. Panasonic Maintenance Console (برای پیکربندی سانترال پاناسونیک):
   • نصب و تنظیم اولیه نرم‌افزار.
   • اتصال به سانترال و مدیریت داخلی‌ها.
   • تنظیم SIP Trunk در محیط گرافیکی نرم‌افزار.
3. Wireshark:
   • استفاده برای مانیتورینگ و تحلیل ترافیک SIP.
   • بررسی SIP Packets برای عیب‌یابی تماس‌ها.
4. Putty یا SSH Clients:
   • اتصال به روتر سیسکو برای انجام تنظیمات.

فصل 4. تجهیزات جانبی برای راه‌اندازی شبکه VoIP

• Gatewayهای VoIP:
  • معرفی برندهای معروف مانند Grandstream و Cisco SPA.
  • بررسی قابلیت‌های آن‌ها برای تبدیل خطوط آنالوگ به SIP.
• Switch‌ها:
  • بررسی مدل‌های سیسکو که از VLAN برای جداسازی ترافیک صوتی و داده‌ای پشتیبانی می‌کنند.
• تلفن‌های VoIP:
  • بررسی مدل‌های تلفن‌های IP از برندهای مانند Cisco، Yealink، Grandstream.
  • پیکربندی داخلی‌ها روی تلفن‌های IP.
• Power Over Ethernet (PoE) Switch:
  • مزایای استفاده از PoE برای تغذیه تلفن‌های VoIP.

فصل 5. بررسی استانداردهای SIP و VoIP

• آشنایی با استانداردهای SIP:
  • RFC 3261 (پروتکل پایه SIP).
  • کدک‌های صوتی:
    • G.711
    • G.729
    • Opus
  • پروتکل‌های مکمل:
    • RTP (Real-Time Transport Protocol) برای انتقال صدا.
    • SDP (Session Description Protocol) برای برقراری تماس.
• بررسی تفاوت‌های H.323 و SIP.

فصل 6. شبیه‌سازی و تست تجهیزات و نرم‌افزارها

• معرفی نرم‌افزارهای شبیه‌سازی:
  • Packet Tracer (برای شبکه‌های سیسکو).
  • 3CX Phone System (برای شبیه‌سازی تماس‌ها و تست SIP).
• شبیه‌سازی یک سناریوی ساده SIP Trunk.
• تست تماس‌های ورودی و خروجی در محیط شبیه‌سازی.

بخش 3. تنظیمات اولیه شبکه

فصل 1. آشنایی با طراحی شبکه VoIP

• تعریف شبکه VoIP و کاربرد آن در ارتباطات سازمانی.
• تفاوت‌های شبکه VoIP با شبکه‌های داده سنتی.
• معرفی اجزای اصلی یک شبکه VoIP:
  • روتر.
  • سوئیچ.
  • Gateway.
  • سرور SIP.
  • IP Phone‌ها و سانترال.
• معماری SIP Trunk و جایگاه آن در شبکه.

فصل 2. پیکربندی آدرس‌های IP

• تنظیم آدرس IP برای روتر سیسکو:
  • استفاده از دستورات مربوطه در Cisco IOS.
  • تنظیم آدرس Gateway و Subnet Mask.
• تنظیم آدرس IP برای سانترال پاناسونیک:
  • پیکربندی از طریق نرم‌افزار Panasonic Maintenance Console.
  • انتخاب آدرس‌های IP برای جلوگیری از تداخل در شبکه.
• تنظیمات DNS:
  • معرفی DNS Server‌ها برای رفع مشکلات ارتباطی.
  • استفاده از DNS داخلی یا خارجی.

فصل 3. تنظیم VLAN برای جداسازی ترافیک صوت و داده

• معرفی مفهوم VLAN (Virtual LAN) و مزایای آن.
• ایجاد VLAN برای ترافیک صوتی و داده.
• پیکربندی VLAN روی سوئیچ‌ها:
  • استفاده از دستورات مناسب (در سوئیچ‌های سیسکو).
• اختصاص VLAN صوتی به دستگاه‌های VoIP و سانترال.

فصل 4. پیکربندی DHCP برای دستگاه‌های VoIP

• فعال‌سازی DHCP روی روتر سیسکو.
• تنظیم Pool‌های DHCP برای دستگاه‌های صوتی و داده.
• پیکربندی گزینه‌های SIP در DHCP (Option 66/150).
• آزمایش تخصیص آدرس IP به دستگاه‌ها.

فصل 5. بررسی و بهینه‌سازی کیفیت سرویس (QoS)

• تعریف QoS و اهمیت آن در شبکه‌های VoIP.
• پیکربندی QoS روی روتر سیسکو:
  • ایجاد Class-Map‌ها برای ترافیک صوتی.
  • تنظیم Priority Queueing برای ترافیک VoIP.
• بررسی DSCP Marking برای اولویت‌بندی بسته‌های صوتی.
• آزمایش عملکرد QoS با ابزارهای نظارتی.

