دانلود کتاب آموزشی Yocto Project for Embedded Linux جلد دوم

[cdb_course_lessons title=”بخش 6. مدیریت بسته‌ها و لایه‌ها (Layers)”][cdb_course_lesson title=”فصل 1. مفهوم لایه‌ها در Yocto Project”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”تعریف لایه‌ها و نقش آنها در توسعه سیستم‌های لینوکس سفارشی” subtitle=”توضیحات کامل”]در توسعه سیستم‌های لینوکس سفارشی، لایه‌ها نقش مهمی در سازمان‌دهی، ماژولار بودن، امنیت و مدیریت پیکربندی سیستم دارند. درک معماری لایه‌ای لینوکس به شما امکان می‌دهد که یک سیستم پایدار، انعطاف‌پذیر و کارآمد طراحی کنید.

۱. لایه سخت‌افزار (Hardware Layer)

این لایه شامل تمام اجزای فیزیکی سیستم مانند پردازنده (CPU)، حافظه (RAM)، دستگاه‌های ذخیره‌سازی، شبکه، GPU و سایر سخت‌افزارها است. کرنل لینوکس برای ارتباط با این سخت‌افزارها از درایورهای مخصوص هر دستگاه استفاده می‌کند.

نقش این لایه:

• فراهم‌کردن سخت‌افزار موردنیاز برای اجرای سیستم‌عامل
• تعامل مستقیم کرنل با پردازنده، حافظه و دستگاه‌های ورودی/خروجی
• کنترل عملکرد و مدیریت مصرف انرژی

۲. لایه کرنل (Kernel Layer)

کرنل لینوکس هسته سیستم‌عامل است که به‌عنوان واسط بین سخت‌افزار و نرم‌افزارهای سطح بالاتر عمل می‌کند. این لایه مسئول مدیریت پردازش‌ها، حافظه، درایورهای دستگاه و امنیت سیستم است.

مسیر فایل‌های کرنل:

• کد منبع کرنل:

  /usr/src/linux
  

• پیکربندی کرنل:

  /boot/config-$(uname -r)
  

نصب و پیکربندی کرنل سفارشی:

برای پیکربندی و کامپایل کرنل، ابتدا سورس آن را دانلود کنید:

cd /usr/src
wget https://cdn.kernel.org/pub/linux/kernel/v6.x/linux-6.5.tar.xz
tar -xvf linux-6.5.tar.xz
cd linux-6.5
make menuconfig
make -j$(nproc)
make modules_install
make install

پس از نصب کرنل جدید، باید سیستم را ریبوت کنید.

۳. لایه درایورها (Driver Layer)

درایورها کدهایی هستند که ارتباط بین سخت‌افزار و کرنل را ممکن می‌کنند. این لایه شامل درایورهای ماژولار برای پشتیبانی از انواع سخت‌افزارها است.

مسیر ماژول‌های درایور:

• ماژول‌های درایور کرنل:

  /lib/modules/$(uname -r)
  

• لیست ماژول‌های بارگذاری‌شده:

  lsmod
  

بارگذاری یک ماژول درایور:

modprobe اسم_ماژول

برای ایجاد یک ماژول جدید، می‌توان از این ساختار استفاده کرد:

#include <linux/module.h>
#include <linux/kernel.h>

static int __init my_driver_init(void) {
    printk(KERN_INFO "My Driver Loaded\n");
    return 0;
}

static void __exit my_driver_exit(void) {
    printk(KERN_INFO "My Driver Unloaded\n");
}

module_init(my_driver_init);
module_exit(my_driver_exit);
MODULE_LICENSE("GPL");

پس از نوشتن کد، آن را با استفاده از make کامپایل کنید.

۴. لایه فضای کاربر (User Space Layer)

برنامه‌ها و ابزارهایی که کاربران اجرا می‌کنند، در این لایه قرار دارند. این شامل شل (Bash)، مدیر بسته‌ها (APT, YUM)، سرویس‌های سیستمی و کتابخانه‌های استاندارد مانند glibc است.

مسیرهای مهم این لایه:

• دستورات اجرایی کاربران:

  /bin
  /usr/bin
  

• کتابخانه‌های سیستم:

  /lib
  /usr/lib
  

اجرای یک برنامه سفارشی در فضای کاربر:

#include <stdio.h>

int main() {
    printf("Hello, Linux Custom System!\n");
    return 0;
}

برای کامپایل و اجرای این برنامه:

gcc my_program.c -o my_program
./my_program

۵. لایه سیستم‌عامل سفارشی (Custom System Layer)

این لایه شامل تغییرات و سفارشی‌سازی‌های موردنیاز برای ایجاد یک سیستم لینوکس اختصاصی است. موارد مهم در این بخش:

• ساخت سیستم فایل سفارشی با ابزار initramfs یا BusyBox
• مدیریت بوت‌لودر (مانند GRUB)
• ایجاد پکیج‌های سفارشی برای نرم‌افزارهای مخصوص سیستم

ساخت یک initramfs سفارشی:

mkdir -p initramfs/{bin,sbin,etc,proc,sys,usr/bin,usr/sbin}
cp /bin/busybox initramfs/bin
cd initramfs
find . | cpio -o -H newc | gzip > ../initramfs.img

برای تست این سیستم:

qemu-system-x86_64 -kernel /boot/vmlinuz-$(uname -r) -initrd initramfs.img

جمع‌بندی

• سیستم‌های لینوکس سفارشی از یک معماری لایه‌ای استفاده می‌کنند که شامل سخت‌افزار، کرنل، درایورها، فضای کاربر و سفارشی‌سازی‌های خاص است.
• هر لایه وظایف مشخصی دارد و ارتباط بین این لایه‌ها عملکرد بهینه سیستم را تضمین می‌کند.
• برای ایجاد یک توزیع لینوکس سفارشی، لازم است که کرنل، درایورها و فضای کاربر را متناسب با نیازها تنظیم و بهینه کنید.

[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”نحوه سازماندهی پروژه‌های Yocto با استفاده از لایه‌ها” subtitle=”توضیحات کامل”]Yocto یک سیستم قدرتمند برای ایجاد توزیع‌های سفارشی لینوکس است که از ساختار لایه‌ای (Layered Architecture) برای مدیریت تنظیمات، بسته‌ها و پیکربندی‌های مختلف استفاده می‌کند. در این بخش، نحوه سازماندهی پروژه‌های Yocto با استفاده از لایه‌ها را بررسی خواهیم کرد.

۱. مفهوم لایه‌ها در Yocto

در Yocto، لایه‌ها (Layers) مجموعه‌ای از فایل‌های پیکربندی، بسته‌های نرم‌افزاری، تنظیمات کرنل و اسکریپت‌های ساخت هستند که به شما کمک می‌کنند تا به‌صورت ماژولار توزیع سفارشی خود را مدیریت کنید. لایه‌ها امکان جداسازی منطقی اجزای مختلف پروژه را فراهم کرده و باعث انعطاف‌پذیری و قابلیت نگهداری بالاتر پروژه می‌شوند.

انواع لایه‌ها در Yocto:

• لایه اصلی (Core Layer): شامل تنظیمات پایه‌ای، ابزارهای اصلی و دستورهای ساخت.
• لایه متا (Meta Layer): شامل دستورالعمل‌های مرتبط با بسته‌های نرم‌افزاری و ماژول‌ها.
• لایه BSP (Board Support Package Layer): شامل پیکربندی‌های سخت‌افزار و درایورهای موردنیاز برای یک برد خاص.
• لایه اپلیکیشن (Application Layer): شامل برنامه‌های کاربری سفارشی برای سیستم.
• لایه سفارشی‌سازی (Customization Layer): شامل تغییرات سفارشی مربوط به کرنل، روت‌فایل‌سیستم و بسته‌های اضافی.

---

۲. ساختار کلی لایه‌ها در پروژه Yocto

هر لایه در Yocto دارای ساختار استانداردی است که شامل دایرکتوری‌های زیر می‌باشد:

my-yocto-project/
│── build/
│── meta/
│── meta-custom/
│   │── conf/
│   │   │── layer.conf
│   │── recipes-core/
│   │   │── mypackage/
│   │   │   │── mypackage_1.0.bb
│   │── classes/
│── poky/
│── meta-openembedded/
│── meta-yocto-bsp/

توضیحات:

• meta/: لایه اصلی پروژه شامل تنظیمات پایه‌ای Yocto.
• meta-custom/: لایه سفارشی که بسته‌ها، اسکریپت‌ها و تغییرات موردنظر را نگه می‌دارد.
• meta-openembedded/: مجموعه‌ای از بسته‌های OpenEmbedded که می‌توان در Yocto استفاده کرد.
• meta-yocto-bsp/: لایه مخصوص BSP برای سخت‌افزارهای مختلف.
• build/: دایرکتوری که فرآیندهای بیلد و تنظیمات محلی در آن ذخیره می‌شود.

---

۳. ایجاد یک لایه سفارشی در Yocto

برای افزودن قابلیت‌های سفارشی، یک لایه جدید ایجاد می‌کنیم.

ایجاد دایرکتوری لایه سفارشی

cd ~/yocto
mkdir -p meta-custom/{conf,recipes-core,misc}

ایجاد فایل layer.conf برای شناسایی لایه

مسیر فایل:

meta-custom/conf/layer.conf

محتوا:

BBPATH .= ":${LAYERDIR}"
BBFILES += "${LAYERDIR}/recipes-*/*/*.bb"
BBFILE_COLLECTIONS += "custom"
BBFILE_PATTERN_custom := "^${LAYERDIR}/"

---

۴. افزودن بسته جدید به لایه

بسته‌ها در Yocto در قالب “بیتمی (BitBake recipes)” تعریف می‌شوند.

ایجاد دایرکتوری برای بسته جدید

mkdir -p meta-custom/recipes-core/mypackage

ایجاد فایل دستورالعمل (.bb file)

مسیر فایل:

meta-custom/recipes-core/mypackage/mypackage_1.0.bb

محتوا:

DESCRIPTION = "یک بسته تستی برای Yocto"
LICENSE = "MIT"
SRC_URI = "file://mypackage.sh"

do_install() {
    install -d ${D}${bindir}
    install -m 0755 ${WORKDIR}/mypackage.sh ${D}${bindir}/mypackage
}

ایجاد فایل اجرایی در بسته

مسیر:

meta-custom/recipes-core/mypackage/files/mypackage.sh

محتوا:

#!/bin/sh
echo "این یک تست از Yocto است!"

---

۵. افزودن لایه جدید به پروژه Yocto

برای اینکه Yocto لایه جدید را شناسایی کند، باید آن را به لیست BBlayers.conf اضافه کنیم.

ویرایش فایل bblayers.conf

مسیر:

build/conf/bblayers.conf

اضافه‌کردن خط زیر:

BBLAYERS += "/home/user/yocto/meta-custom"

---

۶. بیلد کردن پروژه با لایه جدید

اجرای فرآیند ساخت:

source oe-init-build-env
bitbake mypackage

پس از اتمام بیلد، فایل نصب‌شده را در tmp/work/ مشاهده خواهید کرد.

---

۷. مدیریت وابستگی‌ها بین لایه‌ها

برای مشخص‌کردن وابستگی بین لایه‌ها، باید conf/layer.conf را تغییر دهیم.

مثال:

LAYERDEPENDS_custom = "core openembedded"

این خط مشخص می‌کند که این لایه به core و openembedded نیاز دارد.

---

جمع‌بندی

• Yocto از ساختار لایه‌ای برای جداسازی اجزای مختلف یک توزیع لینوکس استفاده می‌کند.
• هر لایه شامل فایل‌های پیکربندی (conf/)، بسته‌های نرم‌افزاری (recipes-core/) و کلاس‌های بیتمیک (classes/) است.
• برای سازماندهی بهتر، می‌توان از لایه‌های جداگانه برای BSP، بسته‌های اپلیکیشن، کرنل و سفارشی‌سازی‌ها استفاده کرد.
• برای افزودن لایه سفارشی، ابتدا دایرکتوری لایه را ایجاد کرده، یک layer.conf بنویسید و بسته‌های جدید را در recipes-core/ تعریف کنید.
• لایه جدید باید در bblayers.conf ثبت شود و سپس می‌توان با BitBake فرآیند بیلد را اجرا کرد.

با این روش می‌توانید پروژه‌های Yocto خود را به‌صورت حرفه‌ای سازماندهی کرده و توزیع‌های سفارشی لینوکس را بهینه کنید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”تفاوت بین لایه‌های استاندارد (OpenEmbedded) و لایه‌های سفارشی” subtitle=”توضیحات کامل”]سیستم Yocto از لایه‌ها (Layers) برای سازماندهی، مدیریت و سفارشی‌سازی بیلدها استفاده می‌کند. دو دسته اصلی از لایه‌ها در Yocto وجود دارند:

1. لایه‌های استاندارد (Standard Layers – OpenEmbedded Layers)
2. لایه‌های سفارشی (Custom Layers)

در این بخش، تفاوت‌های این دو نوع لایه را بررسی می‌کنیم.

---

۱. لایه‌های استاندارد (OpenEmbedded) در Yocto

لایه‌های استاندارد مجموعه‌ای از لایه‌های از پیش تعریف‌شده هستند که توسط پروژه OpenEmbedded و تیم توسعه Yocto ایجاد شده‌اند. این لایه‌ها شامل ابزارهای بیلد، بسته‌های اصلی و BSPهای مختلف هستند.

مهم‌ترین لایه‌های استاندارد

نام لایه	توضیح
meta	شامل تنظیمات اصلی و پایه Yocto
meta-yocto	شامل ابزارهای ضروری و دستورالعمل‌های پایه‌ای برای ساخت سیستم‌عامل
meta-yocto-bsp	شامل تنظیمات مرتبط با بردهای سخت‌افزاری مختلف
meta-openembedded	مجموعه‌ای از بسته‌های OpenEmbedded شامل برنامه‌ها، کتابخانه‌ها و ابزارهای کمکی
meta-oe	شامل بسته‌های اضافی که در Yocto قرار ندارند
meta-security	شامل تنظیمات امنیتی برای تقویت سیستم‌عامل
meta-networking	شامل ابزارهای مرتبط با شبکه
meta-multimedia	شامل بسته‌های مرتبط با پردازش صوت و تصویر

ویژگی‌های اصلی لایه‌های استاندارد

• توسط جامعه Yocto و OpenEmbedded توسعه داده می‌شوند.
• به‌عنوان هسته اصلی Yocto در نظر گرفته شده و برای بسیاری از توزیع‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند.
• بسته‌های نرم‌افزاری و درایورهای متداول را شامل می‌شوند.
• برای پشتیبانی از بردهای مختلف، شامل لایه‌های BSP رسمی هستند.
• برای پروژه‌های عمومی به‌سرعت قابل استفاده هستند و نیاز به تغییر زیادی ندارند.

مثال مسیر لایه‌های استاندارد در یک پروژه Yocto

poky/
│── meta/
│── meta-yocto/
│── meta-yocto-bsp/
│── meta-openembedded/

---

۲. لایه‌های سفارشی در Yocto

لایه‌های سفارشی (Custom Layers) توسط توسعه‌دهندگان ایجاد می‌شوند تا قابلیت‌ها و ویژگی‌های جدید را به پروژه Yocto اضافه کنند. این لایه‌ها می‌توانند شامل برنامه‌های سفارشی، کرنل‌های اصلاح‌شده، BSPهای خاص، تنظیمات امنیتی، و تغییرات سفارشی‌سازی‌شده باشند.

مهم‌ترین کاربردهای لایه‌های سفارشی

• افزودن اپلیکیشن‌های خاص که در لایه‌های استاندارد وجود ندارند.
• ایجاد BSP برای سخت‌افزارهای سفارشی که توسط OpenEmbedded پشتیبانی نمی‌شوند.
• اصلاح کرنل یا درایورهای خاص برای سازگاری با بردهای جدید.
• تنظیمات امنیتی و بهینه‌سازی‌های سفارشی که در لایه‌های استاندارد وجود ندارد.
• مدیریت تغییرات و بروزرسانی‌ها بدون نیاز به تغییر لایه‌های اصلی.

ساختار یک لایه سفارشی

meta-custom/
│── conf/
│   │── layer.conf
│── recipes-core/
│   │── mypackage/
│   │   │── mypackage_1.0.bb
│── recipes-kernel/
│   │── linux-custom/
│   │   │── linux-custom.bb
│── classes/
│── files/

ویژگی‌های اصلی لایه‌های سفارشی

• به‌صورت اختصاصی برای یک پروژه یا سخت‌افزار طراحی می‌شوند.
• مستقل از لایه‌های استاندارد هستند و می‌توانند به سادگی مدیریت و نگهداری شوند.
• تنظیمات و پیکربندی‌های خاص را برای نیازهای خاص یک محصول اضافه می‌کنند.
• امکان کنترل نسخه و تغییرات را بدون نیاز به اصلاح لایه‌های استاندارد فراهم می‌کنند.

مثال مسیر یک پروژه با لایه سفارشی

yocto-project/
│── build/
│── meta/
│── meta-custom/
│── meta-openembedded/
│── poky/

---

۳. تفاوت‌های کلیدی بین لایه‌های استاندارد و سفارشی

ویژگی	لایه‌های استاندارد (OpenEmbedded)	لایه‌های سفارشی (Custom)
منبع توسعه	توسط تیم Yocto و OpenEmbedded	توسط توسعه‌دهنده پروژه
هدف	ارائه یک هسته پایدار و عمومی	اضافه کردن ویژگی‌های خاص
ساختار	استاندارد و از پیش تعریف‌شده	قابل تغییر و سفارشی‌سازی
پشتیبانی از سخت‌افزار	شامل BSPهای عمومی و رسمی	شامل BSPهای خاص پروژه
قابلیت نگهداری	به‌روز شده توسط جامعه Yocto	نیاز به مدیریت جداگانه
محدوده تغییرات	تغییرات کمتر، پایداری بالا	انعطاف‌پذیر برای اصلاحات گسترده
استفاده در پروژه‌ها	مناسب برای توزیع‌های عمومی و پایه	مناسب برای محصولات خاص و پروژه‌های تجاری

---

۴. کدام نوع لایه را باید انتخاب کنیم؟

• اگر به توزیع عمومی لینوکس با بسته‌های استاندارد نیاز دارید، از لایه‌های OpenEmbedded استفاده کنید.
• اگر نیاز به تنظیمات خاص، BSP سفارشی یا تغییرات کرنل دارید، از لایه‌های سفارشی استفاده کنید.
• در بسیاری از پروژه‌ها، ترکیبی از لایه‌های استاندارد و سفارشی موردنیاز است.

---

جمع‌بندی

• لایه‌های استاندارد (OpenEmbedded) شامل هسته اصلی Yocto و مجموعه‌ای از ابزارها، بسته‌ها و BSPهای از پیش تعریف‌شده هستند که توسط جامعه Yocto توسعه داده شده‌اند.
• لایه‌های سفارشی توسط توسعه‌دهندگان برای ایجاد بسته‌های نرم‌افزاری جدید، پیکربندی‌های خاص و پشتیبانی از سخت‌افزارهای سفارشی طراحی می‌شوند.
• مهم‌ترین تفاوت این دو نوع لایه در هدف، محدوده تغییرات و قابلیت نگهداری آنها است.
• در اکثر پروژه‌ها، ترکیبی از لایه‌های استاندارد و سفارشی استفاده می‌شود تا قابلیت‌های عمومی و نیازهای اختصاصی را پوشش دهد.

[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”مزایای استفاده از لایه‌ها در مقایسه با روش‌های دیگر توسعه” subtitle=”توضیحات کامل”]استفاده از لایه‌ها (Layers) در Yocto یک روش سازمان‌یافته و بهینه برای مدیریت و توسعه سیستم‌های لینوکس سفارشی است. این رویکرد در مقایسه با روش‌های سنتی مانند اصلاح مستقیم سورس کد یا استفاده از یک درخت مونولیتیک (Monolithic Tree)، مزایای متعددی دارد که در ادامه بررسی می‌کنیم.

---

۱. تفکیک بهتر کد و ساختار ماژولار

• با استفاده از لایه‌ها، هر بخش از سیستم در یک لایه مجزا قرار می‌گیرد.
• به‌جای ویرایش مستقیم سورس‌کد، تغییرات در یک لایه جداگانه انجام می‌شوند.
• افزودن ویژگی‌های جدید یا به‌روزرسانی‌های جزئی بدون تأثیر بر سایر بخش‌های سیستم امکان‌پذیر است.

مقایسه با روش‌های سنتی:

روش	تفکیک ماژول‌ها
استفاده از لایه‌ها	ماژول‌ها کاملاً تفکیک‌شده و مستقل
ویرایش مستقیم سورس‌کد	همه تغییرات در یک ساختار یکپارچه و وابسته

---

۲. مدیریت ساده‌تر و افزایش قابلیت نگهداری (Maintainability)

• در روش سنتی، تغییرات در سورس‌کد ممکن است باعث ایجاد مشکلات ناسازگاری در سایر بخش‌های سیستم شود.
• لایه‌ها امکان مدیریت آسان به‌روزرسانی‌ها و ردیابی تغییرات را فراهم می‌کنند.
• می‌توان لایه‌های قدیمی را بدون تغییر در لایه‌های اصلی به‌روزرسانی یا جایگزین کرد.

مثال:

در صورتی که یک درایور سفارشی به هسته لینوکس اضافه شود، نیازی به تغییر مستقیم در سورس کرنل نیست، بلکه می‌توان آن را در یک لایه BSP جداگانه مدیریت کرد.

---

۳. امکان سفارشی‌سازی بدون تغییر در کدهای اصلی

• توسعه‌دهندگان می‌توانند تنظیمات سفارشی را در لایه‌های خود قرار دهند، بدون نیاز به تغییر در لایه‌های استاندارد.
• در توزیع‌های مبتنی بر Yocto مانند Poky، می‌توان از لایه‌های جداگانه برای تغییرات اختصاصی استفاده کرد.
• انعطاف‌پذیری بالایی برای ساخت توزیع‌های مختلف از یک بیس مشترک فراهم می‌شود.

مثال:

اگر بخواهید یک ماژول امنیتی را فقط برای بردهای خاصی فعال کنید، می‌توانید آن را در یک لایه مجزا قرار دهید، بدون تأثیر بر سایر توزیع‌ها.

---

۴. امکان استفاده مجدد از لایه‌ها در پروژه‌های مختلف

• یک لایه سفارشی‌شده می‌تواند در چندین پروژه مختلف مورد استفاده قرار گیرد.
• نیازی به توسعه مجدد بسته‌ها یا درایورها برای هر پروژه جدید نیست.
• این امر باعث صرفه‌جویی در زمان توسعه و کاهش هزینه‌ها می‌شود.

مثال:

یک شرکت تولیدکننده سخت‌افزار می‌تواند یک لایه BSP مخصوص پردازنده خود ایجاد کند و از آن در چندین محصول مختلف استفاده کند.

---

۵. کاهش ریسک ناسازگاری و بهبود پایداری سیستم

• هر لایه به‌صورت مستقل نگهداری شده و تغییرات در یک لایه تأثیر منفی روی سایر بخش‌ها ندارد.
• با بروزرسانی‌های Yocto، لایه‌های سفارشی می‌توانند به‌سادگی با نسخه جدید تطبیق داده شوند.
• لایه‌های استاندارد به‌طور منظم توسط جامعه توسعه‌دهندگان به‌روزرسانی شده و تست می‌شوند.

مقایسه با روش‌های سنتی:

روش	ریسک ناسازگاری
استفاده از لایه‌ها	تغییرات کنترل‌شده و تست‌شده
ویرایش مستقیم سورس‌کد	احتمال ناسازگاری با بروزرسانی‌های جدید

---

۶. افزایش همکاری تیمی و امکان توسعه موازی

• در تیم‌های توسعه بزرگ، می‌توان هر بخش از پروژه را در یک لایه جداگانه قرار داد.
• تیم‌های مختلف می‌توانند مستقل از یکدیگر روی لایه‌های خود کار کنند و در نهایت این لایه‌ها را ترکیب کنند.
• این روش تداخل بین توسعه‌دهندگان را کاهش می‌دهد و باعث افزایش سرعت توسعه می‌شود.

مثال:

• یک تیم روی لایه کرنل و BSP کار می‌کند.
• تیم دیگر روی لایه اپلیکیشن‌های سفارشی کار می‌کند.
• تیم سوم روی لایه تنظیمات امنیتی تمرکز دارد.
• در نهایت، این لایه‌ها ترکیب شده و سیستم‌عامل نهایی ساخته می‌شود.

---

۷. سازگاری بهتر با ابزارهای مدیریت نسخه (Git & Yocto Layers)

• Yocto از Git برای مدیریت نسخه‌ها پشتیبانی می‌کند.
• لایه‌ها را می‌توان به‌صورت جداگانه در ریپازیتوری‌های مختلف ذخیره کرد.
• تغییرات در هر لایه را می‌توان به‌صورت مستقل کنترل و مدیریت کرد.

مثال مسیرهای Git در پروژه Yocto:

yocto-project/
│── poky/ (repository)
│── meta-openembedded/ (repository)
│── meta-custom/ (repository)
│── meta-bsp/ (repository)

---

جمع‌بندی

✔ مدیریت ماژولار: تفکیک بهتر کد و سازماندهی ساخت‌یافته پروژه
✔ افزایش قابلیت نگهداری: به‌روزرسانی آسان‌تر و جلوگیری از ناسازگاری‌ها
✔ انعطاف‌پذیری بالا: امکان سفارشی‌سازی بدون تغییر در سورس‌کد اصلی
✔ استفاده مجدد از لایه‌ها: کاهش هزینه‌ها و زمان توسعه
✔ پایداری بیشتر: کاهش ریسک ناسازگاری‌ها و بهبود عملکرد
✔ توسعه موازی: افزایش بهره‌وری تیم‌های مختلف
✔ سازگاری با Git: کنترل دقیق نسخه‌ها و به‌روزرسانی ساده‌تر

استفاده از لایه‌ها در Yocto به‌عنوان یک استاندارد مدرن در توسعه سیستم‌های لینوکس سفارشی باعث افزایش کارایی، انعطاف‌پذیری و کاهش هزینه‌های توسعه می‌شود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 2. ساختار لایه‌ها”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”ساختار دایرکتوری لایه‌ها” subtitle=”توضیحات کامل”]در Yocto، هر لایه (Layer) یک دایرکتوری مستقل است که شامل فایل‌ها و تنظیمات مرتبط با آن می‌شود. این ساختار به سازمان‌دهی بهتر کد و مدیریت ماژولار پروژه کمک می‌کند. در ادامه، ساختار استاندارد دایرکتوری یک لایه را بررسی خواهیم کرد.

---

۱. نمای کلی ساختار دایرکتوری لایه

هر لایه در Yocto معمولاً دارای ساختار زیر است:

meta-custom-layer/
│── conf/
│   ├── layer.conf
│── recipes-core/
│   ├── packageA/
│   │   ├── packageA.bb
│   │   ├── files/
│── recipes-example/
│   ├── example-app/
│   │   ├── example-app.bb
│   │   ├── example-app_1.0.bbappend
│   │   ├── files/
│── classes/
│── licenses/
│── README

---

۲. توضیح دایرکتوری‌ها و فایل‌های اصلی

دایرکتوری / فایل	توضیح
conf/	شامل فایل‌های پیکربندی لایه
conf/layer.conf	تعیین مشخصات لایه، ترتیب اولویت، وابستگی‌ها و مسیرهای جستجو
recipes-core/	شامل بسته‌های پایه (Core) مانند تنظیمات سفارشی یا درایورها
recipes-example/	شامل برنامه‌ها و بسته‌های سفارشی
classes/	شامل کلاس‌های اختصاصی BitBake برای ساده‌سازی فرآیند ساخت
licenses/	محل ذخیره فایل‌های مربوط به مجوزها (Licenses)
README	توضیحات مربوط به این لایه

---

۳. بررسی فایل layer.conf

این فایل، مهم‌ترین فایل پیکربندی لایه است که باید در مسیر meta-custom-layer/conf/layer.conf قرار بگیرد. این فایل شامل تنظیمات اولیه است:

# مسیر پایه لایه
BBPATH .= ":${LAYERDIR}"

# مسیر جستجوی BitBake برای دستورالعمل‌های (recipes) این لایه
BBFILES += "${LAYERDIR}/recipes-*/*/*.bb \
            ${LAYERDIR}/recipes-*/*/*.bbappend"

# تنظیمات اولویت لایه (هرچه عدد بزرگ‌تر باشد، اولویت بیشتر است)
BBFILE_PRIORITY_meta-custom-layer = "6"

# وابستگی‌های این لایه به سایر لایه‌ها
LAYERDEPENDS_meta-custom-layer = "core"

# فرمت این لایه
LAYERVERSION_meta-custom-layer = "1"

---

۴. بررسی دایرکتوری recipes-core/ و recipes-example/

هر لایه می‌تواند چندین recipe (دستورالعمل ساخت) داشته باشد که در پوشه‌های recipes-* ذخیره می‌شوند.

مثال: یک recipe برای یک بسته سفارشی

مسیر:

meta-custom-layer/recipes-core/packageA/packageA.bb

محتوا:

SUMMARY = "یک بسته نمونه"
DESCRIPTION = "این یک مثال از بسته سفارشی در Yocto است."
LICENSE = "MIT"
LIC_FILES_CHKSUM = "file://${COMMON_LICENSE_DIR}/MIT;md5=0835b17a1d6a0f4b000e0799b4d7a7f6"

SRC_URI = "file://packageA-source.tar.gz"

S = "${WORKDIR}/packageA"

do_install() {
    install -d ${D}${bindir}
    install -m 0755 packageA ${D}${bindir}/packageA
}

---

۵. بررسی bbappend برای تغییر در دستورالعمل‌های موجود

گاهی اوقات لازم است یک دستورالعمل موجود را بدون تغییر در لایه اصلی اصلاح کنیم. این کار را با bbappend انجام می‌دهیم.

مثال: اضافه کردن یک patch به example-app.bb

مسیر:

meta-custom-layer/recipes-example/example-app/example-app_1.0.bbappend

محتوا:

FILESEXTRAPATHS_prepend := "${THISDIR}/files:"

SRC_URI += "file://example-patch.patch"

---

جمع‌بندی

✔ دایرکتوری conf/ شامل پیکربندی لایه است.
✔ فایل layer.conf مسیرها، اولویت‌ها و وابستگی‌های لایه را مشخص می‌کند.
✔ دایرکتوری recipes-core/ و recipes-example/ حاوی بسته‌های مختلف است.
✔ فایل‌های .bb وظیفه تعریف بسته‌های جدید را بر عهده دارند.
✔ فایل‌های .bbappend برای اعمال تغییرات روی بسته‌های موجود استفاده می‌شوند.

این ساختار بهینه‌ترین روش برای سازماندهی لایه‌های Yocto است که انعطاف‌پذیری، قابلیت نگهداری و توسعه‌پذیری را افزایش می‌دهد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”فایل‌های اصلی در یک لایه (meta، conf، recipes و غیره)” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto، لایه‌ها برای سازماندهی و مدیریت متریال مختلف به منظور ساخت و توسعه سیستم‌های لینوکس استفاده می‌شوند. هر لایه معمولاً شامل چندین فایل و دایرکتوری است که به نحوی ساختار و کارکرد پروژه را پشتیبانی می‌کند. در ادامه، به توضیح فایل‌های اصلی و دایرکتوری‌هایی که در هر لایه وجود دارند، پرداخته می‌شود.

۱. دایرکتوری meta

دایرکتوری meta در لایه‌ها معمولاً شامل فایل‌های اصلی و اطلاعات متا است که ویژگی‌های مختلف لایه را توضیح می‌دهند. این دایرکتوری معمولاً شامل موارد زیر است:

• conf/: دایرکتوری که شامل فایل‌های پیکربندی مربوط به لایه است.
• recipes/: دایرکتوری‌ای که شامل دستورالعمل‌ها (recipes) برای ایجاد بسته‌ها است.
• classes/: شامل کلاس‌های سفارشی برای استفاده در دستورالعمل‌ها است.
• files/: فایل‌هایی که در دستورالعمل‌ها استفاده می‌شوند.
• tests/: ممکن است شامل تست‌هایی برای بررسی صحت لایه باشد.

۲. دایرکتوری conf

دایرکتوری conf برای پیکربندی‌های مختلف لایه‌ها استفاده می‌شود. این دایرکتوری شامل فایل‌های پیکربندی است که تنظیمات اولیه و متغیرهای خاص لایه را تعریف می‌کنند.

• layer.conf: این فایل پیکربندی اصلی است که به Yocto می‌گوید که این دایرکتوری به‌عنوان یک لایه قابل استفاده است. این فایل شامل تنظیمات پایه‌ای مانند پیکربندی مسیرها، متغیرهای ضروری، و فهرست دستورالعمل‌ها است.
• local.conf: در برخی از لایه‌ها این فایل به تنظیمات محلی اختصاص دارد و ممکن است برای پیکربندی‌های اختصاصی و خصوصی هر پروژه مورد استفاده قرار گیرد.

۳. دایرکتوری recipes

دایرکتوری recipes از مهم‌ترین بخش‌های یک لایه است که شامل دستورالعمل‌ها برای ساخت بسته‌ها می‌باشد. هر دستورالعمل در این دایرکتوری معمولاً به یک فایل .bb (BitBake) مربوط می‌شود که نحوه ساخت یک بسته نرم‌افزاری خاص را توضیح می‌دهد.

• recipes-<category>/: این دایرکتوری شامل زیرشاخه‌هایی برای هر نوع بسته نرم‌افزاری است. به‌عنوان مثال، دستورالعمل‌ها برای ساخت کتابخانه‌ها در زیرشاخه recipes-libraries/ قرار دارند.
• *.bb: فایل‌های دستورالعمل که شامل مراحل ساخت و پیکربندی بسته‌ها هستند.
• *.bbappend: این فایل‌ها به‌طور معمول برای گسترش یا تغییر دستورالعمل‌های موجود از لایه‌های دیگر استفاده می‌شوند.

۴. دایرکتوری classes

دایرکتوری classes حاوی کلاس‌های خاص برای دستورالعمل‌ها است. این کلاس‌ها مانند قالب‌هایی هستند که به دستورالعمل‌ها امکانات اضافی می‌دهند. کلاس‌ها معمولاً برای انجام وظایف خاصی مانند ایجاد بسته‌ها، پیکربندی محیط‌های مختلف یا مدیریت وابستگی‌ها استفاده می‌شوند.

• *.bbclass: این فایل‌ها حاوی تعاریف و دستورالعمل‌های عمومی هستند که در دستورالعمل‌های مختلف می‌توان از آن‌ها استفاده کرد.

۵. دایرکتوری files

دایرکتوری files برای ذخیره فایل‌هایی است که در طول فرآیند ساخت به آن‌ها نیاز است. این فایل‌ها می‌توانند شامل پچ‌ها، اسکریپت‌ها، منابع کد یا فایل‌های دیگر باشند که باید به بسته نهایی افزوده شوند.

• patches/: برای فایل‌های patch که به کدها اضافه می‌شوند.
• config/: تنظیمات مربوط به پیکربندی محیط ساخت.

۶. دایرکتوری tests

اگر لایه به‌صورت خاص به تست‌ها نیاز داشته باشد، این دایرکتوری برای ذخیره‌سازی اسکریپت‌های تست استفاده می‌شود.

مسیرهای کامندی مربوط به لایه‌ها

برای ساخت یک لایه و استفاده از آن در پروژه Yocto، مسیرهای مختلفی برای فایل‌ها باید تعیین شوند. در اینجا به تنظیمات کامندی اشاره می‌شود:

# ایجاد یک لایه جدید
bitbake-layers create-layer ../meta-my-layer

# اضافه کردن لایه به پروژه
bitbake-layers add-layer ../meta-my-layer

# ساخت یک بسته از لایه سفارشی
bitbake <recipe-name>

# به‌روزرسانی مسیر لایه‌ها
export BBPATH=<path-to-yocto-project>/layers:$BBPATH

جمع‌بندی

فایل‌ها و دایرکتوری‌های مختلفی در یک لایه Yocto وجود دارند که هرکدام نقش خاص خود را در فرآیند توسعه ایفا می‌کنند. این ساختار به توسعه‌دهندگان این امکان را می‌دهد که به‌صورت مؤثر سیستم‌های سفارشی لینوکسی را با استفاده از Yocto مدیریت کنند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”نحوه افزودن لایه‌های جدید به پروژه Yocto” subtitle=”توضیحات کامل”]افزودن لایه‌های جدید به پروژه Yocto فرآیندی است که به شما این امکان را می‌دهد که قابلیت‌ها و بسته‌های نرم‌افزاری جدید را به پروژه خود اضافه کنید. این لایه‌ها می‌توانند شامل دستورالعمل‌ها (recipes)، کلاس‌ها (classes)، تنظیمات پیکربندی، و فایل‌های دیگر باشند. در اینجا مراحل دقیق و کاملی برای افزودن یک لایه جدید به پروژه Yocto آورده شده است.

۱. ایجاد لایه جدید

اولین گام برای افزودن لایه جدید به پروژه Yocto، ایجاد لایه است. برای این کار می‌توانید از ابزار bitbake-layers استفاده کنید.

bitbake-layers create-layer ../meta-my-layer

در این دستور:

• meta-my-layer نام لایه جدید است که شما می‌خواهید ایجاد کنید.
• ../ مسیر مکانی است که لایه جدید باید در آن ایجاد شود.

پس از اجرای این دستور، یک دایرکتوری جدید به نام meta-my-layer در مسیر مشخص‌شده ایجاد می‌شود که ساختار پیش‌فرض لایه را دارا است.

۲. اضافه کردن لایه به پروژه Yocto

پس از ایجاد لایه، باید آن را به پروژه Yocto اضافه کنید. برای این کار، مسیر لایه جدید را با استفاده از دستور زیر به پروژه خود اضافه کنید:

bitbake-layers add-layer ../meta-my-layer

این دستور لایه را به فهرست لایه‌های پروژه Yocto اضافه می‌کند. همچنین می‌توانید لایه‌ها را در فایل پیکربندی bblayers.conf به‌صورت دستی نیز اضافه کنید.

برای افزودن لایه به‌صورت دستی، باید مسیر لایه را در فهرست BBLAYERS در فایل conf/bblayers.conf وارد کنید:

BBLAYERS = " \
  ${TOPDIR}/../meta-my-layer \
  ${TOPDIR}/../meta-openembedded/meta-oe \
  ${TOPDIR}/../meta-openembedded/meta-python \
  "

۳. ساخت و پیکربندی لایه

اگر لایه جدید شما حاوی دستورالعمل‌های خاص (recipes) است که به بسته‌های نرم‌افزاری خاص نیاز دارند، می‌توانید دستور ساخت آن‌ها را با استفاده از دستور bitbake اجرا کنید. به‌عنوان مثال:

bitbake <recipe-name>

در این دستور:

• <recipe-name> نام دستورالعملی است که در لایه جدید شما تعریف شده است و قصد دارید آن را بسازید.

۴. پیکربندی لایه‌ها

در صورتی که لایه جدید شما نیاز به تنظیمات خاصی در پروژه داشته باشد، می‌توانید این تنظیمات را در فایل‌های پیکربندی لایه وارد کنید. برای پیکربندی یک لایه، معمولاً از فایل layer.conf که در دایرکتوری conf/ لایه قرار دارد استفاده می‌شود.

در داخل فایل layer.conf می‌توانید مسیرهای فایل و تنظیمات مختلف لایه را تعریف کنید:

# لایه جدید باید در لیست لایه‌ها قرار گیرد
LAYERDEPENDS_meta-my-layer = "meta-openembedded"
BBFILE_COLLECTIONS = "my-layer"
BBFILE_PATTERN_my-layer = "${LAYERDIR}/recipes-*/*/*.bb"

۵. مدیریت وابستگی‌ها

گاهی اوقات لایه‌ها به لایه‌های دیگر وابسته هستند. برای مدیریت این وابستگی‌ها، می‌توانید از متغیر LAYERDEPENDS استفاده کنید تا مشخص کنید که لایه جدید شما به چه لایه‌های دیگری وابسته است.

LAYERDEPENDS_meta-my-layer = "meta-openembedded"

این کار کمک می‌کند که در صورت استفاده از دستورالعمل‌ها یا کلاس‌هایی از لایه‌های دیگر، آن لایه‌ها به‌درستی شناسایی و استفاده شوند.

۶. تست لایه جدید

پس از افزودن لایه جدید و پیکربندی آن، بهتر است که لایه و دستورات داخل آن را تست کنید تا از صحت عملکرد آن‌ها اطمینان حاصل کنید. برای این کار، دستور bitbake را برای ساخت دستورالعمل‌ها اجرا کنید:

bitbake <recipe-name>

در صورت موفقیت‌آمیز بودن فرآیند، بسته مورد نظر ساخته خواهد شد و لایه به‌درستی در پروژه Yocto شما عمل خواهد کرد.

جمع‌بندی

افزودن لایه‌های جدید به پروژه Yocto یک فرآیند ساده است که شامل مراحل مختلفی از جمله ایجاد لایه، افزودن آن به پروژه، پیکربندی لایه، و مدیریت وابستگی‌ها است. با استفاده از دستورات و تنظیمات صحیح، می‌توانید به راحتی قابلیت‌ها و بسته‌های جدید را به پروژه خود اضافه کرده و آن‌ها را به‌طور مؤثر مدیریت کنید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”اصولی که باید در طراحی لایه‌های سفارشی رعایت شود” subtitle=”توضیحات کامل”]در طراحی لایه‌های سفارشی برای پروژه‌های Yocto، رعایت اصول خاصی ضروری است تا از سازگاری، عملکرد بهینه، و سهولت در نگهداری لایه‌ها و پروژه‌ها اطمینان حاصل شود. لایه‌های سفارشی برای پروژه‌های خاص به گونه‌ای طراحی می‌شوند که قابلیت گسترش، انعطاف‌پذیری و به‌روزرسانی راحت‌تری داشته باشند. در اینجا برخی از اصول کلیدی برای طراحی لایه‌های سفارشی آورده شده است.

۱. نام‌گذاری مناسب لایه‌ها

نام‌گذاری لایه‌ها باید بر اساس استانداردهای Yocto انجام شود. این امر به جلوگیری از تداخل نام‌ها و ایجاد هماهنگی در پروژه کمک می‌کند.

• لایه‌ها باید به‌طور معمول با پیشوند meta- شروع شوند. به‌عنوان مثال، meta-my-layer یا meta-custom-layer.
• نام لایه باید به‌طور دقیق نشان‌دهنده محتوای لایه باشد. برای مثال، اگر لایه برای پشتیبانی از یک نرم‌افزار خاص است، نام لایه باید شامل نام آن نرم‌افزار باشد.

۲. رعایت ساختار دایرکتوری استاندارد

ساختار دایرکتوری لایه‌های سفارشی باید با ساختار استاندارد Yocto هماهنگ باشد تا از مدیریت آسان و استفاده از ابزارهای موجود بهره‌مند شوید. این ساختار شامل دایرکتوری‌های مختلفی است که برای هر قسمت از لایه استفاده می‌شود.

ساختار پایه یک لایه سفارشی معمولاً به این شکل است:

meta-my-layer/
├── conf/
│   └── layer.conf
├── recipes-core/
│   └── my-recipe/
│       └── my-recipe.bb
├── recipes-support/
│   └── my-package/
│       └── my-package.bb
└── scripts/
    └── custom-script.sh

این ساختار به شما این امکان را می‌دهد که دستورالعمل‌ها، تنظیمات و اسکریپت‌های مورد نیاز لایه خود را به‌راحتی سازماندهی کنید.

۳. استفاده از متغیرهای استاندارد Yocto

در طراحی لایه‌های سفارشی، باید از متغیرهای استاندارد Yocto استفاده کنید تا لایه‌ها با سایر لایه‌ها و پروژه‌ها سازگار باشند. این کار به شما کمک می‌کند تا از ابزارهای موجود Yocto مانند bitbake و bitbake-layers به درستی استفاده کنید.

مثال‌های متغیرهای استاندارد عبارتند از:

• SRC_URI: برای مشخص کردن منابع لازم برای دستورالعمل‌ها.
• DEPENDS: برای اعلام وابستگی‌های لایه به لایه‌ها یا پکیج‌های دیگر.
• BBFILES: برای مشخص کردن مکان فایل‌های دستورالعمل .bb.

۴. مدیریت وابستگی‌ها به‌طور مؤثر

در طراحی لایه‌های سفارشی، باید وابستگی‌ها و روابط بین لایه‌ها را به‌دقت مدیریت کنید. لایه‌های سفارشی می‌توانند به لایه‌های دیگری وابسته باشند و باید از متغیر LAYERDEPENDS برای مدیریت این وابستگی‌ها استفاده کنید.

مثال:

LAYERDEPENDS_meta-my-layer = "meta-openembedded"

این متغیر به Yocto اطلاع می‌دهد که لایه meta-my-layer به لایه‌های دیگر مانند meta-openembedded وابسته است.

۵. استفاده از دستورالعمل‌ها و کلاس‌های سفارشی

در طراحی لایه‌های سفارشی، ممکن است نیاز به ایجاد دستورالعمل‌ها (recipes) یا کلاس‌های (classes) خاص برای مدیریت بسته‌ها و تنظیمات داشته باشید. باید دقت کنید که دستورالعمل‌ها و کلاس‌های شما با ساختار Yocto سازگار باشند و به‌طور منطقی قابل استفاده در پروژه‌های مختلف باشند.

به‌عنوان مثال، اگر یک دستورالعمل خاص برای نصب نرم‌افزار دارید، باید آن را به‌درستی در دایرکتوری recipes-* قرار دهید و از کلاس‌های Yocto برای تعریف مراحل مختلف ساخت و نصب استفاده کنید.

۶. بهینه‌سازی و کاهش تداخل لایه‌ها

هدف از طراحی لایه‌های سفارشی باید کاهش تداخل و وابستگی‌های غیرضروری باشد. این بدان معناست که لایه‌ها باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که بتوانند به‌راحتی در پروژه‌های مختلف مورد استفاده قرار گیرند بدون اینکه تداخلات زیادی در آن‌ها به‌وجود آید. برای کاهش تداخل، می‌توانید از لایه‌های وابسته و تنظیمات جزئی استفاده کنید.

• از پیکربندی‌های خاص برای هر لایه استفاده کنید.
• کلاس‌ها و دستورالعمل‌ها را به گونه‌ای طراحی کنید که حداقل وابستگی را به لایه‌های دیگر داشته باشند.

۷. مستندسازی دقیق لایه‌ها

مستندسازی صحیح و دقیق لایه‌ها ضروری است تا دیگران یا حتی خود شما در آینده بتوانید به‌راحتی لایه‌ها را درک کرده و از آن‌ها استفاده کنید. مستندات باید شامل توضیحات مربوط به هر دستورالعمل، نحوه استفاده، پیش‌نیازها، و هرگونه پیکربندی خاص باشد.

برای مستندسازی، می‌توانید از فایل‌های README در هر دایرکتوری و همچنین فایل‌های مستندات داخل docs استفاده کنید.

۸. آزمایش و اعتبارسنجی لایه‌ها

قبل از اینکه لایه‌های سفارشی را در پروژه‌های بزرگتر استفاده کنید، باید آن‌ها را به‌طور کامل آزمایش کرده و از صحت عملکردشان اطمینان حاصل کنید. از ابزارهایی مانند bitbake برای تست دستورالعمل‌ها و پیکربندی‌های لایه‌ها استفاده کنید.

برای تست لایه‌ها، می‌توانید دستور bitbake را برای ساخت دستورالعمل‌ها و بسته‌ها استفاده کنید:

bitbake my-recipe

این کار به شما این امکان را می‌دهد که مطمئن شوید دستورالعمل‌ها به‌درستی ساخته می‌شوند و هیچ مشکلی در پیکربندی‌ها و وابستگی‌ها وجود ندارد.

جمع‌بندی

طراحی لایه‌های سفارشی در Yocto نیازمند رعایت اصولی است که به شما این امکان را می‌دهد که پروژه‌های خود را به‌طور مؤثر و با کیفیت بالا توسعه دهید. با رعایت اصولی مانند نام‌گذاری صحیح، استفاده از متغیرهای استاندارد، مدیریت وابستگی‌ها، بهینه‌سازی لایه‌ها، و مستندسازی دقیق، می‌توانید لایه‌های کارآمد و قابل نگهداری برای پروژه‌های خود ایجاد کنید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 3. انواع لایه‌ها در Yocto”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”معرفی انواع مختلف لایه‌ها در Yocto” subtitle=”توضیحات کامل”]در Yocto، لایه‌ها نقش بسیار مهمی در ساختار پروژه ایفا می‌کنند و به دسته‌های مختلف تقسیم می‌شوند. هر نوع لایه هدف خاصی دارد و برای مدیریت اجزای مختلف سیستم به‌کار می‌رود. در اینجا به معرفی انواع مختلف لایه‌ها در Yocto پرداخته می‌شود:

۱. لایه‌های سطح بالا (High-Level Layers)

لایه‌های سطح بالا، لایه‌هایی هستند که معمولا شامل پیکربندی‌های کلی پروژه و تنظیمات اساسی سیستم عامل هستند. این لایه‌ها شامل جزئیات جزئی از جمله تنظیمات سیستم، دستورالعمل‌های مختلف برای نرم‌افزارهای عمومی و همچنین تنظیمات مخصوص به سخت‌افزار می‌باشند. لایه‌های سطح بالا به‌طور عمده برای ایجاد یک ساختار پایه و کلیدی برای پروژه مورد استفاده قرار می‌گیرند.

ویژگی‌های لایه‌های سطح بالا:

• این لایه‌ها معمولاً شامل پیکربندی‌های اصلی سیستم و نرم‌افزارهایی هستند که برای اجرای عمومی سیستم عامل ضروری‌اند.
• برای هدف قرار دادن معماری‌های خاص و سخت‌افزارها، نیاز به تنظیمات خاص دارند.
• لایه‌های سطح بالا به‌عنوان بخش پایه برای هر پروژه Yocto محسوب می‌شوند.

مثال‌ها:

• meta-openembedded: مجموعه‌ای از لایه‌ها برای پشتیبانی از نرم‌افزارهای مختلف و تنظیمات اضافی.
• meta-raspberrypi: لایه‌ای برای پشتیبانی از برد Raspberry Pi.

۲. لایه‌های بسته (Package Layers)

لایه‌های بسته به‌طور خاص برای ایجاد و مدیریت بسته‌های نرم‌افزاری طراحی شده‌اند. این لایه‌ها شامل دستورالعمل‌هایی برای بسته‌بندی نرم‌افزارها به فرمت‌های مختلف مانند RPM یا DEB هستند. لایه‌های بسته به طور ویژه برای مدیریت نرم‌افزارهای کاربردی و کتابخانه‌ها استفاده می‌شوند.

ویژگی‌های لایه‌های بسته:

• این لایه‌ها برای مدیریت بسته‌ها و نرم‌افزارهای خاص به‌کار می‌روند.
• معمولاً شامل دستورالعمل‌هایی هستند که نحوه ساخت بسته‌ها، نصب و پیکربندی نرم‌افزارها را تعیین می‌کنند.
• برای نرم‌افزارهای عمومی مانند توزیع‌ها و ابزارهای پایه‌ای مفید هستند.

