دانلود کتاب آموزشی SOC Management & Operations جلد دوم

بخش 5: تشخیص تهدیدات و شکار تهدید (Threat Hunting)

فصل 1. مقدمه‌ای بر شکار تهدید (Threat Hunting)

• تعریف و اهمیت شکار تهدید در SOC

• تفاوت شکار تهدید با تشخیص سنتی تهدیدات

• جایگاه Threat Hunting در چرخه امنیت سایبری

فصل 2. تکنیک‌ها و روش‌های شکار تهدید

• شکار تهدید مبتنی بر شاخص‌های سازش (IoCs)

• شکار تهدید مبتنی بر رفتار (Behavioral Analysis)

• شکار تهدید مبتنی بر تهدیدات شناخته‌شده و ناشناخته (Known & Unknown Threats)

• استفاده از مدل‌های فرضیه‌سازی و اعتبارسنجی (Hypothesis-Driven Hunting)

فصل 3. ابزارها و فناوری‌های مورد استفاده در شکار تهدید

• SIEM و قابلیت‌های آن در شکار تهدید

• استفاده از Endpoint Detection and Response (EDR)

• Threat Intelligence Platforms و کاربرد آن‌ها

• ابزارهای متن‌باز و تجاری برای شکار تهدید

فصل 4. کاربرد MITRE ATT&CK در شکار تهدید

• مرور اجزای MITRE ATT&CK

• استفاده از ماتریس ATT&CK برای شناسایی تاکتیک‌ها و تکنیک‌های حمله

• طراحی سناریوهای شکار تهدید با استفاده از MITRE ATT&CK

فصل 5. تهدیدات داخلی (Insider Threats)

• تعریف و دسته‌بندی تهدیدات داخلی

• شناسایی رفتارهای مشکوک داخلی

• روش‌های مقابله و پیشگیری از تهدیدات داخلی

فصل 6. استفاده از داده‌های تهدید و تحلیل تهدید (Threat Intelligence)

• منابع مختلف تهدید (Open Source, Commercial, Internal)

• تحلیل و اعتبارسنجی داده‌های تهدید

• یکپارچه‌سازی تهدیدات با فرایندهای شکار تهدید

فصل 7. طراحی و اجرای سناریوهای شکار تهدید

• مراحل اجرای سناریوهای شکار تهدید

• نمونه‌های عملی شکار تهدید در سازمان‌های مختلف

• مستندسازی و گزارش‌دهی نتایج شکار تهدید

فصل 8. چالش‌ها و نکات مهم در شکار تهدید

• محدودیت‌های داده و دسترسی‌ها

• مدیریت حجم بالای داده‌ها و اولویت‌بندی تحلیل‌ها

• آموزش و تخصص لازم برای شکارچیان تهدید

• پیوستگی با دیگر تیم‌های امنیتی برای پاسخ به تهدیدات

فصل 9. خودکارسازی شکار تهدید با هوش مصنوعی و یادگیری ماشین

• معرفی کاربردهای AI/ML در تشخیص تهدیدات پیچیده

• ابزارها و راهکارهای خودکارسازی در شکار تهدید

• چالش‌ها و فرصت‌های استفاده از هوش مصنوعی در SOC

بخش 6: مدیریت بحران و پاسخ به رخدادها (Incident Response & Crisis Management)

فصل 1. تعریف و مفهوم مدیریت بحران در امنیت سایبری

• اهمیت مدیریت بحران و پاسخ به رخدادها در SOC
• چرخه زندگی پاسخ به رخداد (Incident Response Lifecycle)

  • آماده‌سازی (Preparation)

  • شناسایی (Identification)

  • مهار (Containment)

  • پاک‌سازی (Eradication)

  • بازیابی (Recovery)

  • بررسی پس از رخداد (Post-Incident Analysis)

فصل 2. انواع رخدادهای امنیتی

• نفوذهای شبکه‌ای

• بدافزار و باج‌افزار

• حملات داخلی (Insider Threats)

