دانلود کتاب آموزشی پیشرفته نصب و پیکربندی سرویس Systemd جلد اول

این دوره برای کسانی طراحی شده است که می‌خواهند به طور عمیق با سرویس مدیریت سیستم Systemd آشنا شوند و توانایی پیکربندی و مدیریت این سرویس را به صورت پیشرفته در سیستم‌های لینوکس بدست آورند. Systemd به عنوان یک سیستم init مدرن و ابزار مدیریت سرویس‌ها در بسیاری از توزیع‌های لینوکس، مانند Ubuntu, CentOS, Fedora, و Debian به کار می‌رود.

بخش 1. مقدمه‌ای بر Systemd

فصل 1. تاریخچه و نیاز به Systemd

• مروری بر تاریخچه سیستم‌های init در لینوکس
• معرفی مشکلات و محدودیت‌های SysVinit و Upstart
• دلایل توسعه Systemd و اهداف آن

فصل 2. مقایسه Systemd با سایر سیستم‌های init

• بررسی عملکرد SysVinit، Upstart و Systemd
• مقایسه سرعت راه‌اندازی (Boot Time)
• مقایسه مدیریت وابستگی‌های سرویس‌ها

فصل 3. معماری و طراحی Systemd

• ساختار کلی و نحوه عملکرد Systemd
• مفهوم Unit و اهمیت آن در Systemd
• نحوه مدیریت فرآیندها و سرویس‌ها توسط Systemd

فصل 4. ویژگی‌ها و مزایای Systemd

• مدیریت بهتر وابستگی‌ها (Dependency Management)
• بهینه‌سازی زمان بوت (Parallel Booting)
• مدیریت لاگ‌ها با journalctl
• پشتیبانی از Sockets و Timers
• کنترل سطح دسترسی و امنیت سرویس‌ها

فصل 5. معرفی اجزای اصلی Systemd

• Unit Files و انواع آن (Service, Socket, Target, Timer و …)
• Systemctl و دستورات پرکاربرد آن
• Journald برای مدیریت لاگ‌ها و رخدادهای سیستم
• Systemd-analyze برای تحلیل عملکرد و بهینه‌سازی

بخش 2. نصب و پیکربندی اولیه Systemd

فصل 1. آشنایی با نسخه‌های مختلف Systemd

• بررسی نسخه‌های مختلف Systemd در توزیع‌های لینوکس
• نحوه بررسی نسخه Systemd نصب‌شده با systemctl --version

فصل 2. نصب Systemd بر روی سیستم‌های مختلف

• بررسی پیش‌فرض بودن Systemd در توزیع‌های مختلف
• نصب Systemd در Debian و Ubuntu با apt
• نصب Systemd در CentOS, RHEL و Fedora با dnf یا yum
• نصب Systemd در Arch Linux با pacman
• فعال‌سازی Systemd در توزیع‌هایی که از آن به‌طور پیش‌فرض استفاده نمی‌کنند

فصل 3. فعال‌سازی و غیرفعال کردن Systemd به عنوان سیستم init

• نحوه تغییر سیستم init به Systemd در سیستم‌هایی که از SysVinit یا Upstart استفاده می‌کنند
• بررسی فرآیند جایگزینی init در سیستم‌های لینوکس

فصل 4. پیکربندی پیش‌فرض‌های Systemd

• تنظیمات پیش‌فرض Systemd در مسیر /etc/systemd/system.conf
• بررسی پارامترهای مهم مانند DefaultTimeoutStartSec، DefaultTimeoutStopSec و LogLevel
• تنظیم و تغییر مقدار لاگینگ برای نظارت بر عملکرد

فصل 5. مدیریت مسیرهای اصلی و فایل‌های پیکربندی Systemd

• بررسی ساختار فایل‌ها و دایرکتوری‌های مهم مانند:
  • /etc/systemd/ برای تنظیمات کاربر
  • /usr/lib/systemd/ برای unitهای پیش‌فرض
  • /var/log/journal/ برای نگهداری لاگ‌ها