مثال‌ها:

• meta-networking: شامل دستورالعمل‌ها و پیکربندی‌های مربوط به بسته‌های نرم‌افزاری شبکه‌ای.
• meta-python: لایه‌ای برای پشتیبانی از بسته‌های پایتون.

۳. لایه‌های هدف (Target Layers)

لایه‌های هدف به‌طور ویژه برای پشتیبانی از اهداف خاص یا پلتفرم‌های سخت‌افزاری طراحی شده‌اند. این لایه‌ها معمولاً شامل تنظیمات و دستورالعمل‌هایی هستند که نحوه ساخت و پیکربندی برای یک پلتفرم خاص یا معماری سخت‌افزاری را مشخص می‌کنند.

ویژگی‌های لایه‌های هدف:

• این لایه‌ها برای پشتیبانی از معماری‌ها یا سخت‌افزارهای خاص طراحی می‌شوند.
• آن‌ها شامل تنظیمات و دستورالعمل‌های مرتبط با پلتفرم هدف هستند و به شما این امکان را می‌دهند که سیستم‌عامل را برای سخت‌افزار مورد نظر به‌طور ویژه تنظیم کنید.
• اغلب برای پلتفرم‌هایی مانند ARM، x86 و معماری‌های خاص دیگر استفاده می‌شوند.

مثال‌ها:

• meta-arm: لایه‌ای برای پشتیبانی از معماری ARM.
• meta-intel: لایه‌ای برای پشتیبانی از معماری x86 و پلتفرم‌های Intel.

۴. لایه‌های اضافی (Optional Layers)

لایه‌های اضافی به‌طور معمول برای ارائه ویژگی‌ها یا ابزارهای غیر ضروری اما مفید به پروژه اضافه می‌شوند. این لایه‌ها به‌طور خاص برای نیازهای خاص یا امکانات اضافی ایجاد می‌شوند که ممکن است در برخی پروژه‌ها مفید باشند اما برای همه پروژه‌ها ضروری نیستند. آن‌ها معمولاً به‌صورت انتخابی و برای افزودن ویژگی‌های خاص به پروژه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند.

ویژگی‌های لایه‌های اضافی:

• این لایه‌ها اغلب برای افزودن ویژگی‌های خاص یا ابزارهای اضافی استفاده می‌شوند.
• معمولا به‌طور دلخواه در پروژه‌ها گنجانده می‌شوند و نه به‌عنوان بخشی از ساختار اصلی.
• لایه‌های اضافی برای نیازهایی مانند ابزارهای توسعه، پشتیبانی از فرمت‌های خاص یا قابلیت‌های اضافی سیستم عامل استفاده می‌شوند.

مثال‌ها:

• meta-qt5: لایه‌ای برای پشتیبانی از فریم‌ورک Qt.
• meta-security: لایه‌ای برای پشتیبانی از قابلیت‌های امنیتی اضافی در سیستم.

جمع‌بندی

لایه‌ها در Yocto به چهار دسته اصلی تقسیم می‌شوند که هر کدام نقش خاصی در ساختار سیستم و مدیریت پروژه ایفا می‌کنند:

• لایه‌های سطح بالا: برای تنظیمات پایه و پیکربندی‌های عمومی پروژه.
• لایه‌های بسته: برای مدیریت و بسته‌بندی نرم‌افزارها.
• لایه‌های هدف: برای پشتیبانی از معماری‌ها و پلتفرم‌های سخت‌افزاری خاص.
• لایه‌های اضافی: برای افزودن ویژگی‌ها و ابزارهای اختیاری به پروژه.

این دسته‌بندی‌ها به توسعه‌دهندگان کمک می‌کند تا پروژه‌های خود را به‌طور مؤثرتر مدیریت کرده و نیازهای خاص خود را به‌راحتی در سیستم گنجانده و سفارشی کنند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 4. ایجاد لایه‌های سفارشی”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”مراحل ایجاد لایه سفارشی برای پروژه‌های خاص” subtitle=”توضیحات کامل”]ایجاد یک لایه سفارشی برای پروژه‌های خاص در Yocto می‌تواند به شما این امکان را بدهد که تنظیمات و پیکربندی‌های خاصی را برای نیازهای خاص پروژه خود ایجاد کنید. مراحل زیر برای ایجاد لایه سفارشی به‌طور گام‌به‌گام توضیح داده شده‌اند:

۱. ایجاد دایرکتوری اصلی برای لایه

اولین گام برای ایجاد یک لایه سفارشی، ایجاد یک دایرکتوری اصلی برای آن است. این دایرکتوری باید به‌طور خاص برای لایه سفارشی شما طراحی شود.

برای ایجاد دایرکتوری لایه، می‌توانید از دستور زیر استفاده کنید:

mkdir -p meta-my-layer

در اینجا، meta-my-layer نام لایه سفارشی شما خواهد بود.

۲. ساختار دایرکتوری لایه

برای ایجاد ساختار دایرکتوری صحیح در لایه، می‌بایست زیر دایرکتوری‌هایی را که Yocto به‌طور پیش‌فرض در هر لایه می‌سازد، ایجاد کنید. این دایرکتوری‌ها معمولاً شامل conf/، recipes-*/، files/ و غیره هستند.

ساختار دایرکتوری استاندارد به‌صورت زیر است:

meta-my-layer/
├── conf/
│   └── layer.conf
├── recipes-core/
│   └── mypackage/
│       └── mypackage.bb
├── recipes-support/
│   └── mytool/
│       └── mytool.bb
└── files/

۳. پیکربندی لایه (conf/layer.conf)

یکی از مهم‌ترین فایل‌ها در لایه‌ها، فایل layer.conf است که باید در دایرکتوری conf/ قرار گیرد. این فایل شامل پیکربندی‌های اساسی برای لایه، از جمله مسیرهای لایه‌ها، نام لایه و نسخه آن می‌باشد.

برای ایجاد فایل layer.conf، می‌توانید دستور زیر را استفاده کنید:

nano meta-my-layer/conf/layer.conf

درون این فایل، حداقل باید اطلاعات زیر را وارد کنید:

# META_MY_LAYER
# Description of your custom layer
BBPATH .= ":${LAYERDIR}"
LAYERSERIES_COMPAT_meta-my-layer = "dunfell"

این تنظیمات نشان می‌دهند که لایه شما با نسخه dunfell از Yocto سازگار است. اگر می‌خواهید لایه برای نسخه دیگری از Yocto استفاده شود، می‌توانید آن را تغییر دهید.

۴. ایجاد دستورالعمل‌های (Recipes) سفارشی

هر لایه برای افزودن بسته‌های سفارشی یا تنظیمات خاص، به دستورالعمل‌های (recipes) نیاز دارد. دستورالعمل‌ها، فایل‌هایی هستند که نحوه ساخت، پیکربندی و نصب بسته‌ها را مشخص می‌کنند.

برای ایجاد یک دستورالعمل سفارشی، باید در دایرکتوری recipes-* یک پوشه جدید بسازید که شامل فایل‌های .bb باشد.

برای مثال، اگر قصد دارید یک بسته نرم‌افزاری به نام mypackage را اضافه کنید، باید مراحل زیر را دنبال کنید:

1. ایجاد دایرکتوری برای بسته:

mkdir -p meta-my-layer/recipes-core/mypackage

2. ایجاد فایل دستورالعمل برای بسته (mypackage.bb):

nano meta-my-layer/recipes-core/mypackage/mypackage.bb

محتوای فایل mypackage.bb می‌تواند به این شکل باشد:

DESCRIPTION = "My Custom Package"
LICENSE = "MIT"
SRC_URI = "file://mypackage-1.0.tar.gz"
S = "${WORKDIR}/mypackage-1.0"

do_compile() {
    # دستورالعمل‌های ساخت
    oe_runmake
}

do_install() {
    # دستورالعمل‌های نصب
    install -m 0755 mypackage ${D}${bindir}
}

۵. افزودن لایه به پروژه

پس از ایجاد لایه سفارشی خود، باید آن را به پروژه Yocto اضافه کنید. این کار با استفاده از فایل bblayers.conf انجام می‌شود که در دایرکتوری conf/ پروژه اصلی قرار دارد.

برای افزودن لایه به پروژه، مسیر لایه خود را به متغیر BBLAYERS در فایل bblayers.conf اضافه کنید:

nano ../build/conf/bblayers.conf

سپس مسیر لایه خود را به متغیر BBLAYERS اضافه کنید:

BBLAYERS += " ${TOPDIR}/../meta-my-layer "

۶. ساخت پروژه

پس از اضافه کردن لایه، می‌توانید پروژه خود را با استفاده از دستور bitbake بسازید. برای مثال، برای ساخت بسته mypackage:

bitbake mypackage

این دستور، Yocto را راه‌اندازی کرده و بسته‌ی سفارشی شما را طبق دستورالعمل‌های تعریف‌شده می‌سازد.

جمع‌بندی

مراحل ایجاد یک لایه سفارشی در پروژه Yocto شامل موارد زیر است:

• ایجاد دایرکتوری لایه و ساختار دایرکتوری مناسب.
• پیکربندی فایل layer.conf برای تنظیمات لایه.
• ایجاد دستورالعمل‌های (recipes) سفارشی برای بسته‌ها.
• افزودن لایه به پروژه Yocto و پیکربندی فایل‌های مورد نیاز.
• ساخت پروژه با استفاده از دستور bitbake.

این مراحل به شما کمک می‌کنند تا لایه‌های سفارشی خود را برای پروژه‌های خاص طراحی و به‌کار بگیرید و سیستم‌های سفارشی‌سازی‌شده‌ای ایجاد کنید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”نوشتن دستورالعمل‌ها (Recipes) در لایه‌های سفارشی” subtitle=”توضیحات کامل”]در سیستم Yocto، دستورالعمل‌ها (Recipes) فایل‌هایی هستند که نحوه ساخت، پیکربندی و نصب بسته‌ها را مشخص می‌کنند. این دستورالعمل‌ها بخش‌های حیاتی از لایه‌های سفارشی هستند و به شما این امکان را می‌دهند تا بسته‌های نرم‌افزاری را برای سیستم‌های سفارشی خود ایجاد کنید. در این بخش، مراحل نوشتن دستورالعمل‌ها در لایه‌های سفارشی Yocto توضیح داده می‌شود.

۱. ایجاد دایرکتوری برای دستورالعمل‌ها

اولین گام برای نوشتن دستورالعمل‌ها در یک لایه سفارشی، ایجاد دایرکتوری مناسب برای قرار دادن دستورالعمل‌ها است. دستورالعمل‌ها معمولاً در دایرکتوری recipes-* قرار می‌گیرند. این دایرکتوری می‌تواند به نوع بسته یا نرم‌افزار شما بستگی داشته باشد.

برای مثال، اگر قصد دارید دستورالعملی برای بسته‌ای به نام mypackage بنویسید، ابتدا باید دایرکتوری‌های زیر را ایجاد کنید:

mkdir -p meta-my-layer/recipes-core/mypackage

در اینجا، meta-my-layer نام لایه سفارشی شما است و mypackage نام بسته‌ای است که قصد دارید دستورالعمل آن را بنویسید.

۲. ایجاد فایل دستورالعمل (Recipe File)

در این مرحله، باید یک فایل دستورالعمل با پسوند .bb (مخفف BitBake) برای بسته خود ایجاد کنید. این فایل حاوی دستورالعمل‌های لازم برای ساخت، پیکربندی و نصب بسته است.

برای ایجاد فایل دستورالعمل، می‌توانید از ویرایشگر متن استفاده کنید. به‌عنوان مثال:

nano meta-my-layer/recipes-core/mypackage/mypackage.bb

۳. تنظیمات اولیه دستورالعمل

در فایل دستورالعمل، اطلاعات اولیه‌ای مانند نام بسته، نسخه و وابستگی‌ها باید مشخص شوند. در اینجا یک نمونه ساده از دستورالعمل یک بسته آمده است:

DESCRIPTION = "My Custom Package"
LICENSE = "MIT"
SRC_URI = "file://mypackage-1.0.tar.gz"
S = "${WORKDIR}/mypackage-1.0"

• DESCRIPTION: شرح مختصری از بسته
• LICENSE: نوع مجوز بسته
• SRC_URI: آدرس منابع یا فایل‌های مورد نیاز برای ساخت بسته (در این مثال، یک فایل فشرده‌ی mypackage-1.0.tar.gz)
• S: مسیر به دایرکتوری اصلی که در آن ساخت و نصب بسته انجام می‌شود (معمولاً برابر با ${WORKDIR}/mypackage-1.0)

۴. تعریف توابع ساخت (Build Functions)

در Yocto، بسته‌ها معمولاً شامل توابعی هستند که نحوه ساخت و نصب بسته را مشخص می‌کنند. این توابع به‌طور پیش‌فرض در Yocto وجود دارند، اما در صورت نیاز می‌توانید آن‌ها را شخصی‌سازی کنید.

توابع اصلی ساخت عبارتند از:

• do_fetch(): دریافت منابع بسته
• do_unpack(): استخراج فایل‌های منابع
• do_compile(): کامپایل کردن بسته
• do_install(): نصب بسته

در مثال زیر، نحوه استفاده از این توابع را برای یک بسته ساده نشان می‌دهیم:

do_compile() {
    # توابع ساخت برای کامپایل بسته
    oe_runmake
}

do_install() {
    # توابع نصب برای نصب بسته به دایرکتوری مقصد
    install -m 0755 mypackage ${D}${bindir}
}

• oe_runmake: یک تابع پیش‌ساخته در Yocto است که از ابزار make برای کامپایل کردن بسته استفاده می‌کند.
• ${D}${bindir}: این متغیرها به‌طور پیش‌فرض در Yocto تعریف شده‌اند و به‌طور خاص برای نصب بسته‌ها به کار می‌روند.

۵. اضافه کردن فایل‌ها به دستورالعمل

گاهی اوقات بسته‌هایی که می‌سازید به فایل‌های اضافی نیاز دارند. برای این منظور، می‌توانید از دایرکتوری files/ برای قرار دادن فایل‌ها و منابع اضافی استفاده کنید.

برای مثال، اگر فایل پیکربندی خاصی برای بسته دارید، می‌توانید آن را در دایرکتوری files/ قرار دهید و با استفاده از دستور SRC_URI به آن اشاره کنید.

ساختار دایرکتوری به‌صورت زیر خواهد بود:

meta-my-layer/
├── conf/
│   └── layer.conf
├── recipes-core/
│   └── mypackage/
│       └── mypackage.bb
└── files/
    └── mypackage.conf

در فایل mypackage.bb، می‌توانید به این فایل‌ها اشاره کنید:

SRC_URI = "file://mypackage-1.0.tar.gz;file://mypackage.conf"

این دستور فایل‌ها را از دایرکتوری files/ به دستورالعمل می‌افزاید.

۶. تست دستورالعمل‌ها

پس از نوشتن دستورالعمل، باید آن را تست کنید. برای این کار، از دستور bitbake برای ساخت بسته خود استفاده کنید:

bitbake mypackage

این دستور باعث می‌شود که Yocto بسته شما را بر اساس دستورالعمل‌هایی که نوشته‌اید، بسازد.

جمع‌بندی

نوشتن دستورالعمل‌ها در لایه‌های سفارشی Yocto به‌طور خلاصه شامل موارد زیر است:

• ایجاد دایرکتوری مناسب برای دستورالعمل‌ها
• نوشتن فایل دستورالعمل با پسوند .bb که شامل اطلاعات اولیه مانند نام بسته، منابع و توابع ساخت است
• استفاده از توابع پیش‌ساخته برای ساخت و نصب بسته
• افزودن فایل‌های اضافی به دستورالعمل از طریق دایرکتوری files/
• تست دستورالعمل با استفاده از دستور bitbake

این مراحل به شما کمک می‌کنند تا دستورالعمل‌های سفارشی برای بسته‌های نرم‌افزاری خود در Yocto بنویسید و پروژه‌های سفارشی خود را به‌راحتی مدیریت کنید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”تنظیمات اولیه و پیکربندی برای لایه‌ها” subtitle=”توضیحات کامل”]در سیستم Yocto، لایه‌ها اجزای اصلی برای مدیریت بسته‌ها و متغیرهای مختلف پروژه هستند. پیکربندی و تنظیمات اولیه لایه‌ها برای ساخت یک پروژه Yocto سفارشی، بسیار مهم است تا همه چیز به‌درستی کار کند. در این بخش، نحوه پیکربندی لایه‌ها در Yocto، از جمله فایل‌های تنظیمات و متغیرهای اصلی را بررسی خواهیم کرد.

۱. ساختار دایرکتوری لایه

اولین گام برای تنظیم لایه‌ها، ساختار دایرکتوری مناسب است. معمولاً لایه‌ها شامل دایرکتوری‌های اصلی زیر هستند:

meta-my-layer/
├── conf/
│   └── layer.conf
├── recipes-core/
│   └── mypackage/
│       └── mypackage.bb
└── files/

• conf/: دایرکتوری حاوی فایل‌های پیکربندی و تنظیمات لایه
• recipes-*: دایرکتوری‌هایی که دستورالعمل‌ها (Recipes) برای ساخت بسته‌ها در آن‌ها قرار می‌گیرند
• files/: دایرکتوری برای قرار دادن فایل‌ها و منابع اضافی

۲. فایل layer.conf

فایل layer.conf در دایرکتوری conf/ قرار دارد و برای پیکربندی اولیه لایه استفاده می‌شود. این فایل شامل اطلاعات ضروری درباره لایه مانند نام، اولویت، و وابستگی‌های لایه است.

برای مثال، فایل meta-my-layer/conf/layer.conf به‌صورت زیر خواهد بود:

# این خط نشان می‌دهد که این لایه متعلق به Yocto است
LAYER_NAME = "meta-my-layer"
LAYER_VERSION = "1.0"
LAYER_PRIORITY = "7"

# مسیر لایه‌های دیگر که به لایه فعلی وابسته هستند
BBPATH = "${BBPATH}:${LAYERDIR}"
BBFILES = "${BBFILES}:${LAYERDIR}/recipes-*/*/*.bb"

# پیکربندی متغیرهای خاص لایه
LICENSE_FLAGS_WHITELIST = "commercial"

• LAYER_NAME: نام لایه سفارشی
• LAYER_VERSION: نسخه لایه
• LAYER_PRIORITY: اولویت لایه که بر نحوه بارگذاری و پردازش آن تأثیر می‌گذارد (عدد بزرگ‌تر اولویت بالاتر)
• BBPATH: مسیر جستجوی فایل‌های ساخت BitBake
• BBFILES: مسیر جستجوی دستورالعمل‌های .bb برای بسته‌ها
• LICENSE_FLAGS_WHITELIST: تعیین مجوزهایی که می‌توانند در لایه استفاده شوند

۳. متغیرهای اصلی پیکربندی

در پیکربندی لایه‌ها، چندین متغیر کلیدی وجود دارند که باید برای لایه‌ها و پروژه‌های سفارشی تنظیم شوند. در اینجا برخی از متغیرهای رایج آورده شده است:

• BBPATH: مسیرهایی که BitBake برای جستجوی فایل‌ها از آن‌ها استفاده می‌کند. باید به مسیرهای لایه‌ها اشاره داشته باشد.
• BBFILES: مسیرهایی که دستورالعمل‌های .bb (که حاوی کدهای ساخت بسته‌ها هستند) در آن‌ها قرار دارند.
• LAYERSERIES_COMPAT: مشخص می‌کند که این لایه با کدام نسخه‌های Yocto سازگار است. برای مثال:

  LAYERSERIES_COMPAT_meta-my-layer = "warrior"
  

• LICENSE_FLAGS_WHITELIST: مجوزهای قابل‌استفاده در لایه را مشخص می‌کند. برای مثال:

  LICENSE_FLAGS_WHITELIST = "commercial"
  

۴. فایل‌های تنظیمات لایه (layer.conf)

در لایه‌ها می‌توانید از فایل‌های پیکربندی مختلف استفاده کنید تا نحوه عملکرد لایه را تنظیم کنید. به‌طور خاص، layer.conf فایل اصلی است که اطلاعات پایه در مورد لایه را ذخیره می‌کند.

همچنین می‌توانید از فایل‌هایی مانند local.conf (که معمولاً در دایرکتوری conf/ پروژه قرار دارد) برای تنظیمات خاص محیط توسعه یا پیکربندی‌های پروژه استفاده کنید.

مثال تنظیمات در فایل conf/local.conf:

MACHINE = "qemux86"
DISTRO = "poky"

• MACHINE: نوع سخت‌افزاری که برای پروژه استفاده می‌شود.
• DISTRO: توزیع مورد استفاده، که می‌تواند چیزی مانند “poky” یا توزیع سفارشی باشد.

۵. تعریف وابستگی‌ها و ارتباطات لایه‌ها

در پروژه‌های Yocto، ممکن است لایه‌های مختلف با یکدیگر در ارتباط باشند و نیاز به وابستگی‌های خاص داشته باشند. به‌طور مثال، اگر لایه‌ای به دیگر لایه‌ها وابسته باشد، باید در فایل layer.conf وابستگی‌ها مشخص شوند.

برای این کار از متغیر LAYERDEPENDS استفاده می‌کنید:

LAYERDEPENDS_meta-my-layer = "core openembedded-core"

این خط نشان می‌دهد که لایه meta-my-layer به لایه‌های core و openembedded-core وابسته است.

۶. ساخت و بارگذاری لایه‌ها

پس از تنظیمات اولیه، باید لایه را در پروژه Yocto بارگذاری کنید. برای این کار، باید فایل‌های پیکربندی مربوطه را در فایل bblayers.conf که در دایرکتوری conf/ پروژه قرار دارد، اضافه کنید.

BBLAYERS += "${TOPDIR}/meta-my-layer"

این خط لایه meta-my-layer را به پروژه Yocto اضافه می‌کند.

جمع‌بندی

در این بخش، نحوه پیکربندی اولیه لایه‌ها در پروژه‌های Yocto را بررسی کردیم. تنظیمات و فایل‌های مهمی که باید برای لایه‌ها در نظر بگیرید عبارتند از:

• فایل layer.conf که تنظیمات پایه لایه را شامل می‌شود.
• متغیرهای کلیدی مانند BBPATH, BBFILES, LAYERDEPENDS که باید به درستی پیکربندی شوند.
• فایل‌های local.conf برای تنظیمات پروژه و محیط.
• نحوه بارگذاری لایه‌ها با استفاده از فایل bblayers.conf.

این پیکربندی‌ها به شما کمک می‌کنند تا لایه‌های سفارشی Yocto را به درستی ایجاد و مدیریت کنید و اطمینان حاصل کنید که همه چیز به‌درستی برای ساخت پروژه‌های سفارشی شما تنظیم شده است.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”نحوه آزمایش لایه‌های سفارشی” subtitle=”توضیحات کامل”]آزمایش لایه‌های سفارشی در پروژه‌های Yocto یک مرحله حیاتی است که باید به‌دقت انجام شود تا اطمینان حاصل شود که لایه‌ها به‌درستی عمل می‌کنند و بسته‌ها به درستی ساخته می‌شوند. این آزمایش شامل بررسی صحت پیکربندی، ساخت بسته‌ها، و تست عملکرد لایه‌ها است. در این بخش، نحوه آزمایش لایه‌های سفارشی Yocto را با استفاده از ابزارهای مختلف توضیح خواهیم داد.

۱. بررسی پیکربندی اولیه

قبل از هر چیزی، مهم است که پیکربندی و تنظیمات لایه‌های سفارشی را بررسی کنید. این بررسی‌ها شامل اطمینان از درست بودن تنظیمات layer.conf و دیگر فایل‌های پیکربندی است. برخی از روش‌های ابتدایی برای بررسی این پیکربندی‌ها عبارتند از:

• بررسی فایل layer.conf برای اطمینان از تنظیم درست متغیرهای BBPATH, BBFILES, و LAYERDEPENDS.
• اطمینان از این که لایه به درستی در فایل bblayers.conf اضافه شده است.

برای بررسی اینکه لایه به درستی بارگذاری شده است، می‌توانید از دستور زیر استفاده کنید:

bitbake-layers show-layers

این دستور تمامی لایه‌های موجود در پروژه را نشان می‌دهد و شما می‌توانید اطمینان حاصل کنید که لایه سفارشی شما در این لیست ظاهر می‌شود.

۲. ساخت بسته‌ها و دستورالعمل‌ها (Recipes)

برای آزمایش اینکه آیا دستورالعمل‌های .bb که در لایه قرار داده‌اید به‌درستی کار می‌کنند، باید بسته‌ها را بسازید و فرآیند ساخت را بررسی کنید.

برای این کار، از دستور bitbake استفاده می‌شود:

bitbake <recipe-name>

به‌عنوان مثال، اگر شما دستورالعملی به نام mypackage.bb ایجاد کرده‌اید، برای ساخت آن از دستور زیر استفاده می‌کنید:

bitbake mypackage

این دستور باعث می‌شود تا سیستم Yocto بسته‌ها را ساخته و گزارشی از وضعیت ساخت ایجاد کند. اگر خطایی در ساخت وجود داشته باشد، گزارشی از خطاها به‌دست خواهید آورد که می‌توانید برای اصلاح لایه استفاده کنید.

۳. بررسی گزارش‌های خطا و اخطارها

اگر در فرآیند ساخت خطا یا اخطاری وجود داشته باشد، Yocto گزارش‌های کاملی تولید می‌کند که می‌توانند شامل اطلاعات مربوط به مشکلات پیکربندی، دستورالعمل‌ها یا وابستگی‌های نادرست باشند.

برای مشاهده جزئیات بیشتر از فرآیند ساخت و خطاها، می‌توانید از فایل‌های لاگ استفاده کنید:

bitbake <recipe-name> -v

این دستور گزارش‌های دقیقی از فرآیند ساخت نمایش می‌دهد که می‌تواند به شناسایی مشکلات کمک کند.

۴. تست مستقل بسته‌ها

یکی از مهم‌ترین مراحل آزمایش، تست عملکرد بسته‌های ساخته‌شده است. پس از ساخت بسته‌ها، باید آن‌ها را در محیط هدف (مانند یک ماشین مجازی یا برد توسعه) نصب و آزمایش کنید. برای نصب بسته‌های ساخته‌شده می‌توانید از دستور زیر استفاده کنید:

bitbake <recipe-name> do_rootfs

این دستور سیستم فایل ریشه (root filesystem) را برای هدف مورد نظر ایجاد می‌کند و شما می‌توانید بسته‌ها را در آن نصب کرده و تست کنید.

۵. استفاده از ابزارهای تست Yocto

Yocto دارای مجموعه‌ای از ابزارها و متغیرها است که برای تست و بررسی لایه‌ها به کار می‌روند. از جمله این ابزارها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• bitbake برای ساخت و تست بسته‌ها
• oe-selftest برای اجرای خودآزمایی‌های داخلی Yocto
• runqemu برای شبیه‌سازی و تست سیستم در ماشین مجازی (QEMU)

برای استفاده از oe-selftest، می‌توانید دستور زیر را وارد کنید:

source oe-init-build-env
bitbake selftest

این دستور مجموعه‌ای از تست‌های خودکار را برای بررسی صحت ساخت و عملکرد سیستم اجرا می‌کند.

۶. تست لایه در محیط‌های مختلف

پس از انجام آزمایش‌های اولیه در سیستم، باید لایه‌ها را در محیط‌های مختلف (سخت‌افزارها و پیکربندی‌های مختلف) تست کنید. به‌عنوان مثال:

• اگر از ماشین‌های مجازی یا QEMU برای تست استفاده می‌کنید، می‌توانید از دستور runqemu برای اجرای تست‌ها در ماشین‌های مجازی استفاده کنید.

runqemu qemux86

• همچنین اگر هدف شما یک برد توسعه است، باید سیستم را روی آن برد نصب کرده و عملکرد لایه را بررسی کنید.

۷. بررسی صحت عملکرد بسته‌ها

پس از نصب بسته‌ها در سیستم هدف، باید عملکرد آن‌ها را به دقت بررسی کنید. این تست‌ها باید شامل موارد زیر باشند:

• اطمینان از نصب صحیح بسته‌ها
• بررسی اینکه سرویس‌ها و برنامه‌ها به درستی اجرا می‌شوند
• بررسی فایل‌های پیکربندی و منابع ایجاد شده توسط بسته

به‌عنوان مثال، اگر بسته‌ای به نام mypackage نصب کرده‌اید، می‌توانید با استفاده از دستور ps بررسی کنید که آیا سرویس‌های مرتبط با آن به درستی اجرا می‌شوند یا خیر.

ps aux | grep mypackage

۸. ایجاد تغییرات و به‌روزرسانی لایه

در صورتی که در آزمایش‌ها به مشکلی برخوردید، باید تغییرات لازم را در دستورالعمل‌ها، پیکربندی‌ها یا وابستگی‌ها ایجاد کرده و فرآیند ساخت را دوباره تست کنید. به‌طور معمول، بعد از هر تغییر در لایه‌ها، فرآیند ساخت باید دوباره انجام شود تا مطمئن شوید که تغییرات به درستی اعمال شده‌اند.

برای اجرای دوباره فرآیند ساخت، دستور زیر را وارد کنید:

bitbake <recipe-name>

جمع‌بندی

آزمایش لایه‌های سفارشی در Yocto یک فرآیند حیاتی برای اطمینان از عملکرد صحیح بسته‌ها و پیکربندی‌ها است. مراحل کلیدی شامل بررسی پیکربندی لایه‌ها، ساخت بسته‌ها، شبیه‌سازی و نصب آن‌ها در محیط‌های مختلف، و استفاده از ابزارهای تست خودکار Yocto است. همچنین پس از اعمال تغییرات، باید بسته‌ها را دوباره ساخته و عملکرد آن‌ها را در محیط هدف بررسی کنید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 5. مدیریت لایه‌ها در Yocto”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”نحوه مدیریت لایه‌ها با استفاده از فایل bblayers.conf” subtitle=”توضیحات کامل”]فایل bblayers.conf یکی از اجزای کلیدی در سیستم ساخت Yocto است و برای مدیریت و پیکربندی لایه‌ها استفاده می‌شود. این فایل مسئول مشخص کردن لایه‌های مورد استفاده در پروژه است و به BitBake می‌گوید که کدام لایه‌ها باید در فرآیند ساخت گنجانده شوند. در این بخش، نحوه استفاده از فایل bblayers.conf برای مدیریت لایه‌ها را بررسی خواهیم کرد.

۱. ساختار فایل bblayers.conf

فایل bblayers.conf معمولاً در دایرکتوری conf در داخل محیط ساخت Yocto قرار دارد و ساختار آن به‌طور زیر است:

# LAYER_CONF_VERSION is used by the build system to determine whether
# the configuration file is valid for the current version of Yocto.
LAYER_CONF_VERSION = "7"

# This should point to the top-level build directory of your project
BBLAYERS ?= " \
  ${TOPDIR}/meta \
  ${TOPDIR}/meta-poky \
  ${TOPDIR}/meta-openembedded/meta-oe \
  ${TOPDIR}/meta-custom-layer \
"

در این ساختار:

• LAYER_CONF_VERSION: نسخه فایل پیکربندی است که توسط سیستم ساخت Yocto برای تعیین اعتبار فایل استفاده می‌شود.
• BBLAYERS: متغیری است که به BitBake می‌گوید کدام لایه‌ها در پروژه باید مورد استفاده قرار گیرند. این متغیر شامل مسیرهای نسبی یا مطلق به دایرکتوری‌های لایه‌ها است.

۲. افزودن لایه‌ها به فایل bblayers.conf

برای افزودن لایه‌های جدید به پروژه، باید مسیر دایرکتوری لایه‌های جدید را به متغیر BBLAYERS در فایل bblayers.conf اضافه کنید. به‌طور مثال، اگر یک لایه سفارشی به نام meta-custom-layer دارید که می‌خواهید به پروژه اضافه کنید، مسیر آن را به‌صورت زیر اضافه می‌کنید:

BBLAYERS ?= " \
  ${TOPDIR}/meta \
  ${TOPDIR}/meta-poky \
  ${TOPDIR}/meta-openembedded/meta-oe \
  ${TOPDIR}/meta-custom-layer \
"

در این مثال، لایه meta-custom-layer به متغیر BBLAYERS افزوده شده است و در فرآیند ساخت پروژه گنجانده خواهد شد.

۳. تغییرات در مسیر لایه‌ها

اگر مسیر دایرکتوری لایه‌ها تغییر کند یا لایه‌ای در دایرکتوری جدید قرار بگیرد، باید فایل bblayers.conf را به‌روزرسانی کرده و مسیر جدید لایه را وارد کنید. به‌عنوان مثال، اگر لایه جدید در دایرکتوری /home/user/yocto/meta-custom-layer قرار گیرد، باید مسیر آن را به‌صورت زیر وارد کنید:

BBLAYERS ?= " \
  ${TOPDIR}/meta \
  ${TOPDIR}/meta-poky \
  ${TOPDIR}/meta-openembedded/meta-oe \
  /home/user/yocto/meta-custom-layer \
"

۴. حذف لایه‌ها

اگر بخواهید لایه‌ای را از پروژه حذف کنید، کافی است آن را از متغیر BBLAYERS حذف کرده و فایل bblayers.conf را ذخیره کنید. به‌عنوان مثال، برای حذف لایه meta-custom-layer از پروژه، باید خط مربوط به آن را حذف کنید:

BBLAYERS ?= " \
  ${TOPDIR}/meta \
  ${TOPDIR}/meta-poky \
  ${TOPDIR}/meta-openembedded/meta-oe \
"

۵. بررسی صحت فایل bblayers.conf

پس از انجام تغییرات در فایل bblayers.conf، باید بررسی کنید که آیا لایه‌ها به‌درستی بارگذاری شده‌اند و هیچ مشکلی وجود ندارد. برای این کار می‌توانید از دستور زیر استفاده کنید:

bitbake-layers show-layers

این دستور فهرستی از لایه‌های موجود در پروژه را نمایش می‌دهد و می‌توانید تأیید کنید که لایه‌های جدید به‌درستی اضافه شده‌اند و هیچ مشکلی در بارگذاری آن‌ها وجود ندارد.

۶. پیکربندی وابستگی‌های لایه‌ها

گاهی اوقات، لایه‌ها نیاز به لایه‌های دیگر دارند تا به‌درستی کار کنند. به‌عنوان مثال، لایه‌ای ممکن است نیاز به لایه‌های meta-openembedded یا meta-oe داشته باشد. برای مدیریت این وابستگی‌ها در فایل bblayers.conf، می‌توانید از متغیر LAYERDEPENDS استفاده کنید.

اگر لایه‌ای به نام meta-custom-layer نیاز به لایه دیگری به نام meta-oe داشته باشد، باید آن را در فایل پیکربندی لایه‌ها ذکر کنید:

LAYERDEPENDS_meta-custom-layer = "meta-oe"

این متغیر وابستگی‌ها را به Yocto می‌گوید و باعث می‌شود که Yocto به‌درستی لایه‌های مورد نیاز را بارگذاری کند.

۷. بررسی مشکلات و خطاها در فایل bblayers.conf

اگر مشکلی در فایل bblayers.conf وجود داشته باشد، معمولا خطاهایی در حین اجرای دستور bitbake مشاهده خواهید کرد. خطاهای رایج عبارتند از:

• مسیر نادرست لایه‌ها
• لایه‌های غیرقابل شناسایی
• وابستگی‌های نادرست بین لایه‌ها

برای رفع این مشکلات، باید فایل bblayers.conf را بررسی کرده و اطمینان حاصل کنید که تمام مسیرها و تنظیمات به‌درستی وارد شده‌اند.

جمع‌بندی

فایل bblayers.conf در Yocto برای مدیریت لایه‌ها و پیکربندی پروژه بسیار حیاتی است. با استفاده از این فایل، می‌توانید لایه‌ها را به پروژه اضافه کنید، مسیرهای آن‌ها را تنظیم کنید، وابستگی‌ها را مشخص کنید و در صورت نیاز لایه‌ها را حذف کنید. پس از هر تغییر در این فایل، باید صحت تنظیمات را با استفاده از دستور bitbake-layers show-layers بررسی کنید تا اطمینان حاصل کنید که پروژه به‌درستی پیکربندی شده است.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”افزودن یا حذف لایه‌ها از پروژه” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto، مدیریت لایه‌ها یکی از مهم‌ترین بخش‌ها است، زیرا هر لایه مجموعه‌ای از پیکربندی‌ها، دستورالعمل‌ها و بسته‌ها را برای پروژه فراهم می‌کند. افزودن و حذف لایه‌ها از پروژه می‌تواند بر نحوه ساخت و توزیع پروژه تاثیرگذار باشد. در این بخش، نحوه افزودن و حذف لایه‌ها از پروژه Yocto را توضیح خواهیم داد.

۱. افزودن لایه‌ها به پروژه

برای افزودن لایه‌ها به پروژه Yocto، باید مسیر دایرکتوری لایه‌ها را به متغیر BBLAYERS در فایل bblayers.conf اضافه کنید. این کار می‌تواند با افزودن دستی مسیر لایه‌ها یا استفاده از ابزار bitbake-layers انجام شود.

۱.۱. افزودن لایه‌ها به صورت دستی

برای افزودن یک لایه به پروژه به صورت دستی، باید فایل bblayers.conf را ویرایش کرده و مسیر لایه مورد نظر را به متغیر BBLAYERS اضافه کنید. به‌طور مثال، اگر لایه‌ای به نام meta-custom-layer به پروژه اضافه شود، باید آن را به صورت زیر اضافه کنید:

BBLAYERS ?= " \
  ${TOPDIR}/meta \
  ${TOPDIR}/meta-poky \
  ${TOPDIR}/meta-openembedded/meta-oe \
  ${TOPDIR}/meta-custom-layer \
"

در این مثال، مسیر meta-custom-layer به لیست لایه‌ها افزوده شده است و Yocto هنگام ساخت پروژه از این لایه استفاده خواهد کرد.

۱.۲. افزودن لایه‌ها با استفاده از دستور bitbake-layers

برای افزودن یک لایه جدید به پروژه از دستور bitbake-layers استفاده کنید. این ابزار به شما کمک می‌کند تا لایه‌ها را به‌صورت خودکار به پروژه اضافه کنید و تنظیمات مورد نیاز را به‌صورت خودکار در فایل bblayers.conf اعمال کنید.

برای افزودن یک لایه جدید، دستور زیر را اجرا کنید:

bitbake-layers add-layer /path/to/meta-custom-layer

این دستور لایه meta-custom-layer را به لیست لایه‌های موجود در پروژه شما اضافه می‌کند. پس از اجرای این دستور، باید فایل bblayers.conf را بررسی کنید تا مطمئن شوید که لایه به درستی اضافه شده است.

۲. حذف لایه‌ها از پروژه

برای حذف لایه‌ها از پروژه، باید مسیر آن لایه را از متغیر BBLAYERS در فایل bblayers.conf حذف کنید. این کار می‌تواند به صورت دستی یا با استفاده از دستور bitbake-layers انجام شود.

۲.۱. حذف لایه‌ها به صورت دستی

برای حذف یک لایه از پروژه به صورت دستی، باید فایل bblayers.conf را ویرایش کرده و مسیر لایه مورد نظر را از لیست لایه‌ها حذف کنید. به‌عنوان مثال، برای حذف لایه meta-custom-layer از فایل bblayers.conf، آن را از متغیر BBLAYERS حذف کنید:

BBLAYERS ?= " \
  ${TOPDIR}/meta \
  ${TOPDIR}/meta-poky \
  ${TOPDIR}/meta-openembedded/meta-oe \
"

پس از حذف مسیر لایه، پروژه دیگر از آن لایه استفاده نخواهد کرد.

۲.۲. حذف لایه‌ها با استفاده از دستور bitbake-layers

برای حذف یک لایه با استفاده از دستور bitbake-layers، می‌توانید از دستور زیر استفاده کنید:

bitbake-layers remove-layer /path/to/meta-custom-layer

این دستور لایه meta-custom-layer را از فایل bblayers.conf حذف می‌کند و Yocto دیگر از این لایه در پروژه استفاده نخواهد کرد.

۳. بررسی و اطمینان از تغییرات

پس از افزودن یا حذف لایه‌ها، باید بررسی کنید که تغییرات به درستی اعمال شده‌اند و پروژه به درستی پیکربندی شده است. برای این کار می‌توانید از دستور bitbake-layers show-layers استفاده کنید:

bitbake-layers show-layers

این دستور فهرستی از تمام لایه‌های موجود در پروژه را نمایش می‌دهد. بررسی کنید که لایه‌های اضافه شده یا حذف شده به درستی در این فهرست نشان داده شده‌اند.

۴. نکات مهم در افزودن و حذف لایه‌ها

• هنگام حذف لایه‌ها از پروژه، توجه داشته باشید که اگر آن لایه وابستگی‌هایی برای سایر لایه‌ها داشته باشد، حذف آن می‌تواند باعث بروز مشکلات در فرآیند ساخت شود. بنابراین، پیش از حذف لایه‌ها، از وابستگی‌های آن‌ها مطمئن شوید.
• پس از هر تغییر در لایه‌ها، پروژه را دوباره کامپایل کرده و بررسی کنید که مشکلی در فرآیند ساخت به وجود نیامده باشد.

جمع‌بندی

افزودن و حذف لایه‌ها از پروژه‌های Yocto نقش مهمی در پیکربندی و مدیریت پروژه‌ها دارد. شما می‌توانید لایه‌ها را به‌صورت دستی یا با استفاده از دستور bitbake-layers به پروژه اضافه یا حذف کنید. بعد از اعمال تغییرات، باید صحت تنظیمات را با استفاده از دستور bitbake-layers show-layers بررسی کرده و مطمئن شوید که پروژه به درستی پیکربندی شده است.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”مدیریت وابستگی‌ها و ترتیب لایه‌ها” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto، لایه‌ها به‌عنوان اجزای جداگانه و مستقل از هم عمل می‌کنند که هرکدام نقش خاصی را در فرآیند ساخت ایفا می‌کنند. این لایه‌ها می‌توانند شامل دستورالعمل‌ها، پیکربندی‌ها، و بسته‌های مختلف باشند که نیازمند مدیریت دقیق وابستگی‌ها و ترتیب صحیح لایه‌ها هستند. در این بخش، به بررسی نحوه مدیریت وابستگی‌ها و ترتیب لایه‌ها در Yocto پرداخته و توضیح خواهیم داد که چگونه این کار می‌تواند به بهینه‌سازی ساخت و عملکرد پروژه کمک کند.

۱. اهمیت مدیریت وابستگی‌ها در Yocto

در پروژه‌های Yocto، لایه‌ها می‌توانند به یکدیگر وابسته باشند. این وابستگی‌ها معمولاً در قالب نیاز به دستورالعمل‌ها یا پیکربندی‌هایی از لایه‌های دیگر هستند. اگر لایه‌ای به درستی ترتیب‌گذاری نشود یا وابستگی‌های آن به درستی شناسایی نشود، ممکن است فرآیند ساخت با مشکلات جدی روبرو شود. بنابراین، مدیریت وابستگی‌ها و ترتیب لایه‌ها برای موفقیت پروژه بسیار حیاتی است.

۲. نحوه مدیریت وابستگی‌ها بین لایه‌ها

برای مدیریت وابستگی‌ها بین لایه‌ها، باید از مفاهیم زیر استفاده کنید:

• لایه‌های پیش‌نیاز: برخی از لایه‌ها باید قبل از دیگر لایه‌ها در پروژه قرار گیرند. این لایه‌ها معمولاً به‌عنوان لایه‌های “پیش‌نیاز” یا “dependant” شناخته می‌شوند.
• نحوه مشخص کردن وابستگی‌ها: وابستگی‌ها در Yocto معمولاً در فایل‌های پیکربندی (مانند meta/conf/layer.conf یا recipes فایل‌ها) مشخص می‌شوند. به‌عنوان مثال، اگر یک لایه به لایه‌ای دیگر نیاز داشته باشد، باید در پیکربندی آن لایه مشخص شود که لایه‌های دیگر در ابتدا بارگذاری شوند.

در Yocto، از متغیر BBLAYERS برای تعیین و مدیریت لایه‌ها استفاده می‌شود. در صورتی که لایه‌ای به لایه دیگری وابسته باشد، باید لایه وابسته قبل از لایه اصلی در فایل bblayers.conf قرار گیرد.

۳. ترتیب بارگذاری لایه‌ها

ترتیب بارگذاری لایه‌ها یکی از مهم‌ترین جنبه‌های مدیریت لایه‌ها در Yocto است. لایه‌هایی که نیاز به دسترسی به دستورالعمل‌ها و پیکربندی‌های لایه‌های دیگر دارند، باید بعد از لایه‌های وابسته بارگذاری شوند. به‌عنوان مثال، لایه‌های پایه مانند meta و meta-poky باید در ابتدا بارگذاری شوند و سپس لایه‌های سفارشی و لایه‌های اضافی بارگذاری شوند.

برای اطمینان از بارگذاری صحیح لایه‌ها، ترتیب آن‌ها در فایل bblayers.conf باید به‌طور دقیق تنظیم شود.

BBLAYERS ?= " \
  ${TOPDIR}/meta \
  ${TOPDIR}/meta-poky \
  ${TOPDIR}/meta-openembedded/meta-oe \
  ${TOPDIR}/meta-custom-layer \
"

در این مثال، ترتیب لایه‌ها به‌گونه‌ای است که لایه‌های پایه (مثل meta و meta-poky) اول بارگذاری می‌شوند و لایه سفارشی (meta-custom-layer) در انتها قرار می‌گیرد.

۴. استفاده از ابزار bitbake-layers برای مدیریت وابستگی‌ها

Yocto به طور پیش‌فرض از ابزار bitbake-layers برای مدیریت لایه‌ها و وابستگی‌ها استفاده می‌کند. این ابزار می‌تواند برای بررسی ترتیب بارگذاری لایه‌ها و همچنین نشان دادن وابستگی‌های بین لایه‌ها مورد استفاده قرار گیرد. برخی از دستورات مفید در این زمینه عبارتند از:

• نمایش لایه‌ها: برای نمایش ترتیب بارگذاری لایه‌ها می‌توانید از دستور زیر استفاده کنید:

bitbake-layers show-layers

این دستور فهرستی از تمام لایه‌های موجود در پروژه را به‌همراه ترتیب بارگذاری آن‌ها نمایش می‌دهد.

• بررسی وابستگی‌ها: برای بررسی وابستگی‌های بین لایه‌ها می‌توانید از دستور bitbake-layers استفاده کنید تا لیست لایه‌ها و وابستگی‌های آن‌ها را مشاهده کنید.

bitbake-layers show-dependencies

این دستور، وابستگی‌های لایه‌ها را به شما نشان می‌دهد و به شما کمک می‌کند تا مطمئن شوید که ترتیب بارگذاری به درستی انجام شده است.

۵. نحوه رفع مشکلات وابستگی‌ها و ترتیب لایه‌ها

گاهی اوقات ممکن است به دلیل ترتیب اشتباه لایه‌ها یا وابستگی‌های ناقص، مشکلاتی در فرآیند ساخت ایجاد شود. در اینجا چند نکته برای رفع این مشکلات آورده شده است:

• بررسی ترتیب بارگذاری: همیشه ترتیب بارگذاری لایه‌ها را در فایل bblayers.conf بررسی کنید. اگر لایه‌ای به لایه دیگری وابسته است، آن را باید قبل از لایه اصلی بارگذاری کنید.
• استفاده از متغیرهای پیکربندی صحیح: مطمئن شوید که وابستگی‌های لایه‌ها به‌درستی در فایل‌های پیکربندی مشخص شده‌اند. به‌عنوان مثال، در صورت نیاز به دسترسی به دستورالعمل‌های یک لایه دیگر، از متغیرهای DEPENDS یا RDEPENDS استفاده کنید.
• رفع مشکلات مربوط به دستورالعمل‌ها: اگر دستورالعمل‌هایی در لایه‌ها وجود دارند که به درستی اجرا نمی‌شوند، بررسی کنید که آیا لایه‌ها به ترتیب صحیح بارگذاری می‌شوند یا نه.

۶. نکات کلیدی برای مدیریت وابستگی‌ها و ترتیب لایه‌ها

• ترتیب صحیح لایه‌ها: همیشه از ترتیب صحیح لایه‌ها در فایل bblayers.conf استفاده کنید تا وابستگی‌ها به درستی مدیریت شوند.
• استفاده از ابزارهای Yocto: از ابزار bitbake-layers برای بررسی وابستگی‌ها و ترتیب بارگذاری لایه‌ها استفاده کنید.
• بررسی وابستگی‌های پیکربندی: اطمینان حاصل کنید که وابستگی‌ها به‌طور دقیق در فایل‌های پیکربندی (مثل layer.conf و recipes) تعریف شده‌اند.

جمع‌بندی

مدیریت وابستگی‌ها و ترتیب لایه‌ها در پروژه‌های Yocto یکی از اصول کلیدی موفقیت در توسعه سیستم‌های لینوکس سفارشی است. استفاده از ابزار bitbake-layers برای بررسی و تنظیم صحیح لایه‌ها، می‌تواند به شما کمک کند تا پروژه را به‌درستی پیکربندی کرده و از بروز مشکلات جلوگیری کنید. ترتیب صحیح بارگذاری لایه‌ها و شناسایی وابستگی‌های بین آن‌ها باعث بهینه‌سازی فرآیند ساخت و کاهش خطاها خواهد شد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”حل تضادها و مشکلات وابستگی میان لایه‌ها” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto، ممکن است تضادها و مشکلاتی در وابستگی‌های بین لایه‌ها به‌وجود آید که می‌تواند فرآیند ساخت را متوقف کند یا باعث ایجاد مشکلات در سیستم نهایی شود. این مشکلات معمولاً ناشی از ترتیب نادرست بارگذاری لایه‌ها، وابستگی‌های نامناسب یا تداخل میان لایه‌ها هستند. در این بخش به بررسی راه‌حل‌ها و روش‌های حل این مشکلات می‌پردازیم تا بتوانید لایه‌ها را به درستی مدیریت کنید و از بروز خطاهای وابستگی جلوگیری کنید.

۱. مشکلات رایج در وابستگی لایه‌ها

مشکلات وابستگی میان لایه‌ها معمولاً به‌دلیل موارد زیر بروز می‌کنند:

• ترتیب نادرست بارگذاری لایه‌ها: وقتی لایه‌ها در ترتیب نامناسب بارگذاری می‌شوند، ممکن است لایه‌های وابسته نتوانند به درستی از دستورالعمل‌ها یا پیکربندی‌های مورد نیاز دسترسی پیدا کنند.
• وابستگی‌های ناقص: گاهی اوقات لایه‌ها به لایه‌های دیگری وابسته هستند، اما این وابستگی‌ها به‌درستی در پیکربندی‌ها مشخص نمی‌شوند. این موضوع می‌تواند باعث بروز خطاهای ساخت شود.
• تداخل در نسخه‌ها: ممکن است لایه‌های مختلف نسخه‌های متفاوتی از یک بسته را داشته باشند که باعث تضاد در فرآیند ساخت می‌شود.
• تداخل میان متغیرهای پیکربندی: متغیرهای مختلفی مانند DEPENDS، RDEPENDS و BBPATH ممکن است در لایه‌های مختلف تداخل ایجاد کنند و باعث مشکلات در ساخت پروژه شوند.