• تهدیدات فیزیکی و انسانی

فصل 3. شناسایی و طبقه‌بندی رخدادها

• ابزارها و تکنیک‌های شناسایی رخداد

• دسته‌بندی رخدادها بر اساس شدت و نوع

• تعیین اولویت پاسخ

فصل 4. برنامه‌ریزی و اجرای پاسخ سریع به حملات سایبری

• روش‌های مهار و ایزوله‌سازی سیستم‌های آسیب‌دیده

• همکاری با تیم‌های فنی برای محدودسازی اثرات حمله

• استفاده از اتوماسیون در واکنش اولیه (SOAR)

فصل 5. مستندسازی دقیق رخدادها

• روش‌های ثبت و ضبط اطلاعات مرتبط با رخداد

• استفاده از قالب‌ها و فرمت‌های استاندارد مستندسازی

• اهمیت مستندسازی برای تحلیل‌های بعدی و پیگیری قانونی

فصل 6. مدیریت ارتباطات در بحران

• تعامل با تیم‌های داخلی (مدیریت، فنی، حقوقی)

• ارتباط با تیم‌های خارجی (CERT، پلیس سایبری، قانون‌گذاران)

• مدیریت اطلاع‌رسانی عمومی و رسانه‌ها در مواقع بحران

فصل 7. بازیابی پس از حمله

• ارزیابی آسیب و بازسازی سیستم‌ها

• تضمین بازگشت به وضعیت عادی به صورت امن

• تست و اعتبارسنجی سیستم‌های بازسازی شده

فصل 8. چالش‌ها و نکات کلیدی در مدیریت بحران و پاسخ به رخدادها

• مدیریت فشار روانی تیم در زمان بحران

• هماهنگی بین بخش‌های مختلف سازمان

• حفظ امنیت داده‌ها و حفظ شواهد برای پیگیری قانونی

فصل 9. استانداردها و چارچوب‌های مرتبط با پاسخ به رخداد

• NIST SP 800-61

• ISO/IEC 27035

• چارچوب‌های بومی و منطقه‌ای

بخش 7: بهینه‌سازی عملکرد SOC و خودکارسازی فرآیندها

فصل 1. معرفی مدل بلوغ SOC (SOC Maturity Model)

• مراحل مختلف بلوغ SOC

• شاخص‌ها و معیارهای ارزیابی بلوغ

فصل 2. روش‌های ارتقا سطح بلوغ SOC

• بهبود فرآیندهای موجود

• آموزش و توسعه تیم

• به‌کارگیری فناوری‌های نوین

فصل 3. استفاده از هوش مصنوعی (AI) و یادگیری ماشین (Machine Learning) در SOC

• کاربردهای AI در تحلیل تهدیدات

• الگوریتم‌های یادگیری ماشین برای تشخیص الگوهای غیرمعمول

• چالش‌ها و محدودیت‌های به‌کارگیری AI در SOC

فصل 4. خودکارسازی فرآیندهای تحلیل و پاسخ به رخدادها با استفاده از SOAR

• معرفی و عملکرد SOAR

• طراحی Playbookهای خودکار پاسخ به تهدیدات

• ادغام SOAR با SIEM، EDR و سایر ابزارها

فصل 5. بهینه‌سازی جریان کاری (Workflow) در SOC

• بهبود مدیریت هشدارها (Alert Triage)