فصل 6. تنظیمات اولیه و راه‌اندازی مجدد سیستم پس از نصب Systemd

• بررسی سرویس‌های پیش‌فرض فعال‌شده پس از نصب
• مدیریت boot targetهای اولیه مانند multi-user.target و graphical.target
• نحوه تست و عیب‌یابی مشکلات اولیه Systemd

بخش 3. مفاهیم Unit Files در Systemd

فصل 1. مقدمه‌ای بر Unit Files در Systemd

• تعریف و نقش Unit Files در مدیریت سرویس‌ها
• تفاوت Unit Files با اسکریپت‌های init در SysVinit و Upstart
• نحوه ذخیره و مکان‌های پیش‌فرض Unit Files در سیستم

فصل 2. انواع Unit Files در Systemd و کاربردهای آنها

• معرفی انواع یونیت‌ها و نقش آن‌ها در مدیریت سیستم
• بررسی انواع مهم:
  • Service Unit: مدیریت سرویس‌های پس‌زمینه
  • Socket Unit: مدیریت ارتباطات شبکه‌ای و IPC
  • Target Unit: گروه‌بندی و کنترل وابستگی‌ها
  • Device Unit: مدیریت دستگاه‌های سخت‌افزاری
  • Mount & Automount Unit: مدیریت نقاط اتصال فایل‌سیستم
  • Swap Unit: کنترل حافظه swap
  • Timer Unit: جایگزین cron برای زمان‌بندی وظایف
  • Path Unit: نظارت بر تغییرات فایل‌ها و دایرکتوری‌ها

فصل 3. ساختار و نحوه نوشتن Unit Files

• معرفی بخش‌های اصلی Unit Files:
  • [Unit] (تعریف کلی، وابستگی‌ها، توضیحات)
  • [Service] (تنظیمات مربوط به اجرای سرویس‌ها)
  • [Install] (پیکربندی اجرای خودکار و هدف‌های مربوطه)
• بررسی گزینه‌های کلیدی در [Unit] مانند:
  • Description, After, Before, Requires, Wants, Conflicts
• بررسی تنظیمات مهم در [Service] مانند:
  • ExecStart, ExecStop, Restart, RestartSec, Type, User, Group, Environment
• بررسی [Install] و تعیین WantedBy و Alias برای مدیریت اجرا

فصل 4. نحوه ایجاد و ویرایش Unit Files سفارشی

• ایجاد یک فایل سرویس ساده برای اجرای یک برنامه سفارشی
• استفاده از systemctl edit --full برای ویرایش یونیت‌ها
• ذخیره و بارگذاری مجدد Systemd پس از ایجاد تغییرات
• بررسی دستورات systemctl daemon-reload و systemctl restart

فصل 5. مدیریت Unit Files در Systemd

• نحوه فعال‌سازی و غیرفعال کردن Unit Files
• بررسی وضعیت سرویس‌ها با systemctl status
• نمایش اطلاعات یک Unit با systemctl show
• حذف یا غیرفعال کردن دائمی Unit Files

فصل 6. ایجاد Unit Files برای اجرای اسکریپت‌های Bash

• اجرای یک اسکریپت در زمان بوت با Systemd
• مثال عملی از اجرای یک اسکریپت برای نظارت بر سرویس‌ها

فصل 7. بررسی نمونه‌های واقعی از Unit Files در سرویس‌های معروف

• بررسی فایل‌های unit برای سرویس‌های Nginx, PostgreSQL, Docker
• تغییر و سفارشی‌سازی Unit Files برای تنظیمات خاص

بخش 4. مدیریت سرویس‌ها با Systemd

فصل 1. مدیریت پایه‌ای سرویس‌ها با Systemd

• مفهوم سرویس (Service) در Systemd و تفاوت آن با سایر Unitها
• بررسی ساختار فایل‌های Service Unit
• راه‌اندازی و توقف سرویس‌ها با دستورات systemctl start/stop
• بررسی وضعیت سرویس‌ها با systemctl status
• مشاهده فرآیندهای مرتبط با یک سرویس و اطلاعات آن