۲. شناسایی و رفع مشکلات وابستگی

برای شناسایی و رفع مشکلات وابستگی میان لایه‌ها، باید مراحل زیر را دنبال کنید:

۲.۱ بررسی ترتیب بارگذاری لایه‌ها

اولین گام برای حل مشکلات وابستگی، بررسی ترتیب بارگذاری لایه‌ها در فایل bblayers.conf است. ترتیب بارگذاری لایه‌ها باید به‌گونه‌ای باشد که لایه‌های پایه ابتدا بارگذاری شوند و سپس لایه‌های سفارشی یا لایه‌هایی که به لایه‌های پایه وابسته‌اند، در مراحل بعدی بارگذاری شوند. اگر لایه‌ها به درستی بارگذاری نشوند، ممکن است به دستورالعمل‌ها یا پیکربندی‌های مورد نیاز دسترسی نداشته باشند.

برای بررسی ترتیب لایه‌ها، از دستور زیر استفاده کنید:

bitbake-layers show-layers

این دستور فهرستی از تمام لایه‌های موجود را به‌همراه ترتیب بارگذاری آن‌ها نمایش می‌دهد. در صورت نیاز، ترتیب لایه‌ها را در فایل bblayers.conf تغییر دهید.

۲.۲ بررسی وابستگی‌های ناقص یا اشتباه

اگر لایه‌ها به درستی بارگذاری شده‌اند اما هنوز مشکلات وابستگی وجود دارد، ممکن است وابستگی‌های لازم در فایل‌های پیکربندی (مثل layer.conf یا recipes) به درستی مشخص نشده باشند. به‌طور خاص، باید متغیرهای DEPENDS و RDEPENDS را در فایل‌های recipe بررسی کنید تا مطمئن شوید که وابستگی‌ها به درستی تعریف شده‌اند.

مثال:

DEPENDS = "some-layer another-layer"
RDEPENDS_${PN} = "some-package"

در این مثال، اگر لایه‌ای به لایه‌های دیگر وابسته باشد، باید در پیکربندی‌های مربوطه آن را مشخص کنید.

۲.۳ بررسی تداخل نسخه‌ها

یکی از مشکلات رایج در وابستگی لایه‌ها، تداخل در نسخه‌ها است. اگر دو لایه نسخه‌های متفاوتی از یک بسته را شامل شوند، ممکن است فرآیند ساخت با مشکل مواجه شود. برای حل این مشکل، باید اطمینان حاصل کنید که نسخه‌های مختلف از یک بسته در لایه‌های مختلف تداخل نداشته باشند.

برای رفع تداخل نسخه‌ها، ابتدا بررسی کنید که کدام لایه‌ها از نسخه‌های متفاوت استفاده می‌کنند و سپس با استفاده از متغیرهای پیکربندی مناسب، نسخه‌های سازگار را انتخاب کنید. به‌عنوان مثال، می‌توانید از متغیر PREFERRED_VERSION برای تعیین نسخه خاصی از یک بسته استفاده کنید:

PREFERRED_VERSION_something = "1.2.3"

۲.۴ مدیریت تداخل میان متغیرهای پیکربندی

تداخل میان متغیرهای پیکربندی مانند DEPENDS، RDEPENDS و BBPATH می‌تواند باعث ایجاد مشکلات در ساخت شود. برای رفع این مشکلات، باید اطمینان حاصل کنید که متغیرهای پیکربندی در لایه‌ها به درستی تنظیم شده‌اند و با یکدیگر تداخل ندارند.

در برخی موارد، ممکن است نیاز باشد که از متغیر BBLAYERS برای مشخص کردن مسیر دقیق لایه‌ها استفاده کنید تا تداخل‌هایی که به‌طور پیش‌فرض ایجاد می‌شوند را حل کنید.

۳. استفاده از ابزارهای Yocto برای رفع مشکلات وابستگی

Yocto ابزارهایی را برای مدیریت وابستگی‌ها و حل مشکلات فراهم کرده است که می‌توانند به شما کمک کنند تا وابستگی‌ها را شناسایی و حل کنید. این ابزارها عبارتند از:

• bitbake-layers: این ابزار به شما امکان می‌دهد که لایه‌ها و وابستگی‌های آن‌ها را بررسی کرده و از بروز مشکلات جلوگیری کنید.
  • برای نمایش لایه‌ها و ترتیب آن‌ها از دستور bitbake-layers show-layers استفاده کنید.
  • برای بررسی وابستگی‌ها از دستور bitbake-layers show-dependencies استفاده کنید.
• bitbake: این ابزار برای اجرای فرآیند ساخت و شبیه‌سازی آن استفاده می‌شود. اگر در حین ساخت با مشکلات وابستگی مواجه شدید، از دستور bitbake برای بررسی جزئیات بیشتر و رفع مشکلات استفاده کنید.به‌عنوان مثال:

  bitbake -e <target> | grep "DEPENDS"
  

  این دستور به شما کمک می‌کند تا وابستگی‌های خاصی را که در فرآیند ساخت تاثیرگذار هستند، شناسایی کنید.

۴. تست و اعتبارسنجی لایه‌ها

بعد از اصلاح مشکلات وابستگی، باید مطمئن شوید که لایه‌ها به درستی کار می‌کنند. برای این کار، می‌توانید از دستورات bitbake برای ساخت مجدد و تست لایه‌ها استفاده کنید:

bitbake <recipe-name>

این دستور، فرآیند ساخت را از ابتدا شروع کرده و به شما نشان می‌دهد که آیا مشکلات وابستگی حل شده‌اند یا خیر.

جمع‌بندی

حل تضادها و مشکلات وابستگی میان لایه‌ها یکی از چالش‌های اصلی در پروژه‌های Yocto است. با رعایت ترتیب صحیح بارگذاری لایه‌ها، تعریف درست وابستگی‌ها در فایل‌های پیکربندی، و استفاده از ابزارهای Yocto مانند bitbake-layers و bitbake، می‌توانید این مشکلات را شناسایی و حل کنید. همچنین، بررسی و مدیریت تداخل نسخه‌ها و متغیرهای پیکربندی به شما کمک می‌کند که از بروز مشکلات در فرآیند ساخت جلوگیری کنید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 6. اضافه کردن لایه‌های OpenEmbedded”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”نحوه استفاده از لایه‌های OpenEmbedded در پروژه Yocto” subtitle=”توضیحات کامل”]OpenEmbedded یک چارچوب قدرتمند برای توسعه و ساخت توزیع‌های لینوکس سفارشی است که به‌طور گسترده در پروژه‌های Yocto استفاده می‌شود. لایه‌های OpenEmbedded (OE) به‌عنوان اجزای مهمی از Yocto عمل می‌کنند و به توسعه‌دهندگان این امکان را می‌دهند که سیستم‌های توزیع شده و بسته‌بندی شده را با سرعت بالا و کارایی بالا بسازند. در این بخش، به بررسی نحوه استفاده از لایه‌های OpenEmbedded در پروژه Yocto خواهیم پرداخت.

۱. معرفی لایه‌های OpenEmbedded

لایه‌های OpenEmbedded (OE) به‌عنوان مجموعه‌ای از دستورالعمل‌ها، پیکربندی‌ها و کدهای مختلف در پروژه Yocto عمل می‌کنند. این لایه‌ها شامل دستورالعمل‌هایی هستند که نحوه ساخت بسته‌های مختلف و تنظیمات سیستم را تعیین می‌کنند. بسیاری از لایه‌های OE شامل دستورالعمل‌های پایه برای ساخت بسته‌های مختلف نرم‌افزاری مانند هسته لینوکس، ابزارهای سیستم و پکیج‌های کاربردی می‌باشند.

در پروژه‌های Yocto، از لایه‌های OpenEmbedded برای افزودن بسته‌های نرم‌افزاری جدید، تنظیمات مختلف، و سفارشی‌سازی ساخت استفاده می‌شود.

۲. نحوه افزودن لایه‌های OpenEmbedded به پروژه Yocto

برای استفاده از لایه‌های OpenEmbedded در پروژه Yocto، ابتدا باید این لایه‌ها را به پروژه خود اضافه کنید. مراحل این کار به شرح زیر است:

۲.۱. بررسی لایه‌های موجود در OpenEmbedded

قبل از افزودن هر لایه، ابتدا باید از لایه‌های موجود در OpenEmbedded آگاه شوید. برای این کار، می‌توانید به مخزن رسمی OpenEmbedded یا صفحه GitHub آن مراجعه کنید.

• مخزن OpenEmbedded: https://github.com/openembedded/

در اینجا، انواع مختلفی از لایه‌ها موجود است که می‌توانید از آن‌ها در پروژه خود استفاده کنید.

۲.۲. اضافه کردن لایه‌ها به پروژه Yocto

برای افزودن لایه‌های OpenEmbedded به پروژه Yocto، باید آن‌ها را به دایرکتوری پروژه اضافه کرده و سپس آن‌ها را در فایل پیکربندی bblayers.conf ذکر کنید. مراحل این کار به شرح زیر است:

1. کلون کردن لایه‌ها از مخزن OpenEmbedded:ابتدا باید لایه‌های OpenEmbedded مورد نظر خود را از مخزن GitHub کلون کنید. برای مثال، برای اضافه کردن لایه meta-openembedded که شامل مجموعه‌ای از دستورالعمل‌ها و پکیج‌های مختلف است، دستور زیر را اجرا کنید:

   git clone git://git.openembedded.org/meta-openembedded
   

2. افزودن لایه‌ها به فایل bblayers.conf:پس از کلون کردن لایه‌ها، باید مسیر آن‌ها را در فایل پیکربندی bblayers.conf اضافه کنید. این فایل معمولاً در دایرکتوری conf موجود است. برای افزودن لایه جدید، باید مسیر آن را به متغیر BBLAYERS اضافه کنید.به‌عنوان مثال، در فایل bblayers.conf، خط زیر را به آن اضافه کنید:

   BBLAYERS += "/path/to/meta-openembedded"
   

3. بررسی وضعیت لایه‌ها:برای بررسی لایه‌های اضافه شده به پروژه و اطمینان از بارگذاری صحیح آن‌ها، می‌توانید از دستور زیر استفاده کنید:

   bitbake-layers show-layers
   

۲.۳. اضافه کردن لایه‌های اضافی و مدیریت وابستگی‌ها

در صورتی که لایه‌های OpenEmbedded به لایه‌های دیگر وابسته باشند، باید آن‌ها را به‌طور صحیح در فایل bblayers.conf تنظیم کنید تا ترتیب بارگذاری لایه‌ها به درستی رعایت شود.

۳. نحوه استفاده از دستورالعمل‌ها (Recipes) در لایه‌های OpenEmbedded

لایه‌های OpenEmbedded معمولاً شامل دستورالعمل‌هایی برای ساخت بسته‌های مختلف نرم‌افزاری هستند. هر دستورالعمل در یک فایل .bb تعریف می‌شود که نحوه پیکربندی، ساخت و نصب بسته‌ها را توضیح می‌دهد. برای استفاده از دستورالعمل‌ها در پروژه Yocto، مراحل زیر را دنبال کنید:

۳.۱. بررسی دستورالعمل‌ها

دستورالعمل‌ها (Recipes) به‌طور معمول در دایرکتوری recipes در لایه‌های OpenEmbedded قرار دارند. برای مثال، دستورالعمل‌های مربوط به بسته‌ها ممکن است در مسیر زیر قرار داشته باشند:

meta-openembedded/meta-oe/recipes-*/<package-name>/<package-name>.bb

برای استفاده از یک دستورالعمل خاص، باید اطمینان حاصل کنید که آن دستورالعمل در فایل bblayers.conf مشخص شده باشد و همچنین در لیست دستورالعمل‌های پشتیبانی‌شده قرار داشته باشد.

۳.۲. سفارشی‌سازی دستورالعمل‌ها

اگر می‌خواهید دستورالعمل‌ها را برای پروژه خاص خود سفارشی کنید، می‌توانید آن‌ها را در لایه‌های سفارشی خود کپی کرده و تغییرات لازم را اعمال کنید. برای مثال، اگر بخواهید دستورالعمل یک بسته خاص را تغییر دهید، می‌توانید نسخه جدیدی از آن را در لایه‌های خود ایجاد کرده و تنظیمات دلخواه خود را اعمال کنید.

برای مثال، دستورالعمل مربوط به بسته example-package را در لایه خود می‌توانید این‌گونه سفارشی کنید:

cp meta-openembedded/meta-oe/recipes-example/example-package/ \
    example-package.bb \
    my-layer/recipes-example/example-package/example-package.bb

سپس در فایل example-package.bb می‌توانید تغییرات دلخواه خود را اعمال کنید.

۴. مدیریت متغیرها و پیکربندی‌ها در لایه‌های OpenEmbedded

در لایه‌های OpenEmbedded، معمولاً پیکربندی‌هایی برای تعیین نحوه ساخت بسته‌ها و تنظیمات سیستم وجود دارد. شما می‌توانید متغیرهای مختلف را در فایل‌های پیکربندی لایه‌های خود (مانند layer.conf و local.conf) تنظیم کنید.

به‌عنوان مثال، برای تنظیم نسخه خاصی از یک بسته، می‌توانید از متغیر PREFERRED_VERSION در فایل local.conf استفاده کنید:

PREFERRED_VERSION_example-package = "1.0.0"

۵. آزمایش و عیب‌یابی لایه‌ها

پس از افزودن و تنظیم لایه‌های OpenEmbedded، باید پروژه خود را بسازید و از صحت عملکرد لایه‌ها اطمینان حاصل کنید. برای ساخت پروژه، از دستور bitbake استفاده کنید:

bitbake <recipe-name>

در صورت بروز خطا، می‌توانید از دستور bitbake -e برای نمایش اطلاعات بیشتر و عیب‌یابی استفاده کنید.

جمع‌بندی

استفاده از لایه‌های OpenEmbedded در پروژه‌های Yocto یکی از روش‌های مؤثر برای افزودن بسته‌ها و تنظیمات مختلف به پروژه است. با افزودن لایه‌های OpenEmbedded، می‌توانید از دستورالعمل‌های آماده برای ساخت بسته‌های مختلف بهره‌برداری کرده و سیستم‌های سفارشی خود را به راحتی ایجاد کنید. همچنین، استفاده از فایل‌های پیکربندی و سفارشی‌سازی دستورالعمل‌ها به شما این امکان را می‌دهد که پروژه‌های پیچیده‌تری را مدیریت کنید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”افزودن لایه‌های موجود به محیط ساخت Yocto” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto، لایه‌ها اجزای اصلی هستند که به شما امکان می‌دهند سیستم‌های سفارشی شده خود را با استفاده از بسته‌های مختلف نرم‌افزاری بسازید. هر لایه شامل دستورالعمل‌ها (recipes)، پیکربندی‌ها و فایل‌های تنظیماتی است که به فرآیند ساخت کمک می‌کند. برای افزودن لایه‌های موجود به محیط ساخت Yocto، باید مراحل خاصی را دنبال کنید که در این بخش توضیح داده می‌شود.

۱. بررسی لایه‌های موجود

قبل از افزودن لایه‌ها به محیط ساخت Yocto، ابتدا باید بررسی کنید که لایه‌های مورد نظر شما در دسترس هستند. لایه‌ها ممکن است از منابع مختلفی مانند:

• مخزن OpenEmbedded: https://github.com/openembedded
• مخزن Yocto Project: https://github.com/yoctoproject
• لایه‌های سفارشی: که توسط خودتان یا تیم توسعه نوشته شده‌اند.

در این مخازن، لایه‌های مختلفی از جمله لایه‌های پایه (مثل meta-openembedded)، لایه‌های هسته (مثل meta-raspberrypi) و لایه‌های سفارشی موجود هستند.

۲. کلون کردن لایه‌های موجود

برای اضافه کردن لایه‌های موجود به پروژه Yocto، ابتدا باید لایه‌ها را از مخزن Git کلون کنید. برای مثال، برای اضافه کردن لایه meta-openembedded به پروژه، می‌توانید از دستور زیر استفاده کنید:

git clone git://git.openembedded.org/meta-openembedded

این دستور، لایه meta-openembedded را در دایرکتوری جاری شما کلون می‌کند.

۳. افزودن لایه‌ها به فایل bblayers.conf

برای اینکه Yocto از لایه‌های جدید استفاده کند، باید مسیر این لایه‌ها را در فایل پیکربندی bblayers.conf اضافه کنید. این فایل معمولاً در دایرکتوری conf موجود است.

برای افزودن یک لایه به پروژه، کافی است مسیر آن لایه را به متغیر BBLAYERS در فایل bblayers.conf اضافه کنید. فرض کنید لایه‌ای که کلون کرده‌اید در مسیر /path/to/meta-openembedded قرار دارد. در این صورت باید خط زیر را به فایل bblayers.conf اضافه کنید:

BBLAYERS += "/path/to/meta-openembedded"

اگر چندین لایه را به پروژه اضافه می‌کنید، مسیرهای آن‌ها را به همین ترتیب به BBLAYERS اضافه کنید:

BBLAYERS += "/path/to/meta-openembedded /path/to/another-layer"

۴. بررسی لایه‌ها

پس از اضافه کردن لایه‌ها به فایل bblayers.conf، می‌توانید از دستور bitbake-layers show-layers برای بررسی وضعیت لایه‌ها استفاده کنید. این دستور لیستی از لایه‌های موجود در پروژه و وضعیت آن‌ها را نمایش می‌دهد.

bitbake-layers show-layers

خروجی این دستور باید شامل مسیرهایی باشد که شما در فایل bblayers.conf اضافه کرده‌اید و همچنین اطلاعات مربوط به لایه‌ها مانند نسخه و وابستگی‌ها.

۵. بارگذاری و استفاده از دستورالعمل‌ها (Recipes)

بعد از افزودن لایه‌ها به پروژه Yocto، Yocto قادر خواهد بود دستورالعمل‌ها (recipes) مربوط به هر لایه را بارگذاری کند. دستورالعمل‌ها شامل فرایندهای ساخت بسته‌های مختلف نرم‌افزاری هستند که توسط لایه‌ها تعریف می‌شوند.

برای مثال، اگر لایه‌ای که اضافه کرده‌اید شامل دستورالعمل‌هایی برای بسته example-package باشد، می‌توانید از دستور زیر برای ساخت این بسته استفاده کنید:

bitbake example-package

۶. مدیریت وابستگی‌ها و ترتیب لایه‌ها

در پروژه‌های Yocto، ترتیب لایه‌ها اهمیت دارد. باید توجه کنید که برخی از لایه‌ها به‌طور پیش‌فرض به دیگر لایه‌ها وابسته هستند. برای جلوگیری از مشکلات وابستگی، باید مطمئن شوید که لایه‌ها در فایل bblayers.conf به ترتیب صحیح قرار گیرند.

به‌عنوان مثال، اگر لایه‌ای به لایه دیگری وابسته باشد، لایه وابسته باید قبل از لایه دیگر در فایل bblayers.conf ذکر شود. در غیر این صورت، ممکن است مشکلاتی در فرآیند ساخت ایجاد شود.

۷. استفاده از لایه‌های اضافی

بسیاری از پروژه‌های Yocto از لایه‌های اضافی برای افزودن ویژگی‌های خاص به سیستم استفاده می‌کنند. به‌عنوان مثال، اگر بخواهید از یک لایه برای افزودن پشتیبانی از سخت‌افزار خاص یا ویژگی‌های اضافی استفاده کنید، باید آن لایه‌ها را به پروژه اضافه کنید و در bblayers.conf تنظیمات لازم را انجام دهید.

۸. آزمایش و عیب‌یابی لایه‌ها

برای اطمینان از صحت بارگذاری و عملکرد لایه‌ها، می‌توانید فرآیند ساخت را آغاز کنید و در صورت بروز مشکل از دستور bitbake برای عیب‌یابی استفاده کنید. در صورتی که به خطا برخورد کردید، می‌توانید از دستور bitbake -e برای نمایش اطلاعات بیشتر درباره محیط ساخت استفاده کنید.

جمع‌بندی

افزودن لایه‌های موجود به پروژه Yocto یک فرایند ساده است که به شما این امکان را می‌دهد که از دستورالعمل‌های آماده و بسته‌های مختلف بهره‌برداری کنید. با استفاده از دستورات git clone برای کلون کردن لایه‌ها و به‌روزرسانی فایل bblayers.conf، می‌توانید لایه‌های مورد نظر خود را به پروژه اضافه کنید و از قابلیت‌های آن‌ها در ساخت سیستم‌های سفارشی استفاده کنید. همچنین، مدیریت ترتیب لایه‌ها و وابستگی‌ها در این فرآیند بسیار مهم است تا پروژه به درستی ساخته شود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”همگام‌سازی پروژه با لایه‌های OpenEmbedded” subtitle=”توضیحات کامل”]همگام‌سازی پروژه با لایه‌های OpenEmbedded یکی از مراحل مهم در پروژه‌های مبتنی بر Yocto است. این فرآیند به شما این امکان را می‌دهد که لایه‌های جدید را به پروژه اضافه کنید و وابستگی‌ها و تغییرات در لایه‌های OpenEmbedded را به‌طور مؤثر در پروژه خود مدیریت کنید.

مراحل همگام‌سازی پروژه با لایه‌های OpenEmbedded:

1. افزودن لایه‌های OpenEmbedded به فایل bblayers.conf: ابتدا باید لایه‌های OpenEmbedded را به فهرست لایه‌های پروژه خود اضافه کنید. برای این کار، باید فایل bblayers.conf را ویرایش کرده و مسیر لایه‌های OpenEmbedded را در آن ثبت کنید.برای مثال:

   bitbake-layers add-layer /path/to/meta-openembedded/meta-oe
   

   این دستور لایه meta-oe را به فهرست لایه‌های پروژه اضافه می‌کند.

2. استانداردسازی مسیر لایه‌ها: در فایل bblayers.conf مسیرهای دقیق لایه‌ها باید مشخص شوند. برای لایه‌های OpenEmbedded، اطمینان حاصل کنید که مسیرهای دقیق لایه‌ها به‌درستی تنظیم شده است.نمونه‌ای از بخش مربوط به لایه‌ها در فایل bblayers.conf:

   BBLAYERS ?= " \
     /path/to/your/project/meta \
     /path/to/meta-openembedded/meta-oe \
     "
   

3. بروزرسانی اطلاعات لایه‌ها: پس از افزودن لایه‌ها، پروژه باید با استفاده از دستور زیر به‌روز شود:

   bitbake-layers show-layers
   

   این دستور لایه‌های فعال را نمایش می‌دهد و کمک می‌کند تا مطمئن شوید که لایه‌های جدید به درستی اضافه شده‌اند.

4. ساخت و آزمایش پروژه: پس از همگام‌سازی، می‌توانید با استفاده از دستور bitbake، پروژه خود را بسازید و اطمینان حاصل کنید که همه چیز به‌درستی کار می‌کند.برای مثال:

   bitbake core-image-minimal
   

5. بررسی وابستگی‌ها: پس از افزودن لایه‌ها، برای بررسی وابستگی‌ها و اطمینان از عدم وجود مشکلات، می‌توانید از دستور زیر استفاده کنید:

   bitbake -k <your-target>
   

   این دستور سعی می‌کند تا وابستگی‌های لازم را از منابع لایه‌های جدید پیدا کرده و مشکلات را رفع کند.

6. رفع مشکلات همگام‌سازی: در صورتی که مشکلاتی مانند تضاد نسخه‌ها یا تنظیمات نادرست در لایه‌ها بوجود آمد، باید آنها را شناسایی کرده و اصلاح کنید. از دستور bitbake -D برای فعال‌سازی حالت اشکال‌زدایی و دریافت جزئیات بیشتر استفاده کنید.

با انجام این مراحل، می‌توانید پروژه خود را با لایه‌های OpenEmbedded همگام‌سازی کرده و آن را به‌طور مؤثر مدیریت کنید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 7. کار با بسته‌های نرم‌افزاری (Package Management)”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”نصب و مدیریت بسته‌ها در Yocto” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto، نصب و مدیریت بسته‌ها به یکی از جنبه‌های مهم فرآیند ساخت تبدیل می‌شود. بسته‌ها اجزای نرم‌افزاری هستند که از طریق دستورالعمل‌ها (Recipes) در Yocto ساخته می‌شوند. Yocto ابزارهای مختلفی برای مدیریت بسته‌ها فراهم کرده است که به توسعه‌دهندگان این امکان را می‌دهد که بسته‌ها را نصب، به‌روزرسانی، و مدیریت کنند.

مراحل نصب و مدیریت بسته‌ها در Yocto:

1. تعریف بسته‌ها (Recipes): بسته‌ها در Yocto از طریق دستورالعمل‌ها (Recipes) تعریف می‌شوند. هر دستورالعمل یک فایل .bb است که شامل اطلاعات مربوط به نحوه ساخت و پیکربندی بسته‌ها می‌باشد. برای افزودن بسته جدید، شما باید یک دستورالعمل برای آن بسته بنویسید و آن را به لایه پروژه خود اضافه کنید.به‌عنوان مثال، دستورالعمل یک بسته می‌تواند به صورت زیر باشد:

   FILESEXTRAPATHS_prepend := "${THISDIR}/files:"
   SRC_URI = "http://example.com/download/package-${PV}.tar.gz"
   

   در این دستور، بسته‌ای از آدرس مشخص شده دانلود و نصب می‌شود.

2. ساخت بسته‌ها با استفاده از BitBake: پس از نوشتن دستورالعمل‌ها، برای ساخت بسته‌ها از ابزار bitbake استفاده می‌شود. به‌عنوان مثال، برای ساخت یک بسته خاص می‌توانید از دستور زیر استفاده کنید:

   bitbake <package-name>
   

   برای مثال، اگر بخواهید بسته example-package را بسازید، دستور زیر را وارد کنید:

   bitbake example-package
   

   این دستور، بسته را می‌سازد و به محل تعیین‌شده در فایل سیستم پروژه می‌فرستد.

3. نصب بسته‌ها روی هدف (Target): پس از ساخت بسته‌ها، برای نصب آنها روی سیستم هدف (Target) می‌توان از دستورالعمل‌های مناسب استفاده کرد. Yocto برای نصب بسته‌ها از ابزارهایی مانند opkg و rpm استفاده می‌کند.برای نصب بسته با استفاده از opkg، دستور زیر را می‌توانید استفاده کنید:

   opkg install <package-name>.ipk
   

   برای بسته‌هایی که با فرمت rpm ساخته شده‌اند، از دستور زیر می‌توان استفاده کرد:

   rpm -ivh <package-name>.rpm
   

4. مدیریت نسخه‌ها و وابستگی‌ها: بسته‌ها در Yocto ممکن است دارای وابستگی‌هایی به سایر بسته‌ها باشند. برای مدیریت این وابستگی‌ها، Yocto ابزارهایی مانند bitbake و bb را ارائه می‌دهد که به شما کمک می‌کنند تا وابستگی‌ها را شناسایی و به‌طور خودکار آن‌ها را نصب کنید.برای بررسی وابستگی‌های بسته، می‌توانید از دستور زیر استفاده کنید:

   bitbake <package-name> -g
   

   این دستور فهرستی از وابستگی‌های بسته را نشان می‌دهد که برای ساخت آن بسته ضروری هستند.

5. پیکربندی و سفارشی‌سازی بسته‌ها: در صورت نیاز به سفارشی‌سازی بسته‌ها، می‌توانید تنظیمات و پارامترهای مختلفی را در دستورالعمل‌های بسته (Recipes) تغییر دهید. این تنظیمات می‌توانند شامل تغییر مسیرهای نصب، تغییر ورژن بسته‌ها، و تنظیم گزینه‌های پیکربندی برای کامپایل باشند.به‌عنوان مثال، اگر بخواهید یک گزینه پیکربندی را در حین ساخت بسته تغییر دهید، می‌توانید از متغیر EXTRA_OECONF استفاده کنید:

   EXTRA_OECONF = "--enable-feature-x"
   

   این دستور به بسته می‌گوید که هنگام ساخت، ویژگی خاصی را فعال کند.

6. مدیریت و حذف بسته‌ها: بسته‌ها ممکن است در طول فرآیند توسعه و آزمایش اضافه یا حذف شوند. برای حذف بسته‌ها از سیستم هدف، می‌توانید از ابزارهایی مانند opkg یا rpm برای حذف استفاده کنید.برای حذف یک بسته با استفاده از opkg، دستور زیر را وارد کنید:

   opkg remove <package-name>
   

   یا برای حذف با استفاده از rpm:

   rpm -e <package-name>
   

7. نمایش وضعیت بسته‌ها: پس از نصب بسته‌ها، می‌توانید وضعیت نصب و وابستگی‌های آن‌ها را با استفاده از ابزارهای مدیریتی مانند opkg list-installed یا rpm -qa بررسی کنید.برای بررسی بسته‌های نصب‌شده با opkg:

   opkg list-installed
   

   یا با استفاده از rpm:

   rpm -qa
   

8. پشتیبانی از ساخت‌های چندگانه: Yocto این امکان را فراهم می‌آورد که از بسته‌های مختلف برای معماری‌های مختلف استفاده کنید. برای پشتیبانی از معماری‌های مختلف، می‌توانید از متغیرهای خاص معماری در دستورالعمل‌های بسته استفاده کنید.به‌عنوان مثال، می‌توانید نسخه‌های مختلف یک بسته را برای معماری‌های ARM و x86 به‌طور جداگانه مدیریت کنید.
9. استفاده از سیستم مدیریت بسته‌های Yocto: Yocto از سیستم‌های مدیریت بسته‌های مختلفی مانند rpm، dpkg، و opkg پشتیبانی می‌کند. برای پروژه‌های خاص، می‌توانید سیستم مدیریت بسته‌ای را انتخاب کنید که با نیازهای پروژه شما سازگار است.

با دنبال کردن این مراحل، شما می‌توانید بسته‌ها را به‌طور مؤثر در پروژه‌های Yocto نصب و مدیریت کنید و فرآیند ساخت را بهینه نمایید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”تعریف بسته‌های جدید (Custom Packages)” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto، تعریف بسته‌های جدید (Custom Packages) یکی از فرآیندهای اساسی است که به شما این امکان را می‌دهد که نرم‌افزارهایی که به‌طور خاص برای پروژه شما نیاز دارند را ایجاد و سفارشی کنید. بسته‌های جدید معمولاً شامل دستورالعمل‌هایی (Recipes) هستند که نحوه ساخت، پیکربندی، نصب و مدیریت آن بسته را مشخص می‌کنند.

مراحل تعریف بسته‌های جدید در Yocto:

1. ایجاد دستورالعمل (Recipe) برای بسته جدید: بسته‌ها در Yocto از طریق دستورالعمل‌ها (Recipes) ساخته می‌شوند. برای تعریف یک بسته جدید، ابتدا باید یک فایل .bb بسازید. این فایل حاوی اطلاعات مربوط به منبع بسته، نحوه پیکربندی و دستورالعمل‌های ساخت آن است.به‌طور مثال، یک دستورالعمل پایه برای بسته جدید به شکل زیر است:

   SUMMARY = "Description of the package"
   LICENSE = "MIT"
   SRC_URI = "http://example.com/package-${PV}.tar.gz"
   S = "${WORKDIR}/package-${PV}"
   
   do_compile() {
       # فرمان‌های کامپایل
   }
   
   do_install() {
       # فرمان‌های نصب
   }
   

   در این مثال، SUMMARY توضیح کوتاهی از بسته را ارائه می‌دهد، LICENSE نوع مجوز بسته را مشخص می‌کند و SRC_URI آدرس منبع بسته (مثل لینک دانلود) را تعیین می‌کند.

2. افزودن دستورالعمل به لایه (Layer): پس از نوشتن دستورالعمل بسته، باید آن را به لایه‌های Yocto اضافه کنید. برای این منظور، دستورالعمل‌ها را در دایرکتوری مناسب در لایه خود قرار دهید. به‌طور معمول، دستورالعمل‌ها در دایرکتوری recipes-<category>/<package-name> قرار می‌گیرند.به‌عنوان مثال، اگر شما در حال ساخت یک بسته به نام example-package هستید، می‌توانید دستورالعمل را در مسیر زیر قرار دهید:

   my-layer/recipes-example/example-package/example-package.bb
   

3. تعریف وابستگی‌ها: بسته‌های جدید ممکن است وابستگی‌هایی به سایر بسته‌ها داشته باشند. برای تعریف وابستگی‌ها، از متغیر DEPENDS استفاده می‌شود که بسته‌هایی را که برای ساخت بسته جدید نیاز دارید مشخص می‌کند.به‌عنوان مثال، اگر بسته شما به کتابخانه خاصی نیاز دارد، دستورالعمل شما می‌تواند به شکل زیر باشد:

   DEPENDS = "libexample"
   

4. ساخت بسته جدید: پس از ایجاد دستورالعمل بسته، می‌توانید بسته را با استفاده از ابزار bitbake بسازید. دستورالعمل زیر برای ساخت بسته جدید استفاده می‌شود:

   bitbake example-package
   

   این دستور، بسته جدید را می‌سازد و در مسیرهای مشخص‌شده در پروژه قرار می‌دهد.

5. پیکربندی و سفارشی‌سازی بسته: بسته‌های جدید می‌توانند به‌صورت کامل سفارشی شوند. شما می‌توانید تنظیمات پیکربندی خاصی را در دستورالعمل خود مشخص کنید تا بسته شما مطابق با نیازهای خاص پروژه ساخته شود.به‌عنوان مثال، برای اضافه کردن گزینه‌های خاص به هنگام پیکربندی بسته می‌توانید از متغیر EXTRA_OECONF استفاده کنید:

   EXTRA_OECONF = "--enable-feature-x --disable-feature-y"
   

   این تنظیمات به فرآیند پیکربندی دستور می‌دهند که ویژگی‌های خاصی را فعال یا غیرفعال کند.

6. نصب بسته جدید: پس از ساخت بسته، دستورالعمل‌های نصب می‌توانند مشخص کنند که چگونه بسته نصب شود. در Yocto، این کار معمولاً در بخش do_install دستورالعمل انجام می‌شود.به‌عنوان مثال:

   do_install() {
       install -d ${D}${bindir}
       install -m 0755 ${S}/myapp ${D}${bindir}
   }
   

   این دستورها مشخص می‌کنند که فایل اجرایی myapp در دایرکتوری نصب مناسب قرار گیرد.

7. ساخت و نصب بسته به معماری‌های مختلف: اگر بسته شما باید برای معماری‌های مختلف (مانند ARM و x86) ساخته شود، Yocto به‌طور خودکار بسته‌ها را برای معماری‌های مختلف به صورت جداگانه می‌سازد. با استفاده از متغیرهای معماری مانند MACHINE و TARGET_ARCH می‌توانید این فرآیند را مدیریت کنید.
8. حذف بسته‌ها: در صورتی که نیاز به حذف بسته دارید، می‌توانید دستورالعمل‌های مربوطه را از پروژه خود حذف کرده و پس از آن، با استفاده از دستور زیر بسته‌های ساخته‌شده را حذف کنید:

   bitbake -c clean example-package
   

9. ارزیابی و آزمایش بسته: پس از ایجاد و نصب بسته، باید آن را آزمایش کنید تا مطمئن شوید که به درستی کار می‌کند. می‌توانید از روش‌های مختلفی برای تست بسته‌های خود استفاده کنید، از جمله اجرای خودکار تست‌ها یا بررسی عملکرد بسته روی دستگاه هدف.
10. گزارش‌گیری و به‌روزرسانی بسته‌ها: به‌طور معمول، بسته‌ها ممکن است با گذشت زمان نیاز به به‌روزرسانی داشته باشند. اگر نسخه جدیدی از بسته‌ای که ایجاد کرده‌اید منتشر شود، شما باید دستورالعمل‌ها را به‌روزرسانی کرده و فرآیند ساخت را برای نسخه جدید اجرا کنید.

با دنبال کردن این مراحل، می‌توانید بسته‌های جدید و سفارشی برای پروژه‌های Yocto ایجاد کنید و آن‌ها را به‌طور مؤثر در محیط‌های مختلف پیاده‌سازی کنید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”استفاده از بسته‌های پیش‌ساخته و سفارشی‌سازی آنها” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto، بسته‌های پیش‌ساخته (pre-built packages) به‌عنوان یک گزینه مفید برای تسریع فرآیند توسعه شناخته می‌شوند. این بسته‌ها می‌توانند از منابع مختلف دریافت شوند و برای پیکربندی سیستم به‌طور مستقیم استفاده شوند. علاوه بر استفاده از این بسته‌ها، شما می‌توانید آن‌ها را برای پاسخگویی به نیازهای خاص خود سفارشی کنید.

مراحل استفاده از بسته‌های پیش‌ساخته و سفارشی‌سازی آنها

1. استفاده از بسته‌های پیش‌ساخته (Pre-built Packages): بسته‌های پیش‌ساخته در Yocto معمولاً از مخازن مختلف یا از طریق پیکربندی‌های مناسب، بارگیری و نصب می‌شوند. برای استفاده از این بسته‌ها، ابتدا باید از آدرس‌هایی که این بسته‌ها در آن‌ها قرار دارند، اطلاع پیدا کنید و آن‌ها را در محیط ساخت خود اضافه کنید.به‌طور کلی، برای استفاده از بسته‌های پیش‌ساخته، ابتدا باید از متغیر SRC_URI برای تعیین منبع بسته استفاده کنید:

   SRC_URI = "http://example.com/prebuilt-package-${PV}.tar.gz"
   

   همچنین می‌توانید بسته‌های پیش‌ساخته را از مخازن موجود در Yocto دریافت کنید. برای این کار باید از متغیر PACKAGE_CLASSES برای مشخص کردن کلاس بسته پیش‌ساخته استفاده کنید.

   به‌عنوان مثال:

   PACKAGE_CLASSES ?= "package_rpm"
   

2. استفاده از بسته‌های پیش‌ساخته در لایه‌ها: برای استفاده از بسته‌های پیش‌ساخته در Yocto، باید آن‌ها را به لایه‌ای که برای پروژه خود ایجاد کرده‌اید اضافه کنید. این لایه می‌تواند بسته‌های موردنظر شما را از مخازن خارجی دریافت کرده و آن‌ها را در فرآیند ساخت خود استفاده کند.برای مثال، اگر شما از بسته‌های RPM استفاده می‌کنید، باید آن‌ها را به لایه خود اضافه کرده و فرآیند ساخت را به‌گونه‌ای پیکربندی کنید که بسته‌های RPM در هنگام ساخت نصب شوند.
3. سفارشی‌سازی بسته‌های پیش‌ساخته: یکی از قابلیت‌های مهم Yocto این است که شما می‌توانید بسته‌های پیش‌ساخته را سفارشی کنید تا به نیازهای خاص پروژه شما پاسخ دهند. این کار از طریق ویرایش دستورالعمل‌ها (Recipes) و متغیرهای پیکربندی انجام می‌شود.برای مثال، اگر شما می‌خواهید یک بسته پیش‌ساخته را با برخی از تنظیمات خاص خود پیکربندی کنید، می‌توانید دستورالعمل بسته را به‌گونه‌ای تغییر دهید که آن تنظیمات اعمال شود.یک مثال از تغییر دستورالعمل‌های یک بسته پیش‌ساخته:

   EXTRA_OECONF = "--enable-feature-x --disable-feature-y"
   

   این تنظیمات به هنگام پیکربندی بسته اعمال می‌شوند و می‌توانند ویژگی‌های خاصی را فعال یا غیرفعال کنند.

4. اضافه کردن پچ‌ها (Patches) به بسته‌های پیش‌ساخته: اگر بسته پیش‌ساخته‌ای نیاز به تغییرات بیشتری دارد که در دستورالعمل آن مشخص نیست، می‌توانید پچ‌هایی را برای آن ایجاد کنید و در فایل دستورالعمل (Recipe) وارد نمایید.به‌عنوان مثال، می‌توانید پچ‌هایی را در دستورالعمل اضافه کنید که تغییرات خاصی در کد بسته پیش‌ساخته اعمال کنند:

   SRC_URI += "file://my-patch.patch"
   

   این پچ به هنگام ساخت بسته، به کد منبع اضافه می‌شود و تغییرات مدنظر شما را اعمال می‌کند.

5. پیکربندی ویژگی‌های اضافی برای بسته‌های پیش‌ساخته: علاوه بر سفارشی‌سازی کد بسته‌های پیش‌ساخته، شما می‌توانید ویژگی‌های خاصی را از طریق متغیرهای Yocto پیکربندی کنید. به‌عنوان مثال، می‌توانید از متغیرهایی مانند EXTRA_OECONF، EXTRA_OEMAKE یا do_install_append برای افزودن ویژگی‌های اضافی به فرآیند ساخت استفاده کنید.به‌عنوان مثال:

   EXTRA_OECONF += "--with-custom-feature"
   

   این خط باعث می‌شود که ویژگی custom-feature به هنگام پیکربندی بسته فعال شود.

6. مدیریت وابستگی‌ها برای بسته‌های پیش‌ساخته: بسته‌های پیش‌ساخته می‌توانند به بسته‌های دیگر وابسته باشند. برای مدیریت این وابستگی‌ها، شما می‌توانید از متغیر DEPENDS استفاده کنید تا بسته‌های موردنیاز برای بسته پیش‌ساخته را مشخص کنید.به‌عنوان مثال، اگر بسته شما به کتابخانه خاصی نیاز دارد، باید وابستگی آن را در دستورالعمل بسته تعریف کنید:

   DEPENDS = "libexample"
   

7. استفاده از مخازن خارجی: برای دریافت بسته‌های پیش‌ساخته از مخازن خارجی، باید مخازن مناسب را به فایل bblayers.conf اضافه کنید. این فایل مشخص می‌کند که Yocto از کدام مخازن برای بارگیری بسته‌ها استفاده کند. برای مثال:

   BBLAYERS += "/path/to/your/external/repository"
   

8. ساخت و نصب بسته‌ها: پس از اضافه کردن بسته‌های پیش‌ساخته به پروژه و سفارشی‌سازی آن‌ها، می‌توانید از دستور bitbake برای ساخت بسته‌ها استفاده کنید:

   bitbake my-package
   

   این دستور بسته پیش‌ساخته را با تنظیمات سفارشی‌شده ساخته و نصب می‌کند.

9. آزمایش بسته‌های پیش‌ساخته: پس از نصب بسته پیش‌ساخته، می‌توانید آن را آزمایش کنید تا مطمئن شوید که به‌درستی کار می‌کند. این کار می‌تواند شامل اجرای خودکار تست‌ها یا بررسی عملکرد بسته روی دستگاه هدف باشد.
10. مدیریت نسخه‌ها و به‌روزرسانی بسته‌های پیش‌ساخته: ممکن است بسته‌های پیش‌ساخته به‌طور مرتب به‌روزرسانی شوند. برای این کار، باید دستورالعمل‌ها را به‌روزرسانی کنید و نسخه جدید بسته‌ها را در پروژه خود وارد کنید.

جمع‌بندی

استفاده از بسته‌های پیش‌ساخته در Yocto می‌تواند سرعت فرآیند ساخت سیستم شما را افزایش دهد و امکان استفاده از نرم‌افزارهای آماده را فراهم کند. اما برای سفارشی‌سازی این بسته‌ها و تطبیق آن‌ها با نیازهای خاص پروژه، باید دستورالعمل‌های آن‌ها را ویرایش کرده و وابستگی‌ها و ویژگی‌های اضافی را به آن‌ها اضافه کنید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”نحوه مدیریت و ترکیب بسته‌ها برای ایجاد تصاویر سفارشی” subtitle=”توضیحات کامل”]در Yocto، ساخت تصاویر سفارشی (Custom Images) فرآیندی است که شامل انتخاب و ترکیب بسته‌ها (packages) مختلف به‌منظور ایجاد یک تصویر نهایی است که مخصوص نیازهای پروژه یا دستگاه خاص شما باشد. این تصاویر می‌توانند سیستم‌عامل‌های تک‌منظوره، سیستم‌های تعبیه‌شده، یا هر نوع کاربرد دیگری باشند. Yocto ابزارهای متنوعی را برای مدیریت بسته‌ها و ایجاد این تصاویر فراهم کرده است.

مراحل مدیریت و ترکیب بسته‌ها برای ایجاد تصاویر سفارشی

1. تعریف نوع تصویر (Image Type): برای شروع ساخت یک تصویر سفارشی، ابتدا باید نوع تصویر (Image) را مشخص کنید. Yocto به‌طور پیش‌فرض چند نوع تصویر مانند core-image-minimal یا core-image-full-cmdline را در اختیار شما قرار می‌دهد. این تصاویر پایه‌ای هستند و بسته‌های پیش‌ساخته‌ای را شامل می‌شوند که به‌عنوان سیستم‌عامل پایه استفاده می‌شوند.برای ایجاد تصویر سفارشی، شما باید از یک دستورالعمل (Recipe) برای تصویر استفاده کنید یا یک دستورالعمل جدید ایجاد کنید.به‌عنوان مثال، دستورالعمل پیش‌فرض برای یک تصویر پایه‌ای:

   IMAGE_CLASSES = "image_types_basic"
   

2. افزودن بسته‌ها به تصویر: برای افزودن بسته‌ها به تصویر سفارشی خود، باید از متغیر IMAGE_INSTALL در دستورالعمل تصویر استفاده کنید. این متغیر لیستی از بسته‌ها را که می‌خواهید در تصویر نهایی قرار گیرند، تعریف می‌کند.به‌عنوان مثال:

   IMAGE_INSTALL = "bash coreutils util-linux"
   

   این دستور باعث می‌شود که بسته‌های bash، coreutils و util-linux به تصویر سفارشی اضافه شوند.

3. استفاده از لایه‌های سفارشی برای افزودن بسته‌ها: شما می‌توانید بسته‌های خود را از لایه‌های سفارشی (Custom Layers) در پروژه Yocto اضافه کنید. برای این کار باید ابتدا دستورالعمل‌های لازم را در لایه خود تعریف کرده و سپس آن‌ها را در تصویر سفارشی گنجانده و نصب کنید.برای مثال، اگر شما بسته‌ای به نام my-package دارید که در لایه سفارشی خود قرار دارد، باید آن را به IMAGE_INSTALL اضافه کنید:

   IMAGE_INSTALL += "my-package"
   

4. استفاده از فایل‌های پیکربندی برای کنترل تصاویر: Yocto از فایل‌های پیکربندی برای کنترل ویژگی‌ها و جزئیات ایجاد تصاویر استفاده می‌کند. مهم‌ترین فایل‌های پیکربندی برای تصاویر عبارتند از:
   • local.conf: در این فایل می‌توانید متغیرهای مختلفی را برای سفارشی‌سازی پروژه و تصاویر تعیین کنید. به‌عنوان‌مثال، می‌توانید تعداد هسته‌های پردازشی برای ساخت یا نوع ماشین هدف را تنظیم کنید.
   • bblayers.conf: در این فایل، شما می‌توانید لایه‌های مختلف را که بسته‌ها و تصاویر از آن‌ها بارگیری می‌شوند، مشخص کنید.
   • image.bbclass: این کلاس به‌طور خاص برای مدیریت و پیکربندی تصاویر استفاده می‌شود. شما می‌توانید آن را برای افزودن بسته‌ها، تغییر تنظیمات و تعریف نوع تصویر مورد نظر سفارشی‌سازی کنید.
5. استفاده از پچ‌ها برای سفارشی‌سازی بسته‌ها: اگر بسته‌هایی که به تصویر اضافه کرده‌اید به تنظیمات خاصی نیاز دارند، می‌توانید پچ‌هایی برای تغییر کد آن‌ها بنویسید و این پچ‌ها را به دستورالعمل بسته‌ها اضافه کنید.برای اضافه کردن پچ به یک دستورالعمل بسته، از متغیر SRC_URI استفاده کنید:

   SRC_URI += "file://my-patch.patch"
   

   این پچ به هنگام ساخت بسته به کد منبع آن اضافه می‌شود و تغییرات مدنظر شما را اعمال می‌کند.

6. سفارشی‌سازی ویژگی‌های سیستم: علاوه بر انتخاب بسته‌ها، شما می‌توانید ویژگی‌های مختلف سیستم را نیز سفارشی کنید. این ویژگی‌ها می‌توانند شامل مواردی مانند تنظیمات شبکه، پیکربندی‌های امنیتی، یا انتخاب برنامه‌های پیش‌فرض سیستم باشند.برای این کار می‌توانید متغیرهایی مانند IMAGE_FEATURES را تنظیم کنید:

   IMAGE_FEATURES += "debug-tweaks"
   

   این کار ویژگی‌هایی مانند debug-tweaks را به تصویر نهایی اضافه می‌کند.

7. ساخت تصویر نهایی: پس از اینکه بسته‌ها و تنظیمات خود را به تصویر اضافه کردید، می‌توانید با استفاده از دستور bitbake تصویر خود را بسازید:

   bitbake my-custom-image
   

   این دستور فرآیند ساخت تصویر را آغاز می‌کند و بسته‌ها را با توجه به دستورالعمل‌های تعیین‌شده ترکیب می‌کند.

8. آزمایش و عیب‌یابی تصویر سفارشی: پس از ساخت تصویر، باید آن را بر روی دستگاه هدف نصب کنید و از صحت عملکرد آن مطمئن شوید. شما می‌توانید از ابزارهایی مانند qemu برای تست تصویر در یک محیط شبیه‌سازی شده استفاده کنید یا آن را روی سخت‌افزار واقعی نصب کنید.برای آزمایش تصویر با استفاده از qemu، از دستور زیر استفاده می‌کنید:

   bitbake my-custom-image -c populate_sdk
   

   این دستور به شما امکان می‌دهد تا SDK مخصوص تصویر را بسازید و آن را در محیط شبیه‌سازی شده تست کنید.

9. بروزرسانی و تغییرات در تصویر: اگر نیاز به اعمال تغییرات در تصویر یا افزودن بسته‌ها دارید، باید تغییرات خود را در دستورالعمل‌ها و فایل‌های پیکربندی اعمال کنید و مجدداً تصویر را بسازید.

جمع‌بندی

در Yocto، مدیریت و ترکیب بسته‌ها برای ایجاد تصاویر سفارشی فرآیند پیچیده‌ای است که نیاز به تنظیم دقیق بسته‌ها، پیکربندی‌های سیستم و لایه‌ها دارد. این کار از طریق تعیین بسته‌های موردنظر در متغیر IMAGE_INSTALL و سفارشی‌سازی ویژگی‌های تصویر انجام می‌شود. برای ایجاد تصاویر پیچیده‌تر، باید از پچ‌ها و تنظیمات اضافی استفاده کنید تا تصویر دقیقا مطابق نیازهای پروژه شما باشد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 8. مدیریت ورژن و وابستگی‌های بسته‌ها”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”نحوه مشخص کردن ورژن بسته‌ها و وابستگی‌ها” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto، مدیریت نسخه بسته‌ها و وابستگی‌های آن‌ها نقش حیاتی در اطمینان از سازگاری سیستم و برطرف کردن مشکلات وابستگی دارد. شما می‌توانید با استفاده از تنظیمات مختلف در دستورالعمل‌ها (recipes) و متغیرها، ورژن دقیق بسته‌ها را مشخص کرده و وابستگی‌ها را مدیریت کنید.

۱. مشخص کردن نسخه بسته‌ها

برای مشخص کردن نسخه بسته‌ها در Yocto، می‌توانید از متغیرهای مختلفی در دستورالعمل بسته‌ها استفاده کنید. به‌طور معمول، این متغیرها به شما کمک می‌کنند تا ورژن خاصی از یک بسته را انتخاب کنید.