• کاهش زمان پاسخ به رخدادها

• مدیریت موثر اولویت‌بندی رخدادها

فصل 6. یکپارچه‌سازی SOC با دیگر سیستم‌های امنیتی

• ارتباط SOC با EDR، XDR و Threat Intelligence Platforms

• تبادل داده‌ها و هماهنگی بین سیستم‌ها

• مزایا و چالش‌های یکپارچه‌سازی

فصل 7. مانیتورینگ عملکرد خودکارسازی و گزارش‌گیری

• شاخص‌های کلیدی عملکرد (KPIs) برای فرآیندهای خودکار

• ارزیابی اثربخشی اتوماسیون

• گزارش‌گیری برای مدیریت و بهبود مستمر

بخش 8: مدیریت ریسک و انطباق با استانداردهای امنیتی

فصل 1. مقدمه‌ای بر مدیریت ریسک در SOC

• تعریف مدیریت ریسک در حوزه امنیت سایبری

• اهمیت مدیریت ریسک در عملیات SOC

• تفاوت بین ریسک، تهدید، آسیب‌پذیری و کنترل

فصل 2. چارچوب‌ها و استانداردهای امنیتی مرتبط با SOC

• معرفی استاندارد ISO 27001 و کاربرد آن در SOC

• چارچوب NIST Cybersecurity Framework (CSF)

• CIS Controls و ارتباط آن با SOC

• PCI DSS برای سازمان‌هایی که با داده‌های مالی سروکار دارند

• GDPR و الزامات حفاظت داده‌ها در SOC

فصل 3. فرآیند مدیریت ریسک در SOC

• شناسایی دارایی‌ها و نقاط آسیب‌پذیر

• تحلیل ریسک: ارزیابی احتمال و تأثیر تهدیدات

• اولویت‌بندی ریسک‌ها بر اساس شدت و احتمال وقوع

• انتخاب و پیاده‌سازی کنترل‌های امنیتی (کاهش، انتقال، اجتناب، پذیرش)

فصل 4. سیاست‌ها و رویه‌های امنیتی برای انطباق

• تدوین و اجرای سیاست‌های امنیتی متناسب با استانداردها

• مدیریت دسترسی‌ها و کنترل‌های هویتی بر اساس استانداردها

• آموزش و آگاهی‌رسانی به پرسنل در زمینه انطباق و ریسک

• روش‌های مستندسازی و نگهداری سوابق انطباق

فصل 5. ممیزی‌های امنیتی و تست کارایی SOC

• معرفی انواع ممیزی‌ها (داخلی، خارجی، خودارزیابی)

• روش‌های اجرای تست نفوذ و ارزیابی آسیب‌پذیری

• آزمون‌های آمادگی برای مواجهه با تهدیدات واقعی

• ارزیابی اثربخشی کنترل‌های امنیتی و بهبود مستمر

فصل 6. مدیریت گزارش‌دهی و داشبوردهای امنیتی

• طراحی داشبوردهای مدیریتی برای رصد ریسک‌ها و انطباق

• شاخص‌های کلیدی عملکرد (KPIs) مرتبط با مدیریت ریسک و انطباق

• تولید گزارش‌های منظم برای مدیریت ارشد و ذینفعان

• استفاده از ابزارهای تحلیل داده برای بهبود فرآیندهای انطباق

فصل 7. چالش‌ها و راهکارهای رایج در مدیریت ریسک و انطباق

• مواجهه با مقاومت سازمانی در اجرای استانداردها

• حفظ تعادل بین امنیت و عملکرد سازمان

• مدیریت تغییرات قانونی و استانداردهای به‌روز

• راهکارهای مدیریت بحران ناشی از عدم انطباق

فصل 8. آینده مدیریت ریسک و انطباق در SOC

• نقش فناوری‌های نوین (AI، Blockchain) در مدیریت ریسک

• خودکارسازی فرآیندهای انطباق و مدیریت ریسک

• روندهای جدید در قوانین و استانداردهای امنیتی

این دوره به شرکت‌کنندگان کمک می‌کند تا بتوانند یک SOC حرفه‌ای را مدیریت کنند، فرآیندهای امنیتی را بهینه‌سازی کنند و از تهدیدات سایبری به‌طور مؤثر جلوگیری کنند. همچنین، شامل تمرین‌های عملی، تحلیل حملات واقعی و پیاده‌سازی Playbookهای امنیتی خواهد بود.