فصل 6. پیکربندی NAT و فایروال

• تعریف NAT و نقش آن در ارتباطات SIP.
• تنظیم Static NAT و PAT برای SIP Trunk.
• مدیریت SIP ALG (Application Layer Gateway) در روترها.
• ایجاد ACL (Access Control List) برای محدود کردن دسترسی.

فصل 7. مانیتورینگ و تست شبکه

• ابزارهای مورد استفاده برای مانیتورینگ شبکه:
  • Wireshark (آنالیز بسته‌های SIP).
  • Ping و Traceroute برای بررسی اتصال.
• بررسی تاخیر (Latency) و جیتر (Jitter) در تماس‌های VoIP.
• تست پهنای باند شبکه برای تماس‌های همزمان.

فصل 8. پیکربندی NTP (Network Time Protocol)

• تنظیم ساعت شبکه برای همگام‌سازی بین تجهیزات VoIP.
• پیکربندی NTP روی روتر و سانترال.
• بررسی صحت تنظیمات زمانی.

فصل 9. نکات امنیتی اولیه در تنظیمات شبکه

• استفاده از VLAN‌های ایزوله برای جلوگیری از دسترسی غیرمجاز.
• محدود کردن دسترسی به روتر و سانترال از طریق IP مشخص.
• فعال‌سازی Logging برای شناسایی تهدیدات احتمالی.

بخش 4. تنظیمات روتر سیسکو

فصل 1. پیکربندی اولیه روتر

• اختصاص IP Address به اینترفیس‌های روتر.
• تنظیم Default Gateway و Static Routes.
• فعال‌سازی NTP (Network Time Protocol) برای هماهنگ کردن زمان.
• بررسی دسترسی به شبکه داخلی و اینترنت با Ping.

فصل 2. تنظیمات NAT و Port Forwarding

• راه‌اندازی NAT Overload (PAT) برای ترجمه آدرس‌ها.
• پیکربندی Static NAT یا Port Forwarding برای انتقال ترافیک SIP و RTP.
• تنظیم قوانین ACL برای ترافیک مجاز SIP و RTP.

فصل 3. فعال‌سازی SIP در روتر

• فعال‌سازی پروتکل SIP-UA (SIP User Agent).
• تعریف SIP Server و تنظیمات ثبت (Registration).
• تنظیم Transport Layer (TCP/UDP) برای پروتکل SIP.

فصل 4. پیکربندی Dial-Peer

• تعریف Voice Dial-Peer برای تماس‌های خروجی:
  • تنظیم Destination Pattern.
  • اختصاص Session Target (مانند آدرس IP سانترال یا SIP Server).
• تعریف Voice Dial-Peer برای تماس‌های ورودی.
• تنظیم Prefix و Strip Digits برای شماره‌گیری.

فصل 5. تنظیمات Trunk و Route Pattern

• پیکربندی SIP Trunk با مشخص کردن IP مقصد (مثلاً IP سانترال).
• تعریف Route Pattern برای مسیریابی تماس‌های خروجی.
• اتصال Dial-Peerها به Trunk برای مدیریت مسیر تماس‌ها.

فصل 6. تنظیمات Codec و RTP

• انتخاب Codecs مناسب (مانند G.711 یا G.729).
• فعال‌سازی RTP Payload Type.
• مدیریت DTMF Relay (In-Band و Out-of-Band).
• تنظیم Packet Size و Jitter Buffer برای بهبود کیفیت تماس.

فصل 7. تنظیمات پیشرفته SIP

• مدیریت SIP Header (مانند From و To).
• تنظیم Keep-Alive برای اتصال مداوم SIP Trunk.
• مدیریت SIP Options Ping برای مانیتورینگ وضعیت SIP Trunk.

فصل 8. امنیت SIP

• محدود کردن دسترسی به SIP Trunk با Access Control List (ACL).
• فعال‌سازی TLS (Transport Layer Security) برای امنیت SIP.
• تنظیم SIP ALG (Application Layer Gateway) برای سازگاری NAT.

فصل 9. تست و عیب‌یابی SIP Trunk

• اجرای دستورات زیر برای بررسی وضعیت SIP:
  • show sip-ua status
  • debug ccsip messages
  • show dial-peer voice summary
• بررسی کیفیت تماس با Ping و Traceroute.
• عیب‌یابی مشکلات مربوط به NAT، Registration و Packet Loss.

فصل 10. مانیتورینگ و بهینه‌سازی

• فعال‌سازی Syslog برای مانیتورینگ رویدادها.
• استفاده از SNMP برای مانیتورینگ ترافیک و عملکرد SIP Trunk.
• تحلیل ترافیک SIP و RTP با ابزارهایی مانند Wireshark.