• ورژن در دستورالعمل بسته: در فایل دستورالعمل یک بسته (مثل example-package.bb)، می‌توانید ورژن بسته را به‌طور مستقیم مشخص کنید. این کار معمولاً در متغیر PV (Package Version) انجام می‌شود.به‌عنوان مثال:

  PV = "1.2.3"
  

  این متغیر نشان‌دهنده ورژن بسته است که هنگام ساخت، Yocto از آن استفاده خواهد کرد.

• دستورالعمل فایل‌های سورس و نسخه: در متغیر SRC_URI، شما می‌توانید آدرس سورس کد بسته و ورژن آن را به‌طور دقیق مشخص کنید. به‌عنوان مثال، برای دریافت بسته‌ای از Git repository، می‌توانید ورژن را به‌صورت هش Git یا برچسب (tag) مشخص کنید:

  SRC_URI = "git://example.com/example-package.git;branch=master;protocol=https"
  

  یا برای استفاده از نسخه خاصی از یک بسته به‌صورت زیر عمل می‌کنید:

  SRC_URI = "http://example.com/example-package-1.2.3.tar.gz"
  

  در این مثال، بسته به ورژن 1.2.3 دانلود می‌شود.

۲. مدیریت وابستگی‌ها

در پروژه‌های Yocto، شما ممکن است نیاز به تعریف وابستگی‌های بسته‌ها داشته باشید تا اطمینان حاصل کنید که بسته‌ها به‌طور صحیح نصب و پیکربندی می‌شوند. Yocto ابزارهایی برای تعریف و مدیریت وابستگی‌ها فراهم کرده است.

• وابستگی‌های ساخت (Build-time dependencies): برای مشخص کردن وابستگی‌های بسته در زمان ساخت (مثلاً وقتی که بسته‌ای نیاز به بسته دیگری در هنگام ساخت دارد)، می‌توانید از متغیرهای DEPENDS و RDEPENDS استفاده کنید.
  • DEPENDS: برای تعیین بسته‌هایی که در زمان ساخت بسته موردنظر به آن‌ها نیاز است.

    DEPENDS = "libtool autoconf"
    

  • RDEPENDS: برای تعیین بسته‌هایی که در زمان اجرای سیستم نیاز است.

    RDEPENDS_${PN} = "bash coreutils"
    

    در این مثال، بسته my-package هنگام اجرا نیاز به bash و coreutils دارد.

• وابستگی‌های زمان اجرا (Runtime dependencies): در صورتی که بسته شما به بسته‌های دیگری در زمان اجرا نیاز داشته باشد، می‌توانید از متغیر RDEPENDS استفاده کنید تا این وابستگی‌ها را مشخص کنید.برای مثال:

  RDEPENDS_${PN} = "libc glibc"
  

  این نشان می‌دهد که بسته در زمان اجرا به libc و glibc نیاز دارد.

۳. تعیین نسخه دقیق بسته‌ها و وابستگی‌ها

برای اطمینان از اینکه بسته‌ها با نسخه‌های دقیق مورد نظر در پروژه شما نصب شوند، می‌توانید از ورژن‌های خاص برای وابستگی‌ها استفاده کنید.

• استفاده از ورژن خاص برای وابستگی‌ها: اگر نیاز به وابستگی به یک نسخه خاص از بسته دارید، می‌توانید از نسخه بسته در متغیر DEPENDS یا RDEPENDS استفاده کنید.برای مثال، اگر شما به نسخه خاصی از بسته libtool نیاز دارید، می‌توانید آن را به‌طور دقیق مشخص کنید:

  DEPENDS = "libtool >= 2.0.0"
  

  یا برای بسته‌ای که باید ورژن خاصی از آن نصب شود:

  RDEPENDS_${PN} = "libc = 2.29"
  

۴. استفاده از PN برای وابستگی‌ها

در بعضی موارد، ممکن است بخواهید از نام بسته (Package Name) به‌صورت داینامیک در متغیرهای وابستگی استفاده کنید. در این شرایط، می‌توانید از متغیر ${PN} (Package Name) بهره ببرید.

به‌عنوان مثال:

RDEPENDS_${PN} = "${PN}-libs"

این دستورالعمل به این معناست که بسته شما به یک بسته با نام ${PN}-libs در زمان اجرا نیاز دارد.

۵. استفاده از PACKAGECONFIG برای انتخاب وابستگی‌ها

در Yocto، بعضی از بسته‌ها ویژگی‌های اختیاری دارند که می‌توانید آن‌ها را فعال یا غیرفعال کنید. این ویژگی‌ها به‌وسیله متغیر PACKAGECONFIG مدیریت می‌شوند. برای مثال، اگر شما می‌خواهید بسته‌ای را با ویژگی‌های خاصی ساخته شود، می‌توانید از این متغیر استفاده کنید.

به‌عنوان مثال:

PACKAGECONFIG = "ssl zlib"

این کار باعث می‌شود که بسته‌های وابسته به ssl و zlib در زمان ساخت به پروژه اضافه شوند.

۶. استفاده از BB_NO_NETWORK برای مدیریت وابستگی‌ها

برای جلوگیری از بارگذاری وابستگی‌ها از شبکه، می‌توانید از متغیر BB_NO_NETWORK استفاده کنید. این به‌ویژه در هنگام ساخت با منابع محلی یا هنگام استفاده از منابع کش‌شده مفید است.

BB_NO_NETWORK = "1"

این باعث می‌شود که Yocto از اینترنت برای بارگذاری بسته‌ها و وابستگی‌ها استفاده نکند و تنها از منابع محلی موجود بهره ببرد.

جمع‌بندی

مدیریت ورژن‌ها و وابستگی‌ها در Yocto بخشی اساسی از فرآیند ساخت است که از طریق متغیرهای مختلفی مانند DEPENDS، RDEPENDS، SRC_URI و PACKAGECONFIG انجام می‌شود. با استفاده از این متغیرها، می‌توانید ورژن‌های خاصی از بسته‌ها را برای ساخت و اجرا انتخاب کنید و وابستگی‌های آن‌ها را به‌طور دقیق مدیریت کنید. این فرآیند کمک می‌کند تا مطمئن شوید که سیستم شما بدون مشکل و با نسخه‌های سازگار بسته‌ها ساخته می‌شود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”استفاده از متا‌دیتا برای مدیریت ورژن‌ها و تغییرات بسته‌ها” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto، مدیریت نسخه‌ها و تغییرات بسته‌ها یکی از اجزای کلیدی برای اطمینان از عملکرد صحیح سیستم است. متا‌دیتاها (Metadata) اطلاعاتی هستند که به پروژه Yocto امکان می‌دهند تا ورژن‌ها، وابستگی‌ها و ویژگی‌های مختلف بسته‌ها را به‌دقت مدیریت کنند. این متا‌دیتاها معمولاً در قالب فایل‌های دستورالعمل (Recipes) ذخیره می‌شوند که حاوی اطلاعاتی نظیر ورژن بسته‌ها، منابع آن‌ها و همچنین تنظیمات مربوط به ساخت و نصب آن‌ها هستند.

در این بخش، نحوه استفاده از متا‌دیتا برای مدیریت ورژن‌ها و تغییرات بسته‌ها بررسی خواهد شد.

۱. ساختار متا‌دیتا در Yocto

متا‌دیتا در Yocto در قالب فایل‌های دستورالعمل (recipes) و پیکربندی‌ها (configuration files) ذخیره می‌شود. فایل‌های دستورالعمل معمولاً پسوند .bb دارند و اطلاعات مختلف مربوط به ساخت بسته‌ها را شامل می‌شوند. متا‌دیتا همچنین ممکن است در قالب فایل‌های پیکربندی دیگر مانند conf یا bbappend موجود باشد.

• فایل‌های .bb: این فایل‌ها شامل دستورالعمل‌های اصلی برای ساخت بسته‌ها هستند. در این فایل‌ها می‌توانید ورژن بسته، منابع (مانند URL برای دانلود)، وابستگی‌ها و سایر تنظیمات مربوط به بسته را مشخص کنید.
• فایل‌های .bbappend: این فایل‌ها برای اصلاح یا گسترش فایل‌های دستورالعمل موجود استفاده می‌شوند. به‌عنوان‌مثال، می‌توانید در این فایل‌ها تغییرات مربوط به ورژن بسته یا وابستگی‌های آن را مدیریت کنید.

۲. استفاده از متغیر PV برای مشخص کردن ورژن بسته‌ها

یکی از اصلی‌ترین متغیرهای مورد استفاده برای مدیریت ورژن بسته‌ها در Yocto، متغیر PV (Package Version) است. این متغیر ورژن بسته را مشخص می‌کند و در فایل دستورالعمل بسته به‌صورت مستقیم تعیین می‌شود.

• نمونه‌ای از استفاده از PV:

  PV = "1.2.3"
  

  این تنظیم ورژن بسته را به‌طور ثابت روی 1.2.3 تنظیم می‌کند.

• مدیریت ورژن با استفاده از SRC_URI:در بسیاری از موارد، منابع بسته‌ها از URLهای مختلف بارگذاری می‌شوند. شما می‌توانید ورژن بسته را از آدرس‌های URL برای بارگیری فایل‌های سورس آن بسته مشخص کنید. به‌عنوان‌مثال:

  SRC_URI = "http://example.com/example-package-1.2.3.tar.gz"
  

  در اینجا ورژن بسته 1.2.3 مشخص شده است و Yocto برای بارگیری آن از این آدرس استفاده خواهد کرد.

۳. استفاده از متغیر SRCREV برای کنترل ورژن در مخازن گیت

اگر بسته شما از یک مخزن گیت (Git repository) بارگیری می‌شود، به‌جای استفاده از ورژن سنتی می‌توانید از هش کامیت (commit hash) یا برچسب گیت (git tag) برای تعیین ورژن بسته استفاده کنید. این کار معمولاً با استفاده از متغیر SRCREV انجام می‌شود.

• نمونه‌ای از استفاده از SRCREV:

  SRC_URI = "git://example.com/example-package.git;branch=master"
  SRCREV = "abcdef1234567890"
  

  در اینجا، SRCREV به‌طور خاص یک کامیت از مخزن گیت را مشخص می‌کند که Yocto برای بارگیری استفاده خواهد کرد.

۴. استفاده از فایل‌های .bbappend برای اعمال تغییرات روی ورژن‌ها

گاهی اوقات ممکن است نیاز داشته باشید که تغییراتی را در دستورالعمل‌های موجود اعمال کنید، مثل تغییر ورژن بسته‌ها یا اضافه کردن وابستگی‌های جدید. در این موارد، می‌توانید از فایل‌های .bbappend استفاده کنید که به شما امکان می‌دهند دستورالعمل‌های موجود را اصلاح کنید.

• نمونه‌ای از استفاده از .bbappend:فرض کنید که شما می‌خواهید ورژن بسته‌ای را از 1.2.3 به 1.2.4 ارتقا دهید. می‌توانید یک فایل example-package.bbappend به‌صورت زیر بسازید:

  PV = "1.2.4"
  

  این تغییرات به فایل دستورالعمل اصلی اضافه می‌شود و ورژن بسته را به‌روز می‌کند.

۵. مدیریت تغییرات با استفاده از PATCH و SRC_URI

در برخی موارد، ممکن است نیاز به اعمال تغییرات خاص بر روی سورس کد بسته‌ها داشته باشید. این تغییرات معمولاً از طریق فایل‌های patch (پچ) اعمال می‌شوند. در Yocto، می‌توانید از متغیر SRC_URI برای اشاره به فایل‌های پچ و اعمال تغییرات استفاده کنید.

• نمونه‌ای از استفاده از patch:

  SRC_URI = "http://example.com/example-package-1.2.3.tar.gz \
             file://fix_bug.patch"
  

  در اینجا، علاوه بر دانلود بسته، یک فایل پچ نیز بارگیری شده و روی سورس بسته اعمال می‌شود. این پچ می‌تواند تغییرات خاصی را در بسته ایجاد کند (مثلاً رفع اشکالات یا اعمال بهبودها).

۶. استفاده از PACKAGECONFIG برای مدیریت ویژگی‌های اختیاری

گاهی اوقات بسته‌ها دارای ویژگی‌های اختیاری هستند که ممکن است نیاز به انتخاب ورژن‌های مختلف یا تنظیمات خاصی داشته باشند. متغیر PACKAGECONFIG به شما این امکان را می‌دهد که ویژگی‌های اختیاری را فعال یا غیرفعال کنید و بسته به نیاز خود ویژگی‌های مختلفی را برای بسته‌ها تنظیم کنید.

• نمونه‌ای از استفاده از PACKAGECONFIG:

  PACKAGECONFIG = "ssl zlib"
  

  در اینجا، بسته با ویژگی‌های ssl و zlib پیکربندی می‌شود.

۷. استفاده از BB_NO_NETWORK برای استفاده از منابع محلی

در برخی موارد، ممکن است بخواهید از منابع محلی به جای منابع آنلاین برای بارگیری بسته‌ها و اعمال تغییرات استفاده کنید. در این مواقع، می‌توانید از متغیر BB_NO_NETWORK استفاده کنید.

• نمونه‌ای از استفاده از BB_NO_NETWORK:

  BB_NO_NETWORK = "1"
  

  این تنظیم باعث می‌شود که Yocto در هنگام ساخت از منابع شبکه استفاده نکند و به‌جای آن تنها از منابع محلی بهره ببرد.

جمع‌بندی

در Yocto، متا‌دیتاها ابزاری قدرتمند برای مدیریت ورژن‌ها و تغییرات بسته‌ها هستند. با استفاده از متغیرهایی مانند PV، SRCREV، SRC_URI و PACKAGECONFIG، می‌توان ورژن‌های دقیق بسته‌ها را مشخص کرده و وابستگی‌ها و ویژگی‌های آن‌ها را به‌طور کامل مدیریت کرد. همچنین، با استفاده از فایل‌های پچ و تغییرات در دستورالعمل‌ها از طریق فایل‌های .bbappend، می‌توان به‌راحتی تغییرات لازم را اعمال کرد. این ابزارها به توسعه‌دهندگان کمک می‌کنند تا بسته‌ها را به‌طور دقیق و با کنترل کامل مدیریت کنند و از ایجاد مشکلات وابستگی جلوگیری کنند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”جلوگیری از مشکلات و تضادهای ورژن” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto، مدیریت ورژن‌ها و وابستگی‌ها به‌شدت اهمیت دارد. هرگونه تضاد ورژن می‌تواند باعث مشکلات جدی در فرایند ساخت، پیکربندی و اجرای سیستم‌ها شود. برای جلوگیری از این مشکلات، باید از روش‌های مناسب برای مدیریت ورژن‌ها و تنظیمات بسته‌ها استفاده کرد. در این بخش، به بررسی روش‌های مختلف برای جلوگیری از تضادهای ورژن در پروژه‌های Yocto می‌پردازیم.

۱. استفاده از متغیرهای ورژن برای بسته‌ها

در Yocto، هر بسته معمولاً با یک متغیر ورژن مشخص می‌شود که از آن برای شناسایی نسخه دقیق بسته استفاده می‌شود. این متغیر معمولاً در فایل‌های دستورالعمل (.bb) به‌صورت PV (Package Version) تعریف می‌شود. برای جلوگیری از تضادهای ورژن، مهم است که ورژن‌ها به‌دقت و با توجه به نیاز پروژه تعیین شوند.

• تنظیم ورژن بسته با PV:برای تعیین ورژن بسته، می‌توانید از متغیر PV استفاده کنید:

  PV = "1.2.3"
  

  این تنظیم باعث می‌شود که Yocto تنها ورژن 1.2.3 را برای بسته مورد نظر در نظر بگیرد.

۲. استفاده از پچ‌ها برای اصلاح بسته‌ها

گاهی اوقات ممکن است یک بسته به‌طور پیش‌فرض نیاز به تغییرات جزئی در کد خود داشته باشد (مانند اصلاح باگ‌ها یا تغییرات سازگاری). در این صورت، می‌توانید از پچ‌ها (patches) برای اعمال این تغییرات استفاده کنید. پچ‌ها به شما این امکان را می‌دهند که تغییرات را به‌طور مستقیم بر روی کد بسته اعمال کنید بدون آنکه نیاز به تغییر ورژن بسته باشد.

• نمونه استفاده از patch:در دستورالعمل بسته، می‌توانید پچ‌ها را از طریق متغیر SRC_URI مشخص کنید:

  SRC_URI = "http://example.com/example-package-1.2.3.tar.gz \
             file://fix_bug.patch"
  

  در اینجا، علاوه بر بارگیری بسته، یک فایل پچ نیز بارگیری و بر روی سورس بسته اعمال می‌شود.

۳. استفاده از BB_NO_NETWORK برای استفاده از منابع محلی

گاهی اوقات ممکن است بخواهید از منابع محلی برای بارگیری بسته‌ها استفاده کنید تا از تضادهای ورژن ناشی از منابع آنلاین جلوگیری کنید. برای این کار، می‌توانید از متغیر BB_NO_NETWORK استفاده کنید تا Yocto فقط از منابع محلی استفاده کند.

• نمونه استفاده از BB_NO_NETWORK:

  BB_NO_NETWORK = "1"
  

  این تنظیم باعث می‌شود که Yocto در هنگام ساخت از منابع آنلاین استفاده نکند و به‌جای آن تنها از منابع محلی برای بارگیری بسته‌ها استفاده کند.

۴. استفاده از SRCREV برای تعیین ورژن دقیق در مخازن گیت

اگر بسته شما از یک مخزن گیت (Git repository) بارگیری می‌شود، می‌توانید با استفاده از متغیر SRCREV به‌طور دقیق ورژن (کامیت یا برچسب گیت) بسته را مشخص کنید. این کار به جلوگیری از تضادهای ورژن در هنگام استفاده از نسخه‌های مختلف یک مخزن گیت کمک می‌کند.

• نمونه استفاده از SRCREV:

  SRC_URI = "git://example.com/example-package.git;branch=master"
  SRCREV = "abcdef1234567890"
  

  در اینجا، SRCREV به‌طور خاص یک کامیت از مخزن گیت را مشخص می‌کند که Yocto برای بارگیری استفاده خواهد کرد.

۵. مدیریت وابستگی‌ها با استفاده از متغیرهای DEPENDS و RDEPENDS

در پروژه‌های Yocto، ممکن است بسته‌ها وابستگی‌هایی به دیگر بسته‌ها داشته باشند. برای جلوگیری از تضادهای ورژن، باید این وابستگی‌ها به‌درستی مشخص شوند. در Yocto، می‌توانید از متغیرهای DEPENDS و RDEPENDS برای تعیین وابستگی‌ها استفاده کنید.

• استفاده از DEPENDS: این متغیر مشخص می‌کند که بسته در زمان ساخت به چه بسته‌هایی نیاز دارد.

  DEPENDS = "libssl zlib"
  

• استفاده از RDEPENDS: این متغیر برای تعیین وابستگی‌های زمان اجرا (runtime dependencies) استفاده می‌شود.

  RDEPENDS = "libc libssl"
  

  با تعیین درست وابستگی‌ها، می‌توان از تضادهای ورژن در زمان اجرا جلوگیری کرد.

۶. استفاده از فایل‌های .bbappend برای اصلاح ورژن‌ها

اگر نیاز دارید که ورژن یک بسته را اصلاح کنید (به‌عنوان‌مثال، تغییر ورژن یک بسته موجود به یک ورژن جدیدتر)، می‌توانید از فایل‌های .bbappend برای اعمال تغییرات بر روی بسته استفاده کنید. این روش به شما این امکان را می‌دهد که بسته‌های موجود را بدون نیاز به تغییر در دستورالعمل‌های اصلی تغییر دهید.

• نمونه استفاده از .bbappend:فرض کنید که شما می‌خواهید ورژن بسته‌ای را از 1.2.3 به 1.2.4 ارتقا دهید:

  PV = "1.2.4"
  

  این تغییرات در فایل .bbappend اعمال می‌شود و در نتیجه، Yocto ورژن جدید بسته را استفاده خواهد کرد.

۷. مدیریت تضادهای ورژن با استفاده از PREFERRED_VERSION

گاهی اوقات در پروژه‌های بزرگ Yocto، ممکن است که دو یا چند لایه نیاز به ورژن‌های مختلف یک بسته داشته باشند. در این موارد، می‌توان از متغیر PREFERRED_VERSION برای تعیین ورژن مورد نظر برای یک بسته استفاده کرد.

• نمونه استفاده از PREFERRED_VERSION:

  PREFERRED_VERSION_example-package = "1.2.3"
  

  این تنظیم باعث می‌شود که Yocto همیشه ورژن 1.2.3 از بسته example-package را انتخاب کند.

۸. بررسی وابستگی‌ها با استفاده از ابزار bitbake -g

یکی از ابزارهای مفید برای شناسایی وابستگی‌ها و تضادهای ورژن در پروژه‌های Yocto، ابزار bitbake -g است. این ابزار گراف وابستگی‌ها را تولید می‌کند که می‌تواند به شما در شناسایی تضادهای ورژن کمک کند.

• استفاده از bitbake -g:برای تولید گراف وابستگی‌ها، از دستور زیر استفاده کنید:

  bitbake -g <recipe-name>
  

  این دستور گراف وابستگی‌ها را ایجاد کرده و به شما کمک می‌کند تا وابستگی‌های بسته‌ها را بررسی و تضادهای احتمالی را شناسایی کنید.

جمع‌بندی

مدیریت ورژن‌ها و جلوگیری از تضادهای ورژن در پروژه‌های Yocto بسیار مهم است و با استفاده از ابزارها و روش‌های مختلفی می‌توان این مشکلات را کاهش داد. با استفاده از متغیرهای PV، SRCREV، DEPENDS و RDEPENDS، می‌توان ورژن‌ها و وابستگی‌ها را به‌طور دقیق مدیریت کرد. همچنین، ابزارهایی مانند bitbake -g و متغیر PREFERRED_VERSION به شما کمک می‌کنند تا تضادهای ورژن را شناسایی و مدیریت کنید. با پیروی از این اصول، می‌توانید از مشکلات و تضادهای ورژن جلوگیری کرده و ساخت و توسعه سیستم‌های Yocto خود را به‌طور مؤثری مدیریت کنید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 9. توسعه و بهینه‌سازی لایه‌ها”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”اصول بهینه‌سازی لایه‌ها برای عملکرد بهتر” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto، بهینه‌سازی لایه‌ها یکی از مراحل کلیدی برای افزایش کارایی و سرعت ساخت است. هرچقدر که لایه‌ها به‌طور مؤثرتری طراحی و پیکربندی شوند، زمان ساخت و پیکربندی سیستم‌های سفارشی به‌طور قابل‌ملاحظه‌ای کاهش می‌یابد. در این بخش، به اصول بهینه‌سازی لایه‌ها برای بهبود عملکرد پرداخته می‌شود.

۱. استفاده از لایه‌های سفارشی به‌طور بهینه

اولین گام برای بهینه‌سازی، استفاده مناسب از لایه‌های سفارشی است. در صورتی که از لایه‌های اضافی یا تکراری استفاده کنید، حجم ساخت پروژه افزایش می‌یابد و زمان ساخت طولانی‌تر می‌شود. بهتر است که لایه‌ها به‌طور مشخص و با توجه به نیازهای پروژه ایجاد شوند و از اضافه کردن لایه‌های غیرضروری خودداری شود.

• نکته: لایه‌های خود را تنها برای اهداف خاص ایجاد کنید و از ایجاد لایه‌های عمومی که شامل کد یا بسته‌های بی‌ربط هستند، اجتناب کنید.

۲. مدیریت صحیح وابستگی‌ها

یکی از دلایل رایج افزایش زمان ساخت در پروژه‌های Yocto، وابستگی‌های پیچیده بین بسته‌ها و لایه‌ها است. برای بهینه‌سازی ساخت، باید وابستگی‌ها به‌درستی تنظیم شوند. وابستگی‌های غیرضروری یا نامناسب می‌توانند باعث افزایش زمان ساخت و کاهش کارایی شوند.

• نکته: سعی کنید وابستگی‌ها را به حداقل برسانید. از متغیرهای DEPENDS و RDEPENDS تنها برای وابستگی‌های ضروری استفاده کنید و از تعریف وابستگی‌های دایرکت و غیرضروری خودداری کنید.

۳. استفاده از کش (Caching)

یکی از تکنیک‌های بهینه‌سازی مهم در Yocto، استفاده از کش ساخت است. برای کاهش زمان ساخت و بهبود کارایی، می‌توانید از قابلیت‌های کش Yocto مانند sstate و shared-state cache استفاده کنید. این کش‌ها امکان ذخیره‌سازی نتایج ساخت قبلی و استفاده مجدد از آنها در زمان ساخت‌های بعدی را فراهم می‌کنند.

• نکته: استفاده از sstate می‌تواند زمان ساخت را به‌شدت کاهش دهد، به‌ویژه اگر چندین بار یک بسته خاص ساخته شود. همچنین، اطمینان حاصل کنید که کش به‌طور منظم به‌روز می‌شود.

۴. بهینه‌سازی دستورالعمل‌ها (Recipes)

دستورالعمل‌ها یا recipes در Yocto بخش‌های حیاتی پروژه هستند که نحوه ساخت بسته‌ها و لایه‌ها را مشخص می‌کنند. برای بهینه‌سازی، باید دستورالعمل‌ها را به‌گونه‌ای طراحی کنید که عملکرد بهتری داشته باشند. این بهینه‌سازی می‌تواند شامل استفاده از گزینه‌های بهینه ساخت، کاهش تعداد مراحل ساخت و اجتناب از عملیات غیرضروری باشد.

• نکته: از دستورالعمل‌های ساده و مستقیم استفاده کنید و در صورت امکان، از دستوراتی که زمان زیادی برای اجرا نیاز دارند، خودداری کنید.

۵. استفاده از BB_NUMBER_THREADS و PARALLEL_MAKE

یکی از روش‌های مؤثر برای بهینه‌سازی زمان ساخت، استفاده از پردازش موازی است. Yocto این امکان را می‌دهد که از منابع سخت‌افزاری به‌طور مؤثری استفاده کنید تا زمان ساخت را کاهش دهید. با تنظیم متغیرهای BB_NUMBER_THREADS و PARALLEL_MAKE، می‌توانید تعداد هسته‌های پردازشی را افزایش دهید و در نتیجه سرعت ساخت را بهبود ببخشید.

• نکته: به‌طور مثال، می‌توانید از تنظیمات زیر در فایل conf/local.conf استفاده کنید:

  BB_NUMBER_THREADS = "4"
  PARALLEL_MAKE = "-j 4"
  

  این تنظیمات به Yocto می‌گویند که از ۴ هسته پردازشی به‌صورت موازی استفاده کند و در نتیجه سرعت ساخت افزایش یابد.

۶. به‌روز رسانی منظم و حذف بسته‌های غیرضروری

در طول زمان، ممکن است لایه‌ها و بسته‌هایی که در پروژه استفاده می‌شوند تغییر کنند یا به‌طور کامل از بین بروند. بنابراین، ضروری است که لایه‌ها و بسته‌های غیرضروری که دیگر مورد استفاده نیستند، از پروژه حذف شوند تا فضای ذخیره‌سازی و منابع پردازشی کاهش یابد و عملکرد بهتری حاصل شود.

• نکته: مرتباً وابستگی‌ها و بسته‌های غیرضروری را شناسایی کرده و از پروژه حذف کنید. برای مثال، از bitbake -c clean برای پاکسازی فایل‌های اضافی و bitbake -c cleanall برای حذف همه آثار ساخت قبلی استفاده کنید.

۷. بهینه‌سازی استفاده از فایل‌های پیکربندی

فایل‌های پیکربندی مانند local.conf و bblayers.conf در Yocto نقش مهمی در تنظیم رفتار ساخت ایفا می‌کنند. بهینه‌سازی این فایل‌ها به کاهش پیچیدگی و بهبود عملکرد کمک می‌کند.

• نکته: از تنظیمات مناسب در فایل local.conf استفاده کنید تا فرایند ساخت سریع‌تر و کارآمدتر باشد. به‌عنوان مثال، اگر از کش sstate استفاده می‌کنید، مطمئن شوید که گزینه‌های مرتبط به‌درستی تنظیم شده‌اند.

  SSTATE_DIR = "/path/to/sstate-cache"
  

۸. محدود کردن ابزارها و اسکریپت‌ها

در Yocto، ممکن است برخی از ابزارها یا اسکریپت‌ها برای انجام عملیات‌های خاص در طول فرایند ساخت اجرا شوند. این اسکریپت‌ها گاهی می‌توانند باعث افزایش زمان ساخت شوند. برای بهینه‌سازی عملکرد، باید از اجرای اسکریپت‌های غیرضروری جلوگیری کنید.

• نکته: از ابزارهای بهینه و کم‌حجم برای کارهای مدیریتی استفاده کنید و از اجرای اسکریپت‌های طولانی و پیچیده خودداری کنید.

۹. بهینه‌سازی ساخت تصویر نهایی

در نهایت، برای کاهش حجم و بهبود سرعت ساخت تصویر نهایی (image)، می‌توانید تنها اجزای ضروری سیستم را در تصویر خود بگنجانید. این کار باعث می‌شود که حجم تصویر کاهش یابد و سرعت ساخت بهبود یابد.

• نکته: از تنظیمات در فایل local.conf برای حذف بسته‌ها و اجزای غیرضروری استفاده کنید:

  IMAGE_INSTALL_append = " package1 package2"
  

  این تنظیم باعث می‌شود که فقط بسته‌های ضروری در تصویر نهایی نصب شوند و از افزایش حجم بی‌دلیل جلوگیری شود.

جمع‌بندی

بهینه‌سازی لایه‌ها در پروژه‌های Yocto یک فرآیند مهم است که می‌تواند تأثیر زیادی بر سرعت ساخت و کارایی سیستم‌های سفارشی داشته باشد. استفاده صحیح از لایه‌ها، به حداقل رساندن وابستگی‌ها، استفاده از کش و به‌کارگیری پردازش موازی از جمله روش‌های مؤثر در بهینه‌سازی هستند. با پیروی از این اصول، می‌توانید زمان ساخت پروژه‌های Yocto را کاهش داده و عملکرد بهتری داشته باشید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”کاهش زمان ساخت و استفاده از کش‌ها (Caches) برای لایه‌ها” subtitle=”توضیحات کامل”]یکی از مهم‌ترین چالش‌ها در پروژه‌های Yocto، زمان طولانی ساخت سیستم‌ها و تصاویر سفارشی است. برای حل این مشکل، استفاده از کش‌ها می‌تواند به‌طور قابل‌ملاحظه‌ای زمان ساخت را کاهش دهد و کارایی پروژه را بهبود بخشد. در این بخش، به بررسی نحوه کاهش زمان ساخت با استفاده از کش‌ها و مزایای آن پرداخته می‌شود.

۱. معرفی کش‌ها در Yocto

در Yocto، کش‌ها ابزارهایی هستند که به سیستم ساخت اجازه می‌دهند تا نتایج قبلی ساخت را ذخیره کرده و از آن‌ها در ساخت‌های بعدی استفاده کند. این کار به کاهش زمان ساخت و افزایش کارایی کمک می‌کند. مهم‌ترین نوع کش‌ها در Yocto عبارتند از:

• کش sstate: این کش شامل نتایج قبلی ساخت است که برای بسته‌ها و لایه‌های مختلف ذخیره می‌شود. زمانی که یک بسته یا لایه قبلاً ساخته شده باشد، Yocto می‌تواند از کش sstate برای استفاده مجدد از آن نتیجه استفاده کند.
• کش shared-state: این کش مشابه کش sstate است، اما به‌طور خاص برای استفاده در محیط‌های مختلف ساخت یا محیط‌های توزیع‌شده طراحی شده است. این کش به پروژه‌ها این امکان را می‌دهد که نتایج ساخت را به‌طور مشترک بین ماشین‌های مختلف به اشتراک بگذارند.

۲. استفاده از کش sstate

کش sstate یکی از راه‌های اصلی برای کاهش زمان ساخت در Yocto است. این کش شامل فایل‌های باینری ساخته‌شده و تمام اطلاعات مربوط به ساخت هر بسته یا لایه است. هنگامی که بسته یا لایه‌ای از قبل ساخته شده باشد، Yocto به‌جای ساخت دوباره آن، فایل‌های کش شده را استفاده می‌کند.

برای استفاده از کش sstate، باید موارد زیر را در فایل پیکربندی local.conf تنظیم کنید:

• مسیر کش sstate:

  SSTATE_DIR = "/path/to/sstate-cache"
  

  این تنظیم مسیر ذخیره‌سازی کش را مشخص می‌کند. بهتر است مسیر کش را در یک دیسک یا فضای ذخیره‌سازی با عملکرد بالا قرار دهید تا سرعت ساخت بهبود یابد.

• استفاده از کش در پروژه‌های توزیع‌شده:اگر پروژه شما به‌طور مشترک توسط چندین ماشین ساخته می‌شود، می‌توانید کش sstate را بین ماشین‌ها به اشتراک بگذارید تا نتایج ساخت قبلی استفاده شود. این کار زمان ساخت را به‌شدت کاهش می‌دهد.برای این کار، می‌توانید مسیر کش مشترک را تنظیم کنید:

  SSTATE_DIR = "nfs://server/path/to/sstate-cache"
  

  با این تنظیم، کش به‌طور مرکزی ذخیره شده و توسط تمامی ماشین‌های ساخت به اشتراک گذاشته می‌شود.

۳. استفاده از کش shared-state

اگر تیم شما نیاز به استفاده از کش بین چندین ماشین یا در محیط‌های توزیع‌شده دارد، می‌توانید از کش shared-state بهره ببرید. این کش به‌ویژه برای پروژه‌های بزرگ که نیاز به ساخت در چندین سیستم دارند، مفید است.

برای استفاده از کش shared-state، ابتدا باید این کش را در فایل پیکربندی local.conf مشخص کنید:

# مسیر کش اشتراکی
SHARED_STATE_DIR = "/path/to/shared-state-cache"

این کش به‌طور خاص برای اشتراک‌گذاری نتایج بین چندین محیط ساخت استفاده می‌شود و کمک می‌کند تا زمان ساخت به‌طور قابل‌ملاحظه‌ای کاهش یابد.

۴. بهینه‌سازی کش‌ها برای جلوگیری از مشکلات

یکی از چالش‌هایی که ممکن است در استفاده از کش‌ها با آن مواجه شوید، مسئله ناسازگاری بین نسخه‌های مختلف یا تغییرات در لایه‌ها و بسته‌ها است. برای جلوگیری از مشکلات ناشی از کش، باید موارد زیر را رعایت کنید:

• پاکسازی کش:برای اطمینان از اینکه کش به‌طور کامل به‌روز شده است و تغییرات جدید در لایه‌ها و بسته‌ها به درستی اعمال می‌شود، ممکن است نیاز به پاکسازی کش داشته باشید. از دستور زیر برای پاکسازی کش استفاده کنید:

  bitbake -c cleansstate <recipe>
  

  این دستور کش sstate مربوط به یک بسته خاص را پاک می‌کند و امکان ساخت مجدد آن را فراهم می‌آورد.

• استفاده از bitbake -c cleanall:این دستور تمامی آثار ساخت قبلی، از جمله کش‌ها را حذف می‌کند. این کار به‌ویژه زمانی مفید است که تغییرات عمده‌ای در لایه‌ها ایجاد شده باشد و نیاز به ساخت کامل مجدد داشته باشید.

  bitbake -c cleanall <recipe>
  

۵. مزایای استفاده از کش‌ها

استفاده از کش‌ها در Yocto مزایای زیادی دارد که به‌طور مستقیم بر روی کاهش زمان ساخت و افزایش بهره‌وری تأثیر می‌گذارد:

• کاهش زمان ساخت: با استفاده از کش، زمان ساخت بسته‌هایی که قبلاً ساخته شده‌اند به‌طور قابل‌ملاحظه‌ای کاهش می‌یابد.
• افزایش بهره‌وری: به‌ویژه در محیط‌های توزیع‌شده، استفاده از کش مشترک باعث می‌شود که تمامی ماشین‌ها از نتایج ساخت قبلی بهره‌مند شوند و نیازی به ساخت مجدد نباشد.
• صرفه‌جویی در منابع: استفاده از کش باعث کاهش مصرف منابع مانند پردازنده و حافظه در مراحل ساخت می‌شود، زیرا دیگر نیازی به انجام محاسبات و عملیات‌های تکراری نیست.

۶. نکات تکمیلی برای استفاده بهینه از کش‌ها

• بررسی وضعیت کش: برای اطمینان از صحت کش‌ها، می‌توانید از ابزار bitbake برای بررسی وضعیت کش و استفاده مجدد از نتایج قبلی استفاده کنید:

  bitbake <recipe> -s
  

  این دستور اطلاعاتی درباره کش و وضعیت بسته‌ها نمایش می‌دهد.

• تنظیمات کش در محیط‌های توزیع‌شده: اگر تیم شما از چندین ماشین برای ساخت استفاده می‌کند، به اشتراک‌گذاری کش‌ها در میان ماشین‌ها می‌تواند تأثیر زیادی در کاهش زمان ساخت داشته باشد. برای این کار، تنظیمات SSTATE_DIR و SHARED_STATE_DIR باید به‌طور مناسب تنظیم شوند.

جمع‌بندی

استفاده از کش‌ها در Yocto یک روش مؤثر برای کاهش زمان ساخت و بهبود کارایی است. با استفاده از کش‌های sstate و shared-state می‌توانید نتایج ساخت قبلی را ذخیره کرده و از آن‌ها در ساخت‌های بعدی استفاده کنید. تنظیمات صحیح و به‌روز نگه‌داشتن کش‌ها برای جلوگیری از مشکلات وابستگی و ناسازگاری بسیار اهمیت دارد. در نهایت، به‌کارگیری کش‌ها به‌ویژه در پروژه‌های بزرگ و توزیع‌شده می‌تواند به‌طور چشمگیری سرعت و کارایی سیستم ساخت را افزایش دهد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”ایجاد لایه‌های مقیاس‌پذیر و قابل نگهداری در طولانی مدت” subtitle=”توضیحات کامل”]یکی از مهم‌ترین جنبه‌ها در پروژه‌های Yocto، طراحی و ایجاد لایه‌هایی است که نه تنها در ابتدای پروژه مفید باشند، بلکه در طولانی مدت نیز قابل نگهداری و مقیاس‌پذیر باقی بمانند. لایه‌های مقیاس‌پذیر و قابل نگهداری برای هر پروژه‌ای که نیاز به توسعه و به‌روزرسانی مداوم دارد، ضروری هستند. در این بخش، به اصول و روش‌های طراحی لایه‌های مقیاس‌پذیر و قابل نگهداری خواهیم پرداخت.

۱. اصول طراحی لایه‌های مقیاس‌پذیر

برای طراحی لایه‌های مقیاس‌پذیر که در طول زمان بتوانند توسعه و نگهداری شوند، باید اصول خاصی را رعایت کنید که به شما این امکان را می‌دهند تا بدون ایجاد مشکلات عمده، آن‌ها را گسترش دهید و مدیریت کنید. این اصول عبارتند از:

• تقسیم‌بندی منطقی لایه‌ها: لایه‌ها باید به‌طور منطقی تقسیم‌بندی شوند تا هر لایه تنها مسئولیت یک حوزه خاص را بر عهده بگیرد. این تقسیم‌بندی نه تنها باعث می‌شود که پروژه مدیریت‌پذیرتر باشد، بلکه امکان توسعه و تغییرات آینده را نیز فراهم می‌آورد.
• استقلال لایه‌ها: هر لایه باید به‌طور مستقل از دیگر لایه‌ها عمل کند. این استقلال باعث می‌شود که در صورت نیاز به تغییر یا به‌روزرسانی در یک لایه، تأثیری بر سایر لایه‌ها نداشته باشد.
• کاهش وابستگی‌ها: وابستگی‌های غیرضروری بین لایه‌ها باید به حداقل برسد. هر لایه باید حداقل وابستگی‌ها را به لایه‌های دیگر داشته باشد، به‌ویژه اگر قرار باشد لایه‌ها به‌طور مستقل به‌روزرسانی شوند.
• استفاده از لایه‌های عمومی: در صورت امکان، از لایه‌های عمومی مانند OpenEmbedded یا Yocto Project استفاده کنید. این لایه‌ها به‌طور گسترده توسط جامعه نگهداری می‌شوند و به کاهش بار نگهداری شما کمک می‌کنند.

۲. رعایت استانداردهای کدنویسی در لایه‌ها

یکی از نکات مهم در نگهداری و مقیاس‌پذیری لایه‌ها، رعایت استانداردهای کدنویسی است. استفاده از کدهای استاندارد و تمیز نه تنها به جلوگیری از بروز مشکلات کمک می‌کند، بلکه توسعه‌دهندگان دیگر می‌توانند به‌راحتی با لایه‌ها کار کنند و آن‌ها را گسترش دهند. برخی از نکات مهم در این زمینه عبارتند از:

• استفاده از نام‌گذاری منظم و معنادار: در پروژه‌های Yocto، لایه‌ها، بسته‌ها و فایل‌ها باید نام‌گذاری منظم و معناداری داشته باشند که قابلیت خوانایی و نگهداری پروژه را افزایش دهد. برای مثال، از نام‌های کوتاه و ساده استفاده کنید که نشان‌دهنده عملکرد یا هدف لایه باشد.
• مستندسازی: هر لایه باید به‌طور کامل مستند شود. این مستندات باید شامل توضیحات کاملی در مورد عملکرد لایه، نحوه استفاده از آن، وابستگی‌ها، و نحوه به‌روزرسانی یا گسترش آن باشد. استفاده از فایل‌های README و ایجاد داکیومنت‌های مرتبط با هر لایه می‌تواند به نگهداری آن کمک کند.
• مدیریت پیکربندی‌ها: تمامی فایل‌های پیکربندی (مانند conf و meta) باید به‌طور دقیق و شفاف تنظیم شوند. از ایجاد پیکربندی‌های پیچیده و متداخل پرهیز کنید و سعی کنید تنظیمات را تا حد امکان ساده و قابل فهم نگه دارید.

۳. بهینه‌سازی لایه‌ها برای مقیاس‌پذیری و نگهداری در طولانی مدت

برای بهینه‌سازی لایه‌ها در جهت مقیاس‌پذیری و نگهداری در بلندمدت، باید به نکات زیر توجه کنید:

• مدیریت وابستگی‌ها: لایه‌ها باید به‌طور منطقی وابسته به یکدیگر باشند. از ایجاد وابستگی‌های چرخه‌ای و پیچیده بین لایه‌ها جلوگیری کنید. در صورت نیاز به وابستگی‌ها، از مکانیسم‌های معتبر Yocto مانند BBMASK و BBLAYERS برای محدود کردن اثرات آن‌ها استفاده کنید.
• استفاده از کش‌ها و ابزارهای بهینه‌سازی: استفاده از کش‌های sstate برای ذخیره نتایج ساخت و استفاده مجدد از آن‌ها در هنگام تغییرات جزئی می‌تواند زمان ساخت را کاهش دهد. این روش باعث می‌شود که در طولانی‌مدت، زمان ساخت لایه‌ها کاهش یابد و نگهداری سیستم راحت‌تر باشد.
• ساخت لایه‌های قابل ارتقا: ساخت لایه‌هایی که به‌راحتی قابل ارتقا هستند، اهمیت زیادی دارد. هنگام ایجاد لایه‌های سفارشی، باید به قابلیت ارتقا و سازگاری با نسخه‌های آینده توجه کنید. به‌طور مثال، برای بسته‌ها و لایه‌های سفارشی، از نسخه‌بندی مناسب استفاده کنید و سعی کنید تغییرات جدید را با نسخه‌های قبلی سازگار نگه دارید.

۴. تست و نگهداری لایه‌ها

پس از ایجاد لایه‌ها، مهم است که تست‌های منظمی برای آن‌ها انجام شود تا اطمینان حاصل شود که لایه‌ها به درستی عمل می‌کنند و هیچ‌گونه مشکلاتی در عملکرد آن‌ها وجود ندارد. برخی از روش‌های مفید در این زمینه عبارتند از:

• آزمون‌های واحد (Unit Tests): از آزمون‌های واحد برای بررسی عملکرد هر جزء از لایه استفاده کنید. این آزمون‌ها می‌توانند شامل تست‌های خودکار برای بسته‌ها و پیکربندی‌ها باشند.
• آزمون‌های یکپارچگی (Integration Tests): لایه‌های مختلف باید با یکدیگر به‌درستی یکپارچه شوند. آزمون‌های یکپارچگی می‌توانند کمک کنند تا اطمینان حاصل کنید که لایه‌های مختلف در کنار هم به‌درستی کار می‌کنند.
• تست‌های پشتیبانی از نسخه‌های قدیمی: هنگامی که تغییرات جدیدی در لایه‌ها اعمال می‌شود، باید اطمینان حاصل کنید که این تغییرات باعث شکستن سازگاری با نسخه‌های قدیمی نمی‌شود. از تست‌های خودکار برای پشتیبانی از نسخه‌های قبلی استفاده کنید.

۵. به‌روزرسانی و مدیریت نسخه‌ها

مدیریت نسخه‌ها و به‌روزرسانی لایه‌ها برای حفظ مقیاس‌پذیری در طول زمان ضروری است. از سیستم‌های کنترل نسخه مانند Git برای مدیریت و به‌روزرسانی لایه‌ها استفاده کنید. هر تغییر باید در یک شاخه (Branch) جداگانه انجام شده و پس از تست‌های مناسب، به شاخه اصلی (Main Branch) ادغام شود.

• استفاده از Git: پروژه‌ها باید از سیستم‌های کنترل نسخه مانند Git برای مدیریت تغییرات استفاده کنند. این ابزار به شما این امکان را می‌دهد که تاریخچه تغییرات را پیگیری کرده و در صورت نیاز به بازگشت به نسخه‌های قبلی، این کار را انجام دهید.
• استفاده از نسخه‌بندی: برای هر لایه و بسته، نسخه‌ای خاص مشخص کنید و تغییرات را به‌طور دقیق مستند کنید. از روش‌های نسخه‌بندی مناسب برای نشان دادن تغییرات و به‌روزرسانی‌ها استفاده کنید.

جمع‌بندی

ایجاد لایه‌های مقیاس‌پذیر و قابل نگهداری در طولانی مدت یکی از اصول کلیدی در پروژه‌های Yocto است. با رعایت اصول طراحی منطقی، استانداردهای کدنویسی، مدیریت وابستگی‌ها، بهینه‌سازی لایه‌ها، و انجام تست‌های منظم، می‌توان لایه‌هایی ساخت که هم در کوتاه‌مدت و هم در بلندمدت قابل استفاده و نگهداری باشند. همچنین، استفاده از ابزارهای کنترل نسخه و مدیریت نسخه‌ها به شما این امکان را می‌دهد که تغییرات را به‌طور دقیق پیگیری کرده و از مشکلات احتمالی در آینده جلوگیری کنید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 10. مفهوم Layer-Overriding”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”نحوه استفاده از Layer Overriding برای بازنویسی دستورالعمل‌ها” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto، گاهی اوقات نیاز است که دستورالعمل‌ها (recipes) یا پیکربندی‌ها را در لایه‌های سفارشی بازنویسی کنیم. این عمل می‌تواند به دلایل مختلفی انجام شود، از جمله تغییرات خاصی که در بسته‌های موجود نیاز داریم یا سفارشی‌سازی ویژگی‌ها برای استفاده در پروژه خاص.

یکی از روش‌های مؤثر برای انجام این کار، استفاده از Layer Overriding است. این ویژگی به شما این امکان را می‌دهد که دستورالعمل‌ها یا پیکربندی‌ها را در لایه‌های مختلف بازنویسی کرده و از اولویت‌بندی خاصی برای آن‌ها استفاده کنید.

۱. مفهوم Layer Overriding در Yocto

در Yocto، Layer Overriding به معنای بازنویسی دستورالعمل‌ها و پیکربندی‌های موجود در لایه‌های پایین‌تر توسط دستورالعمل‌ها یا پیکربندی‌هایی است که در لایه‌های بالاتر قرار دارند. به عبارت دیگر، اگر شما یک دستورالعمل مشابه را در لایه‌های مختلف داشته باشید، لایه‌های بالاتر معمولاً دستورالعمل‌های لایه‌های پایین‌تر را بازنویسی می‌کنند.

این فرایند می‌تواند به شما کمک کند تا رفتار بسته‌ها و پیکربندی‌ها را در پروژه‌های مختلف تغییر دهید بدون اینکه مجبور به ویرایش فایل‌های اصلی در لایه‌های پایه‌ای شوید.

۲. نحوه بازنویسی دستورالعمل‌ها با استفاده از Layer Overriding

برای بازنویسی دستورالعمل‌ها با استفاده از Layer Overriding، باید از نامگذاری و ساختارهای خاص در Yocto استفاده کنید. معمولاً دستورالعمل‌های موجود در Yocto با استفاده از نام‌های خاص به‌طور پیش‌فرض در لایه‌های مختلف اولویت‌بندی می‌شوند.

۳. استفاده از پیکربندی‌های لایه‌ها برای بازنویسی دستورالعمل‌ها

فرض کنید که شما می‌خواهید یک دستورالعمل خاص را در لایه سفارشی خود بازنویسی کنید. برای انجام این کار، باید مراحل زیر را دنبال کنید:

1. ایجاد دستورالعمل جدید در لایه سفارشی:ابتدا باید دستورالعمل جدیدی ایجاد کنید یا دستورالعمل موجود را در لایه سفارشی خود کپی کنید. به‌عنوان مثال، اگر بخواهید دستورالعمل example-package.bb را بازنویسی کنید، آن را در مسیر مناسب لایه سفارشی خود قرار دهید.مثال:

   cp \
   meta-openembedded/meta-oe/recipes-example/example-package/example-package.bb \
   my-layer/recipes-example/example-package/example-package.bb
   

2. بازنویسی دستورالعمل در لایه سفارشی:در دستورالعمل جدیدی که ایجاد کرده‌اید، می‌توانید تغییرات لازم را اعمال کنید. برای مثال، اگر می‌خواهید نسخه‌ای خاص از یک بسته را اضافه کنید یا تغییراتی در ویژگی‌های آن بدهید، این کار را در دستورالعمل خود انجام دهید.به‌عنوان مثال:

   # تغییر نسخه بسته
   SRC_URI = "http://example.com/example-package-${PV}.tar.gz"
   

3. تنظیم متغیر BBFILE_PRIORITY:برای اینکه Yocto بداند که لایه سفارشی شما باید دستورالعمل‌ها را بازنویسی کند، باید اولویت لایه را تنظیم کنید. در لایه سفارشی، در فایل conf/layer.conf باید متغیر BBFILE_PRIORITY را تنظیم کنید.مثال:

   BBFILE_PRIORITY_my-layer = "6"
   

   اولویت‌های لایه‌ها از بالا به پایین تعیین می‌شود. به‌طوری‌که لایه‌های با اولویت بالاتر بر لایه‌های با اولویت پایین‌تر غالب خواهند شد.

4. اطمینان از اولویت‌دهی به لایه‌ها:همچنین می‌توانید با استفاده از متغیر BBFILE_PRIORITY در لایه سفارشی خود، اولویت لایه‌های مختلف را مدیریت کنید. به‌عنوان مثال، اگر می‌خواهید که لایه شما همیشه از دستورالعمل‌های موجود در لایه‌های دیگر اولویت داشته باشد، مقدار اولویت را بالاتر از سایر لایه‌ها قرار دهید.