فصل 2. تنظیم سرویس‌ها برای اجرا در زمان بوت (Startup Management)

• بررسی تنظیمات پیش‌فرض اجرای سرویس‌ها در زمان بوت
• فعال‌سازی و غیرفعال کردن سرویس‌ها با systemctl enable/disable
• راه‌اندازی مجدد و بارگذاری مجدد سرویس‌ها با systemctl restart/reload
• تفاوت restart و reload و زمان استفاده از هرکدام
• اجرای دستی یک سرویس تنها یک بار بدون تغییر در بوت شدن با systemctl start

فصل 3. مدیریت وضعیت سرویس‌ها و وابستگی‌ها

• نمایش سرویس‌های فعال و غیرفعال با systemctl list-units --type=service
• بررسی وابستگی‌های سرویس‌ها با systemctl list-dependencies
• مشاهده ترتیب اجرای سرویس‌ها در زمان بوت با systemd-analyze blame
• نمایش وابستگی‌های بحرانی سیستم با systemd-analyze critical-chain
• استفاده از WantedBy و RequiredBy در فایل‌های unit برای تنظیم وابستگی‌ها

فصل 4. نظارت بر لاگ‌ها و رویدادهای Systemd

• معرفی journalctl و نحوه استفاده از آن برای نظارت بر لاگ‌ها
• مشاهده لاگ‌های یک سرویس خاص: journalctl -u <service>
• بررسی لاگ‌های اخیر یک سرویس و نمایش خروجی زنده: journalctl -u <service> -f
• نمایش فقط لاگ‌های خطا و هشدار برای یک سرویس: journalctl -p err -u <service>
• فیلتر کردن لاگ‌ها براساس بازه زمانی

فصل 5. بررسی عملکرد سرویس‌ها و تحلیل زمان بوت

• استفاده از systemd-analyze برای بررسی زمان بوت
• نمایش زمان تأخیر در اجرای سرویس‌ها و بهینه‌سازی آن
• تشخیص مشکلات تأخیر در بوت شدن سرویس‌ها با systemd-analyze blame
• بررسی سرویس‌هایی که باعث تأخیر در راه‌اندازی سیستم می‌شوند

فصل 6. مدیریت سرویس‌ها در صورت وقوع خطا

• بررسی Restart Policies و انواع آن (Restart=always, Restart=on-failure, Restart=on-abnormal)
• تعیین میزان تلاش برای راه‌اندازی مجدد سرویس پس از خطا (StartLimitBurst, StartLimitIntervalSec)
• بررسی علت از کار افتادن سرویس‌ها با systemctl status <service>
• عیب‌یابی و بررسی جزئیات بیشتر با journalctl و dmesg

فصل 7. ایجاد و سفارشی‌سازی سرویس‌ها

• ایجاد یک فایل Service Unit سفارشی در /etc/systemd/system/
• تعریف دستورات ExecStart, ExecStop, Restart, و WorkingDirectory
• افزودن پارامترهای امنیتی و محدودیت منابع برای سرویس
• اعمال تغییرات و بارگذاری مجدد تنظیمات با systemctl daemon-reload
• بررسی ساختار دقیق و نحوه‌ی نوشتن فایل‌های unit

فصل 8. استفاده از Systemd برای مدیریت سرویس‌های حیاتی

• بررسی سرویس‌های مهم سیستم و نحوه مدیریت آن‌ها
• نظارت بر سرویس‌های سیستمی مانند sshd, nginx, mysql, docker
• استفاده از systemd برای مدیریت سرویس‌های حیاتی در سرورهای تولیدی
• راهکارهای جلوگیری از قطع شدن سرویس‌های مهم و افزایش پایداری