   BBFILE_PRIORITY_my-layer = "10"
   

5. حذف یا اضافه کردن تغییرات بیشتر:علاوه بر بازنویسی دستورالعمل‌ها، می‌توانید پیکربندی‌ها و متغیرهای دیگری را نیز برای تغییر رفتار دستورالعمل‌ها استفاده کنید. این تغییرات می‌توانند شامل اضافه کردن یا حذف کردن پچ‌ها، تغییر متغیرهای مربوط به ساخت (مثل EXTRA_OECONF) و یا حتی اصلاح ویژگی‌های خاص بسته‌ها باشند.

۴. نحوه استفاده از override در Yocto

Yocto به شما این امکان را می‌دهد که متغیرها و دستورالعمل‌ها را بر اساس شرایط خاص بازنویسی کنید. این کار با استفاده از override انجام می‌شود. برای مثال، اگر می‌خواهید دستورالعمل‌هایی را که در شرایط خاص اجرا می‌شوند، تغییر دهید، از سینتکس override استفاده کنید.

مثال:

EXTRA_OECONF = "--enable-featureX"
EXTRA_OECONF_my-layer = "--enable-featureY"

در این مثال، مقدار EXTRA_OECONF به‌طور عمومی برای تمام دستورالعمل‌ها تنظیم شده است، اما برای لایه my-layer مقدار متفاوتی دارد که به آن override می‌شود.

۵. بررسی و آزمایش تغییرات

بعد از اعمال تغییرات در دستورالعمل‌ها و پیکربندی‌ها، باید مطمئن شوید که دستورالعمل‌ها به درستی بازنویسی شده‌اند. برای این منظور، می‌توانید پروژه را بسازید و فرآیند ساخت را بررسی کنید تا از اینکه دستورالعمل‌ها به درستی عمل می‌کنند اطمینان حاصل کنید.

bitbake example-package

اگر همه‌چیز به درستی تنظیم شده باشد، باید دستورالعمل‌ها طبق تغییرات شما اجرا شوند.

جمع‌بندی

استفاده از Layer Overriding یکی از روش‌های قدرتمند در Yocto برای بازنویسی دستورالعمل‌ها و پیکربندی‌ها در لایه‌های سفارشی است. با اعمال این تغییرات، می‌توانید بسته‌ها و ویژگی‌های مختلف پروژه را سفارشی‌سازی کرده و آن‌ها را به‌طور دقیق متناسب با نیازهای خود تنظیم کنید. برای این کار، باید از متغیرهای اولویت‌بندی، دستورالعمل‌های کپی‌شده و متغیرهای override استفاده کنید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”بازنویسی و سفارشی‌سازی فایل‌ها در لایه‌های موجود” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto، بازنویسی و سفارشی‌سازی فایل‌ها در لایه‌های موجود یکی از روش‌های مهم برای تغییر و شخصی‌سازی عملکرد بسته‌ها و پیکربندی‌ها به‌منظور تطابق با نیازهای پروژه‌های خاص است. این فرآیند به شما امکان می‌دهد که بدون نیاز به ویرایش فایل‌های اصلی در لایه‌های پایه‌ای، تغییرات لازم را اعمال کنید.

۱. کپی کردن فایل‌ها به لایه سفارشی

اولین قدم برای سفارشی‌سازی فایل‌ها در Yocto این است که ابتدا فایل‌های مورد نظر را از لایه‌های موجود کپی کنید. این فایل‌ها می‌توانند شامل دستورالعمل‌ها (recipes)، پیکربندی‌ها، پچ‌ها و سایر فایل‌های مرتبط با بسته‌ها باشند.

برای مثال، اگر بخواهید فایل دستورالعمل یک بسته خاص را از لایه meta-openembedded کپی کنید، از دستور زیر استفاده می‌کنید:

cp \
    meta-openembedded/meta-oe/recipes-example/example-package/example-package.bb \
    my-layer/recipes-example/example-package/example-package.bb

این دستور، فایل دستورالعمل example-package.bb را از لایه meta-openembedded به لایه سفارشی my-layer کپی می‌کند.

۲. ویرایش و بازنویسی دستورالعمل‌ها و پیکربندی‌ها

پس از کپی کردن فایل‌ها به لایه سفارشی، می‌توانید فایل‌ها را ویرایش کرده و تغییرات دلخواه را اعمال کنید. این تغییرات ممکن است شامل اصلاح نسخه بسته، تغییر در گزینه‌های پیکربندی، افزودن پچ‌ها یا تغییر سایر متغیرها باشد.

برای مثال، فرض کنید می‌خواهید نسخه بسته‌ای را تغییر دهید:

SRC_URI = "http://example.com/example-package-${PV}.tar.gz"

همچنین می‌توانید گزینه‌های پیکربندی خاصی مانند EXTRA_OECONF را اضافه یا ویرایش کنید:

EXTRA_OECONF = "--enable-featureX"

۳. استفاده از BBFILE_PRIORITY برای تعیین اولویت لایه

برای اینکه Yocto بداند که باید دستورالعمل‌ها و پیکربندی‌های موجود در لایه سفارشی شما را به جای دستورالعمل‌های موجود در لایه‌های پایه‌ای استفاده کند، باید اولویت لایه خود را تنظیم کنید. برای این کار، متغیر BBFILE_PRIORITY را در فایل conf/layer.conf لایه سفارشی تنظیم کنید.

برای مثال:

BBFILE_PRIORITY_my-layer = "10"

با این کار، Yocto دستورالعمل‌های موجود در لایه سفارشی my-layer را بر دستورالعمل‌های موجود در لایه‌های پایین‌تر اولویت خواهد داد.

۴. بازنویسی دستورالعمل‌ها با استفاده از OVERRIDES

در Yocto، می‌توانید با استفاده از OVERRIDES دستورالعمل‌ها را به‌طور خاص برای یک لایه سفارشی بازنویسی کنید. این امکان به شما می‌دهد که تنها در صورت نیاز به تغییرات خاص، دستورالعمل‌ها را سفارشی کنید.

برای مثال، اگر بخواهید برای لایه خاص خود نسخه‌ای از بسته را بازنویسی کنید، می‌توانید از سینتکس زیر استفاده کنید:

SRC_URI_my-layer = "http://example.com/example-package-${PV}-custom.tar.gz"

در این مثال، مقدار SRC_URI برای لایه my-layer به‌طور خاص تغییر یافته است.

۵. استفاده از پچ‌ها برای سفارشی‌سازی

اگر بخواهید تغییرات جزئی در کد منبع یک بسته اعمال کنید، بهترین روش استفاده از پچ‌ها است. پچ‌ها می‌توانند تغییرات کد را به‌صورت غیرمستقیم اعمال کنند تا کد اصلی دست نخورده باقی بماند.

برای اضافه کردن پچ به دستورالعمل، ابتدا باید فایل پچ را در لایه سفارشی خود اضافه کنید:

1. پچ را در پوشه files لایه سفارشی قرار دهید.
2. در دستورالعمل، مسیر پچ را مشخص کنید:

   SRC_URI += "file://my-patch.patch"
   

با این کار، پچ به دستورالعمل افزوده شده و هنگام ساخت بسته، تغییرات لازم در کد منبع اعمال خواهد شد.

۶. آزمایش تغییرات

پس از اعمال تغییرات و سفارشی‌سازی‌ها، باید مطمئن شوید که همه‌چیز به درستی کار می‌کند. برای این کار، می‌توانید پروژه را بسازید و فرآیند ساخت را بررسی کنید تا از صحت دستورالعمل‌های بازنویسی‌شده مطمئن شوید.

برای ساخت بسته و بررسی نتیجه تغییرات، از دستور زیر استفاده کنید:

bitbake example-package

اگر همه چیز به درستی تنظیم شده باشد، بسته مورد نظر با تغییرات جدید ساخته خواهد شد.

جمع‌بندی

بازنویسی و سفارشی‌سازی فایل‌ها در لایه‌های موجود یکی از قابلیت‌های بسیار قدرتمند Yocto است که به شما این امکان را می‌دهد که بسته‌ها و پیکربندی‌های پروژه را به‌طور دقیق با نیازهای خاص خود تطبیق دهید. با استفاده از روش‌های مختلفی مانند کپی کردن فایل‌ها به لایه‌های سفارشی، تنظیم اولویت لایه‌ها، و استفاده از پچ‌ها، می‌توانید دستورالعمل‌ها و پیکربندی‌ها را تغییر دهید و عملکرد پروژه‌های خود را بهبود بخشید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”استفاده از متغیرها و پارامترهای مختلف برای سفارشی‌سازی رفتار لایه‌ها” subtitle=”توضیحات کامل”]برای سفارشی‌سازی رفتار لایه‌ها در Yocto، می‌توان از متغیرها و پارامترهای مختلف استفاده کرد. این متغیرها و پارامترها به شما این امکان را می‌دهند که تنظیمات پیش‌فرض Yocto را تغییر دهید یا ویژگی‌های خاصی را برای لایه‌ها تعریف کنید. در ادامه به برخی از مهم‌ترین متغیرها و پارامترها برای سفارشی‌سازی رفتار لایه‌ها اشاره می‌کنیم:

۱. استفاده از متغیر BBPATH

BBPATH به شما این امکان را می‌دهد که مسیرهای مختلفی را برای جستجو و بارگذاری لایه‌ها تعریف کنید. این متغیر تعیین‌کننده مسیری است که Yocto در آن به‌دنبال فایل‌ها و تنظیمات می‌گردد.

BBPATH = "${TOPDIR}:${LAYERDIR}"

در اینجا TOPDIR مسیر اصلی پروژه است و LAYERDIR مسیر لایه‌های اضافی را نشان می‌دهد.

۲. استفاده از متغیر LAYERS

با استفاده از متغیر LAYERS می‌توانید لایه‌هایی که در پروژه شما فعال هستند را لیست کنید. این متغیر به‌طور معمول در فایل bblayers.conf تنظیم می‌شود.

LAYERS = " \
    ${TOPDIR}/meta \
    ${TOPDIR}/meta-openembedded/meta-oe \
    ${TOPDIR}/my-layer"

این تنظیمات تضمین می‌کنند که Yocto از لایه‌های مشخص شده استفاده کند.

۳. متغیر SRC_URI

برای دانلود منابع از URLهای مختلف و اضافه کردن فایل‌های موردنیاز به پروژه، از SRC_URI استفاده می‌شود. این متغیر به شما این امکان را می‌دهد که منابع مختلف (مثل کدهای منبع یا فایل‌ها) را برای ساخت بسته‌ها مشخص کنید.

SRC_URI = "git://github.com/example/repository.git;branch=main"

با استفاده از این متغیر، شما می‌توانید URLهای مختلفی را برای دانلود منابع استفاده کنید.

۴. متغیر DEPENDS

برای مشخص کردن وابستگی‌ها میان بسته‌ها و لایه‌ها، از متغیر DEPENDS استفاده می‌شود. این متغیر تضمین می‌کند که بسته‌ها در زمان مناسب ساخته شوند.

DEPENDS = "libexample"

این دستور به Yocto می‌گوید که بسته‌ی libexample قبل از بسته فعلی باید ساخته شود.

۵. متغیر RDEPENDS

برای مشخص کردن وابستگی‌های زمان اجرا (runtime dependencies) از RDEPENDS استفاده می‌شود. این وابستگی‌ها در زمان اجرای سیستم یا برنامه مورد نیاز هستند.

RDEPENDS_${PN} = "libexample"

در اینجا، libexample به‌عنوان وابستگی زمان اجرا برای بسته‌ی فعلی تعیین می‌شود.

۶. متغیر EXTRA_OECONF

برای سفارشی‌سازی پارامترهای پیکربندی بسته‌ها در زمان ساخت، می‌توان از EXTRA_OECONF استفاده کرد. این متغیر می‌تواند پارامترهای اضافی به پیکربندی بسته اضافه کند.

EXTRA_OECONF = "--enable-feature --disable-other-feature"

این دستور به پیکربندی سیستم ساخت می‌گوید که ویژگی‌هایی را فعال یا غیرفعال کند.

۷. متغیر PACKAGE_ARCH

با استفاده از PACKAGE_ARCH می‌توانید معماری هدف بسته را تنظیم کنید. این متغیر به‌طور معمول در لایه‌های مخصوص معماری‌های خاص استفاده می‌شود.

PACKAGE_ARCH = "armv7"

در اینجا بسته برای معماری armv7 ساخته خواهد شد.

۸. متغیر BB_GENERATE_EXE

برای تعیین اینکه آیا می‌خواهید یک فایل اجرایی ایجاد کنید یا خیر، می‌توانید از متغیر BB_GENERATE_EXE استفاده کنید.

BB_GENERATE_EXE = "yes"

این دستور به Yocto می‌گوید که باید فایل اجرایی ساخته شود.

۹. استفاده از پارامترهای do_compile, do_install و do_fetch

در Yocto، برای سفارشی‌سازی مراحل مختلف ساخت بسته، می‌توانید از این پارامترها برای تغییر رفتار و گسترش فرآیندهای پیش‌فرض استفاده کنید.

do_compile_append() {
    # دستورهای اضافی برای کامپایل
}

do_install_append() {
    # دستورهای اضافی برای نصب
}

do_fetch_append() {
    # دستورهای اضافی برای دریافت منابع
}

جمع بندی

استفاده از متغیرها و پارامترهای مختلف در Yocto به شما این امکان را می‌دهد که پروژه‌های خود را به‌طور کامل سفارشی‌سازی کنید. با تنظیم دقیق این متغیرها می‌توانید فرآیند ساخت را بهینه‌سازی کرده و از پیکربندی‌های پیش‌فرض فراتر بروید. این تنظیمات کمک می‌کنند تا لایه‌های سفارشی، بسته‌ها و فرآیندهای مختلف پروژه را به‌طور دقیق و حرفه‌ای مدیریت کنید.[/cdb_course_lesson][/cdb_course_lessons]

[cdb_course_lessons title=”بخش 7. ابزارهای توسعه و دیباگ Yocto”][cdb_course_lesson title=”فصل 1. استفاده از Devtool برای توسعه و تست سریع”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”معرفی ابزار Devtool در Yocto” subtitle=”توضیحات کامل”]ابزار Devtool یکی از ابزارهای قدرتمند و پرکاربرد در محیط توسعه Yocto است که به توسعه‌دهندگان اجازه می‌دهد به راحتی در فرآیند ساخت و توسعه بسته‌ها (recipes) دخالت کرده و تغییرات مورد نظر خود را سریع‌تر اعمال کنند. این ابزار به‌ویژه برای توسعه‌دهندگانی که قصد دارند ویژگی‌های جدیدی را به پروژه اضافه کنند یا بسته‌های موجود را تغییر دهند، بسیار مفید است.

Devtool عمدتاً برای تسهیل فرآیند توسعه و تست بسته‌ها و دستورالعمل‌ها در Yocto استفاده می‌شود. به کمک این ابزار، می‌توان به سرعت بسته‌ها را ایجاد، ویرایش و تست کرد بدون اینکه نیاز به ساخت مجدد کل تصویر (image) باشد.

قابلیت‌های اصلی Devtool:

1. افزودن بسته‌های جدید: با استفاده از Devtool می‌توان بسته‌های جدید را به پروژه اضافه کرده و به سرعت دستورالعمل‌ها (recipes) آن‌ها را ایجاد کرد.
2. ویرایش بسته‌های موجود: Devtool به شما این امکان را می‌دهد که دستورالعمل‌های موجود را ویرایش کرده و تغییرات خود را در آن‌ها اعمال کنید.
3. ساخت و تست بسته‌ها: این ابزار به شما این امکان را می‌دهد که بسته‌ها را بسازید و آن‌ها را در سیستم آزمایشی خود تست کنید بدون اینکه نیاز به ساخت مجدد کل سیستم باشد.
4. افزودن پچ‌ها به دستورالعمل‌ها: Devtool امکان افزودن پچ‌ها به بسته‌های موجود را فراهم می‌آورد که به شما کمک می‌کند تغییرات خاصی را در بسته‌ها اعمال کنید.
5. تست سریع تغییرات: یکی از ویژگی‌های برجسته Devtool این است که تغییرات را به سرعت در سیستم اعمال کرده و تست‌های آن‌ها را انجام می‌دهد، که به توسعه‌دهندگان این امکان را می‌دهد تا ویژگی‌های جدید را سریع‌تر آزمایش کنند.

نحوه استفاده از Devtool:

برای استفاده از Devtool در Yocto، ابتدا باید ابزار را نصب کرده و آن را در محیط توسعه خود راه‌اندازی کنید. سپس می‌توانید از دستورات مختلف این ابزار برای ایجاد، ویرایش و تست بسته‌ها استفاده کنید.

دستورالعمل‌های مهم Devtool:

1. اضافه کردن بسته جدید: برای اضافه کردن یک بسته جدید به پروژه، از دستور زیر استفاده می‌کنیم:

   devtool add <package-name> <layer-path>
   

   در اینجا، <package-name> نام بسته‌ای است که می‌خواهید اضافه کنید و <layer-path> مسیر لایه‌ای است که بسته در آن قرار خواهد گرفت.

2. ویرایش دستورالعمل‌های موجود: اگر بخواهید یک دستورالعمل موجود را ویرایش کنید، از دستور زیر استفاده کنید:

   devtool modify <recipe-name>
   

   این دستور به شما اجازه می‌دهد تا دستورالعمل‌های موجود را تغییر دهید و آن‌ها را برای توسعه‌های بیشتر آماده کنید.

3. ساخت بسته: پس از ویرایش یا اضافه کردن دستورالعمل‌ها، می‌توانید بسته‌ها را بسازید تا تغییرات شما اعمال شوند:

   devtool build <recipe-name>
   

4. تست بسته: برای تست بسته‌های ساخته‌شده می‌توانید از دستور زیر استفاده کنید:

   devtool test <recipe-name>
   

5. افزودن پچ به دستورالعمل‌ها: برای افزودن یک پچ به دستورالعمل‌ها، از دستور زیر استفاده می‌کنیم:

   devtool add-patch <patch-name> <recipe-name>
   

این ابزار علاوه بر ساده کردن فرایند توسعه، موجب تسریع و کارایی بیشتر در ساخت و تست بسته‌ها می‌شود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”نحوه استفاده از Devtool برای ایجاد و تغییر دستورالعمل‌ها (Recipes)” subtitle=”توضیحات کامل”]ابزار Devtool در Yocto به توسعه‌دهندگان این امکان را می‌دهد که به‌راحتی دستورالعمل‌ها (recipes) را ایجاد، ویرایش و تغییر دهند. این ابزار به‌ویژه در زمان نیاز به ایجاد بسته‌های جدید یا اصلاح بسته‌های موجود بسیار مفید است، چرا که توسعه‌دهندگان می‌توانند به سرعت تغییرات خود را اعمال کرده و آن‌ها را تست کنند.

مراحل ایجاد و تغییر دستورالعمل‌ها با استفاده از Devtool:

برای استفاده از Devtool در فرآیند ایجاد و تغییر دستورالعمل‌ها، مراحل زیر را دنبال کنید:

1. ایجاد دستورالعمل جدید (New Recipe)

برای ایجاد یک دستورالعمل جدید برای یک بسته خاص در پروژه Yocto، از دستور devtool add استفاده می‌شود. این دستور به‌طور خودکار فایل‌های مورد نیاز برای بسته جدید را در مسیر مورد نظر ایجاد می‌کند.

دستورالعمل ایجاد دستورالعمل جدید:

devtool add <package-name> <layer-path>

در این دستور:

• <package-name>: نام بسته‌ای است که قصد دارید دستورالعمل آن را ایجاد کنید.
• <layer-path>: مسیر لایه‌ای است که دستورالعمل جدید باید در آن ایجاد شود.

مثال:

فرض کنید می‌خواهید یک دستورالعمل برای بسته جدید به نام my-custom-package در لایه my-layer ایجاد کنید. دستور زیر را اجرا می‌کنید:

devtool add my-custom-package meta-my-layer

این دستور، بسته my-custom-package را در مسیر meta-my-layer/recipes-my-custom-package/my-custom-package.bb ایجاد خواهد کرد.

2. ویرایش دستورالعمل‌های موجود (Modify Existing Recipe)

برای ویرایش یک دستورالعمل موجود، از دستور devtool modify استفاده می‌شود. این دستور شما را به محیط ویرایش دستورالعمل موجود می‌برد و به شما این امکان را می‌دهد که تغییرات لازم را اعمال کنید.

دستورالعمل ویرایش دستورالعمل موجود:

devtool modify <recipe-name>

در این دستور:

• <recipe-name>: نام دستورالعملی است که قصد دارید آن را ویرایش کنید.

مثال:

برای ویرایش دستورالعمل مربوط به بسته example-package، دستور زیر را اجرا می‌کنید:

devtool modify example-package

این دستور باعث می‌شود که Devtool به‌طور خودکار ویرایش‌گر را باز کند و شما بتوانید تغییرات لازم را در فایل دستورالعمل مربوطه اعمال کنید.

3. ساخت دستورالعمل و بسته (Build Recipe)

پس از اعمال تغییرات در دستورالعمل، برای اعمال این تغییرات و ساخت بسته، از دستور devtool build استفاده می‌شود. این دستور بسته‌ای را که دستورالعمل آن را تغییر داده‌اید، می‌سازد و آن را آماده تست می‌کند.

دستورالعمل ساخت دستورالعمل و بسته:

devtool build <recipe-name>

در این دستور:

• <recipe-name>: نام دستورالعملی است که تغییرات در آن اعمال شده است.

مثال:

برای ساخت بسته پس از تغییر دستورالعمل example-package، دستور زیر را اجرا می‌کنید:

devtool build example-package

4. تست بسته ساخته‌شده (Test Recipe)

پس از ساخت بسته، می‌توانید آن را تست کنید تا مطمئن شوید که تغییرات به درستی اعمال شده است. از دستور devtool test برای تست بسته استفاده می‌شود.

دستورالعمل تست بسته ساخته‌شده:

devtool test <recipe-name>

در این دستور:

• <recipe-name>: نام دستورالعملی است که برای آن بسته ساخته شده است.

مثال:

برای تست بسته ساخته‌شده از دستورالعمل example-package، دستور زیر را اجرا می‌کنید:

devtool test example-package

5. افزودن پچ‌ها به دستورالعمل‌ها (Add Patches)

اگر بخواهید پچ‌هایی را به دستورالعمل‌ها اضافه کنید، از دستور devtool add-patch استفاده می‌شود. این دستور به شما این امکان را می‌دهد که پچ‌هایی را به بسته‌های خود اضافه کرده و تغییرات اضافی اعمال کنید.

دستورالعمل افزودن پچ‌ها به دستورالعمل‌ها:

devtool add-patch <patch-name> <recipe-name>

در این دستور:

• <patch-name>: نام پچ یا فایل پچی است که می‌خواهید به دستورالعمل اضافه کنید.
• <recipe-name>: نام دستورالعملی است که می‌خواهید پچ را به آن اضافه کنید.

مثال:

برای اضافه کردن یک پچ به دستورالعمل example-package، دستور زیر را اجرا می‌کنید:

devtool add-patch fix-bug example-package

این دستور پچ fix-bug را به دستورالعمل example-package اضافه خواهد کرد.

6. تغییرات در دستورالعمل‌ها و اعمال آن‌ها در لایه‌ها

هنگامی که دستورالعمل جدیدی ایجاد می‌شود یا دستورالعمل‌های موجود ویرایش می‌شوند، تغییرات به‌طور خودکار در لایه مشخص‌شده ذخیره می‌شوند. به‌عنوان مثال، دستورالعمل‌های ویرایش‌شده در مسیر لایه‌ای که انتخاب کرده‌اید، ذخیره خواهند شد.

اگر به‌طور دستی می‌خواهید این تغییرات را اعمال کنید، باید مسیر لایه را در نظر بگیرید. به‌طور معمول، دستورالعمل‌ها در مسیر زیر ذخیره می‌شوند:

<layer-path>/recipes-<category>/<package-name>/<package-name>.bb

مثال:

اگر بسته شما my-custom-package باشد و لایه شما meta-my-layer باشد، دستورالعمل آن در مسیر زیر ذخیره می‌شود:

meta-my-layer/recipes-my-custom-package/my-custom-package/my-custom-package.bb

جمع‌بندی

ابزار Devtool در Yocto به شما این امکان را می‌دهد که به راحتی دستورالعمل‌های جدید ایجاد کنید و دستورالعمل‌های موجود را ویرایش کنید. با استفاده از این ابزار، می‌توانید بسته‌های جدیدی بسازید، تغییرات خود را سریعاً اعمال کرده و آن‌ها را تست کنید. این ابزار همچنین امکاناتی مانند اضافه کردن پچ‌ها به دستورالعمل‌ها و ساخت سریع بسته‌ها را فراهم می‌آورد، که باعث تسریع فرآیند توسعه و تست می‌شود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”تست سریع تغییرات در ساخت” subtitle=”توضیحات کامل”]برای تسریع در روند ساخت و تست تغییرات در پروژه‌های Yocto، می‌توان از ابزارهایی که برای توسعه سریع‌تر طراحی شده‌اند استفاده کرد. در اینجا برخی از روش‌ها و ابزارهایی که به شما کمک می‌کنند تا تغییرات خود را به سرعت تست کنید، آورده شده است:

1. استفاده از دستور devtool modify

ابزار devtool به شما این امکان را می‌دهد که به سرعت تغییرات را در دستورالعمل‌ها (recipes) اعمال کنید بدون اینکه نیاز به ساخت کامل سیستم داشته باشید. با استفاده از دستور devtool modify می‌توانید دستورالعمل‌های خاص را تغییر داده و تست کنید.

مثال:

devtool modify <recipe-name> <layer-path>

در این دستور:

• <recipe-name> نام دستورالعمل مورد نظر است.
• <layer-path> مسیر لایه‌ای است که دستورالعمل در آن قرار دارد.

بعد از استفاده از devtool modify، می‌توانید تغییرات را انجام داده و آن را به راحتی تست کنید.

2. استفاده از دستور bitbake -c devshell

دستور bitbake -c devshell <recipe-name> به شما این امکان را می‌دهد که محیط توسعه (devshell) را برای دستورالعمل مورد نظر باز کنید. در این محیط می‌توانید تغییرات را به صورت مستقیم و بدون نیاز به اجرای مجدد فرآیند ساخت بزرگ، اعمال کنید.

مثال:

bitbake -c devshell <recipe-name>

با این دستور وارد محیط شل خواهید شد که در آن می‌توانید تغییرات مورد نظر را تست کنید.

3. استفاده از دستور bitbake -c compile

برای تست سریع تغییرات در کد، می‌توانید از دستور bitbake -c compile <recipe-name> استفاده کنید. این دستور تنها مرحله کامپایل را اجرا کرده و از ساخت کامل تصویر جلوگیری می‌کند، که زمان ساخت را به طور چشمگیری کاهش می‌دهد.

مثال:

bitbake -c compile <recipe-name>

این روش فقط کدهای مورد نظر شما را کامپایل می‌کند و شما می‌توانید سریعاً نتیجه تغییرات خود را مشاهده کنید.

4. استفاده از bitbake -c install

اگر تنها نیاز به نصب بسته یا تغییرات دارید و نمی‌خواهید کل سیستم را دوباره بسازید، دستور bitbake -c install <recipe-name> گزینه مناسبی است. این دستور فقط مرحله نصب را اجرا می‌کند.

مثال:

bitbake -c install <recipe-name>

این کار به شما این امکان را می‌دهد که به سرعت بسته‌ها و تغییرات را در سیستم خود نصب کرده و عملکرد آن‌ها را تست کنید.

5. استفاده از کش‌ها برای سرعت بخشیدن به تست‌ها

استفاده از Sstate-cache یکی دیگر از روش‌های بهینه برای تست سریع تغییرات است. این کش به شما این امکان را می‌دهد که بخش‌های از قبل ساخته شده را دوباره بسازید تا زمان ساخت کاهش یابد. با استفاده از کش‌ها، زمانی که تغییرات شما محدود به بخشی از سیستم باشد، می‌توانید تنها بخش‌های تغییر یافته را تست کنید.

bitbake <recipe-name> -k

در این دستور:

• -k به BitBake می‌گوید که اگر با خطا مواجه شد، فرآیند ساخت را متوقف نکند و ادامه دهد.

جمع‌بندی

برای تست سریع تغییرات در Yocto، ابزارهایی مانند devtool, bitbake -c devshell, bitbake -c compile, bitbake -c install و استفاده از کش‌ها می‌توانند بسیار مفید باشند. این ابزارها به شما این امکان را می‌دهند که تغییرات خود را به سرعت اعمال کرده و تست کنید بدون اینکه مجبور باشید به طور کامل سیستم را بسازید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”ابزار Devtool برای ساخت و تست بسته‌ها” subtitle=”توضیحات کامل”]ابزار devtool در Yocto به‌طور ویژه برای تسهیل فرآیند توسعه، تست و ساخت بسته‌ها طراحی شده است. با استفاده از این ابزار، می‌توانید بسته‌های نرم‌افزاری را به‌سرعت تغییر داده، تست کنید و آنها را در پروژه‌های Yocto استفاده کنید. در این بخش، نحوه استفاده از devtool برای ساخت و تست بسته‌ها را بررسی خواهیم کرد.

1. استفاده از دستور devtool add

با استفاده از دستور devtool add، می‌توانید یک بسته جدید را به پروژه Yocto خود اضافه کنید. این دستور به طور خودکار دستورالعمل‌ها (recipes) و فایل‌های مربوطه را برای شما ایجاد می‌کند.

مثال:

devtool add <package-name> <url-to-source>

در این دستور:

• <package-name> نام بسته‌ای است که قصد دارید به پروژه اضافه کنید.
• <url-to-source> URL سورس کد بسته است.

این دستور به طور خودکار بسته را اضافه کرده و شما می‌توانید آن را در پروژه خود استفاده کنید.

2. استفاده از دستور devtool build

پس از اعمال تغییرات در دستورالعمل‌ها یا ساخت بسته‌ها، می‌توانید از دستور devtool build برای ساخت بسته‌ها استفاده کنید. این دستور فرآیند ساخت را برای بسته‌ها آغاز می‌کند و شما می‌توانید نتایج آن را بررسی کنید.

مثال:

devtool build <recipe-name>

این دستور بسته‌ای که در دستورالعمل (recipe) مشخص شده را می‌سازد. این روش معمولاً برای بسته‌های تازه اضافه شده یا بسته‌هایی که تغییراتی در آن‌ها اعمال شده مفید است.

3. استفاده از دستور devtool modify

دستور devtool modify به شما این امکان را می‌دهد که دستورالعمل‌های موجود را تغییر داده و آنها را سفارشی کنید. این دستور به شما کمک می‌کند تا با اعمال تغییرات و به‌روزرسانی دستورالعمل‌ها، بسته‌های سفارشی‌سازی‌شده‌ای ایجاد کنید و آنها را به سرعت تست نمایید.

مثال:

devtool modify <recipe-name> <layer-path>

در این دستور:

• <recipe-name> نام دستورالعمل بسته‌ای است که می‌خواهید آن را تغییر دهید.
• <layer-path> مسیر لایه‌ای است که دستورالعمل در آن قرار دارد.

4. استفاده از دستور devtool update-recipe

این دستور برای به‌روزرسانی دستورالعمل‌ها (recipes) به‌کار می‌رود. اگر تغییراتی در سورس بسته اعمال کرده‌اید یا می‌خواهید دستورالعمل‌های موجود را با آخرین نسخه‌های سورس هماهنگ کنید، این دستور مفید خواهد بود.

مثال:

devtool update-recipe <recipe-name>

این دستور دستورالعمل مربوطه را به‌روز کرده و شما می‌توانید بسته جدید را با تغییرات جدید بسازید.

5. استفاده از دستور devtool deploy

پس از ساخت و تست بسته‌ها، می‌توانید از دستور devtool deploy برای انتقال یا نصب بسته‌ها استفاده کنید. این دستور به شما این امکان را می‌دهد که بسته‌های ساخته شده را به مقصد دلخواه منتقل کنید.

مثال:

devtool deploy <recipe-name>

این دستور به طور خودکار بسته ساخته‌شده را به مقصد مشخص شده می‌برد.

6. استفاده از دستور devtool finish

پس از اعمال تغییرات و آزمایش بسته‌ها، می‌توانید از دستور devtool finish برای نهایی کردن بسته استفاده کنید. این دستور مراحل لازم برای تکمیل بسته را انجام می‌دهد تا بسته برای استفاده در پروژه‌های دیگر آماده شود.

مثال:

devtool finish <recipe-name> <layer-path>

در این دستور:

• <recipe-name> نام دستورالعمل بسته‌ای است که می‌خواهید آن را نهایی کنید.
• <layer-path> مسیر لایه‌ای است که بسته در آن قرار دارد.

7. استفاده از دستور bitbake برای تست و ساخت نهایی

در کنار ابزار devtool، می‌توانید از دستور bitbake برای ساخت و تست بسته‌ها در پروژه Yocto استفاده کنید. به‌ویژه اگر تغییرات گسترده‌ای در سیستم خود اعمال کرده‌اید و نیاز دارید که بسته‌ها را در یک تصویر نهایی بسازید، bitbake ابزار اصلی خواهد بود.

مثال:

bitbake <recipe-name>

این دستور بسته مورد نظر را ساخته و تست نهایی را انجام می‌دهد.

جمع‌بندی

ابزار devtool در Yocto امکانات گسترده‌ای را برای ساخت و تست بسته‌ها فراهم می‌کند. این ابزار به شما کمک می‌کند تا بسته‌ها را سریعاً اضافه کرده، تغییر دهید، تست کنید و در صورت نیاز، نهایی کنید. از دستورات مختلف devtool مانند add, build, modify, finish, و deploy می‌توانید برای بهینه‌سازی فرآیند ساخت بسته‌ها استفاده کنید و از آن‌ها برای توسعه سریع و کارآمد استفاده کنید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”اضافه کردن نرم‌افزار و پچ‌ها به تصاویر ساخته شده” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto، شما می‌توانید نرم‌افزارهای جدید را به تصاویر ساخته‌شده اضافه کرده و همچنین پچ‌های مورد نیاز را برای سفارشی‌سازی و بهبود عملکرد بسته‌ها و نرم‌افزارهای موجود اضافه کنید. این فرآیند معمولاً برای تطبیق پروژه‌ها با نیازهای خاص سخت‌افزاری یا نرم‌افزاری انجام می‌شود. در این بخش، نحوه اضافه کردن نرم‌افزارها و پچ‌ها به تصاویر ساخته‌شده را بررسی خواهیم کرد.

1. اضافه کردن نرم‌افزار جدید به تصویر ساخته‌شده

برای اضافه کردن نرم‌افزار جدید به تصویر، ابتدا باید دستورالعمل‌های مربوطه را ایجاد کرده و سپس این بسته را به تصویر نهایی اضافه کنید. برای این منظور، می‌توانید از دستورالعمل‌های موجود برای اضافه کردن نرم‌افزارها استفاده کنید.

مرحله 1: ایجاد دستورالعمل بسته (Recipe)

برای اضافه کردن یک بسته نرم‌افزاری جدید، ابتدا باید دستورالعمل آن را به لایه‌های پروژه خود اضافه کنید. این کار با استفاده از دستور devtool add انجام می‌شود.

مثال:

devtool add <package-name> <url-to-source>

در این دستور:

• <package-name> نام بسته‌ای است که می‌خواهید به پروژه اضافه کنید.
• <url-to-source> URL سورس کد بسته است.

مرحله 2: ساخت بسته و اضافه کردن آن به تصویر

پس از ایجاد دستورالعمل، باید بسته ساخته شود و به تصویر نهایی اضافه گردد. این کار با استفاده از دستور bitbake انجام می‌شود.

مثال:

bitbake <recipe-name>

برای اطمینان از اینکه بسته به تصویر ساخته‌شده اضافه می‌شود، می‌توانید آن را در فهرست بسته‌های نهایی (IMAGE_INSTALL) قرار دهید.

IMAGE_INSTALL_append = " <package-name>"

این خط باید در فایل local.conf یا در دستورالعمل‌های لایه‌های شما اضافه شود تا بسته به‌طور خودکار به تصویر نهایی اضافه شود.

2. اضافه کردن پچ‌ها به بسته‌ها

برای اعمال تغییرات یا اصلاحات بر روی بسته‌های موجود، می‌توانید پچ‌هایی را به آن‌ها اضافه کنید. این پچ‌ها می‌توانند کدها، تنظیمات یا به‌روزرسانی‌های جزئی باشند که باعث بهبود عملکرد یا رفع مشکلات می‌شوند.

مرحله 1: ایجاد پچ

برای ایجاد پچ، ابتدا تغییرات خود را بر روی فایل‌ها و سورس‌کدهای بسته مورد نظر اعمال کنید و سپس از دستور git diff برای ایجاد پچ استفاده کنید.

مثال:

git diff > my-patch.patch

این دستور تغییرات انجام‌شده را به‌صورت پچ ذخیره می‌کند.

مرحله 2: اضافه کردن پچ به دستورالعمل بسته

پس از ایجاد پچ، باید آن را به دستورالعمل بسته اضافه کنید. برای این منظور، می‌توانید پچ خود را در پوشه files لایه قرار دهید و در دستورالعمل مربوطه به آن ارجاع دهید.

مثال:

در دستورالعمل بسته، پچ را به‌صورت زیر اضافه کنید:

SRC_URI += "file://my-patch.patch"

مرحله 3: ساخت مجدد بسته با پچ

پس از اضافه کردن پچ به دستورالعمل، بسته را مجدداً با استفاده از دستور bitbake بسازید.

bitbake <recipe-name>

این دستور بسته را با پچ جدید ساخته و پچ اعمال‌شده را به بسته نهایی اضافه می‌کند.

3. اعمال تغییرات در تصویر نهایی

اگر تغییرات در بسته‌ها یا پچ‌ها به‌طور مستقیم در تصویر نهایی اعمال نشده‌اند، می‌توانید از دستور IMAGE_INSTALL_append برای اضافه کردن آن‌ها به تصویر استفاده کنید.

مثال:

در فایل local.conf یا در فایل تنظیمات مربوطه، این خط را اضافه کنید:

IMAGE_INSTALL_append = " <package-name>"

این خط باعث می‌شود که بسته یا نرم‌افزار جدید به تصویر ساخته‌شده اضافه شود.

4. تست و بررسی بسته‌ها

پس از اضافه کردن بسته‌ها و پچ‌ها به تصویر، باید تصویر نهایی را تست کنید تا اطمینان حاصل شود که نرم‌افزارها و تغییرات به درستی اعمال شده‌اند. برای این کار، تصویر ساخته‌شده را در محیط شبیه‌سازی یا سخت‌افزار هدف نصب کنید و عملکرد آن‌ها را بررسی نمایید.

مرحله 1: شبیه‌سازی یا نصب تصویر

شما می‌توانید تصویر ساخته‌شده را با استفاده از ابزارهایی مانند qemu برای شبیه‌سازی یا بر روی دستگاه هدف برای آزمایش واقعی نصب کنید.

مثال:

برای نصب تصویر بر روی دستگاه هدف، از ابزار scp برای کپی کردن تصویر به دستگاه استفاده کنید:

scp <path-to-image> user@target-device:/path/to/destination

مرحله 2: بررسی نصب و عملکرد بسته‌ها

پس از نصب تصویر، می‌توانید با استفاده از دستورات مناسب بسته‌ها و پچ‌های اضافه‌شده را بررسی کنید:

<package-name> --version

این دستور نسخه بسته نصب‌شده را نمایش می‌دهد و می‌توانید اطمینان حاصل کنید که بسته به درستی نصب شده است.

جمع‌بندی

اضافه کردن نرم‌افزار و پچ‌ها به تصاویر ساخته‌شده در Yocto به‌راحتی با استفاده از دستورالعمل‌ها (recipes) و پچ‌ها انجام می‌شود. ابتدا باید بسته‌ها و دستورالعمل‌های مورد نظر را به پروژه اضافه کرده و سپس تغییرات لازم را اعمال کنید. همچنین می‌توانید پچ‌ها را برای اصلاح یا تغییر بسته‌ها ایجاد و به آن‌ها اضافه کنید. پس از اعمال تغییرات، با استفاده از ابزارهای ساخت مانند bitbake می‌توانید بسته‌ها را بسازید و سپس آن‌ها را به تصویر نهایی اضافه کنید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”استفاده از Devtool برای پیاده‌سازی و آزمایش سریع ویژگی‌های جدید” subtitle=”توضیحات کامل”]ابزار Devtool در Yocto یک ابزار بسیار کارآمد برای توسعه‌دهندگان است که به آنها این امکان را می‌دهد تا به راحتی دستورالعمل‌ها (recipes) را ایجاد، ویرایش و تست کنند. این ابزار به شما این امکان را می‌دهد که ویژگی‌های جدید را سریعاً پیاده‌سازی کرده و آن‌ها را تست کنید بدون اینکه نیاز به ساخت کامل و از ابتدا داشته باشید.

در این بخش، نحوه استفاده از Devtool برای پیاده‌سازی و آزمایش ویژگی‌های جدید به‌طور مؤثر و سریع شرح داده خواهد شد.

1. استفاده از Devtool برای ایجاد و ویرایش دستورالعمل‌ها

اولین قدم برای پیاده‌سازی ویژگی‌های جدید، ایجاد یا ویرایش دستورالعمل‌ها است. با استفاده از Devtool، می‌توانید دستورالعمل‌های موجود را تغییر دهید یا دستورالعمل جدیدی ایجاد کنید.

مرحله 1: ایجاد یک دستورالعمل جدید

برای ایجاد دستورالعمل جدید با استفاده از Devtool، از دستور devtool add استفاده می‌شود. این دستور به شما امکان می‌دهد تا نرم‌افزار یا بسته جدیدی را به پروژه Yocto خود اضافه کنید.

مثال:

devtool add <package-name> <url-to-source>

در این دستور:

• <package-name> نام بسته‌ای است که قصد دارید آن را به پروژه خود اضافه کنید.
• <url-to-source> URL منبع یا سورس کد بسته است.

این دستور دستورالعمل جدید را برای بسته مورد نظر ایجاد کرده و آن را به لایه فعلی Yocto شما اضافه می‌کند.

مرحله 2: ویرایش دستورالعمل‌های موجود

اگر می‌خواهید دستورالعمل‌های موجود را ویرایش کنید، می‌توانید دستور devtool modify را به کار ببرید. این دستور به شما این امکان را می‌دهد که دستورالعمل موجود را به راحتی ویرایش کنید.

مثال:

devtool modify <recipe-name>

در این دستور:

• <recipe-name> نام دستورالعمل بسته‌ای است که قصد دارید آن را ویرایش کنید.

پس از اجرای این دستور، Devtool فایل دستورالعمل را برای شما باز کرده و به شما این امکان را می‌دهد تا تغییرات لازم را انجام دهید.

2. اعمال تغییرات و ساخت بسته‌ها

پس از ویرایش دستورالعمل، می‌توانید تغییرات انجام شده را آزمایش کنید. Devtool به شما این امکان را می‌دهد که بسته‌ها را به‌طور محلی بسازید و تغییرات خود را سریعاً تست کنید بدون اینکه نیاز به یک ساخت کامل داشته باشید.

مرحله 1: ساخت بسته‌ها با Devtool

پس از اعمال تغییرات به دستورالعمل، از دستور devtool build برای ساخت بسته‌ها استفاده می‌شود.

مثال:

devtool build <recipe-name>

این دستور بسته را بر اساس دستورالعمل و تغییرات شما می‌سازد و می‌توانید آن را برای آزمایش و ارزیابی ویژگی‌های جدید مورد نظر استفاده کنید.

مرحله 2: نصب و تست بسته‌ها

پس از ساخت بسته، می‌توانید آن را نصب و روی دستگاه هدف خود تست کنید. برای نصب بسته روی دستگاه هدف یا محیط شبیه‌سازی، از دستور devtool deploy استفاده کنید.

مثال:

devtool deploy <recipe-name> <destination-directory>

در این دستور:

• <destination-directory> مسیر دایرکتوری مقصد روی دستگاه هدف یا شبیه‌سازی است.

پس از نصب بسته، می‌توانید ویژگی‌های جدید را روی سیستم هدف تست کرده و از عملکرد آن‌ها اطمینان حاصل کنید.

3. پیاده‌سازی ویژگی‌های جدید در بسته‌ها

هنگامی که ویژگی جدیدی را در دستورالعمل یا بسته خود پیاده‌سازی می‌کنید، می‌توانید آن را مستقیماً در دستورالعمل و سورس بسته اعمال کنید. برای پیاده‌سازی ویژگی‌های جدید، معمولاً باید تغییراتی در کد منبع بسته، فایل‌های پیکربندی یا اسکریپت‌های نصب ایجاد کنید.

مثال:

فرض کنید می‌خواهید یک ویژگی جدید به بسته نرم‌افزاری اضافه کنید. این ویژگی ممکن است یک گزینه جدید برای پیکربندی نرم‌افزار یا تغییر در نحوه اجرای آن باشد.

1. فایل دستورالعمل recipe.bb را ویرایش کنید.
2. ویژگی جدید را در کد منبع یا فایل‌های پیکربندی اعمال کنید.
3. دستورالعمل را با استفاده از devtool build بسازید.

مثال:

devtool modify <package-name>
# اعمال تغییرات در کد
devtool build <package-name>

4. آزمایش و بازبینی تغییرات

پس از پیاده‌سازی ویژگی‌های جدید، باید تغییرات خود را تست کرده و بررسی کنید که آیا ویژگی‌های جدید به درستی کار می‌کنند یا خیر.

مرحله 1: شبیه‌سازی ویژگی‌ها

شما می‌توانید ویژگی‌های جدید را در محیط شبیه‌سازی (مثل qemu) قبل از انتقال به دستگاه‌های فیزیکی تست کنید.

مثال:

برای شبیه‌سازی تصویر در qemu، از دستور زیر استفاده کنید:

runqemu <machine-name>

در این دستور:

• <machine-name> نام دستگاه هدف است که برای شبیه‌سازی استفاده می‌کنید.

مرحله 2: تست در دستگاه هدف

اگر ویژگی‌ها را در محیط شبیه‌سازی آزمایش کرده‌اید و همه چیز درست کار می‌کند، می‌توانید آن‌ها را روی دستگاه هدف نصب و تست کنید.

scp <path-to-image> user@target-device:/path/to/destination

پس از نصب تصویر، می‌توانید ویژگی‌های جدید را تست کرده و از عملکرد آن‌ها اطمینان حاصل کنید.

جمع‌بندی

ابزار Devtool در Yocto یک ابزار قدرتمند برای پیاده‌سازی و آزمایش سریع ویژگی‌های جدید است. با استفاده از این ابزار، می‌توانید دستورالعمل‌های جدید ایجاد کنید، تغییرات را اعمال کرده و بسته‌ها را بدون نیاز به ساخت کامل بسازید. پس از اعمال تغییرات، می‌توانید بسته‌ها را تست کرده و ویژگی‌های جدید را در محیط شبیه‌سازی یا دستگاه‌های هدف آزمایش کنید. این فرآیند به توسعه‌دهندگان کمک می‌کند تا ویژگی‌های جدید را سریعاً پیاده‌سازی کرده و به‌طور مؤثر آزمایش کنند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 2. بررسی Log‌ها و دیباگ خطاهای ساخت”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”تحلیل لاگ‌های تولید شده در فرآیند ساخت” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های مبتنی بر Yocto، فرآیند ساخت می‌تواند پیچیده و پر از جزئیات باشد. هنگامی که ساخت بسته‌ها یا تصاویر انجام می‌شود، سیستم Yocto (که معمولاً از BitBake برای انجام ساخت‌ها استفاده می‌کند) لاگ‌های دقیقی تولید می‌کند که به تحلیل و رفع مشکلات ساخت کمک می‌کنند. این لاگ‌ها می‌توانند اطلاعات مفصلی درباره وضعیت فرآیند ساخت و خطاهای احتمالی ارائه دهند.

در این بخش، به نحوه تحلیل و استفاده از لاگ‌های تولید شده در فرآیند ساخت پرداخته خواهد شد. این تحلیل می‌تواند به شما کمک کند تا مشکلات مختلف در فرآیند ساخت بسته‌ها و تصاویر را شناسایی و رفع کنید.

1. ساختار لاگ‌ها در Yocto

لاگ‌های تولید شده در فرآیند ساخت معمولاً در پوشه‌های مختلف پروژه ذخیره می‌شوند و شامل اطلاعات گوناگونی هستند. مهم‌ترین فایل‌های لاگ مربوط به ساخت عبارتند از:

1. BitBake log: این فایل‌ها شامل جزئیات دقیق‌تری از فرآیند اجرای دستورهای ساخت هستند.
2. Task log: فایل‌هایی که وضعیت و خطاهای هر یک از تسک‌های (task) ساخت را گزارش می‌دهند. این فایل‌ها در پوشه tmp/work ذخیره می‌شوند.
3. Build logs: شامل جزئیات کامل از ساخت پروژه هستند و اطلاعاتی از قبیل زمان مصرف شده، تعداد خطاها و موفقیت‌ها را ارائه می‌دهند.

مسیر فایل‌های لاگ:

• فایل‌های لاگ معمولا در مسیر /tmp/work/<arch>/<package>/<version>/temp/ قرار دارند. برای مثال:

  tmp/work/x86_64-poky-linux/glibc/2.29-r0/temp/log.do_configure
  

2. شناسایی و رفع خطاها در لاگ‌ها

برای شناسایی خطاها، می‌توانید لاگ‌ها را برای یافتن کلماتی مانند “ERROR” یا “WARNING” جستجو کنید. این کلمات معمولاً نشان‌دهنده مشکلات عمده در فرآیند ساخت هستند. همچنین، ممکن است در لاگ‌ها اطلاعاتی وجود داشته باشد که نشان‌دهنده دلیل دقیق خطا باشد.

مثال: جستجوی خطاها در لاگ‌ها

برای جستجو در فایل‌های لاگ می‌توانید از دستور grep استفاده کنید. مثلاً برای جستجوی کلمه “ERROR” در یک فایل لاگ خاص:

grep "ERROR" tmp/work/x86_64-poky-linux/glibc/2.29-r0/temp/log.do_configure

این دستور تمام خط‌هایی که حاوی “ERROR” هستند را به شما نمایش می‌دهد.

3. انواع مشکلات رایج در لاگ‌های ساخت

در اینجا برخی از مشکلات رایج که ممکن است در لاگ‌ها مشاهده شوند آورده شده است:

1. مشکلات مربوط به دستورات پیکربندی:
   • این نوع خطاها معمولاً به دلیل تنظیمات نادرست یا از دست رفتن پیش‌نیازهای سیستم ایجاد می‌شوند.
   • برای رفع این مشکلات، باید دستورات پیکربندی را بررسی کرده و اطمینان حاصل کنید که تمامی پیش‌نیازها نصب شده‌اند.
2. مشکلات مربوط به وابستگی‌ها:
   • در پروژه‌های Yocto، وابستگی‌ها (dependencies) به شدت بر روی ساخت تاثیر دارند. اگر وابستگی‌ها به درستی تعریف نشده باشند، خطاهای مربوط به آن‌ها در لاگ‌ها نمایان می‌شود.
   • برای رفع این مشکلات، باید اطمینان حاصل کنید که تمامی بسته‌ها و لایه‌ها به درستی در فایل‌های recipes یا conf تعریف شده باشند.
3. مشکلات مربوط به نسخه‌ها:
   • در برخی موارد، نسخه‌های نادرست بسته‌ها یا لایه‌ها می‌تواند مشکلات ساخت ایجاد کند.
   • باید فایل‌های bitbake و meta را برای اطمینان از تطابق نسخه‌ها بررسی کنید.
4. مشکلات سیستم‌عامل یا محیط ساخت:
   • گاهی اوقات مشکلات به دلیل تنظیمات نادرست محیط ساخت (مانند مسیرهای محیطی یا نسخه‌های نرم‌افزارهای مورد نیاز) ایجاد می‌شود.
   • در این صورت، بررسی محیط ساخت (مثل متغیرهای محیطی و ابزارهای نصب‌شده) می‌تواند مفید باشد.

4. بررسی فایل‌های log در BitBake و ساختار آنها

فایل‌های log که توسط BitBake تولید می‌شوند، معمولاً در پوشه‌های مختلفی قرار دارند. این فایل‌ها اطلاعات مفصلی درباره وضعیت ساخت و خطاهای آن ارائه می‌دهند. رایج‌ترین فایل‌های لاگ عبارتند از:

1. log.do_configure:
   • این فایل شامل اطلاعات مربوط به مرحله پیکربندی است که معمولاً شامل جزئیات تنظیمات مورد استفاده برای بسته است. این فایل ممکن است خطاهای مربوط به پیکربندی یا وابستگی‌ها را نمایش دهد.
2. log.do_compile:
   • این فایل شامل اطلاعات مربوط به مرحله کامپایل است. خطاهای کامپایل در این فایل به نمایش درمی‌آیند.
3. log.do_install:
   • این فایل اطلاعات مربوط به نصب بسته‌ها را شامل می‌شود. مشکلات نصب، مانند مشکلات در مسیرها یا فایل‌های نصب، ممکن است در این فایل به نمایش درآید.

مثال: بررسی فایل log.do_compile

cat tmp/work/x86_64-poky-linux/glibc/2.29-r0/temp/log.do_compile

با مشاهده این فایل، می‌توانید بررسی کنید که آیا خطاهایی در مرحله کامپایل وجود دارند یا خیر.

5. استفاده از ابزارهایی برای یافتن مشکلات مربوط به بسته‌ها و لایه‌ها

برای یافتن مشکلات مربوط به بسته‌ها و لایه‌ها، ابزارهای متعددی وجود دارند که به تحلیل لاگ‌ها و گزارش‌ها کمک می‌کنند. یکی از این ابزارها، bitbake -e است که می‌تواند متغیرهای پیکربندی و اطلاعات مربوط به بسته‌ها را نمایش دهد.

مثال: استفاده از bitbake -e برای مشاهده اطلاعات پیکربندی

bitbake -e <recipe-name>

این دستور تمامی متغیرها و تنظیمات مربوط به دستورالعمل (recipe) مورد نظر را نمایش می‌دهد که می‌تواند در شناسایی مشکلات مربوط به پیکربندی و وابستگی‌ها مفید باشد.

6. جستجوی خطاهای رایج و روش‌های حل آن‌ها

برخی از خطاهای رایج در فرآیند ساخت Yocto و نحوه رفع آن‌ها به شرح زیر است:

1. خطای “Missing dependencies”:
   • این خطا به این معنی است که بسته‌ای که شما قصد ساخت آن را دارید، وابستگی‌های مورد نیازش را پیدا نکرده است.
   • برای رفع این خطا باید اطمینان حاصل کنید که تمامی وابستگی‌های لازم در فایل‌های recipe و layer گنجانده شده‌اند.
2. خطای “Task Failed”:
   • این خطا معمولاً به دلیل مشکلات در انجام یک تسک خاص در فرآیند ساخت است.
   • برای رفع این خطا باید فایل لاگ مربوط به تسک مورد نظر را بررسی کرده و دلیل خطا را پیدا کنید. معمولاً این خطا مربوط به تنظیمات نادرست یا فایل‌های گمشده است.
3. خطای “No rule to make target”:
   • این خطا زمانی رخ می‌دهد که BitBake نتواند هدف ساخت را پیدا کند.
   • برای رفع این خطا باید اطمینان حاصل کنید که تمامی دستورالعمل‌ها و اهداف ساخت به درستی در پروژه تعریف شده‌اند.

جمع‌بندی

تحلیل لاگ‌ها در فرآیند ساخت پروژه‌های Yocto یک ابزار ضروری برای شناسایی و رفع مشکلات است. با بررسی دقیق فایل‌های لاگ مختلف مانند log.do_configure، log.do_compile و log.do_install می‌توان به‌راحتی مشکلات مربوط به پیکربندی، وابستگی‌ها، کامپایل و نصب بسته‌ها را شناسایی کرد. استفاده از ابزارهایی مانند bitbake -e و جستجو در لاگ‌ها برای خطاهای رایج می‌تواند فرآیند رفع اشکال را تسهیل کند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”شناسایی و رفع خطاهای مربوط به ساخت تصاویر” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های مبتنی بر Yocto، ساخت تصاویر (images) از اهمیت بالایی برخوردار است. این فرآیند شامل تولید فایل‌های اجرایی نهایی است که برای دستگاه‌های هدف مورد استفاده قرار می‌گیرند. از آنجا که تصاویر می‌توانند شامل بسته‌های مختلف، لایه‌ها و تنظیمات پیچیده باشند، ممکن است در فرآیند ساخت آن‌ها خطاهایی به وجود بیاید. در این بخش، به شناسایی و رفع خطاهای رایج مربوط به ساخت تصاویر در Yocto پرداخته می‌شود.

1. ساختار فرآیند ساخت تصویر

تصاویر در Yocto معمولاً از طریق دستورات و فایل‌های پیکربندی مشخص ساخته می‌شوند. در این فرآیند، ابزار BitBake به‌عنوان یک سیستم مدیریت ساخت استفاده می‌شود که تمام دستورالعمل‌ها و لایه‌ها را پردازش کرده و در نهایت تصویر نهایی را می‌سازد.

تصاویر ممکن است شامل سیستم‌عامل‌های سفارشی، پکیج‌ها و تنظیمات ویژه‌ای باشند که به‌طور خاص برای نیازهای یک پروژه یا دستگاه ایجاد شده‌اند. فرآیند ساخت تصویر در Yocto معمولاً از طریق فایل‌های پیکربندی مختلفی انجام می‌شود که مهم‌ترین آن‌ها فایل‌های .conf و recipe هستند.

مسیر فایل‌های مربوط به تصاویر:

• فایل‌های پیکربندی تصویر معمولاً در مسیر meta-<layer>/conf قرار دارند.
• تصاویر نهایی معمولاً در مسیر tmp/deploy/images/ ذخیره می‌شوند.

2. شناسایی خطاهای رایج در ساخت تصاویر

در فرآیند ساخت تصویر ممکن است خطاهایی مختلفی رخ دهد. این خطاها معمولاً در لاگ‌های تولید شده در مراحل مختلف ساخت نمایان می‌شوند. رایج‌ترین خطاها در ساخت تصاویر عبارتند از:

1. خطای “No recipe found for image”:
   • این خطا زمانی رخ می‌دهد که دستور ساخت تصویر (مانند bitbake <image-name>) نتواند دستورالعمل مربوط به آن تصویر را پیدا کند.
   • این مشکل ممکن است به دلیل عدم تعریف صحیح فایل recipe یا اشتباه در نام تصویر باشد.
   • برای رفع این خطا، باید بررسی کنید که فایل‌های recipe مربوط به تصویر در مسیرهای مناسب قرار داشته باشند و نام تصویر صحیح باشد.

راه‌حل:

• اطمینان حاصل کنید که دستورالعمل (recipe) برای تصویر مورد نظر در مسیر مناسب و با نام درست وجود دارد.
• بررسی کنید که نام تصویر درست در دستور ساخت (bitbake <image-name>) وارد شده باشد.

2. خطای “Missing dependencies”:
   • این خطا معمولاً زمانی رخ می‌دهد که یکی از وابستگی‌های ضروری برای ساخت تصویر وجود ندارد یا به‌درستی نصب نشده است.
   • این مشکل معمولاً به دلیل عدم وجود بسته‌ها یا لایه‌های مورد نیاز برای تصویر به وجود می‌آید.

راه‌حل:

• بررسی کنید که تمامی وابستگی‌های مورد نیاز برای تصویر در فایل‌های پیکربندی و recipes گنجانده شده باشند.
• اطمینان حاصل کنید که لایه‌های مورد نیاز به‌درستی در پروژه شما تعریف شده و فعال شده‌اند.

3. خطای “No space left on device”:
   • این خطا زمانی رخ می‌دهد که فضای دیسک کافی برای ساخت تصویر وجود نداشته باشد. در ساخت‌های بزرگ یا پیچیده که شامل تصاویر چندگانه هستند، ممکن است این مشکل به وجود آید.
   • برای رفع این مشکل باید فضای دیسک را بررسی کنید و در صورت نیاز، فضای بیشتری در دستگاه فراهم کنید.

راه‌حل:

• فضای دیسک دستگاه را بررسی کنید. برای این کار از دستور df -h استفاده کنید.
• اگر فضای کافی وجود ندارد، باید فضای دیسک اضافی فراهم کنید یا برخی از فایل‌های غیرضروری را حذف کنید.

4. خطای “Invalid image recipe”:
   • این خطا به دلیل اشتباهات در تعریف تصویر در فایل recipe به وجود می‌آید. این اشتباهات ممکن است شامل پارامترهای اشتباه یا تعریف نادرست تنظیمات تصویر باشد.
   • برای رفع این خطا باید تنظیمات مربوط به تصویر را بررسی کنید و مطمئن شوید که پارامترهای آن به‌درستی تنظیم شده‌اند.

راه‌حل:

• بررسی کنید که فایل recipe برای تصویر به‌درستی نوشته شده باشد.
• مطمئن شوید که تمام پارامترها و تنظیمات تصویر در فایل‌های .conf و recipe به‌درستی گنجانده شده باشد.

3. استفاده از ابزارهای تحلیل لاگ برای شناسایی مشکلات ساخت تصاویر

یکی از ابزارهای اصلی برای شناسایی مشکلات در فرآیند ساخت تصویر، لاگ‌های تولید شده توسط BitBake است. این لاگ‌ها می‌توانند اطلاعات دقیق‌تری در مورد نحوه اجرای دستورات و شناسایی خطاها به شما بدهند.

مسیر فایل‌های لاگ:

• لاگ‌های مربوط به تصاویر در مسیر tmp/work/<arch>/<image-name>/temp/log.do_image ذخیره می‌شوند.
• برای مثال:

  tmp/work/x86_64-poky-linux/core-image-minimal/1.0-r0/temp/log.do_image
  

برای مشاهده لاگ‌ها و شناسایی خطاها می‌توانید از دستور cat یا grep استفاده کنید.

مثال: جستجو برای خطاها در فایل لاگ

grep "ERROR" tmp/work/x86_64-poky-linux/core-image-minimal/1.0-r0/temp/log.do_image

این دستور تمامی خطاهایی که در فرآیند ساخت تصویر رخ داده‌اند را به شما نمایش می‌دهد.

4. رفع خطاهای مربوط به فایل‌های پیکربندی

بسیاری از مشکلات ساخت تصویر به دلیل اشتباهات در فایل‌های پیکربندی (.conf) به وجود می‌آید. این اشتباهات می‌تواند شامل تنظیمات نادرست یا وابستگی‌های گم شده باشد. برای رفع این مشکلات، باید فایل‌های پیکربندی مربوطه را به‌دقت بررسی کنید.

مثال: بررسی فایل پیکربندی تصویر

nano meta/your-layer/conf/your-image.conf

اطمینان حاصل کنید که تمامی تنظیمات مورد نیاز برای ساخت تصویر در این فایل به‌درستی وارد شده باشند.

5. استفاده از دستور BitBake برای تحلیل و رفع خطا

برای تحلیل دقیق‌تر و رفع مشکلات مربوط به ساخت تصویر، می‌توانید از دستور bitbake -v برای مشاهده جزئیات بیشتر استفاده کنید. این دستور اطلاعات بیشتری از فرآیند ساخت به شما می‌دهد و می‌تواند به شما در شناسایی مشکل کمک کند.

مثال: استفاده از BitBake برای بررسی جزئیات ساخت

bitbake -v <image-name>

این دستور اطلاعات دقیق‌تری درباره فرآیند ساخت تصویر نمایش می‌دهد و ممکن است به شناسایی مشکلات کمک کند.

جمع‌بندی

ساخت تصاویر در Yocto فرآیند پیچیده‌ای است که ممکن است با مشکلاتی مواجه شود. خطاهای رایج مانند “Missing dependencies”، “No space left on device” و “Invalid image recipe” معمولاً در لاگ‌ها یا فایل‌های پیکربندی نمایان می‌شوند. برای شناسایی این خطاها باید لاگ‌ها را به دقت بررسی کنید و از ابزارهایی مانند grep و bitbake -v برای تحلیل جزئیات استفاده کنید. همچنین، باید فایل‌های پیکربندی و دستورالعمل‌ها را به‌دقت مرور کرده و از درستی تنظیمات اطمینان حاصل کنید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”بررسی فایل‌های log در BitBake و ساختار آنها” subtitle=”توضیحات کامل”]BitBake در فرآیند ساخت پروژه‌های Yocto، به‌عنوان ابزاری برای مدیریت ساخت استفاده می‌شود. در طول ساخت، BitBake لاگ‌های مختلفی را تولید می‌کند که اطلاعات مفیدی در مورد نحوه اجرای دستورات و وضعیت ساخت پروژه فراهم می‌کنند. بررسی این لاگ‌ها می‌تواند به شناسایی و رفع مشکلات مختلف در فرآیند ساخت کمک کند.

1. ساختار کلی فایل‌های لاگ در BitBake

فایل‌های لاگ در BitBake معمولاً در پوشه tmp که در ریشه پروژه شما قرار دارد، ذخیره می‌شوند. این فایل‌ها شامل اطلاعات دقیق‌تری در مورد هر مرحله از فرآیند ساخت و وضعیت دستورات مختلف هستند. مهم‌ترین پوشه‌ای که برای لاگ‌ها استفاده می‌شود، پوشه tmp/work است.

مسیر اصلی فایل‌های لاگ:

tmp/work/<machine>/<recipe-name>/<version>/temp/log.*

برای مثال، اگر شما در حال ساخت تصویر core-image-minimal برای دستگاه x86_64-poky-linux هستید، فایل‌های لاگ ممکن است در مسیری مشابه این قرار داشته باشند:

tmp/work/x86_64-poky-linux/core-image-minimal/1.0-r0/temp/log.do_compile

در اینجا:

• <machine> نمایانگر معماری یا پلتفرم موردنظر است (مثلاً x86_64-poky-linux).
• <recipe-name> نام دستورالعمل (recipe) است که در حال ساخت آن هستید.
• <version> نسخه‌ای است که در حال ساخت آن می‌باشید.
• log.do_compile به لاگ مراحل کامپایل مربوط می‌شود.

2. انواع فایل‌های لاگ در BitBake

در BitBake چندین نوع فایل لاگ وجود دارد که هرکدام به یک مرحله خاص از فرآیند ساخت مربوط هستند. برخی از مهم‌ترین انواع فایل‌های لاگ عبارتند از:

1. log.do_fetch:
   • این لاگ مربوط به مرحله دریافت سورس‌ها (fetch) از منابع مختلف است. در این مرحله BitBake فایل‌های منبع مورد نیاز برای ساخت را از مخازن مختلف مانند Git یا HTTP دانلود می‌کند.
   • اگر مشکلی در دانلود منابع وجود داشته باشد، این لاگ اطلاعاتی را در مورد خطاهای مربوط به این مرحله ارائه می‌دهد.
2. log.do_unpack:
   • این لاگ مربوط به مرحله‌ای است که BitBake فایل‌های دانلود شده را از حالت فشرده خارج می‌کند.
   • در این فایل، هرگونه مشکل در استخراج یا باز کردن فایل‌ها ثبت می‌شود.
3. log.do_compile:
   • این لاگ مربوط به مرحله کامپایل (ساخت) است که کدها و بسته‌ها طبق دستورالعمل‌ها ترجمه و ساخته می‌شوند.
   • بیشتر خطاها در این مرحله ظاهر می‌شوند و معمولاً اطلاعات مفصلی از پیغام‌های خطای مربوط به کامپایل در این فایل ثبت می‌شود.
4. log.do_install:
   • این لاگ مربوط به مرحله نصب است که در آن فایل‌های ساخته شده به مکان‌های مناسب نصب می‌شوند.
   • مشکلات مربوط به مسیرها یا مجوزهای فایل‌ها در این مرحله ثبت می‌شوند.
5. log.do_image:
   • این لاگ به فرآیند ایجاد تصویر مربوط است. در این مرحله، BitBake تمام اجزای ساخته شده را در یک تصویر (مانند یک فایل ISO یا IMG) ترکیب می‌کند.
   • مشکلاتی که در این مرحله رخ می‌دهند، مانند تنظیمات اشتباه در فایل‌های پیکربندی یا اشکالات در اضافه کردن پکیج‌ها، در این لاگ نمایش داده می‌شوند.

3. نحوه بررسی و تحلیل لاگ‌ها

برای تحلیل دقیق‌تر مشکلات ساخت، باید فایل‌های لاگ را بررسی کنید. معمولاً، هر خطای مربوط به ساخت با پیغام‌های واضحی همراه است که می‌تواند به شما کمک کند تا علت مشکل را شناسایی کنید.

برای مشاهده لاگ‌ها از دستور cat یا less استفاده کنید:

cat tmp/work/x86_64-poky-linux/core-image-minimal/1.0-r0/temp/log.do_compile

یا

less tmp/work/x86_64-poky-linux/core-image-minimal/1.0-r0/temp/log.do_compile

با استفاده از دستور grep می‌توانید به سرعت به دنبال خطاها بگردید:

grep "ERROR" tmp/work/x86_64-poky-linux/core-image-minimal/1.0-r0/temp/log.do_compile

توضیحات در مورد خطاها:

• پیغام‌های خطا معمولاً شامل کد خطا، توضیح مختصر درباره مشکل، و مسیر فایل‌هایی که مشکل در آن‌ها رخ داده است می‌باشند.
• به‌عنوان مثال، ممکن است یک خطای مربوط به وابستگی‌های گمشده در مرحله کامپایل در اینگونه لاگ‌ها نمایش داده شود:

  ERROR: No package found for libxml2
  

بررسی لاگ‌ها برای شناسایی مشکلات وابستگی‌ها: اگر مشکلی در مرحله نصب یا کامپایل به‌وجود آید که به دلیل وابستگی‌های ناقص باشد، لاگ‌ها معمولاً این موارد را به‌طور مشخص نشان می‌دهند.

4. استفاده از دستور BitBake برای مشاهده جزئیات بیشتر

برای بررسی لاگ‌ها به‌طور دقیق‌تر، می‌توانید از دستور bitbake -v برای مشاهده جزئیات بیشتر در حین ساخت استفاده کنید. این دستور اطلاعات بیشتری از فرآیند ساخت به شما می‌دهد که می‌تواند به شناسایی مشکلات کمک کند.

مثال: استفاده از BitBake برای تحلیل جزئیات ساخت

bitbake -v <recipe-name>

این دستور به‌طور مفصل‌تری روند ساخت را نشان می‌دهد و هرگونه خطا یا هشدار را مشخص می‌کند.

5. اهمیت درک ساختار فایل‌های لاگ

فایل‌های لاگ در BitBake اطلاعات بسیار مفیدی برای عیب‌یابی و بهینه‌سازی فرآیند ساخت فراهم می‌کنند. با بررسی دقیق این لاگ‌ها، شما می‌توانید مشکلات مربوط به مراحل مختلف ساخت را شناسایی کنید و اقداماتی برای رفع آن‌ها انجام دهید. همچنین، ابزارهای تحلیل لاگ مانند grep و less می‌توانند به شما کمک کنند تا سریع‌تر و دقیق‌تر به اطلاعات مورد نیاز دست یابید.

جمع‌بندی

فایل‌های لاگ در BitBake ابزار مهمی برای شناسایی و رفع مشکلات در فرآیند ساخت تصاویر هستند. با درک ساختار این لاگ‌ها و استفاده از ابزارهای تحلیل مانند grep و less، می‌توانید مشکلات مربوط به مراحل مختلف ساخت را شناسایی کرده و آن‌ها را برطرف کنید. تحلیل دقیق لاگ‌ها می‌تواند به شما کمک کند تا مشکلات وابستگی‌ها، خطاهای کامپایل، نصب، و ساخت تصویر را به‌سرعت شناسایی و رفع کنید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”استفاده از ابزارهایی برای یافتن مشکلات مربوط به بسته‌ها و لایه‌ها” subtitle=”توضیحات کامل”]در فرآیند ساخت با BitBake، گاهی اوقات مشکلاتی در بسته‌ها یا لایه‌ها بوجود می‌آید که ممکن است باعث اختلال در فرآیند ساخت شوند. برای شناسایی و رفع این مشکلات، BitBake و Yocto مجموعه‌ای از ابزارهای کاربردی فراهم می‌کنند که می‌توانند به شما در یافتن و حل این مشکلات کمک کنند. در این بخش، به بررسی این ابزارها و روش‌های استفاده از آن‌ها برای یافتن مشکلات بسته‌ها و لایه‌ها می‌پردازیم.

1. استفاده از دستور bitbake-layers

دستور bitbake-layers یکی از ابزارهای مفید در BitBake است که برای مدیریت و بررسی لایه‌ها (layers) به کار می‌رود. این دستور می‌تواند به شما کمک کند تا وضعیت لایه‌ها را بررسی کرده و مشکلات مربوط به آن‌ها را شناسایی کنید.

برخی از استفاده‌های مهم از دستور bitbake-layers:

1. لیست کردن لایه‌های فعال: با استفاده از این دستور می‌توانید تمام لایه‌های فعالی که در پروژه شما بارگذاری شده‌اند را مشاهده کنید.

   bitbake-layers show-layers
   

2. بررسی وابستگی‌های لایه‌ها: با استفاده از این دستور، می‌توانید اطلاعات دقیقی در مورد وابستگی‌های لایه‌ها و اینکه کدام لایه‌ها به کدام یک نیاز دارند، به‌دست آورید.

   bitbake-layers show-depends
   

3. بررسی لایه‌های دارای مشکل: این دستور به شما کمک می‌کند تا لایه‌هایی که به درستی بارگذاری نشده‌اند یا مشکلاتی دارند را شناسایی کنید.

   bitbake-layers show-recipes
   

این ابزار به‌ویژه در شناسایی مشکلات وابستگی‌های نادرست بین لایه‌ها بسیار مفید است.

2. استفاده از دستور bitbake -g

دستور bitbake -g برای تولید گراف‌های وابستگی بسته‌ها و لایه‌ها در پروژه‌های Yocto و BitBake استفاده می‌شود. این گراف‌ها به شما کمک می‌کنند تا وابستگی‌های پیچیده بین بسته‌ها و لایه‌ها را مشاهده کنید و در صورت وجود مشکلات، آن‌ها را شناسایی کنید.

مثال: تولید گراف وابستگی‌ها

bitbake -g <recipe-name>

این دستور دو فایل گراف به نام‌های pn-buildlist.dot و task-depends.dot تولید می‌کند که نمایشی از وابستگی‌ها و ارتباطات بین بسته‌ها و لایه‌ها را به‌صورت گرافیکی نشان می‌دهند. با مشاهده این گراف‌ها، می‌توانید مشکلات وابستگی‌ها و یا موانع موجود در مسیر ساخت را شناسایی کنید.

3. استفاده از دستور bitbake -c devshell

دستور bitbake -c devshell یک محیط shell برای توسعه و عیب‌یابی باز می‌کند. این دستور به‌ویژه در مواقعی که نیاز به بررسی عمیق‌تر لایه‌ها و بسته‌ها دارید مفید است. در این محیط، می‌توانید دستورات بیشتری را برای بررسی و اصلاح مشکلات بسته‌ها اجرا کنید.

مثال: ورود به محیط توسعه برای یک دستورالعمل خاص

bitbake -c devshell <recipe-name>

پس از ورود به محیط توسعه، می‌توانید با استفاده از دستورات مختلف به بررسی بیشتر مشکل و تست‌های اضافی بپردازید.

4. بررسی پیغام‌های خطا در زمان اجرا

برای یافتن مشکلات دقیق‌تر در فرآیند ساخت، بررسی پیغام‌های خطای مربوط به لایه‌ها و بسته‌ها بسیار اهمیت دارد. می‌توانید از دستور bitbake همراه با گزینه‌های -v (verbose) و -D (debug) برای مشاهده جزئیات بیشتر استفاده کنید.

مثال: اجرای دستور BitBake با جزئیات بیشتر

bitbake -v -D <recipe-name>

این دستور به شما پیغام‌های خطای بیشتری را نمایش می‌دهد که می‌تواند به شناسایی دقیق‌تر مشکلات کمک کند.

5. استفاده از دستور oe-pkgdata-util

ابزار oe-pkgdata-util برای استخراج و بررسی اطلاعات بسته‌ها در Yocto استفاده می‌شود. این ابزار می‌تواند به شما کمک کند تا اطلاعات دقیقی در مورد پیکربندی بسته‌ها، لایه‌ها و وابستگی‌های آن‌ها به‌دست آورید.

مثال: بررسی وابستگی‌ها و وضعیت بسته‌ها

oe-pkgdata-util list-pkgs

این دستور لیستی از تمامی بسته‌ها و وضعیت آن‌ها را نمایش می‌دهد که می‌تواند به شناسایی مشکلات بسته‌ها کمک کند.

6. استفاده از دستور bitbake -c clean

گاهی اوقات، مشکلات مربوط به ساخت بسته‌ها به دلیل کش‌های قدیمی یا فایل‌های موقت به‌وجود می‌آید. دستور bitbake -c clean به شما کمک می‌کند تا فایل‌های موقت و کش‌ها را پاک کنید و فرآیند ساخت را از ابتدا آغاز کنید.

مثال: پاک‌سازی یک دستورالعمل خاص

bitbake -c clean <recipe-name>

این دستور تمام فایل‌های موقتی که در فرآیند ساخت ایجاد شده‌اند را حذف کرده و محیط تمیز را برای شروع مجدد فرآیند ساخت فراهم می‌کند.

7. بررسی مسیرهای BBPATH و BSP

مشکل در لایه‌ها ممکن است ناشی از تنظیمات نادرست مسیرهای لایه‌ها (مثل BBPATH و BSP) باشد. برای اطمینان از تنظیمات صحیح این مسیرها، می‌توانید از دستور bitbake -e استفاده کنید تا تمام متغیرهای محیطی و مسیرها را بررسی کنید.

مثال: بررسی متغیرهای محیطی

bitbake -e <recipe-name> | grep BBPATH

8. استفاده از ابزار yocto-check-layer

این ابزار برای بررسی صحت لایه‌های پروژه Yocto استفاده می‌شود. با اجرای این ابزار، می‌توانید مشکلات رایج در لایه‌ها و بسته‌ها را شناسایی کنید.

مثال: اجرای چک لایه‌ها

yocto-check-layer <layer-path>

این ابزار به‌ویژه در زمان پیاده‌سازی لایه‌های جدید یا استفاده از لایه‌های شخص ثالث مفید است.

جمع‌بندی

برای شناسایی و رفع مشکلات مربوط به بسته‌ها و لایه‌ها در پروژه‌های Yocto و BitBake، ابزارهای مختلفی وجود دارد که می‌توانند به شما در مدیریت لایه‌ها، وابستگی‌ها و پیغام‌های خطا کمک کنند. ابزارهایی مانند bitbake-layers، bitbake -g، bitbake -c devshell، و oe-pkgdata-util می‌توانند به شما کمک کنند تا مشکلات موجود را شناسایی کرده و به راحتی آن‌ها را رفع کنید. همچنین، استفاده از دستورات bitbake -v و bitbake -D می‌تواند به شما در تجزیه و تحلیل دقیق‌تر مشکلات کمک کند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”جستجوی خطاهای رایج و روش‌های حل آن‌ها” subtitle=”توضیحات کامل”]در فرآیند ساخت با Yocto و BitBake، برخی خطاها به صورت رایج رخ می‌دهند که ممکن است مشکلاتی در روند ساخت تصاویر و بسته‌ها ایجاد کنند. این خطاها معمولاً به دلیل پیکربندی نادرست، وابستگی‌های اشتباه بین لایه‌ها، یا مشکلات مربوط به بسته‌ها به وجود می‌آیند. در این بخش، به بررسی برخی از خطاهای رایج و روش‌های حل آن‌ها پرداخته خواهد شد.

1. خطاهای مربوط به پیکربندی و متغیرهای ناقص یا نادرست

یکی از رایج‌ترین مشکلات در فرآیند ساخت Yocto، پیکربندی نادرست متغیرها و فایل‌های پیکربندی است. این مشکلات ممکن است به دلیل اشتباهات تایپی، مسیرهای اشتباه یا تنظیمات ناقص در فایل‌های پیکربندی مانند local.conf یا bblayers.conf به وجود بیایند.

خطای رایج:

ERROR: Unable to resolve dependencies for <recipe-name>

راه‌حل: برای رفع این خطا، باید بررسی کنید که تمام لایه‌ها و وابستگی‌های مورد نیاز به درستی در فایل bblayers.conf یا در فایل‌های پیکربندی دیگر ذکر شده باشند. اطمینان حاصل کنید که متغیرهای BBPATH و BBFILES به درستی تنظیم شده‌اند و مسیرهای لایه‌ها به درستی مشخص شده‌اند.

بررسی متغیرهای پیکربندی:

bitbake -e <recipe-name> | grep BBPATH
bitbake -e <recipe-name> | grep BBFILES

اگر متغیرها به درستی تنظیم نشده‌اند، آن‌ها را در فایل‌های پیکربندی مربوطه اصلاح کنید.

2. خطاهای مربوط به بسته‌های گمشده یا ناتمام

یکی دیگر از خطاهای رایج در Yocto، خطاهایی است که به دلیل عدم وجود بسته‌ها یا مشکلات در فرآیند بارگذاری بسته‌ها پیش می‌آید. این خطاها معمولاً زمانی ظاهر می‌شوند که بسته‌ای که به آن وابسته‌اید، در دسترس نیست یا با نسخه‌ی نادرست استفاده می‌شود.

خطای رایج:

ERROR: <recipe-name> does not exist in the network of layer dependencies

راه‌حل: در این موارد، باید اطمینان حاصل کنید که بسته‌ای که به آن وابسته‌اید، در دسترس است و به درستی در لایه‌ها و دستورات مربوطه تعریف شده است. اگر بسته‌ای گمشده است، ممکن است نیاز باشد آن را به لایه‌های خود اضافه کنید یا از لایه‌های شخص ثالث استفاده کنید.

بررسی لایه‌های بارگذاری شده:

bitbake-layers show-layers

در صورتی که بسته‌ای گمشده است، باید آن را به پروژه اضافه کرده یا وابستگی‌های آن را اصلاح کنید.

3. خطاهای مربوط به پیکربندی تصاویر (Images)

در زمان ساخت تصاویر، ممکن است مشکلاتی در پیکربندی یا تنظیمات وجود داشته باشد. این مشکلات معمولاً به دلیل اشتباهات در فایل‌های local.conf یا فایل‌های مربوط به پیکربندی تصاویر مانند conf/layer.conf به وجود می‌آیند.

خطای رایج:

ERROR: No valid image recipe found for <image-name>

راه‌حل: برای حل این مشکل، باید فایل‌های پیکربندی مربوط به تصویر را بررسی کرده و اطمینان حاصل کنید که تمام تنظیمات و وابستگی‌های آن به درستی انجام شده است. همچنین، اطمینان حاصل کنید که دستورالعمل (recipe) مربوط به تصویر مورد نظر در مسیر مناسب قرار دارد و به درستی در local.conf و bblayers.conf تنظیم شده است.

بررسی تصاویر موجود:

bitbake-layers show-recipes

4. خطاهای مربوط به نبودن یا نادرست بودن پچ‌ها (Patches)

در بسیاری از موارد، هنگامی که پچ‌ها (patches) به دستورالعمل‌های Yocto افزوده می‌شوند، اگر پچ به درستی اعمال نشود یا دچار مشکلاتی باشد، فرآیند ساخت با خطا مواجه می‌شود.

خطای رایج:

ERROR: Unable to apply patch <patch-name>

راه‌حل: برای رفع این مشکل، باید اطمینان حاصل کنید که پچ به درستی در دستورالعمل مورد نظر قرار گرفته است. بررسی کنید که مسیر پچ‌ها به درستی تنظیم شده باشد و همچنین فرمت و محتوای پچ مورد نظر صحیح باشد.

مثال: اعمال پچ در دستورالعمل

SRC_URI += "file://<patch-name>.patch"

اگر پچ به درستی اعمال نمی‌شود، می‌توانید به صورت دستی آن را بررسی کرده و در صورت لزوم، مجدداً آن را ایجاد یا اصلاح کنید.

5. خطاهای مربوط به تداخل‌های نسخه‌ای

در پروژه‌های پیچیده و زمانی که نسخه‌های مختلفی از بسته‌ها و لایه‌ها در حال استفاده هستند، ممکن است تداخل‌هایی در نسخه‌ها به وجود آید که باعث بروز خطا در فرآیند ساخت می‌شود.

خطای رایج:

ERROR: Version conflict detected for <package-name>

راه‌حل: در این شرایط، باید وابستگی‌ها و نسخه‌های مورد استفاده در دستورالعمل‌ها را بررسی کرده و مطمئن شوید که هیچ تداخلی در نسخه‌ها وجود ندارد. اگر لازم است، نسخه‌های بسته‌ها را به‌روزرسانی یا تغییر دهید تا با یکدیگر سازگار شوند.

چک کردن نسخه‌های بسته‌ها:

bitbake -e <recipe-name> | grep PV

در صورتی که مشکل مربوط به تداخل نسخه‌ها باشد، می‌توانید نسخه‌های دقیق‌تری از بسته‌ها را برای رفع تداخل مشخص کنید.

6. خطاهای مربوط به محدودیت‌های منابع

در هنگام ساخت تصاویر و بسته‌ها، ممکن است محدودیت‌هایی در منابع سیستم، مانند حافظه یا پردازنده، باعث بروز مشکلات شوند. این نوع خطاها معمولاً به دلیل تنظیمات نادرست در فایل‌های پیکربندی مانند local.conf به وجود می‌آیند.

خطای رایج:

ERROR: Failed to allocate memory for <resource>

راه‌حل: برای رفع این مشکلات، باید منابع سیستم را بررسی کرده و مطمئن شوید که محدودیت‌های حافظه و پردازنده به درستی تنظیم شده‌اند. ممکن است نیاز به افزایش منابع یا بهینه‌سازی پیکربندی‌ها برای استفاده بهتر از منابع سیستم باشد.

تنظیم محدودیت‌های منابع: در فایل local.conf، می‌توانید محدودیت‌های مختلفی مانند حافظه یا پردازنده را تنظیم کنید:

CONF_VERSION = "1.0"
DL_DIR = "/home/user/downloads"
SSTATE_DIR = "/home/user/sstate-cache"

7. خطاهای مربوط به عدم تطابق در BitBake

گاهی اوقات، خطاهای BitBake به دلیل مشکلات در کش‌ها یا فایل‌های ناتمام پیش می‌آید.

خطای رایج:

ERROR: Task <task-name> failed

راه‌حل: برای حل این خطا، ممکن است لازم باشد که کش‌ها را پاک‌سازی کرده و ساخت را از ابتدا آغاز کنید:

bitbake -c clean <recipe-name>

جمع‌بندی

در فرآیند ساخت با Yocto و BitBake، بسیاری از مشکلات رایج می‌توانند در ارتباط با پیکربندی نادرست، وابستگی‌های اشتباه، پچ‌های نادرست، و نسخه‌های تداخل داشته باشند. با استفاده از ابزارهایی مانند bitbake-layers، bitbake -e و بررسی دقیق لاگ‌ها و پیغام‌های خطا، می‌توان مشکلات را شناسایی و رفع کرد. همچنین، مراقبت از پیکربندی‌ها، اصلاح پچ‌ها و تنظیمات دقیق منابع می‌تواند به کاهش خطاهای رایج کمک کند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 3. استفاده از ابزارهای دیباگ و آنالیز”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”GDB (GNU Debugger)”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”نحوه استفاده از GDB برای دیباگ کردن برنامه‌های C/C++ در سیستم‌های امبدد” subtitle=”توضیحات کامل”]GDB (GNU Debugger) یکی از قدرتمندترین ابزارهای دیباگ برای برنامه‌های نوشته شده به زبان C/C++ است که به شما امکان می‌دهد تا برنامه‌های خود را در سطح خط به خط بررسی کنید، تغییرات متغیرها را مشاهده کنید، و عملکرد کلی برنامه را تحلیل کنید. در محیط‌های سیستم‌های امبدد، GDB می‌تواند برای دیباگ کردن برنامه‌ها روی دستگاه‌های هدف مورد استفاده قرار گیرد، جایی که سخت‌افزار ممکن است به منابع محدودتر و ویژگی‌های خاصی نیاز داشته باشد.

در این بخش از آموزش های ارائه شده توسط فرازنتورک، نحوه استفاده از GDB برای دیباگ کردن برنامه‌های C/C++ در سیستم‌های امبدد و محیط Yocto توضیح داده خواهد شد.

1. نصب GDB و پیکربندی آن برای سیستم‌های امبدد

برای استفاده از GDB در سیستم‌های امبدد، ابتدا باید اطمینان حاصل کنید که GDB و ابزارهای وابسته به آن به درستی نصب و پیکربندی شده‌اند.

نصب GDB برای سیستم امبدد:

در سیستم‌های امبدد معمولاً باید از نسخه‌ای از GDB استفاده کنید که مخصوص معماری هدف (Target Architecture) است. برای این کار، می‌توانید از دستورالعمل‌های Yocto برای اضافه کردن پکیج‌های مربوط به GDB استفاده کنید.

در فایل local.conf در محیط Yocto، باید مطمئن شوید که پکیج‌های مربوط به GDB برای معماری هدف شما نصب شده‌اند.

نصب GDB با استفاده از Yocto:

IMAGE_INSTALL_append = " gdb"

برای ساخت و نصب GDB، کافیست تصویر مورد نظر را با استفاده از دستور bitbake بسازید:

bitbake <image-name>

این کار GDB را در بسته‌های مربوط به سیستم شما نصب خواهد کرد.

2. آماده‌سازی سیستم هدف برای دیباگ

قبل از اینکه بتوانید از GDB استفاده کنید، نیاز دارید که سیستم هدف را برای اتصال GDB به آن آماده کنید. این کار معمولاً از طریق اتصال به دیباگ کننده سخت‌افزاری مانند JTAG یا از طریق اتصالات سریال انجام می‌شود.

2.1. تنظیمات GDB Server

برای استفاده از GDB برای دیباگ کردن برنامه‌ها در دستگاه هدف، باید GDB Server را روی سیستم هدف راه‌اندازی کنید. این سرور امکان اتصال GDB از راه دور به دستگاه هدف را فراهم می‌آورد.

راه‌اندازی GDB Server:

1. به دستگاه هدف خود متصل شوید (از طریق SSH یا هر روش دیگر).
2. برنامه‌ای که می‌خواهید دیباگ کنید را با پشتیبانی از اطلاعات دیباگ (مانند پرچم -g در زمان کامپایل) کامپایل کنید.
3. GDB Server را بر روی دستگاه هدف با استفاده از دستور gdbserver راه‌اندازی کنید.

مثال:

gdbserver :1234 /path/to/your/program

این دستور باعث می‌شود که GDB Server بر روی پورت 1234 به طور گوش‌به‌زنگ قرار گیرد و منتظر اتصال GDB باشد.

2.2. تنظیمات برنامه برای پشتیبانی از دیباگ

در هنگام کامپایل برنامه‌های خود، حتماً باید گزینه‌های لازم را برای پشتیبانی از دیباگ اضافه کنید. این گزینه‌ها معمولاً در فایل CMakeLists.txt یا در دستور کامپایل (مانند gcc) تنظیم می‌شوند.

مثال:

gcc -g -o my_program my_program.c

پارامتر -g باعث می‌شود که اطلاعات دیباگ به برنامه اضافه شود تا GDB بتواند اطلاعات مربوط به نام متغیرها، فایل‌ها و شماره خطوط را شبیه‌سازی کند.

3. اتصال به GDB از طریق سیستم میزبان

برای شروع دیباگ کردن برنامه، شما باید از GDB بر روی سیستم میزبان برای اتصال به GDB Server موجود در سیستم هدف استفاده کنید.

3.1. اتصال به GDB Server

پس از راه‌اندازی GDB Server بر روی دستگاه هدف، می‌توانید با استفاده از GDB بر روی سیستم میزبان به آن متصل شوید.

اتصال به GDB Server از طریق GDB:

1. GDB را روی سیستم میزبان خود راه‌اندازی کنید:

gdb /path/to/your/program

2. پس از وارد شدن به GDB، دستور زیر را برای اتصال به GDB Server وارد کنید (در اینجا فرض می‌کنیم GDB Server بر روی پورت 1234 در سیستم هدف در حال اجرا است):

target remote <target-ip>:1234

این دستور GDB را به سیستم هدف متصل می‌کند و می‌توانید فرآیند دیباگ را آغاز کنید.

3.2. دستورات اصلی GDB برای دیباگ کردن

پس از اتصال به GDB Server، می‌توانید از دستورات مختلف GDB برای دیباگ کردن برنامه استفاده کنید:

1. ست کردن نقاط توقف (Breakpoints):برای توقف اجرای برنامه در یک نقطه خاص، می‌توانید از دستور break استفاده کنید.مثال:

   break main
   

   این دستور باعث می‌شود که برنامه هنگام رسیدن به تابع main متوقف شود.

2. اجرای برنامه (Run):برای شروع اجرای برنامه از ابتدا، می‌توانید از دستور run استفاده کنید.مثال:

   run
   

3. گام به گام اجرای برنامه (Step):اگر می‌خواهید برنامه را خط به خط بررسی کنید، می‌توانید از دستور step یا next استفاده کنید.
   • step به داخل توابع می‌رود.
   • next فقط به سراغ خطوط بعدی می‌رود و توابع را نادیده می‌گیرد.

   مثال:

   step
   

4. مشاهده مقادیر متغیرها:برای مشاهده مقدار متغیرها، می‌توانید از دستور print استفاده کنید.مثال:

   print my_variable
   

5. مشاهده Stack Trace:برای بررسی وضعیت پشته و شناسایی محل‌های خاصی که برنامه در آنجا دچار مشکل شده است، می‌توانید از دستور backtrace استفاده کنید.مثال:

   backtrace
   

4. استفاده از GDB برای دیباگ برنامه‌های C/C++ روی سیستم‌های امبدد

GDB به شما این امکان را می‌دهد که در حین اجرای برنامه تغییرات را مشاهده و آن‌ها را بررسی کنید، از مشکلات احتمالی پیشگیری کرده و برنامه‌های پیچیده را به دقت تست کنید. در سیستم‌های امبدد که معماری و محیط اجرای برنامه ممکن است پیچیده‌تر باشد، این ابزار اهمیت زیادی پیدا می‌کند.

جمع‌بندی

استفاده از GDB برای دیباگ کردن برنامه‌های C/C++ در سیستم‌های امبدد به شما این امکان را می‌دهد که برنامه‌ها را در سطح عمیق‌تری بررسی کرده و مشکلات را در مراحل مختلف اجرا شبیه‌سازی و تحلیل کنید. از طریق راه‌اندازی GDB Server در دستگاه هدف و اتصال به آن از طریق سیستم میزبان، می‌توانید به راحتی دیباگ‌های پیچیده را انجام دهید و از دستورات مختلف GDB برای تست و بررسی برنامه‌های خود بهره ببرید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”مراحل تنظیم GDB در محیط Yocto” subtitle=”توضیحات کامل”]برای دیباگ کردن برنامه‌های C/C++ در محیط Yocto، نیاز به تنظیم GDB روی سیستم میزبان و سیستم هدف (Target) داریم. این مراحل شامل نصب GDB، راه‌اندازی GDB Server، و اتصال به آن از طریق GDB روی میزبان است.

۱. افزودن GDB به بیلد Yocto

ابتدا باید GDB را در محیط Yocto اضافه کنیم تا بتوان از آن روی سیستم هدف استفاده کرد. برای این کار، کافی است خطوط زیر را در فایل local.conf اضافه کنیم:

IMAGE_INSTALL_append = " gdb gdbserver gdb-multiarch"

• gdb برای اجرای GDB روی سیستم هدف
• gdbserver برای اجرای سرور GDB روی سیستم هدف
• gdb-multiarch برای اجرای GDB روی معماری‌های مختلف از سیستم میزبان

سپس تصویر Yocto را بیلد کنید:

bitbake core-image-minimal

۲. اجرای GDB Server روی سیستم هدف

پس از بوت شدن سیستم هدف (مثلاً برد امبدد)، GDB Server را اجرا کنید:

gdbserver :1234 /path/to/your/program

این دستور باعث می‌شود GDB Server روی پورت ۱۲۳۴ منتظر اتصال از سمت GDB میزبان باشد.

۳. اتصال GDB از سیستم میزبان

روی سیستم میزبان، ابتدا GDB را اجرا کنید:

gdb-multiarch /path/to/your/program

سپس به سیستم هدف متصل شوید:

target remote <target-ip>:1234

۴. دیباگ برنامه با GDB

حالا می‌توانید از دستورات GDB برای دیباگ کردن برنامه استفاده کنید:

break main  # تعیین نقطه توقف در تابع main
continue    # ادامه اجرای برنامه
print var   # مشاهده مقدار یک متغیر
step        # اجرا به صورت گام‌به‌گام

جمع‌بندی

تنظیم GDB در محیط Yocto شامل افزودن GDB به تصویر بیلد، راه‌اندازی GDB Server روی سیستم هدف، و اتصال به آن از طریق GDB میزبان است. این مراحل امکان دیباگ مؤثر برنامه‌های C/C++ را روی سیستم‌های امبدد فراهم می‌کند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”اتصال GDB به دستگاه هدف و دیباگ کردن برنامه‌ها” subtitle=”توضیحات کامل”]برای دیباگ کردن برنامه‌های C/C++ روی یک سیستم امبدد در Yocto، نیاز است که GDB را روی سیستم میزبان و GDB Server را روی سیستم هدف اجرا کنیم. این کار به ما امکان می‌دهد که از راه دور، کد اجرایی را بررسی کرده و با ابزارهای دیباگ حرفه‌ای کار کنیم.

---

۱. تنظیمات اولیه در Yocto

ابتدا باید اطمینان حاصل کنیم که gdb و gdbserver روی سیستم هدف نصب شده‌اند. برای این کار، در فایل local.conf خطوط زیر را اضافه کنید:

IMAGE_INSTALL_append = " gdb gdbserver"

سپس تصویر Yocto را کامپایل کنید:

bitbake core-image-minimal

پس از بیلد موفق، سیستم هدف را با این تصویر بوت کنید.

---

۲. اجرای GDB Server روی سیستم هدف

برنامه‌ای که قصد دیباگ کردن آن را داریم، باید به همراه اطلاعات دیباگ (-g) کامپایل شده باشد. سپس روی دستگاه هدف، GDB Server را راه‌اندازی می‌کنیم:

gdbserver :2345 /path/to/program

این دستور GDB Server را روی پورت 2345 اجرا می‌کند و منتظر اتصال GDB میزبان می‌ماند.

---

۳. اجرای GDB روی سیستم میزبان

روی سیستم میزبان (مثلاً لپ‌تاپ توسعه‌دهنده)، GDB را با باینری قابل اجرا باز کنید:

gdb-multiarch /path/to/program

سپس به GDB Server روی سیستم هدف متصل شوید:

target remote <target-ip>:2345

به‌جای <target-ip>، آدرس IP دستگاه امبدد را جایگزین کنید.

---

۴. دیباگ کردن برنامه

پس از اتصال موفق، می‌توان از دستورات GDB برای بررسی و دیباگ برنامه استفاده کرد:

break main       # تنظیم نقطه شکست در تابع main
continue         # اجرای برنامه تا رسیدن به breakpoint
print var        # نمایش مقدار یک متغیر
next            # اجرای دستور بعدی بدون ورود به تابع
step            # ورود به تابع و اجرای گام‌به‌گام
bt              # نمایش پشته فراخوانی (Backtrace)
info registers  # نمایش محتویات رجیسترها

برای توقف دیباگ، کافی است دستور زیر را در GDB اجرا کنید:

quit

و برای متوقف کردن GDB Server روی سیستم هدف:

killall gdbserver

---

جمع‌بندی

• GDB Server روی سیستم هدف اجرا می‌شود و منتظر اتصال GDB میزبان می‌ماند.
• سیستم میزبان از طریق target remote به سیستم هدف متصل شده و دیباگ را انجام می‌دهد.
• از دستورات GDB مانند break، step، و print برای آنالیز و اشکال‌زدایی کد استفاده می‌شود.

این روش به توسعه‌دهندگان کمک می‌کند تا مشکلات کد را مستقیماً روی سخت‌افزار هدف بررسی کرده و برنامه‌های C/C++ را بهینه‌سازی کنند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”strace”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”استفاده از strace برای ردیابی سیستم‌کال‌ها و تعاملات برنامه با سیستم” subtitle=”توضیحات کامل”]strace ابزاری قدرتمند در لینوکس است که برای ردیابی سیستم‌کال‌ها و تعاملات یک برنامه با کرنل استفاده می‌شود. این ابزار به ویژه در سیستم‌های امبدد و Yocto برای دیباگ کردن مشکلات اجرای برنامه‌ها، بررسی عملکرد و شناسایی وابستگی‌های کتابخانه‌ای مفید است.

---

۱. نصب strace در Yocto

برای استفاده از strace در سیستم هدف، ابتدا باید آن را به تصویر Yocto اضافه کنیم. در فایل local.conf، خط زیر را اضافه کنید:

IMAGE_INSTALL_append = " strace"

سپس مجدداً تصویر Yocto را بیلد کنید:

bitbake core-image-minimal

پس از اتمام ساخت، سیستم را بوت کنید و بررسی کنید که strace نصب شده است:

which strace

---

۲. اجرای برنامه با strace

برای مشاهده تمامی سیستم‌کال‌هایی که یک برنامه اجرا می‌کند، می‌توان از دستور زیر استفاده کرد:

strace ./my_program

مثال خروجی:

open("/etc/ld.so.cache", O_RDONLY) = 3
open("/lib/libc.so.6", O_RDONLY) = 3
brk(NULL)                               = 0x5565d000
write(1, "Hello, world!\n", 14)         = 14
exit(0)                                 = ?

در این مثال:

• open() فایل‌های مورد نیاز را باز کرده است.
• brk() حافظه را مدیریت می‌کند.
• write() رشته "Hello, world!\n" را در خروجی چاپ کرده است.

---

۳. فیلتر کردن خروجی strace

برای تمرکز روی سیستم‌کال‌های خاص، می‌توان از فیلترها استفاده کرد. مثلا، برای نمایش فقط سیستم‌کال‌های مربوط به فایل:

strace -e open,read,write,close ./my_program

اگر بخواهیم فقط سیستم‌کال‌های مربوط به شبکه را مشاهده کنیم:

strace -e network ./network_app

---

۴. ذخیره خروجی strace در فایل

برای تحلیل خروجی در آینده، می‌توان خروجی را در یک فایل ذخیره کرد:

strace -o trace.log ./my_program

برای نمایش خروجی در لحظه و ذخیره همزمان:

strace -o trace.log -s 256 -f ./my_program

---

۵. بررسی وابستگی‌های کتابخانه‌ای

برای یافتن وابستگی‌های کتابخانه‌های اشتراکی که یک برنامه استفاده می‌کند:

strace -e open ./my_program | grep '\.so'

---

۶. بررسی زمان اجرای سیستم‌کال‌ها

برای مشاهده زمان‌بندی اجرا و بررسی اینکه کدام سیستم‌کال‌ها کند هستند:

strace -T ./my_program

خروجی نمونه:

write(1, "Hello\n", 6)        = 6 <0.000012>
read(3, "data", 1024)         = 4 <0.002345>

مقدار <0.002345> نشان می‌دهد که read() حدود ۲ میلی‌ثانیه طول کشیده است.

---

۷. مانیتور کردن یک فرآیند در حال اجرا

اگر بخواهیم strace را روی یک فرآیند در حال اجرا اعمال کنیم:

strace -p <PID>

برای یافتن PID یک فرآیند:

ps aux | grep my_program

---

جمع‌بندی

• strace ابزاری کاربردی برای دیباگ و تحلیل عملکرد برنامه‌ها در Yocto است.
• امکان مشاهده سیستم‌کال‌های مختلف مانند ورودی/خروجی فایل، شبکه، حافظه و سیگنال‌ها را فراهم می‌کند.
• می‌توان خروجی را فیلتر، ذخیره و آنالیز کرد تا مشکلات احتمالی را سریع‌تر شناسایی کرد.
• برای مانیتور کردن فرآیندهای در حال اجرا می‌توان از strace -p <PID> استفاده کرد.

این ابزار به خصوص برای توسعه‌دهندگان سیستم‌های امبدد که در Yocto کار می‌کنند، بسیار مفید است و کمک می‌کند تا مشکلات برنامه‌ها را سریع‌تر شناسایی و رفع کنند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”تجزیه و تحلیل خروجی strace برای تشخیص مشکلات اجرایی” subtitle=”توضیحات کامل”]strace ابزاری قدرتمند برای ردیابی سیستم‌کال‌ها در یک برنامه است. بررسی خروجی strace می‌تواند به تشخیص مشکلات اجرایی مانند خطاهای فایل، وابستگی‌های از دست رفته، تأخیرهای غیرمنتظره و سایر مشکلات کمک کند.

---

۱. بررسی خطاهای فایل

یکی از مشکلات رایج، عدم دسترسی یا نبود فایل‌های موردنیاز است. برای بررسی این مورد، دستور زیر را اجرا کنید:

strace ./my_program

اگر در خروجی، خطایی مانند زیر مشاهده شود:

open("/etc/config.conf", O_RDONLY) = -1 ENOENT (No such file or directory)

این نشان می‌دهد که برنامه به دنبال فایلی به نام config.conf در مسیر /etc/ است، اما آن را پیدا نکرده است. راه‌حل:

• بررسی کنید که فایل موردنظر در مسیر صحیح وجود دارد.
• اگر مسیر اشتباه است، می‌توانید با استفاده از strace -e trace=open مسیرهایی که برنامه سعی در دسترسی به آن‌ها دارد را پیدا کنید.

---

۲. بررسی وابستگی‌های از دست رفته

اگر برنامه هنگام اجرا کرش کند، ممکن است مشکل از وابستگی‌های کتابخانه‌ای باشد. با استفاده از strace -e open می‌توان فهمید که چه کتابخانه‌هایی بارگذاری شده‌اند:

strace -e open ./my_program | grep '\.so'

اگر خروجی شامل چنین خطایی باشد:

open("/lib/libmylib.so", O_RDONLY) = -1 ENOENT (No such file or directory)

راه‌حل:

• بررسی کنید که کتابخانه موردنیاز نصب شده است.
• مسیر LD_LIBRARY_PATH را تنظیم کنید تا محل صحیح کتابخانه مشخص شود.

---

۳. تحلیل تأخیر در اجرای سیستم‌کال‌ها

اگر برنامه کند اجرا می‌شود، می‌توان از strace -T برای نمایش زمان اجرای هر سیستم‌کال استفاده کرد:

strace -T ./my_program

خروجی نمونه:

open("/etc/passwd", O_RDONLY) = 3 <0.000015>
read(3, "root:x:0:0:root:/root:/bin/bash\n", 1024) = 34 <0.002134>

در این مثال، read() حدود ۲ میلی‌ثانیه طول کشیده است. اگر تأخیر زیادی در یک سیستم‌کال مشاهده شود، ممکن است علت کندی برنامه باشد.

راه‌حل:

• اگر تأخیر مربوط به خواندن از دیسک است، بررسی کنید که آیا از HDD یا SSD استفاده می‌شود.
• اگر تأخیر مربوط به شبکه است، ممکن است به تأخیرهای سرور یا مشکلات ارتباطی مربوط باشد.

---

۴. تشخیص کرش‌های برنامه

اگر برنامه کرش کند، strace می‌تواند سیستم‌کالی که باعث کرش شده را نمایش دهد. مثال:

strace ./crashing_program

خروجی:

mmap(NULL, 18446744073709551615, PROT_READ, MAP_PRIVATE, 3, 0) = -1 EINVAL (Invalid argument)
Segmentation fault (core dumped)

در اینجا، mmap() مقدار نادرستی دریافت کرده است که باعث کرش برنامه شده است. راه‌حل:

• بررسی کد برنامه برای مقداردهی نادرست حافظه
• استفاده از gdb برای دیباگ دقیق‌تر

---

۵. بررسی پردازش‌های فرزند (Child Processes)

اگر برنامه از فورک (fork) یا پردازش‌های فرزند استفاده می‌کند، باید -f را اضافه کنیم:

strace -f ./my_program

این کار کمک می‌کند ببینیم که چه پردازش‌های فرزندی ایجاد شده و چگونه اجرا می‌شوند.

---

۶. ذخیره و تحلیل خروجی strace

برای بررسی بهتر، می‌توان خروجی را در یک فایل ذخیره کرد:

strace -o trace.log ./my_program

و سپس خروجی را فیلتر کرد:

grep "open" trace.log

---

جمع‌بندی

• بررسی خطاهای فایل: اگر فایلی پیدا نشد (ENOENT)، مسیر را اصلاح کنید.
• تحلیل وابستگی‌ها: اگر کتابخانه‌ای بارگذاری نشد، LD_LIBRARY_PATH را بررسی کنید.
• بررسی تأخیرها: اگر تأخیری در اجرای سیستم‌کال‌ها وجود دارد، از strace -T استفاده کنید.
• تشخیص کرش‌ها: اگر برنامه کرش کرد، از strace و gdb برای تحلیل مشکل استفاده کنید.
• ردیابی پردازش‌های فرزند: اگر برنامه از fork استفاده می‌کند، از strace -f بهره ببرید.

با استفاده از این تکنیک‌ها، می‌توان مشکلات اجرایی برنامه‌ها را به سرعت شناسایی و رفع کرد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”objdump و nm”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”استفاده از objdump برای آنالیز باینری‌ها و آگاهی از ساختار فایل‌ها” subtitle=”توضیحات کامل”]objdump یکی از ابزارهای خط فرمان در GNU Binutils است که برای آنالیز فایل‌های باینری و اجرایی استفاده می‌شود. این ابزار امکان مشاهده دیزاسمبلی کد، هدرهای ELF، بخش‌های مختلف فایل باینری و وابستگی‌های آن را فراهم می‌کند.

---

۱. بررسی اطلاعات کلی فایل باینری

برای مشاهده اطلاعات کلی یک فایل اجرایی، می‌توان از گزینه -f استفاده کرد:

objdump -f my_binary

خروجی نمونه:

my_binary:     file format elf64-x86-64
architecture: i386:x86-64, flags 0x00000112:
EXEC_P, HAS_SYMS, D_PAGED
start address 0x400080

این اطلاعات شامل نوع معماری، نوع فایل، فلگ‌ها و آدرس شروع اجرا است.

---

۲. نمایش هدرهای ELF

برای مشاهده هدرهای ELF، از گزینه -x استفاده کنید:

objdump -x my_binary

این دستور اطلاعاتی مانند ورودی‌های جدول نمادها (symbol table)، جدول برنامه‌ها (program headers) و بخش‌های ELF (section headers) را نمایش می‌دهد.

---

۳. نمایش بخش‌های فایل اجرایی

برای لیست کردن بخش‌های مختلف یک فایل ELF، از گزینه -h استفاده کنید:

objdump -h my_binary

خروجی نمونه:

Sections:
Idx Name          Size      VMA               LMA               File off  Algn
  0 .text         00000238  0000000000400080  0000000000400080  00000080  2**4
  1 .data         00000010  00000000006000a0  00000000006000a0  000002a0  2**3
  2 .bss          00000004  00000000006000b0  00000000006000b0  00000000  2**2
  3 .rodata       0000000c  00000000004002b8  00000000004002b8  000002b8  2**0

بخش‌های مهم:

• .text → شامل کدهای اجرایی
• .data → داده‌های مقداردهی‌شده
• .bss → داده‌های مقداردهی‌نشده
• .rodata → داده‌های فقط‌خواندنی مانند رشته‌ها و ثابت‌ها

---

۴. دیزاسمبلی کد اجرایی

برای مشاهده کد اسمبلی فایل اجرایی:

objdump -d my_binary

نمونه خروجی:

0000000000400080 <_start>:
  400080:   48 83 ec 08          sub    $0x8,%rsp
  400084:   48 89 e5             mov    %rsp,%rbp
  400087:   bf 01 00 00 00       mov    $0x1,%edi
  40008c:   e8 1f 00 00 00       callq  4000b0 <printf>

با استفاده از -M می‌توان سبک نمایش دستورالعمل‌ها را تغییر داد:

objdump -d -M intel my_binary

---

۵. نمایش جدول نمادها (Symbols)

برای بررسی توابع، متغیرها و نمادهای دیگر در فایل اجرایی:

objdump -t my_binary

نمونه خروجی:

0000000000400080 l    d  .text  00000000 .text
00000000006000a0 g    O  .data  00000010 my_global_var
00000000004000b0 g    F  .text  00000020 main

• g → نماد عمومی (global)
• O → متغیر
• F → تابع

---

۶. بررسی وابستگی‌های فایل اجرایی

برای مشاهده وابستگی‌های یک فایل اجرایی به کتابخانه‌های دیگر:

objdump -p my_binary | grep NEEDED

خروجی:

NEEDED libm.so.6
NEEDED libc.so.6

این نشان می‌دهد که فایل اجرایی به libm و libc نیاز دارد.

---

۷. بررسی دستورات اجراشده توسط برنامه

برای مشاهده دستورات کامپایل و لینک که روی فایل اجرایی اعمال شده‌اند:

objdump -p my_binary | grep RUNPATH

اگر برنامه از مسیرهای خاصی برای پیدا کردن کتابخانه‌ها استفاده کند، در اینجا نمایش داده خواهد شد.

---

۸. بررسی استفاده از رجیسترها و استک

برای مشاهده چگونگی استفاده از رجیسترها و پشته در یک تابع خاص:

objdump -d -M intel my_binary | grep -A 20 "<main>:"

این خروجی نشان می‌دهد که تابع main() چگونه اجرا می‌شود و چه دستورات اسمبلی در آن استفاده شده‌اند.

---

جمع‌بندی

• -f → نمایش اطلاعات کلی فایل اجرایی
• -x → نمایش هدرهای ELF
• -h → نمایش بخش‌های فایل
• -d → دیزاسمبلی کد اجرایی
• -t → نمایش جدول نمادها
• -p → بررسی وابستگی‌ها
• -M intel → نمایش دیزاسمبلی با سبک اینتل

با استفاده از objdump، می‌توان به ساختار داخلی فایل‌های باینری، کد اسمبلی، وابستگی‌ها و جزئیات فایل ELF دسترسی داشت و تحلیل دقیقی انجام داد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”استفاده از nm برای شناسایی نمادها و مشکلات ربط در کد” subtitle=”توضیحات کامل”]ابزار nm یکی از ابزارهای مهم در GNU Binutils است که برای بررسی نمادها (symbols) در فایل‌های باینری مانند فایل‌های اجرایی و کتابخانه‌های Shared و Static استفاده می‌شود. این ابزار به شما کمک می‌کند تا توابع، متغیرها، آدرس‌ها و مشکلات ربطی (linking issues) را در برنامه‌های کامپایل‌شده شناسایی کنید.

---

۱. نمایش لیست نمادهای موجود در یک فایل اجرایی

برای مشاهده تمامی نمادهای یک فایل اجرایی، دستور زیر را اجرا کنید:

nm my_binary

خروجی نمونه:

0000000000401030 T main
0000000000401050 T function1
0000000000401070 T function2
0000000000602000 B global_var
0000000000603000 D initialized_var

این خروجی شامل آدرس، نوع نماد و نام آن است.

---

۲. بررسی نوع نمادها در خروجی nm

حروفی که در ستون دوم نمایش داده می‌شوند، نوع نماد را مشخص می‌کنند:

• T → تابع (Function) در بخش .text (کد اجرایی)
• U → تعریف‌نشده (Undefined)، نمادی که در این فایل وجود ندارد اما به آن وابسته است
• B → متغیر مقداردهی‌نشده در بخش .bss
• D → متغیر مقداردهی‌شده در بخش .data
• R → داده‌های فقط‌خواندنی در بخش .rodata
• W → نماد Weak که می‌توان آن را جایگزین کرد

مثال:

0000000000000000 U printf

در اینجا، printf نمادی تعریف‌نشده (U) است، که نشان می‌دهد فایل اجرایی به printf از libc وابسته است.

---

۳. نمایش نمادهای عمومی و خصوصی

برای مشاهده فقط نمادهای عمومی (global symbols)، از گزینه -g استفاده کنید:

nm -g my_binary

برای نمایش نمادهای محلی (local symbols)، از گزینه -a استفاده کنید:

nm -a my_binary

---

۴. نمایش نمادهای فایل‌های Shared Library

برای بررسی نمادهای داخل یک کتابخانه Shared مانند libm.so:

nm -D /lib/x86_64-linux-gnu/libm.so.6

گزینه -D فقط نمادهای Dynamic را نمایش می‌دهد.

---

۵. بررسی نمادهای موجود در یک Static Library

برای مشاهده نمادهای یک کتابخانه Static مانند libm.a:

nm /usr/lib/libm.a

---

۶. مرتب‌سازی خروجی nm

خروجی nm به‌صورت پیش‌فرض بر اساس آدرس مرتب نیست. برای مرتب کردن خروجی بر اساس نام، از گزینه -n استفاده کنید:

nm -n my_binary

---

۷. فیلتر کردن نمادهای خاص

برای مشاهده فقط توابع (Functions) در فایل اجرایی:

nm my_binary | grep " T "

برای بررسی فقط متغیرها:

nm my_binary | grep -E " B | D | R "

---

۸. بررسی مشکلات ربط (Linking Issues)

۸.۱. شناسایی نمادهای تعریف‌نشده (Undefined Symbols)

اگر در هنگام اجرای nm، خروجی شامل نمادهایی با برچسب U باشد، یعنی فایل اجرایی به آن‌ها نیاز دارد اما در آن تعریف نشده‌اند:

0000000000000000 U printf
0000000000000000 U my_custom_function

برای حل این مشکل:

• بررسی کنید که کتابخانه مرتبط را در زمان لینک‌دهی اضافه کرده باشید.
• با استفاده از ldd بررسی کنید که کتابخانه‌ها در مسیر درست قرار دارند:

ldd my_binary

۸.۲. بررسی چندبار تعریف شدن نمادها (Multiple Definition Errors)

اگر هنگام لینک‌دهی با خطایی مانند زیر مواجه شدید:

multiple definition of 'my_function'

می‌توانید با nm بررسی کنید که آیا my_function در چندین شیء فایل یا کتابخانه تعریف شده است:

nm my_binary | grep my_function

در صورتی که تابع در چندین کتابخانه یا فایل شیء (.o یا .a) وجود داشته باشد، باید بررسی کنید که کدام یک باید استفاده شود.

---

جمع‌بندی

• nm my_binary → نمایش نمادهای موجود در یک فایل اجرایی
• nm -g my_binary → نمایش فقط نمادهای عمومی
• nm -D libm.so.6 → نمایش نمادهای Dynamic یک کتابخانه Shared
• nm -n my_binary → مرتب‌سازی خروجی بر اساس نام
• nm my_binary | grep " U " → پیدا کردن نمادهای تعریف‌نشده (Undefined Symbols)
• nm my_binary | grep my_function → بررسی چندبار تعریف شدن نمادها

با استفاده از nm می‌توان به سادگی مشکلات مربوط به لینک‌دهی، وابستگی‌های فایل اجرایی و توابع تعریف‌نشده را شناسایی کرد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”lttng (Linux Trace Toolkit Next Generation)”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”استفاده از LTTng برای ردیابی رویدادهای سیستم‌عامل و تشخیص مشکلات عملکرد” subtitle=”توضیحات کامل”]LTTng (Linux Trace Toolkit: Next Generation) یک ابزار پیشرفته برای ردیابی و تحلیل عملکرد سیستم‌های لینوکسی است. این ابزار به شما امکان می‌دهد رویدادهای هسته، فرآیندها و برنامه‌های کاربر را ثبت و بررسی کنید تا مشکلات عملکردی، بن‌بست‌ها (deadlocks) و تأخیرهای غیرمنتظره را شناسایی کنید.

---

۱. نصب LTTng در سیستم

در اکثر توزیع‌های لینوکس، LTTng را می‌توان با استفاده از مدیر بسته نصب کرد:

# در اوبونتو و دبیان
sudo apt update
sudo apt install lttng-tools lttng-modules-dkms lttng-ust babeltrace

# در فدورا
sudo dnf install lttng-tools lttng-ust babeltrace

# در Arch Linux
sudo pacman -S lttng-tools lttng-ust babeltrace

---

۲. راه‌اندازی و بررسی وضعیت سرویس

پس از نصب، ابتدا بررسی کنید که ماژول‌های موردنیاز در کرنل فعال شده‌اند:

lsmod | grep lttng

اگر ماژول‌ها بارگذاری نشده‌اند، آن‌ها را به‌صورت دستی فعال کنید:

sudo modprobe lttng_tracer

---

۳. ایجاد یک جلسه ردیابی (Tracing Session)

ابتدا یک جلسه جدید برای ثبت رویدادها ایجاد کنید:

lttng create my_trace

خروجی این دستور مسیر ذخیره‌ی داده‌ها را نمایش می‌دهد، معمولاً:

Tracing session my_trace created in /home/user/lttng-traces/my_trace-20250402-140000

---

۴. فعال‌سازی رویدادهای موردنظر برای ثبت

۴.۱. ردیابی رویدادهای سطح کرنل

برای ثبت تمام رویدادهای کرنل:

lttng enable-event -k --all

برای ثبت رویدادهای خاص مانند سیستم‌کال‌ها:

lttng enable-event -k sched_switch, sched_wakeup, block_rq_issue

۴.۲. ردیابی رویدادهای سطح کاربر

برای ردیابی یک برنامه‌ی خاص که از lttng-ust استفاده می‌کند:

lttng enable-event -u --all

---

۵. شروع و متوقف کردن ردیابی

برای شروع ثبت رویدادها:

lttng start

برای متوقف کردن ردیابی:

lttng stop

برای بستن جلسه و ذخیره داده‌ها:

lttng destroy my_trace

---

۶. تحلیل داده‌های ثبت‌شده

برای مشاهده لاگ‌ها از ابزار babeltrace استفاده کنید:

babeltrace ~/lttng-traces/my_trace-20250402-140000

نمونه‌ای از خروجی:

[14:00:05.123456789] (+0.000123456) systemA sched_switch: { prev_comm = "bash", next_comm = "firefox" }
[14:00:05.123789123] (+0.000210000) systemB block_rq_issue: { dev = 8, sector = 1048576, rwbs = "R" }

---

۷. تحلیل عملکرد و مشکلات سیستم

۷.۱. بررسی تأخیرهای مربوط به CPU Scheduling

برای مشاهده فرآیندهایی که در حال جابجایی (Context Switch) بین هسته‌ها هستند:

babeltrace ~/lttng-traces/my_trace | grep sched_switch

۷.۲. بررسی تأخیرهای دیسک و I/O

babeltrace ~/lttng-traces/my_trace | grep block_rq_issue

۷.۳. بررسی رویدادهای مربوط به شبکه

babeltrace ~/lttng-traces/my_trace | grep net_

---

۸. استفاده از LTTng Viewer برای تحلیل گرافیکی

برای تحلیل گرافیکی، می‌توانید از Trace Compass استفاده کنید:

1. نصب Trace Compass:

   sudo apt install tracecompass
   

2. اجرای برنامه و باز کردن trace ذخیره‌شده در مسیر:

   ~/lttng-traces/my_trace-20250402-140000
   

3. بررسی گرافی تأخیرها و وابستگی‌ها.

---

جمع‌بندی

• LTTng یک ابزار قدرتمند برای ردیابی سیستم و تشخیص مشکلات عملکردی است.
• با lttng enable-event می‌توان رویدادهای سطح کرنل و کاربر را ثبت کرد.
• داده‌های ثبت‌شده را می‌توان با babeltrace تحلیل کرد.
• برای تحلیل گرافیکی، Trace Compass یک گزینه‌ی مناسب است.
• این ابزار برای بهینه‌سازی عملکرد سیستم‌های امبدد و لینوکس بلادرنگ (RT Linux) بسیار مفید است.

[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”نصب و پیکربندی LTTng در محیط Yocto” subtitle=”توضیحات کامل”]LTTng یکی از ابزارهای قدرتمند برای ردیابی، پروفایلینگ و تحلیل عملکرد سیستم‌های لینوکس است. این ابزار در Yocto Project نیز قابل استفاده است و می‌توان آن را در ساختار بیلد Yocto برای سیستم‌های امبدد پیاده‌سازی کرد.

---

۱. اضافه کردن LTTng به بیلد Yocto

ابتدا باید LTTng را به تصاویر Yocto اضافه کنیم. این کار از طریق ویرایش فایل local.conf یا لایه‌های شخصی‌سازی‌شده انجام می‌شود.

۱.۱. اضافه کردن LTTng به IMAGE_FEATURES

در فایل conf/local.conf مقدار زیر را اضافه کنید:

EXTRA_IMAGE_FEATURES += "tools-profile tools-debug"

این گزینه باعث می‌شود که ابزارهای پروفایلینگ و دیباگینگ شامل LTTng در تصویر نهایی قرار بگیرند.

۱.۲. اضافه کردن بسته‌های LTTng به IMAGE_INSTALL

برای نصب بسته‌های موردنیاز، مقدار زیر را به فایل local.conf اضافه کنید:

IMAGE_INSTALL:append = " lttng-tools lttng-modules lttng-ust babeltrace"

---

۲. تنظیمات کرنل برای پشتیبانی از LTTng

LTTng برای کار کردن نیاز دارد که ماژول‌های کرنل موردنیاز فعال باشند. برای این کار باید پیکربندی کرنل Yocto را تغییر دهیم.

۲.۱. بررسی فعال بودن ماژول‌های LTTng در کرنل

در داخل دایرکتوری بیلد، دستور زیر را اجرا کنید تا وارد تنظیمات کرنل شوید:

bitbake virtual/kernel -c menuconfig

در تنظیمات کرنل، مسیر زیر را دنبال کنید و گزینه‌ها را فعال کنید:

Kernel Features → Tracers → [*] Enable LTTng Tracer

همچنین گزینه‌های زیر را نیز بررسی کنید:

[*] Enable event tracing  
[*] Enable function tracing  
[*] Enable system call tracing  

پس از انجام تغییرات، کرنل را مجدداً بیلد کنید:

bitbake virtual/kernel

---

۳. بیلد و فلش کردن تصویر

بعد از انجام تغییرات، تصویر جدید را بیلد کنید:

bitbake core-image-minimal

پس از بیلد موفق، تصویر را روی دستگاه هدف فلش کنید و بوت کنید.

---

۴. راه‌اندازی و بررسی LTTng در Yocto

پس از بوت شدن دستگاه، وضعیت LTTng را بررسی کنید:

lsmod | grep lttng

در صورتی که ماژول‌ها لود نشده بودند، به‌صورت دستی آن‌ها را فعال کنید:

modprobe lttng_tracer

برای اطمینان از نصب صحیح، می‌توان نسخه LTTng را بررسی کرد:

lttng --version

---

۵. ایجاد و اجرای جلسه ردیابی در Yocto

۵.۱. ایجاد یک جلسه ردیابی

lttng create yocto_trace

۵.۲. فعال‌سازی ردیابی کرنل و برنامه‌های کاربر

lttng enable-event -k --all
lttng enable-event -u --all

۵.۳. شروع ردیابی

lttng start

اکنون LTTng در حال جمع‌آوری لاگ‌های سیستم است.

---

۶. متوقف کردن و بررسی داده‌های ردیابی

۶.۱. توقف ردیابی

lttng stop

۶.۲. مشاهده داده‌های ثبت‌شده

babeltrace ~/lttng-traces/yocto_trace-*

نمونه‌ای از خروجی:

[10:00:12.456789] systemA sched_switch: { prev_comm = "init", next_comm = "bash" }
[10:00:12.789123] systemB block_rq_issue: { dev = 8, sector = 1048576, rwbs = "R" }

---

۷. تحلیل داده‌های ردیابی در محیط گرافیکی

برای تحلیل گرافیکی داده‌های LTTng، می‌توان از Trace Compass استفاده کرد:

1. نصب Trace Compass در کامپیوتر میزبان:

   sudo apt install tracecompass
   

2. انتقال داده‌های ردیابی از دستگاه Yocto به سیستم میزبان:

   scp -r root@yocto-device:/home/root/lttng-traces/ ~/yocto-traces/
   

3. باز کردن داده‌های ردیابی در Trace Compass و تحلیل عملکرد سیستم.

---

جمع‌بندی

• LTTng یک ابزار ردیابی و پروفایلینگ برای سیستم‌های لینوکس و امبدد است.
• برای استفاده از آن در Yocto، باید بسته‌های مربوطه را به تصویر اضافه کرد.
• برای پشتیبانی از LTTng، ماژول‌های کرنل باید فعال باشند.
• بعد از نصب، می‌توان با lttng create یک جلسه ردیابی ایجاد و با babeltrace داده‌های آن را تحلیل کرد.
• برای بررسی گرافیکی داده‌های ردیابی، می‌توان از Trace Compass استفاده کرد.

[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 4. دیباگ کردن مشکلات Bootloader و هسته لینوکس”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”دیباگ مشکلات Bootloader مانند U-Boot” subtitle=”توضیحات کامل”]U-Boot یک بوت‌لودر پرکاربرد در سیستم‌های امبدد است که برای مدیریت فرآیند بوت، بارگذاری کرنل و اجرای دستورات در محیط بوت مورد استفاده قرار می‌گیرد. در برخی موارد، ممکن است مشکلاتی در فرآیند بوت U-Boot به وجود بیاید که نیاز به دیباگ و رفع خطا داشته باشد.

---

۱. بررسی اولیه لاگ‌های بوت

اولین گام در دیباگ U-Boot مشاهده لاگ‌های بوت است. این لاگ‌ها معمولاً از طریق پورت سریال (UART) در دسترس هستند.

۱.۱. اتصال به کنسول سریال

روی کامپیوتر لینوکس، می‌توان با ابزارهایی مانند minicom یا picocom به کنسول سریال متصل شد:

sudo minicom -D /dev/ttyUSB0 -b 115200

یا

sudo picocom -b 115200 /dev/ttyUSB0

۱.۲. بررسی لاگ‌های بوت

هنگام بوت، باید خروجی زیر را مشاهده کنید:

U-Boot 2023.04 (Apr 01 2025 - 12:34:56)

CPU:   ARM Cortex-A53
DRAM:  1024 MiB
NAND:  256 MiB
MMC:   mmc@1c10000: 0
Loading Environment from MMC... OK

اگر بوت متوقف شود، باید لاگ‌ها را بررسی کنید و خطای احتمالی را پیدا کنید.

---

۲. بررسی متغیرهای محیطی U-Boot

U-Boot دارای متغیرهای محیطی است که مشخص می‌کنند بوت‌لودر چگونه کرنل را بارگذاری کند. با اجرای دستور زیر می‌توان لیست متغیرها را بررسی کرد:

printenv

خروجی نمونه:

bootcmd=run boot_sequence
bootargs=console=ttyS0,115200 root=/dev/mmcblk0p2 rw
bootdelay=3

۲.۱. تغییر متغیرهای U-Boot برای تست

اگر مقدار bootcmd نادرست باشد، می‌توان آن را تغییر داد:

setenv bootcmd 'tftp 0x82000000 uImage; bootm 0x82000000'
saveenv

---

۳. بوت‌کردن دستی کرنل و روت‌فایل‌سیستم

اگر bootcmd درست عمل نکند، می‌توان به‌صورت دستی کرنل و rootfs را بوت کرد.

۳.۱. بارگذاری کرنل از MMC

mmc dev 0
fatload mmc 0:1 0x82000000 zImage
bootz 0x82000000

۳.۲. بارگذاری کرنل از TFTP

tftp 0x82000000 zImage
bootz 0x82000000

۳.۳. بررسی روت‌فایل‌سیستم

اگر سیستم بوت نشود، مقدار bootargs را تغییر دهید:

setenv bootargs 'console=ttyS0,115200 root=/dev/mmcblk0p2 rw'
saveenv

---

۴. بررسی مشکلات سخت‌افزاری

اگر U-Boot روی سخت‌افزار متوقف شود، ممکن است به دلیل مشکلات زیر باشد:

• مشکل در DRAM: تست حافظه RAM با دستور:

  mtest 0x80000000 0x90000000
  

• مشکل در MMC/SD: بررسی کارت حافظه با:

  mmc dev 0
  mmcinfo
  

• مشکل در NAND/Flash: بررسی وضعیت NAND با:

  nand info
  

---

۵. استفاده از GDB برای دیباگ U-Boot

اگر U-Boot روی سخت‌افزار گیر کند، می‌توان آن را با GDB و JTAG دیباگ کرد.

۵.۱. کامپایل U-Boot با GDB

make CROSS_COMPILE=arm-linux-gnueabihf- CONFIG_DEBUG_UART=y

۵.۲. راه‌اندازی OpenOCD برای ارتباط JTAG

openocd -f interface/jlink.cfg -f target/imx6.cfg

۵.۳. اتصال GDB به U-Boot

arm-linux-gnueabihf-gdb u-boot
target remote :3333
b board_init_r
c

---

جمع‌بندی

• ابتدا لاگ‌های بوت را بررسی کنید.
• متغیرهای محیطی U-Boot را با printenv چک کنید.
• بوت دستی کرنل و rootfs را امتحان کنید.
• در صورت مشکلات سخت‌افزاری، دستورات mtest، mmcinfo و nand info را اجرا کنید.
• برای دیباگ پیشرفته، از GDB و JTAG استفاده کنید.

[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”استفاده از logها و خروجی‌های Bootloader برای شناسایی مشکلات” subtitle=”توضیحات کامل”]Bootloader یکی از مهم‌ترین بخش‌های بوت سیستم‌های امبدد است و هرگونه مشکل در آن می‌تواند باعث عدم راه‌اندازی صحیح سیستم شود. برای شناسایی مشکلات Bootloader، باید لاگ‌ها و خروجی‌های آن را بررسی کرد.

---

۱. مشاهده لاگ‌های Bootloader

معمولاً خروجی‌های Bootloader از طریق پورت سریال (UART) قابل دریافت هستند. برای اتصال به کنسول سریال در لینوکس می‌توان از ابزارهای زیر استفاده کرد:

sudo minicom -D /dev/ttyUSB0 -b 115200

یا

sudo picocom -b 115200 /dev/ttyUSB0

هنگام بوت، لاگ‌هایی مشابه زیر مشاهده خواهید کرد:

U-Boot 2023.04 (Apr 01 2025 - 12:34:56)

CPU:   ARM Cortex-A53
DRAM:  1024 MiB
NAND:  256 MiB
MMC:   mmc@1c10000: 0
Loading Environment from MMC... OK

اگر بوت متوقف شود یا خطایی رخ دهد، باید لاگ‌ها را بررسی کرد.

---

۲. بررسی متغیرهای محیطی Bootloader

متغیرهای محیطی Bootloader تأثیر زیادی روی فرآیند بوت دارند. برای بررسی متغیرها از دستور زیر استفاده کنید:

printenv

نمونه خروجی:

bootcmd=run boot_sequence
bootargs=console=ttyS0,115200 root=/dev/mmcblk0p2 rw
bootdelay=3

۲.۱. اصلاح متغیرهای Bootloader

اگر بوت انجام نشود، می‌توان متغیرهای bootcmd و bootargs را تغییر داد:

setenv bootcmd 'tftp 0x82000000 uImage; bootm 0x82000000'
setenv bootargs 'console=ttyS0,115200 root=/dev/mmcblk0p2 rw'
saveenv

---

۳. تحلیل خطاهای Bootloader

۳.۱. خطاهای مربوط به حافظه RAM

اگر سیستم در مرحله شناسایی حافظه متوقف شود، ممکن است مشکل از DRAM باشد. می‌توان تست حافظه را اجرا کرد:

mtest 0x80000000 0x90000000

۳.۲. خطاهای مربوط به MMC/SD

اگر بوت از کارت SD یا MMC انجام نشود، بررسی کنید که دستگاه MMC شناسایی شده باشد:

mmc dev 0
mmcinfo

۳.۳. خطاهای مربوط به NAND Flash

در صورتی که حافظه NAND مشکل داشته باشد، می‌توان اطلاعات NAND را بررسی کرد:

nand info

۳.۴. مشکلات مربوط به بارگذاری کرنل

اگر کرنل بارگیری نشود، خطاهای مربوطه را بررسی کنید:

fatload mmc 0:1 0x82000000 zImage
tftp 0x82000000 zImage
bootz 0x82000000

---

۴. بررسی لاگ‌های کرنل

اگر Bootloader موفق به بارگذاری کرنل شود، اما سیستم در کرنل گیر کند، می‌توان لاگ‌های کرنل را مشاهده کرد. برای افزایش لاگ‌های دیباگ، مقدار bootargs را تغییر دهید:

setenv bootargs 'console=ttyS0,115200 root=/dev/mmcblk0p2 rw loglevel=7'
saveenv

---

۵. دیباگ پیشرفته با GDB و JTAG

اگر Bootloader روی سخت‌افزار گیر کند، می‌توان آن را با GDB و JTAG دیباگ کرد.

۵.۱. اجرای GDB روی U-Boot

arm-linux-gnueabihf-gdb u-boot
target remote :3333
b board_init_r
c

---

جمع‌بندی

• از پورت سریال برای مشاهده لاگ‌های Bootloader استفاده کنید.
• متغیرهای محیطی U-Boot را بررسی کنید (printenv).
• مشکلات مربوط به RAM، MMC، NAND را بررسی کنید.
• بوت کرنل و rootfs را به‌صورت دستی امتحان کنید.
• در صورت نیاز، از GDB و JTAG برای دیباگ دقیق‌تر استفاده کنید.

[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”بررسی فرآیند راه‌اندازی هسته لینوکس” subtitle=”توضیحات کامل”]راه‌اندازی هسته لینوکس (Kernel Boot Process) یکی از مراحل حیاتی در هر سیستم‌عامل لینوکسی است. در این فرآیند، هسته سیستم عامل بارگذاری می‌شود و سیستم به حالت عملیاتی می‌رسد. این فرآیند از لحظه‌ای که Bootloader شروع به کار می‌کند، تا زمانی که هسته به‌طور کامل بارگذاری و آماده‌به‌کار می‌شود، ادامه دارد. در این بخش، به بررسی گام به گام مراحل راه‌اندازی هسته لینوکس می‌پردازیم و ابزارهایی که می‌توانند در دیباگ این فرآیند مفید باشند را معرفی می‌کنیم.

---

۱. مراحل اصلی راه‌اندازی هسته لینوکس

فرآیند راه‌اندازی هسته لینوکس به‌طور کلی شامل مراحل زیر است:

۱.۱. بارگذاری هسته توسط Bootloader

Bootloader (مانند U-Boot) اولین مرحله از راه‌اندازی سیستم است که هسته لینوکس را از حافظه (SDCard، حافظه NAND یا سایر رسانه‌ها) بارگذاری می‌کند. پس از بارگذاری، Bootloader دستوراتی را برای تنظیم متغیرهای محیطی و شروع به اجرای هسته صادر می‌کند.

در صورتی که از U-Boot استفاده می‌کنید، دستورات مشابه زیر برای بارگذاری هسته و انتقال کنترل به آن استفاده می‌شود:

tftp 0x82000000 zImage
bootz 0x82000000

۱.۲. اجرای کرنل و شروع مراحل ابتدایی راه‌اندازی

پس از بارگذاری هسته، کرنل شروع به اجرای توابع داخلی خود می‌کند. این مرحله شامل موارد زیر است:

• استخراج اطلاعات سخت‌افزاری: هسته اطلاعات سخت‌افزاری سیستم مانند پردازنده، حافظه و درایورها را شناسایی می‌کند.
• راه‌اندازی رشته‌ها و پردازش‌ها: هسته شروع به راه‌اندازی پردازش‌های اولیه می‌کند و اولین فرآیند (معمولاً init) را اجرا می‌کند.

۱.۳. شناسایی سیستم‌عامل و راه‌اندازی init

در این مرحله، هسته ابتدا سیستم‌عامل را شناسایی می‌کند و سپس به اجرا و راه‌اندازی اولین فرآیند (init) می‌پردازد. فرآیند init مسئول راه‌اندازی سایر سرویس‌ها و پروسس‌ها است.

۱.۴. تنظیمات و mount کردن سیستم فایل‌ها

در این مرحله، سیستم‌عامل سیستم فایل‌ها را mount می‌کند و درایورهای لازم برای دسترسی به دیسک‌ها، حافظه، و سایر منابع سخت‌افزاری را بارگذاری می‌کند. این مرحله معمولاً از طریق root filesystem انجام می‌شود.

۱.۵. اجرای سرویس‌های اولیه

پس از بارگذاری سیستم فایل‌ها، سرویس‌های اولیه مانند udev و dbus شروع به کار می‌کنند. این سرویس‌ها برای شناسایی و مدیریت دستگاه‌ها و سرویس‌ها در سیستم استفاده می‌شوند.

---

۲. ابزارهای دیباگ برای بررسی فرآیند راه‌اندازی هسته لینوکس

در صورتی که سیستم در فرآیند راه‌اندازی متوقف شود یا مشکلاتی رخ دهد، می‌توان از ابزارها و تکنیک‌های مختلف برای شناسایی و رفع مشکلات استفاده کرد.

۲.۱. استفاده از دستور dmesg

دستور dmesg یکی از ابزارهای اصلی برای مشاهده لاگ‌های کرنل است. این دستور به شما این امکان را می‌دهد که پیام‌های مربوط به فرآیند راه‌اندازی کرنل را مشاهده کنید.

برای مشاهده خروجی dmesg در محیط لینوکس، از دستور زیر استفاده می‌کنیم:

dmesg

خروجی این دستور شامل تمام پیام‌های مربوط به راه‌اندازی هسته، شناسایی سخت‌افزار، بارگذاری درایورها و تنظیمات اولیه سیستم است.

۲.۲. تنظیم سطح لاگ‌ها

در صورتی که نیاز به اطلاعات بیشتر در مورد فرآیند راه‌اندازی دارید، می‌توانید سطح لاگ‌ها را با تغییر bootargs افزایش دهید:

setenv bootargs 'console=ttyS0,115200 root=/dev/mmcblk0p2 rw loglevel=7'
saveenv

مقدار loglevel=7 باعث می‌شود که بیشترین جزئیات لاگ در زمان راه‌اندازی نمایش داده شود.

۲.۳. استفاده از printk برای دیباگ هسته

در صورتی که می‌خواهید اطلاعات بیشتری را از داخل هسته دریافت کنید، می‌توانید از دستورات printk در کد هسته خود استفاده کنید. printk مشابه دستور printf در زبان C عمل می‌کند و می‌تواند برای چاپ پیام‌ها و وضعیت‌ها در لاگ‌های کرنل مفید باشد.

برای افزودن دستور printk به کد هسته، به‌طور معمول از سطح‌های مختلف لاگ استفاده می‌شود:

printk(KERN_INFO "مرحله 1: راه‌اندازی کرنل شروع شد\n");
printk(KERN_ERR "خطا در بارگذاری درایور\n");

۲.۴. استفاده از GDB برای دیباگ هسته

در صورتی که بخواهید کرنل را به‌صورت واقعی دیباگ کنید، می‌توانید از GDB برای دیباگ کردن هسته در هنگام راه‌اندازی استفاده کنید. این کار معمولاً نیاز به تنظیمات خاص و استفاده از JTAG یا QEMU دارد.

۲.۵. بررسی وضعیت حافظه

مشکلات مربوط به حافظه ممکن است باعث توقف سیستم در فرآیند راه‌اندازی شود. از دستور free یا cat /proc/meminfo برای بررسی وضعیت حافظه می‌توان استفاده کرد.

---

۳. بررسی خطاها در زمان راه‌اندازی کرنل

چندین خطا ممکن است در زمان راه‌اندازی هسته به‌وجود آید که باید برای شناسایی آن‌ها دقت کرد:

۳.۱. خطای مربوط به شناسایی دیسک

اگر سیستم قادر به شناسایی دیسک نباشد، ممکن است خطای مشابه زیر را مشاهده کنید:

VFS: Unable to mount root fs on unknown-block(0,0)

برای رفع این خطا، می‌توانید root= را در bootargs تغییر دهید تا مسیر درست برای root filesystem مشخص شود.

۳.۲. خطای مربوط به بارگذاری درایورها

اگر هسته نتواند درایور مناسب برای یک دستگاه خاص بارگذاری کند، ممکن است در log کرنل پیام‌های خطا در این زمینه دیده شود. در این صورت باید اطمینان حاصل کنید که درایورهای صحیح برای سخت‌افزارها در هنگام ساخت کرنل گنجانده شده است.

---

جمع‌بندی

• مراحل اصلی راه‌اندازی کرنل شامل بارگذاری هسته، اجرای پردازش‌های اولیه، شناسایی سخت‌افزار، و راه‌اندازی سرویس‌ها است.
• برای بررسی مشکلات راه‌اندازی هسته، از دستور dmesg و تنظیمات loglevel برای مشاهده لاگ‌های دقیق‌تر استفاده کنید.
• استفاده از ابزار GDB و printk برای دیباگ کردن مشکلات هسته مفید است.
• مشکلات رایج در زمان راه‌اندازی کرنل ممکن است به شناسایی دیسک یا درایورها مربوط باشند که باید در log‌ها بررسی شوند.

[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”دیباگ کردن مشکلات در تنظیمات هسته (Kernel)” subtitle=”توضیحات کامل”]تنظیمات هسته (Kernel Configuration) نقش مهمی در عملکرد صحیح سیستم‌عامل لینوکس دارند. برخی از مشکلات ممکن است به دلیل پیکربندی نادرست هسته به وجود آیند. این مشکلات می‌توانند شامل عدم شناسایی سخت‌افزار، عملکرد نامناسب سیستم، کرش‌های مکرر و … باشند. در این بخش، به بررسی روش‌های مختلف دیباگ کردن مشکلات مرتبط با تنظیمات هسته پرداخته می‌شود.

---

۱. مشکلات رایج در تنظیمات هسته

برخی از مشکلات رایج در تنظیمات هسته عبارتند از:

• عدم شناسایی سخت‌افزار: در صورتی که هسته نتواند دستگاه‌ها یا سخت‌افزارها را شناسایی کند، ممکن است در تنظیمات هسته گزینه‌های مربوط به درایورها یا پشتیبانی از سخت‌افزار نادرست باشد.
• کرش یا خطا در زمان بارگذاری هسته: ممکن است هسته به درستی بارگذاری نشود یا پس از بارگذاری، به دلیل مشکلات در تنظیمات خود کرش کند.
• عملکرد ضعیف سیستم: برخی از ویژگی‌های بهینه‌سازی که در پیکربندی هسته فعال نشده‌اند، ممکن است باعث کاهش عملکرد سیستم شوند.

---

۲. استفاده از make menuconfig برای بررسی تنظیمات هسته

برای بررسی و تنظیم پیکربندی هسته لینوکس، ابزار menuconfig یکی از پرکاربردترین ابزارها است. این ابزار به‌صورت گرافیکی به شما این امکان را می‌دهد که تنظیمات هسته را بررسی و اصلاح کنید.

برای باز کردن پیکربندی هسته با استفاده از menuconfig، ابتدا به دایرکتوری کد هسته رفته و دستور زیر را وارد کنید:

make menuconfig

در اینجا می‌توانید تنظیمات مختلف هسته را مرور کرده و گزینه‌های مربوط به درایورها، ویژگی‌های امنیتی، سیستم فایل‌ها و پشتیبانی از دستگاه‌ها را تغییر دهید.

تنظیمات مهم برای بررسی

• پشتیبانی از درایورها: اطمینان حاصل کنید که درایورهای سخت‌افزاری مورد نیاز شما (مانند درایور شبکه یا USB) فعال شده‌اند.
• پشتیبانی از فایل‌سیستم‌ها: سیستم فایل‌هایی که برای اجرای صحیح سیستم نیاز دارید باید در هسته فعال باشند.
• پشتیبانی از معماری‌ها: اگر هسته در معماری خاصی اجرا می‌شود، باید از پشتیبانی آن معماری مطمئن شوید.

---

۳. بررسی و تحلیل لاگ‌های کرنل

برای شناسایی مشکلات در تنظیمات هسته، لاگ‌های کرنل می‌توانند اطلاعات مفیدی فراهم کنند. از دستور dmesg می‌توان برای مشاهده پیام‌های مربوط به فرآیند راه‌اندازی هسته و شناسایی مشکلات پیکربندی استفاده کرد.

دستور dmesg را برای مشاهده لاگ‌ها اجرا کنید:

dmesg

در این لاگ‌ها، می‌توانید پیغام‌های مربوط به مشکلات در شناسایی دستگاه‌ها، بارگذاری درایورها و سایر مشکلات پیکربندی را مشاهده کنید.

---

۴. استفاده از config.gz برای بررسی تنظیمات هسته موجود

اگر هسته قبلاً به‌طور کامل ساخته شده باشد، می‌توانید تنظیمات هسته را از طریق فایل config.gz که در دایرکتوری /proc قرار دارد بررسی کنید. این فایل شامل تمام تنظیمات هسته در زمان ساخت است.

برای مشاهده محتویات این فایل، از دستور زیر استفاده کنید:

zcat /proc/config.gz

این دستور تنظیمات فعلی هسته را که در زمان راه‌اندازی استفاده شده‌اند، نشان می‌دهد. از این تنظیمات می‌توانید برای مقایسه با پیکربندی‌های جدید استفاده کنید.

---

۵. استفاده از ابزارهای بررسی وضعیت هسته

برای بررسی وضعیت و پیکربندی هسته، ابزارهایی مانند uname و lsmod می‌توانند مفید باشند:

• دستور uname: این دستور اطلاعاتی از جمله نام هسته، نسخه آن، و معماری سیستم را نشان می‌دهد. این اطلاعات می‌توانند به شما در تشخیص مشکلات مرتبط با نسخه یا پشتیبانی از معماری‌ها کمک کنند.

uname -a

• دستور lsmod: این دستور فهرستی از ماژول‌های بارگذاری‌شده هسته را نمایش می‌دهد. اگر مشکلی در بارگذاری ماژول‌ها دارید، این ابزار به شما کمک می‌کند تا بررسی کنید که آیا ماژول‌های لازم بارگذاری شده‌اند یا خیر.

lsmod

---

۶. بررسی و آزمایش درایورهای هسته

درایورهای هسته یکی از اجزای اصلی پیکربندی آن هستند. اگر هسته نتواند یک دستگاه خاص را شناسایی یا به‌درستی پشتیبانی کند، ممکن است در تنظیمات مربوط به درایور آن مشکل وجود داشته باشد.

برای آزمایش درایورها می‌توانید از دستور modprobe برای بارگذاری یا آزمایش درایورهای خاص استفاده کنید:

modprobe <module_name>

اگر با خطا مواجه شدید، به فایل‌های لاگ کرنل نگاه کنید تا ببینید آیا درایور به‌درستی بارگذاری شده است یا خیر.

---

۷. استفاده از ابزارهای دیباگ هسته

در صورتی که نیاز به دیباگ کردن دقیق‌تر مشکلات هسته دارید، می‌توانید از ابزارهایی مانند GDB یا printk استفاده کنید.

• GDB: برای دیباگ کردن هسته به‌صورت پیشرفته، می‌توانید از GDB استفاده کنید. این ابزار به شما امکان می‌دهد که کد هسته را به‌طور مستقیم دیباگ کنید.
• printk: برای چاپ پیام‌ها در لاگ کرنل از تابع printk استفاده کنید. این تابع مشابه printf در زبان C است و به شما این امکان را می‌دهد که وضعیت هسته را در طول زمان راه‌اندازی مشاهده کنید.

---

۸. رفع مشکلات با استفاده از config فایل

اگر مشکلی در پیکربندی هسته دارید و به‌طور خاص نمی‌توانید آن را شناسایی کنید، می‌توانید از فایل پیکربندی قبلی استفاده کنید. تنظیمات پیکربندی که به‌طور معمول در فایل /.config ذخیره می‌شود، برای رفع بسیاری از مشکلات مفید است.

در صورتی که فایل پیکربندی به‌درستی موجود نباشد، از دستور make oldconfig برای اصلاح پیکربندی استفاده کنید:

make oldconfig

---

جمع‌بندی

• بررسی تنظیمات هسته: استفاده از ابزارهایی مانند make menuconfig برای بررسی و اصلاح تنظیمات هسته.
• لاگ‌های کرنل: استفاده از دستور dmesg برای مشاهده مشکلات در فرآیند راه‌اندازی و پیکربندی هسته.
• بررسی درایورها: اطمینان از بارگذاری صحیح درایورها و استفاده از ابزارهایی مانند lsmod و modprobe برای تست درایورها.
• ابزارهای دیباگ: استفاده از GDB و printk برای دیباگ دقیق‌تر هسته.

با استفاده از این ابزارها و تکنیک‌ها، می‌توانید مشکلات پیکربندی هسته را شناسایی و رفع کنید و عملکرد بهینه‌تری از سیستم به دست آورید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”ابزارهای دیباگ برای هسته لینوکس مانند printk” subtitle=”توضیحات کامل”]دیباگ کردن هسته لینوکس یک فرآیند پیچیده است که نیاز به ابزارهای خاص برای تشخیص و رفع مشکلات دارد. هسته لینوکس در سطح پایین‌تری از سیستم اجرا می‌شود و به همین دلیل دیباگ آن چالش‌برانگیزتر است. یکی از ابزارهای اصلی که برای این منظور استفاده می‌شود، printk است. در ادامه، به بررسی ابزارهای مختلف برای دیباگ هسته لینوکس مانند printk پرداخته خواهد شد.

---

۱. ابزار printk

printk یک تابع مشابه printf در زبان C است که برای چاپ پیام‌ها به لاگ کرنل در هسته لینوکس استفاده می‌شود. این ابزار به توسعه‌دهندگان و مدیران سیستم کمک می‌کند تا اطلاعات مهم را از هسته استخراج کنند. شما می‌توانید از printk برای چاپ پیغام‌ها، مقادیر متغیرها، وضعیت‌ها و ارورهای خاص استفاده کنید. این پیغام‌ها در لاگ‌های کرنل (که با دستور dmesg مشاهده می‌شوند) ذخیره می‌شوند.

نحوه استفاده از printk

برای استفاده از printk در کد هسته، کافیست تابع printk را در کد خود فراخوانی کنید. ساختار اصلی این تابع مشابه printf است:

printk(KERN_INFO "This is an info message: %d\n", variable);

• سطوح مختلف پیام‌ها: می‌توانید از سطوح مختلف برای تنظیم نوع پیام‌ها استفاده کنید:
  • KERN_EMERG: برای پیام‌های اضطراری.
  • KERN_ALERT: برای هشدارها.
  • KERN_CRIT: برای ارورهای بحرانی.
  • KERN_ERR: برای خطاها.
  • KERN_WARNING: برای هشدارها.
  • KERN_NOTICE: برای اعلان‌ها.
  • KERN_INFO: برای اطلاعات عمومی.
  • KERN_DEBUG: برای پیام‌های دیباگ.

مشاهده پیغام‌ها

برای مشاهده پیغام‌های چاپ‌شده توسط printk، می‌توانید از دستور dmesg استفاده کنید:

dmesg | grep "This is an info message"

این دستور پیغام‌های مربوط به “This is an info message” را در لاگ کرنل نشان می‌دهد.

---

۲. ابزار GDB برای دیباگ کردن هسته

GDB یکی از ابزارهای اصلی دیباگ کردن در لینوکس است و برای دیباگ کردن هسته نیز قابل استفاده است. استفاده از GDB برای دیباگ کردن هسته کمی پیچیده‌تر از دیباگ کردن برنامه‌های کاربردی است، زیرا باید هسته به‌طور خاص برای دیباگ با GDB تنظیم شود.

نحوه استفاده از GDB با هسته لینوکس

1. ساخت هسته با اطلاعات دیباگ: در هنگام ساخت هسته، باید تنظیمات CONFIG_DEBUG_INFO را فعال کنید تا اطلاعات دیباگ در هسته گنجانده شود.
2. بارگذاری هسته در GDB: می‌توانید از GDB برای دیباگ کردن هسته استفاده کنید. برای این کار باید از هسته با اطلاعات دیباگ و یک فایل نماد (symbol file) استفاده کنید.
3. اتصال به کرنل: پس از راه‌اندازی هسته، می‌توانید از GDB برای دیباگ استفاده کنید و از روش‌هایی مانند kgdb (Kernel GDB) برای اتصال به کرنل استفاده کنید.

---

۳. استفاده از ابزار kgdb

kgdb نسخه کرنل ابزار GDB است که به‌طور خاص برای دیباگ کردن هسته لینوکس طراحی شده است. برای استفاده از kgdb باید هسته و ابزارهای GDB به‌درستی تنظیم شده باشند. kgdb به شما این امکان را می‌دهد که به‌طور زنده کرنل را دیباگ کنید و فرآیندهای کرنل را کنترل کنید.

نحوه استفاده از kgdb:

1. فعال‌سازی kgdb در پیکربندی هسته:
   • گزینه CONFIG_KGDB را در پیکربندی هسته فعال کنید.
   • گزینه CONFIG_KGDB_SERIAL_CONSOLE را فعال کنید تا از اتصال سریال برای ارتباط با GDB استفاده شود.
2. اتصال به کرنل با GDB: از طریق kgdb می‌توانید به کرنل متصل شده و فرآیندهای مختلف کرنل را دیباگ کنید.

---

۴. استفاده از ftrace برای ردیابی عملکرد

ftrace یکی از ابزارهای دیباگ پیشرفته در هسته لینوکس است که برای ردیابی و ثبت رویدادها و عملکردهای مختلف سیستم‌عامل استفاده می‌شود. این ابزار می‌تواند به شما در شناسایی مشکلات عملکردی در هسته کمک کند.

نحوه استفاده از ftrace:

1. فعال‌سازی ftrace: برای استفاده از ftrace، باید آن را در زمان ساخت هسته فعال کنید. پس از فعال‌سازی، می‌توانید از طریق فایل‌های مخصوص در /sys/kernel/debug/tracing به اطلاعات ftrace دسترسی پیدا کنید.
2. فعال‌سازی ردیابی: برای شروع ردیابی با ftrace، از دستور زیر استفاده کنید:

   echo function > /sys/kernel/debug/tracing/current_tracer
   

   این دستور ردیابی تمامی فراخوانی‌های توابع را آغاز می‌کند.

3. مشاهده خروجی: برای مشاهده خروجی ردیابی، می‌توانید از دستور زیر استفاده کنید:

   cat /sys/kernel/debug/tracing/trace
   

---

۵. ابزار kprobes برای ردیابی

kprobes به شما این امکان را می‌دهد که کد هسته را در هر نقطه‌ای از سیستم ردیابی کنید. این ابزار به‌ویژه برای پیدا کردن مشکلات خاص و ردیابی عملکرد در زمان واقعی مفید است.

نحوه استفاده از kprobes:

1. فعال‌سازی kprobes در هسته: ابتدا باید از فعال بودن kprobes در پیکربندی هسته مطمئن شوید.
2. نصب و استفاده از kprobes: شما می‌توانید با استفاده از kprobe یک تابع خاص را ردیابی کنید تا ببینید چه زمانی فراخوانی می‌شود. برای این کار باید به‌صورت خاص آدرس تابع یا نام آن را وارد کنید.

---

۶. ابزار perf برای تحلیل عملکرد

perf یکی از ابزارهای مفید برای تحلیل عملکرد هسته است. این ابزار می‌تواند به شما کمک کند تا مشکلات مربوط به عملکرد، زمان‌بندی و مصرف منابع را شناسایی کنید.

نحوه استفاده از perf:

1. استفاده از perf stat برای بررسی عملکرد کلی سیستم.
2. استفاده از perf record برای ضبط اطلاعات عملکردی دقیق‌تر.
3. استفاده از perf report برای تجزیه و تحلیل داده‌های ضبط‌شده.

---

جمع‌بندی

برای دیباگ کردن مشکلات در هسته لینوکس، ابزارهایی مانند printk، GDB، ftrace، kgdb، kprobes و perf می‌توانند بسیار مفید باشند. این ابزارها به شما کمک می‌کنند تا به‌طور دقیق‌تر مشکلات هسته را شناسایی کرده و عملکرد آن را بهبود بخشید.

• printk برای چاپ پیام‌ها در لاگ کرنل.
• GDB و kgdb برای دیباگ کردن هسته.
• ftrace و kprobes برای ردیابی و تحلیل عملکرد.
• perf برای تحلیل عملکرد کلی سیستم.

با استفاده از این ابزارها، می‌توانید مشکلات هسته را سریع‌تر شناسایی و رفع کنید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 5. ابزارهای تحلیل عملکرد”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”استفاده از ابزارهای پروفایلینگ مانند perf برای تحلیل عملکرد سیستم” subtitle=”توضیحات کامل”]پروفایلینگ یکی از ابزارهای کلیدی برای بهینه‌سازی و تحلیل عملکرد سیستم است. در سیستم‌های لینوکسی، ابزارهای مختلفی برای پروفایلینگ وجود دارد که به کمک آن‌ها می‌توان مشکلات عملکردی مانند مصرف بیش از حد CPU، زمان تأخیر زیاد، و مشکلات مربوط به حافظه را شناسایی و حل کرد. یکی از معروف‌ترین این ابزارها perf است.

perf یک ابزار قدرتمند و همه‌کاره برای پروفایلینگ در سیستم‌های لینوکسی است که می‌تواند اطلاعات دقیقی از عملکرد سیستم، زمان‌بندی‌ها، فراخوانی‌ها، و مصرف منابع جمع‌آوری کند. این ابزار می‌تواند برای تحلیل عملکرد هسته، برنامه‌ها، و همچنین زمان‌بندی فرآیندهای مختلف استفاده شود.

---

۱. نصب و راه‌اندازی perf

برای استفاده از perf در سیستم لینوکسی، معمولاً نیاز به نصب بسته linux-tools دارید. برای نصب این ابزار در سیستم‌های مبتنی بر Debian/Ubuntu، از دستور زیر استفاده کنید:

sudo apt-get install linux-tools-common linux-tools-generic

در سیستم‌های Red Hat/CentOS، می‌توانید از دستور زیر برای نصب استفاده کنید:

sudo yum install perf

پس از نصب، ابزار perf آماده استفاده است.

---

۲. عملکرد کلی perf

ابزار perf به شما این امکان را می‌دهد که انواع مختلفی از داده‌ها را ضبط و تحلیل کنید. برخی از رایج‌ترین استفاده‌های آن عبارتند از:

• پروفایل کردن عملکرد سیستم
• ردیابی رویدادهای سخت‌افزاری مانند مصرف CPU، دسترسی به حافظه و سایر مقادیر سیستم
• آنالیز کش‌ها، L1 و L2 کش‌ها، و داده‌های مربوط به CPU
• پروفایل کردن برنامه‌ها و تحلیل کدهای داخل برنامه‌ها

---

۳. استفاده از perf برای پروفایل کردن سیستم

۳.۱ پروفایل کردن کلی سیستم با perf stat

یکی از ساده‌ترین و سریع‌ترین روش‌ها برای بررسی عملکرد سیستم استفاده از دستور perf stat است. این دستور اطلاعاتی از جمله تعداد فراخوانی‌های سیستم، تعداد وقفه‌های CPU، زمان مصرف‌شده و سایر مقادیر مربوط به عملکرد را نشان می‌دهد.

برای مشاهده آمار کلی از عملکرد سیستم، از دستور زیر استفاده کنید:

perf stat ls

این دستور اطلاعاتی مانند تعداد سیکل‌های CPU، وقفه‌های پردازنده، شمارش خطاهای کش و سایر اطلاعات مربوط به عملکرد سیستم را برای دستور ls (یا هر دستور دیگری که بخواهید) نمایش می‌دهد.

۳.۲ پروفایل کردن برنامه‌ها با perf record

برای پروفایل کردن دقیق‌تر یک برنامه خاص، می‌توانید از دستور perf record استفاده کنید. این دستور به‌طور خودکار داده‌های مربوط به عملکرد برنامه را ضبط می‌کند.

برای پروفایل کردن یک برنامه به نام my_program، از دستور زیر استفاده کنید:

perf record ./my_program

این دستور داده‌های مربوط به عملکرد را ضبط کرده و آن‌ها را در فایلی به نام perf.data ذخیره می‌کند. شما می‌توانید این داده‌ها را با استفاده از دستور perf report آنالیز کنید.

۳.۳ تحلیل داده‌های ضبط‌شده با perf report

پس از ضبط داده‌ها با استفاده از perf record، می‌توانید با استفاده از دستور perf report نتایج را تجزیه و تحلیل کنید. این دستور یک نمای گرافیکی از عملکرد برنامه را به شما نشان می‌دهد.

برای مشاهده گزارش پروفایلینگ، از دستور زیر استفاده کنید:

perf report

این دستور به شما لیستی از توابع و بخش‌هایی از برنامه را که بیشترین زمان را مصرف کرده‌اند، نشان می‌دهد. شما می‌توانید این نتایج را برای بهینه‌سازی کد و شناسایی گلوگاه‌های عملکردی استفاده کنید.

۳.۴ تحلیل رویدادهای سخت‌افزاری با perf record -e

برای بررسی دقیق‌تر عملکرد سیستم و سخت‌افزار، می‌توانید رویدادهای مختلف سخت‌افزاری مانند شمارش چرخه‌های CPU، وقفه‌ها، دسترسی به کش و غیره را ردیابی کنید. برای این منظور، می‌توانید از گزینه -e استفاده کنید و نوع رویداد مورد نظر را مشخص کنید.

به‌طور مثال، برای شمارش چرخه‌های CPU، می‌توانید از دستور زیر استفاده کنید:

perf record -e cycles ./my_program

این دستور شمارش چرخه‌های CPU را برای برنامه مورد نظر ثبت می‌کند.

۳.۵ استفاده از perf top برای مشاهده عملکرد زنده

دستور perf top برای مشاهده وضعیت زنده عملکرد سیستم بسیار مفید است. این دستور به شما این امکان را می‌دهد که در زمان واقعی فرآیندهایی که بیشترین زمان CPU را مصرف می‌کنند، مشاهده کنید.

برای استفاده از perf top، دستور زیر را اجرا کنید:

perf top

این دستور لیستی از توابع و فرایندهایی که بیشترین بار روی CPU دارند را به‌طور زنده نشان می‌دهد. این ابزار برای شناسایی سریع مشکلات عملکردی بسیار مفید است.

---

۴. تحلیل و تجزیه‌و‌تحلیل اطلاعات

با استفاده از ابزار perf، شما می‌توانید به تجزیه‌و‌تحلیل اطلاعات مختلفی از جمله:

• شمارش رویدادهای مختلف سخت‌افزاری (CPU cycles, instructions, cache misses)
• پروفایل کردن توابع مختلف در برنامه‌ها و شناسایی گلوگاه‌های عملکردی
• بررسی تغییرات و زمان‌بندی‌های سیستم و فرآیندها

این ابزار می‌تواند به شناسایی مشکلات عملکردی از قبیل:

• مصرف زیاد CPU
• مشکلات کش
• تأخیر در زمان‌بندی‌ها

کمک کند و در نتیجه به بهینه‌سازی سیستم کمک نماید.

---

جمع‌بندی

ابزار perf یکی از ابزارهای قدرتمند و جامع برای تحلیل عملکرد سیستم‌های لینوکسی است که به شما این امکان را می‌دهد تا:

• پروفایلینگ کلی سیستم انجام دهید.
• رویدادهای سخت‌افزاری را ردیابی کنید.
• عملکرد برنامه‌ها و فرآیندها را آنالیز کنید.
• گلوگاه‌های عملکردی را شناسایی کرده و آن‌ها را بهبود بخشید.

با استفاده از perf می‌توانید عملکرد سیستم را بهینه‌سازی کنید و مشکلات عملکردی را شناسایی و رفع کنید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”شبیه‌سازی بارهای کاری و تحلیل مصرف CPU و حافظه” subtitle=”توضیحات کامل”]شبیه‌سازی بارهای کاری و تحلیل مصرف منابع مانند CPU و حافظه به شما این امکان را می‌دهد که رفتار سیستم خود را تحت شرایط مختلف آزمایش کرده و عملکرد آن را بهینه‌سازی کنید. در این بخش، به شبیه‌سازی بارهای کاری و تحلیل مصرف منابع مختلف در سیستم‌های لینوکسی خواهیم پرداخت و ابزارهایی مانند stress, htop, vmstat, و perf را برای انجام این کار معرفی خواهیم کرد.

---

۱. شبیه‌سازی بار کاری با ابزار stress

ابزار stress یکی از ابزارهای رایج برای شبیه‌سازی بارهای کاری سنگین و آزمایش سیستم تحت بار است. این ابزار به شما این امکان را می‌دهد که بارهای مختلفی مانند CPU، حافظه، دیسک و I/O را روی سیستم اعمال کرده و تأثیر آن‌ها را بررسی کنید.

برای نصب stress در سیستم‌های مبتنی بر Debian/Ubuntu، از دستور زیر استفاده کنید:

sudo apt-get install stress

در سیستم‌های Red Hat/CentOS:

sudo yum install stress

پس از نصب، می‌توانید بار کاری را شبیه‌سازی کنید. به‌عنوان مثال، برای شبیه‌سازی بار کاری روی CPU به‌صورت زیر عمل کنید:

stress --cpu 4 --timeout 60

این دستور ۴ هسته CPU را تحت فشار قرار می‌دهد و آن را برای ۶۰ ثانیه فعال نگه می‌دارد. با این کار، مصرف CPU سیستم به‌شدت افزایش می‌یابد و می‌توانید تأثیر آن را بر روی عملکرد بررسی کنید.

برای شبیه‌سازی بار کاری حافظه:

stress --vm 2 --vm-bytes 512M --timeout 60

این دستور ۲ فرآیند حافظه ایجاد می‌کند که هرکدام ۵۱۲ مگابایت حافظه مصرف خواهند کرد.

---

۲. مشاهده مصرف منابع با ابزارهای مختلف

۲.۱ استفاده از htop برای مشاهده مصرف CPU و حافظه

htop یک ابزار گرافیکی برای نظارت بر منابع سیستم است که مصرف CPU، حافظه، swap، و فرآیندها را به‌صورت زنده نمایش می‌دهد.

برای نصب htop در سیستم‌های مبتنی بر Debian/Ubuntu:

sudo apt-get install htop

در سیستم‌های Red Hat/CentOS:

sudo yum install htop

پس از نصب، می‌توانید htop را با دستور زیر اجرا کنید:

htop

در این صفحه، می‌توانید مصرف منابع مختلف را به‌طور زنده مشاهده کنید و همچنین فرآیندهایی که بیشترین منابع را مصرف می‌کنند شناسایی کنید.

۲.۲ استفاده از vmstat برای تحلیل مصرف حافظه

ابزار vmstat می‌تواند اطلاعاتی در مورد وضعیت حافظه، swap، CPU و سیستم ورودی/خروجی (I/O) سیستم ارائه دهد.

برای مشاهده وضعیت سیستم در هر ۲ ثانیه، دستور زیر را اجرا کنید:

vmstat 2

این دستور به‌طور پیوسته اطلاعاتی مانند:

• پردازش‌ها (Processes)
• حافظه (Memory)
• صف‌های I/O
• CPU

را در فواصل زمانی مشخص نمایش می‌دهد. از این اطلاعات می‌توانید برای تحلیل مصرف منابع استفاده کنید.

---

۳. تحلیل مصرف CPU و حافظه با ابزار perf

ابزار perf که پیشتر توضیح داده شد، می‌تواند به تحلیل عملکرد سیستم و شبیه‌سازی بارهای کاری در سطح CPU و حافظه کمک کند. با استفاده از perf، می‌توانید اطلاعات دقیقی از زمان‌بندی پردازش‌ها و رویدادهای سیستم به دست آورید.

برای تحلیل مصرف CPU و حافظه، از دستور perf stat استفاده کنید که می‌تواند آمار دقیق مصرف منابع را برای یک برنامه خاص یا کل سیستم فراهم کند. به‌طور مثال:

perf stat -e cycles,instructions,cache-references,cache-misses ./my_program

این دستور رویدادهای مربوط به چرخه‌های CPU، دستورالعمل‌ها، ارجاعات کش، و خطاهای کش را برای اجرای my_program ثبت می‌کند.

---

۴. شبیه‌سازی بارهای کاری تحت شرایط خاص

در شرایط خاص ممکن است نیاز به شبیه‌سازی بارهای کاری پیچیده‌تری داشته باشید که شامل تعاملات متعدد با سیستم مانند I/O، شبکه، و سایر منابع باشد. در این صورت، می‌توانید از ابزارهایی مانند fio برای شبیه‌سازی بارهای کاری I/O و netperf برای تست عملکرد شبکه استفاده کنید.

۴.۱ شبیه‌سازی I/O با ابزار fio

fio یکی از ابزارهای قدرتمند برای شبیه‌سازی بارهای کاری I/O است. این ابزار به شما این امکان را می‌دهد که سرعت خواندن و نوشتن دیسک، میزان ترافیک I/O و عملکرد سیستم‌های ذخیره‌سازی را بررسی کنید.

برای نصب fio در سیستم‌های Debian/Ubuntu:

sudo apt-get install fio

برای استفاده از fio به‌صورت ساده، دستور زیر را برای شبیه‌سازی یک بار کاری I/O اجرا کنید:

fio --name=mytest --size=1G --runtime=60s --ioengine=rndwrite --numjobs=4 --time_based

این دستور به مدت ۶۰ ثانیه بار کاری I/O با استفاده از ۴ فرآیند ایجاد می‌کند و ۱ گیگابایت داده را به‌صورت تصادفی می‌نویسد.

۴.۲ شبیه‌سازی بار کاری شبکه با ابزار netperf

netperf یک ابزار برای اندازه‌گیری عملکرد شبکه است که می‌تواند شبیه‌سازی بارهای کاری شبکه‌ای و آزمایش پهنای باند و تأخیر شبکه را انجام دهد.

برای نصب netperf در سیستم‌های Debian/Ubuntu:

sudo apt-get install netperf

برای آزمایش پهنای باند، دستور زیر را اجرا کنید:

netperf -H <target_host> -t TCP_STREAM

این دستور یک آزمون TCP stream را اجرا می‌کند و پهنای باند شبکه را اندازه‌گیری می‌کند.

---

جمع‌بندی

شبیه‌سازی بارهای کاری و تحلیل مصرف منابع (CPU، حافظه و I/O) در سیستم‌های لینوکسی ابزارهای قدرتمندی دارد که به شما این امکان را می‌دهد که عملکرد سیستم خود را تحت شرایط مختلف ارزیابی کنید. ابزارهایی مانند stress, htop, perf, fio, و netperf ابزارهای اصلی برای شبیه‌سازی بارهای کاری و تحلیل منابع هستند. استفاده از این ابزارها به شما کمک می‌کند تا عملکرد سیستم را بهینه‌سازی کرده و مشکلات بالقوه را شناسایی کنید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”استفاده از ابزارهای دیگری مانند ftrace و valgrind برای تحلیل عملکرد” subtitle=”توضیحات کامل”]در این بخش، به معرفی دو ابزار قدرتمند برای تحلیل عملکرد سیستم‌های لینوکسی پرداخته می‌شود: ftrace و valgrind. این ابزارها در تحلیل عمیق‌تر عملکرد سیستم و برنامه‌ها بسیار مفید هستند و می‌توانند در شناسایی مشکلات کارایی و بهینه‌سازی برنامه‌ها کمک کنند.

---

۱. استفاده از ftrace برای ردیابی عملکرد هسته لینوکس

ftrace یک ابزار پیشرفته برای ردیابی رویدادهای هسته لینوکس است که به شما امکان می‌دهد فرآیندها، توابع و تعاملات مختلف در هسته لینوکس را ردیابی و بررسی کنید. این ابزار برای شناسایی مشکلات عملکرد در هسته و برنامه‌هایی که با هسته در ارتباط هستند بسیار مفید است.

۱.۱ فعال‌سازی ftrace

برای فعال‌سازی ftrace، ابتدا باید اطمینان حاصل کنید که هسته لینوکس شما از آن پشتیبانی می‌کند. بیشتر نسخه‌های مدرن هسته لینوکس از این ابزار پشتیبانی می‌کنند، اما در صورت نیاز، می‌توانید آن را در تنظیمات پیکربندی هسته فعال کنید.

در ابتدا باید از طریق پوشه /sys/kernel/debug/tracing به ابزارهای ftrace دسترسی پیدا کنید. برای مشاهده مسیر و وضعیت ردیابی‌ها، دستور زیر را اجرا کنید:

cd /sys/kernel/debug/tracing

سپس می‌توانید ردیابی رویدادهای خاص را با استفاده از فایل‌های موجود در این دایرکتوری شروع کنید. برای مثال، برای ردیابی تمامی توابع فراخوانی شده در هسته، دستور زیر را اجرا کنید:

echo function > current_tracer
cat trace

این دستور تمامی توابع فراخوانی‌شده در هسته را ردیابی می‌کند و خروجی آن در فایل trace ذخیره می‌شود.

۱.۲ انتخاب ردیاب‌های مختلف

ftrace از چندین ردیاب مختلف پشتیبانی می‌کند که می‌توانند برای تحلیل‌های خاص استفاده شوند:

• function: ردیابی تمامی توابع در هسته
• function_graph: ردیابی توابع به‌همراه گراف فراخوانی‌ها
• sched: ردیابی رویدادهای زمان‌بندی (scheduling)
• irqsoff: ردیابی زمان‌هایی که وقفه‌ها غیرفعال هستند

برای فعال‌سازی ردیاب‌های مختلف، از دستورات زیر استفاده کنید:

echo sched > current_tracer

این دستور ردیابی رویدادهای زمان‌بندی را فعال می‌کند.

۱.۳ مشاهده و آنالیز خروجی

برای مشاهده خروجی ردیابی، دستور زیر را اجرا کنید:

cat trace

خروجی این دستور شامل اطلاعاتی در مورد توابع و زمان‌بندی‌ها در هسته است که می‌تواند برای تحلیل عملکرد سیستم و شناسایی مشکلات کمک‌کننده باشد.

---

۲. استفاده از valgrind برای تحلیل مصرف منابع و شبیه‌سازی بارهای کاری

valgrind ابزاری قدرتمند برای تحلیل عملکرد و اشکال‌زدایی از برنامه‌های C/C++ است. این ابزار می‌تواند برای شناسایی مشکلاتی مانند نشت حافظه، دسترسی‌های نامعتبر به حافظه، و سایر مشکلات رایج در برنامه‌های مدیریت حافظه استفاده شود. همچنین، می‌توان از آن برای تحلیل مصرف منابع (CPU، حافظه و I/O) در هنگام اجرای برنامه‌ها بهره برد.

۲.۱ نصب valgrind

برای نصب valgrind در سیستم‌های مبتنی بر Debian/Ubuntu:

sudo apt-get install valgrind

در سیستم‌های Red Hat/CentOS:

sudo yum install valgrind

۲.۲ استفاده از valgrind برای تحلیل مصرف حافظه

برای تحلیل نشت‌های حافظه و مشکلات مربوط به مدیریت حافظه در برنامه‌های C/C++ از دستور زیر استفاده کنید:

valgrind --leak-check=full ./my_program

این دستور برنامه my_program را اجرا می‌کند و تمامی نشت‌های حافظه را شناسایی کرده و گزارش می‌دهد.

۲.۳ استفاده از valgrind برای پروفایلینگ عملکرد

برای تحلیل عملکرد برنامه و شبیه‌سازی بارهای کاری می‌توانید از گزینه --tool=callgrind استفاده کنید که پروفایل عملکرد برنامه را ثبت می‌کند. این ابزار به‌ویژه برای شبیه‌سازی مصرف CPU و بهینه‌سازی عملکرد مفید است.

valgrind --tool=callgrind ./my_program

برای مشاهده گزارش‌های پروفایل عملکرد، از ابزار kcachegrind یا qcachegrind استفاده کنید:

kcachegrind callgrind.out.<pid>

این ابزار گراف‌هایی از عملکرد برنامه را نمایش می‌دهد و به شما این امکان را می‌دهد که بخش‌های پرهزینه برنامه را شناسایی کنید.

۲.۴ استفاده از valgrind برای شبیه‌سازی بار کاری

همچنین می‌توانید از valgrind برای شبیه‌سازی بار کاری و ارزیابی عملکرد در شرایط مختلف استفاده کنید. به‌عنوان مثال، برای شبیه‌سازی بار کاری I/O و تحلیل مصرف منابع، دستور زیر را اجرا کنید:

valgrind --tool=massif ./my_program

این دستور پروفایلی از مصرف حافظه برنامه را ایجاد می‌کند که می‌تواند برای شبیه‌سازی بار کاری‌های مربوط به حافظه مفید باشد.

---

جمع‌بندی

ابزارهای ftrace و valgrind ابزارهای قدرتمند و کارآمد برای تحلیل و بهینه‌سازی عملکرد سیستم‌های لینوکسی هستند. در حالی که ftrace به شما امکان ردیابی و تحلیل رویدادهای هسته را می‌دهد، valgrind برای شبیه‌سازی بارهای کاری، تحلیل مصرف منابع و اشکال‌زدایی برنامه‌ها در سطح حافظه و عملکرد بسیار مفید است. استفاده از این ابزارها می‌تواند به شناسایی مشکلات کارایی، نشت‌های حافظه، و بهبود کلی عملکرد سیستم کمک کند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 6. مدیریت و استفاده مجدد از Build Artifacts”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”استفاده از Sstate-cache برای سرعت بخشیدن به فرآیند ساخت” subtitle=”توضیحات کامل”]Sstate-cache یک ابزار مهم در سیستم‌های ساخت Yocto است که به طور چشمگیری سرعت فرآیند ساخت را افزایش می‌دهد. این ابزار به ذخیره‌سازی نتایج ساخت قبلی پرداخته و از آن‌ها برای استفاده مجدد در مراحل ساخت بعدی بهره می‌برد. استفاده از این کش می‌تواند زمان ساخت را به میزان قابل توجهی کاهش دهد، به‌ویژه در پروژه‌های بزرگ و پیچیده که شامل چندین لایه و دستورالعمل (recipe) هستند.

---

۱. مفهوم Sstate-cache

Sstate-cache مخزنی است که در آن نتایج ساخت بسته‌ها ذخیره می‌شود. به عبارت دیگر، هنگامی که بسته‌ای برای اولین بار ساخته می‌شود، تمامی فایل‌ها و منابع تولیدی (مانند باینری‌ها، کتابخانه‌ها و متغیرهای مربوط به ساخت) در این کش ذخیره می‌شوند. در دفعات بعدی، اگر همان بسته یا دستورالعمل دوباره ساخته شود، Yocto می‌تواند به جای ساخت دوباره آن از داده‌های موجود در کش استفاده کند. این امر باعث صرفه‌جویی در زمان ساخت و استفاده بهینه از منابع سیستم می‌شود.

---

۲. فعال‌سازی Sstate-cache

در Yocto، استفاده از Sstate-cache به طور پیش‌فرض فعال است، اما برای اطمینان از عملکرد بهینه، می‌توانید تنظیمات مختلفی را برای آن انجام دهید. تنظیمات مربوط به کش در فایل‌های پیکربندی Yocto مشخص می‌شود.

۲.۱ تنظیم مسیر کش

برای تنظیم مسیر ذخیره‌سازی کش، می‌توانید در فایل پیکربندی conf/local.conf، مسیر مورد نظر را برای SSTATE_DIR مشخص کنید:

SSTATE_DIR = "/path/to/sstate-cache"

این مسیر می‌تواند یک دایرکتوری محلی یا یک سرور کش (برای پروژه‌های بزرگ با تیم‌های متعدد) باشد.

۲.۲ تنظیم کش مشترک

در صورتی که چندین پروژه یا محیط ساخت به‌طور مشترک از کش استفاده کنند، می‌توانید مسیر کش را به‌صورت یکسان در چندین محیط پیکربندی کنید. برای استفاده از کش مشترک می‌توانید از BB_ENV_EXTRAWHITE استفاده کنید:

BB_ENV_EXTRAWHITE = "SSTATE_DIR"

این کار باعث می‌شود که مسیر کش به‌صورت خودکار در تمامی محیط‌ها تنظیم شود و تمامی سیستم‌های ساخت از کش مشترک بهره ببرند.

---

۳. نحوه استفاده از Sstate-cache در مراحل مختلف ساخت

۳.۱ استفاده از کش در هنگام ساخت

زمانی که دستور ساختی اجرا می‌شود، Yocto ابتدا بررسی می‌کند که آیا نتایج ساخت قبلاً در کش ذخیره شده‌اند یا خیر. اگر چنین باشد، بسته‌ها از کش بارگذاری می‌شوند و دیگر نیازی به ساخت مجدد آن‌ها نیست.

برای شروع فرآیند ساخت، دستور زیر را اجرا کنید:

bitbake <recipe_name>

در صورتی که بسته مورد نظر قبلاً ساخته شده باشد، Yocto آن را از کش بازیابی می‌کند و فرآیند ساخت سریع‌تر انجام می‌شود.

۳.۲ بررسی کش

برای بررسی وضعیت کش و اینکه کدام بسته‌ها از کش بازیابی شده‌اند، می‌توانید از ابزارهای bitbake استفاده کنید. برای مثال، دستور زیر می‌تواند جزئیات بیشتری در مورد نحوه استفاده از کش نشان دهد:

bitbake -c fetch <recipe_name>

این دستور نشان می‌دهد که آیا بسته‌ها از کش استفاده کرده‌اند یا خیر.

۳.۳ ذخیره‌سازی کش به سرور

اگر بخواهید کش‌ها را به یک سرور ذخیره کنید تا در پروژه‌های مختلف از آن استفاده کنید، می‌توانید از روش‌های ذخیره‌سازی مانند NFS یا FTP برای این منظور استفاده کنید. برای تنظیم ذخیره‌سازی کش به سرور از دستور زیر استفاده کنید:

SSTATE_DIR = "nfs://server_address/path/to/sstate-cache"

این روش برای تیم‌های بزرگ و پروژه‌های توزیع‌شده بسیار مفید است.

---

۴. مدیریت کش

برای مدیریت کش و اطمینان از همگام بودن کش‌ها با پروژه، می‌توانید از ابزارهای مختلف Yocto استفاده کنید.

۴.۱ پاک‌سازی کش

گاهی اوقات نیاز است که کش‌های قدیمی یا غیر ضروری پاک‌سازی شوند. برای این کار می‌توانید از دستور زیر استفاده کنید:

bitbake -c clean <recipe_name>

این دستور بسته مورد نظر را از کش و همچنین از سیستم ساخت حذف می‌کند.

۴.۲ بررسی و بررسی مجدد کش

اگر متوجه شوید که کش به درستی بارگذاری نمی‌شود یا نیاز به بررسی دوباره دارید، می‌توانید دستور زیر را برای بررسی کش‌ها اجرا کنید:

bitbake -c cleansstate <recipe_name>

این دستور کش سراسری را برای دستورالعمل (recipe) مورد نظر پاک‌سازی کرده و فرآیند ساخت را از ابتدا شروع می‌کند.

---

جمع‌بندی

استفاده از Sstate-cache در Yocto به طور قابل توجهی سرعت فرآیند ساخت را افزایش می‌دهد. این کش با ذخیره نتایج ساخت بسته‌ها و استفاده مجدد از آن‌ها در ساخت‌های بعدی، زمان ساخت را کاهش می‌دهد و استفاده از منابع سیستم را بهینه می‌کند. با تنظیمات درست و مدیریت مؤثر کش، می‌توان از این ویژگی برای بهبود کارایی و کاهش زمان ساخت پروژه‌های بزرگ و پیچیده بهره برد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”مدیریت و استفاده مجدد از Artefacts ساخته شده در ساخت‌های قبلی” subtitle=”توضیحات کامل”]در فرآیند ساخت سیستم‌های پیچیده مانند Yocto، یکی از چالش‌های اصلی، کاهش زمان ساخت و بهینه‌سازی استفاده از منابع است. برای این منظور، Artefacts (آرشیوهای ساخته شده) که در ساخت‌های قبلی ایجاد شده‌اند، می‌توانند مجدداً مورد استفاده قرار گیرند تا از ساخت مجدد اجتناب شود. این موضوع در Yocto به ویژه با استفاده از Sstate-cache و سایر ابزارهای ذخیره‌سازی و بازیابی داده‌های ساخت، بسیار اهمیت دارد.

آرشیوها و artefacts شامل فایل‌های باینری، پکیج‌ها، و سایر فایل‌های مربوط به نتیجه ساخت هستند که می‌توانند برای ساخت‌های آینده دوباره استفاده شوند. در این بخش، نحوه مدیریت و استفاده مجدد از artefacts در Yocto توضیح داده می‌شود.

---

۱. مفهوم Artefacts در Yocto

Artefacts به هرگونه فایل تولیدی گفته می‌شود که در فرآیند ساخت از دستورالعمل‌ها (recipes) ایجاد می‌شود. این فایل‌ها می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

• باینری‌ها
• کتابخانه‌ها
• فایل‌های اجرایی
• پکیج‌های نرم‌افزاری
• فایل‌های تنظیمات (configuration files)

هنگامی که فرآیند ساخت برای یک دستورالعمل خاص انجام می‌شود، این artefacts در دایرکتوری‌های مختلف ذخیره می‌شوند. سپس می‌توانند در ساخت‌های بعدی مورد استفاده قرار گیرند تا از ساخت مجدد جلوگیری شود.

---

۲. ذخیره‌سازی Artefacts در Sstate-cache

برای مدیریت و استفاده مجدد از artefacts، Yocto از یک کش به نام Sstate-cache استفاده می‌کند. این کش شامل نتایج ساخت بسته‌ها و دستورالعمل‌ها است که می‌توانند در ساخت‌های بعدی استفاده شوند.

۲.۱ تنظیم مسیر کش (Sstate-cache)

در فایل پیکربندی conf/local.conf می‌توانید مسیر کش را مشخص کنید تا artefacts به این مسیر هدایت شوند:

SSTATE_DIR = "/path/to/sstate-cache"

این مسیر می‌تواند به یک دایرکتوری محلی یا یک سرور شبکه‌ای اشاره داشته باشد. در پروژه‌های بزرگ که شامل تیم‌های متعدد هستند، استفاده از سرور برای ذخیره کش‌ها به اشتراک‌گذاری راحت‌تر artefacts کمک می‌کند.

۲.۲ نحوه استفاده مجدد از artefacts

زمانی که یک دستورالعمل (recipe) در حال ساخت است، Yocto ابتدا بررسی می‌کند که آیا artefacts مربوط به آن در کش موجود است یا خیر. اگر چنین باشد، Yocto از داده‌های موجود در کش استفاده می‌کند و نیازی به ساخت دوباره آن‌ها نیست.

برای مثال، اگر بخواهید از artefacts ساخته شده در پروژه استفاده کنید، دستور زیر را اجرا می‌کنید:

bitbake <recipe_name>

اگر artefacts قبلاً موجود باشند، Yocto تنها نیاز به بارگذاری و استفاده مجدد از آن‌ها خواهد داشت.

---

۳. استفاده از Artefacts در محیط‌های مختلف

برای استفاده مؤثر از artefacts در محیط‌های مختلف یا در تیم‌های متعدد، می‌توان از سیستم‌های کش مشترک استفاده کرد. این کار به‌ویژه در پروژه‌های توزیع‌شده و تیم‌های بزرگ بسیار مفید است.

۳.۱ تنظیم کش مشترک برای تیم‌های مختلف

اگر پروژه شما توسط چندین تیم یا چندین محیط ساخت مدیریت می‌شود، می‌توانید artefacts را در یک سرور مرکزی ذخیره کرده و در محیط‌های مختلف از آن‌ها استفاده کنید.

برای مثال، اگر از یک سرور NFS یا FTP برای ذخیره‌سازی کش استفاده می‌کنید، می‌توانید در فایل local.conf مسیر کش را به سرور مشخص کنید:

SSTATE_DIR = "nfs://server_address/path/to/sstate-cache"

این امر به تمام سیستم‌های ساخت متصل به آن سرور این امکان را می‌دهد که از artefacts ساخته شده در سایر سیستم‌ها استفاده کنند.

---

۴. مدیریت Artefacts با استفاده از BitBake

۴.۱ بررسی استفاده از کش

برای بررسی این‌که کدام artefacts از کش استفاده شده است و چه بسته‌هایی از کش بارگذاری شده‌اند، می‌توانید از دستور bitbake به همراه گزینه‌های مختلف استفاده کنید:

bitbake -c fetch <recipe_name>

این دستور وضعیت کش برای دستورالعمل خاص را بررسی می‌کند و نشان می‌دهد که آیا بسته‌ها از کش استفاده کرده‌اند یا خیر.

۴.۲ پاک‌سازی کش برای استفاده مجدد

گاهی اوقات نیاز است که artefacts از کش حذف شوند تا ساخت مجدد آن‌ها انجام شود. برای این کار، می‌توانید از دستور bitbake برای پاک‌سازی کش استفاده کنید:

bitbake -c clean <recipe_name>

این دستور بسته مورد نظر را از کش و سیستم حذف می‌کند و ساخت آن از ابتدا آغاز خواهد شد.

۴.۳ استفاده از cleansstate

اگر نیاز به پاک‌سازی کش سراسری برای یک دستورالعمل دارید (برای مثال، زمانی که تغییرات زیادی در پیکربندی ایجاد شده باشد)، می‌توانید از دستور cleansstate استفاده کنید:

bitbake -c cleansstate <recipe_name>

این دستور تمامی نتایج ساخت قبلی مربوط به دستورالعمل خاص را پاک می‌کند و فرآیند ساخت از ابتدا آغاز خواهد شد.

---

جمع‌بندی

مدیریت و استفاده مجدد از artefacts در Yocto با استفاده از Sstate-cache باعث بهینه‌سازی زمان ساخت و استفاده مؤثر از منابع سیستم می‌شود. با ذخیره‌سازی نتایج ساخت و استفاده مجدد از آن‌ها، می‌توانید زمان ساخت پروژه‌های بزرگ را به‌طور قابل توجهی کاهش دهید. همچنین، با استفاده از سرورهای کش مشترک و ابزارهای مدیریت کش مانند bitbake -c clean و cleansstate، می‌توان فرآیند ساخت را سریع‌تر و کارآمدتر کرد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”نحوه بهینه‌سازی استفاده از کش‌ها برای ساخت‌های سریع‌تر” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های پیچیده مانند Yocto، بهینه‌سازی استفاده از کش‌ها (caches) یکی از روش‌های اصلی برای تسریع در فرآیند ساخت و کاهش زمان‌های توقف است. در Yocto، کش‌ها به‌ویژه با استفاده از Sstate-cache و DL-dir برای ذخیره‌سازی و استفاده مجدد از نتایج ساخت و منابع دانلودی مورد استفاده قرار می‌گیرند. این ابزارها به شما کمک می‌کنند تا از ساخت دوباره اجتناب کرده و تنها تغییرات جدید را دوباره بسازید.

در این بخش از آموزش های ارائه شده توسط فرازنتورک، به نحوه بهینه‌سازی استفاده از کش‌ها برای ساخت‌های سریع‌تر در Yocto پرداخته خواهد شد.

---

۱. استفاده از Sstate-cache برای ذخیره و استفاده مجدد از artefacts

Sstate-cache به شما امکان می‌دهد تا نتایج ساخت‌های قبلی مانند باینری‌ها، فایل‌های اجرایی، و کتابخانه‌ها را ذخیره کرده و در ساخت‌های بعدی از آن‌ها استفاده کنید. این فرآیند می‌تواند زمان ساخت را به‌طور قابل توجهی کاهش دهد.

۱.۱ تنظیم مسیر کش

برای بهینه‌سازی استفاده از کش، ابتدا مسیر Sstate-cache را به‌طور مؤثر پیکربندی کنید. شما می‌توانید کش را در یک دایرکتوری محلی ذخیره کنید یا از یک سرور مشترک برای اشتراک‌گذاری کش‌ها میان چندین سیستم استفاده نمایید.

در فایل پیکربندی conf/local.conf، مسیر کش را به‌صورت زیر تنظیم کنید:

SSTATE_DIR = "/path/to/sstate-cache"

اگر از یک سرور NFS یا FTP برای ذخیره‌سازی کش استفاده می‌کنید، مسیر آن را به‌صورت زیر تنظیم کنید:

SSTATE_DIR = "nfs://server_address/path/to/sstate-cache"

با این کار، تمامی سیستم‌ها و تیم‌ها می‌توانند از artefacts ساخته شده در سایر محیط‌ها استفاده کنند.

۱.۲ مدیریت کش با استفاده از BitBake

BitBake به‌طور خودکار کش را برای دستورات و دستورالعمل‌ها (recipes) بررسی می‌کند. برای بهینه‌سازی استفاده از کش، می‌توانید دستور زیر را اجرا کنید:

bitbake <recipe_name>

این دستور از artefacts موجود در Sstate-cache استفاده کرده و اگر چیزی تغییر نکرده باشد، فقط از کش استفاده می‌کند و از ساخت مجدد آن اجتناب می‌کند.

اگر نیاز دارید که وضعیت کش را بررسی کنید و بفهمید که آیا از کش استفاده شده است یا خیر، می‌توانید از دستور زیر استفاده کنید:

bitbake -c fetch <recipe_name>

---

۲. بهینه‌سازی DL-dir برای استفاده مجدد از منابع دانلودی

DL-dir مسیری است که Yocto برای ذخیره‌سازی فایل‌های سورس دانلودی از اینترنت استفاده می‌کند. استفاده بهینه از این کش برای اجتناب از دانلود مجدد منابع در هر ساخت، می‌تواند زمان ساخت را کاهش دهد.

۲.۱ تنظیم مسیر DL-dir

در فایل conf/local.conf مسیر DL-dir را به‌طور مؤثر پیکربندی کنید. به‌طور پیش‌فرض، Yocto منابع را در مسیر downloads/ ذخیره می‌کند:

DL_DIR = "/path/to/dl-cache"

شما می‌توانید این مسیر را به یک سرور شبکه‌ای یا سرور مشترک تغییر دهید تا چندین سیستم از منابع دانلودی یکسان استفاده کنند.

۲.۲ استفاده مجدد از منابع دانلودی

زمانی که شما یک دستورالعمل (recipe) را برای بار اول اجرا می‌کنید، Yocto منابع لازم را از اینترنت دانلود می‌کند و آن‌ها را در DL-dir ذخیره می‌کند. برای ساخت‌های بعدی، Yocto ابتدا بررسی می‌کند که آیا فایل‌های سورس در کش موجود هستند یا خیر. اگر این فایل‌ها در کش موجود باشند، Yocto از آن‌ها استفاده خواهد کرد و از دانلود مجدد آن‌ها اجتناب می‌کند.

برای بررسی وضعیت فایل‌های دانلودی، می‌توانید دستور زیر را اجرا کنید:

bitbake -c fetch <recipe_name>

---

۳. استفاده از Sstate-cache و DL-dir مشترک در تیم‌ها

در پروژه‌های بزرگ یا تیم‌های متعدد، استفاده از Sstate-cache و DL-dir مشترک می‌تواند به بهینه‌سازی ساخت‌ها کمک زیادی کند. این کار به‌ویژه زمانی که چندین توسعه‌دهنده یا سیستم ساخت مختلف در حال کار روی یک پروژه هستند، بسیار مفید است.

۳.۱ پیکربندی کش و دانلود مشترک در محیط‌های تیمی

برای به‌اشتراک‌گذاری Sstate-cache و DL-dir میان تیم‌ها یا سیستم‌های مختلف، می‌توانید این مسیرها را به یک سرور شبکه‌ای (NFS، FTP و غیره) هدایت کنید. به این ترتیب، تیم‌ها می‌توانند از فایل‌های کش و منابع دانلودی یکسان استفاده کنند.

در فایل local.conf، مسیرهای مشترک را به‌صورت زیر تنظیم کنید:

SSTATE_DIR = "nfs://server_address/path/to/sstate-cache"
DL_DIR = "nfs://server_address/path/to/dl-cache"

این امر باعث می‌شود که تیم‌ها و سیستم‌ها در زمان‌های مختلف از همان فایل‌ها و artefacts استفاده کنند و از ساخت مجدد آن‌ها جلوگیری شود.

---

۴. استفاده از کش‌های بهینه‌شده برای بسته‌ها و دستورالعمل‌های خاص

برای برخی دستورالعمل‌ها که زمان ساخت طولانی دارند یا منابع زیادی مصرف می‌کنند، می‌توانید بهینه‌سازی‌های خاصی انجام دهید تا از کش به‌طور مؤثرتر استفاده کنید.

۴.۱ استفاده از Shared State Cache

بسته‌هایی که معمولاً تغییرات کمی دارند یا به‌طور مداوم به‌روز نمی‌شوند، باید در کش ذخیره شوند تا در ساخت‌های بعدی از آن‌ها استفاده مجدد صورت گیرد.

۴.۲ استفاده از Parallelism

برای بهینه‌سازی بیشتر، می‌توانید تعداد نخ‌ها و پردازنده‌ها را در هنگام ساخت‌ها افزایش دهید تا استفاده از منابع سیستم بهینه شود و فرآیند ساخت سریع‌تر پیش رود.

برای مثال، با تنظیم متغیر BB_NUMBER_THREADS در فایل local.conf، می‌توانید تعداد نخ‌های مورد استفاده در ساخت را تنظیم کنید:

BB_NUMBER_THREADS = "4"
PARALLEL_MAKE = "-j 4"

این کار به Yocto اجازه می‌دهد که ساخت‌ها را به‌صورت موازی انجام دهد و زمان ساخت را کاهش دهد.

---

جمع‌بندی

بهینه‌سازی استفاده از کش‌ها در Yocto به کاهش زمان ساخت و استفاده مجدد از نتایج ساخت‌های قبلی کمک می‌کند. با استفاده از Sstate-cache و DL-dir و پیکربندی آن‌ها به‌طور مؤثر، می‌توانید فرآیند ساخت خود را تسریع کنید. همچنین، اشتراک‌گذاری کش‌ها و منابع دانلودی میان تیم‌ها و سیستم‌ها، به‌ویژه در پروژه‌های بزرگ، می‌تواند تأثیر زیادی در افزایش بهره‌وری و کاهش زمان توقف ساخت‌ها داشته باشد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”کاهش زمان ساخت با استفاده از تکنیک‌های بهینه‌سازی کش” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های بزرگ و پیچیده‌ای مانند Yocto، کاهش زمان ساخت و بهینه‌سازی فرآیند ساخت یکی از مهم‌ترین چالش‌ها است. یکی از اصلی‌ترین تکنیک‌ها برای بهبود زمان ساخت، استفاده مؤثر از کش‌ها (caches) است. کش‌ها به شما این امکان را می‌دهند که از نتایج ساخت قبلی مجدداً استفاده کنید و به این ترتیب از ساخت دوباره همان بخش‌ها و دستورالعمل‌ها اجتناب کنید. در این بخش، به تکنیک‌های مختلف برای بهینه‌سازی کش‌ها و کاهش زمان ساخت در Yocto خواهیم پرداخت.

---

۱. استفاده از Sstate-cache برای بهینه‌سازی کش ساخت

Sstate-cache به شما اجازه می‌دهد تا نتایج ساخت از قبیل باینری‌ها، فایل‌های اجرایی، و کتابخانه‌ها را ذخیره کرده و در ساخت‌های بعدی از آن‌ها استفاده کنید. این کار باعث می‌شود که فرآیند ساخت سریع‌تر شده و از ساخت دوباره بخش‌هایی که قبلاً ساخته شده‌اند، جلوگیری گردد.

۱.۱ ذخیره و استفاده از artefacts

برای استفاده مؤثر از Sstate-cache، باید اطمینان حاصل کنید که این کش به‌درستی پیکربندی شده است. به‌طور پیش‌فرض، Yocto از کش محلی استفاده می‌کند، اما در صورت نیاز می‌توانید آن را به یک سرور شبکه‌ای یا مخزن اشتراکی متصل کنید تا چندین سیستم یا تیم بتوانند از کش یکسان استفاده کنند.

در فایل پیکربندی conf/local.conf، مسیر Sstate-cache را مشخص کنید:

SSTATE_DIR = "/path/to/sstate-cache"

همچنین می‌توانید از یک مسیر NFS یا FTP برای اشتراک‌گذاری کش بین سیستم‌های مختلف استفاده کنید:

SSTATE_DIR = "nfs://server_address/path/to/sstate-cache"

این امر باعث می‌شود که در ساخت‌های بعدی، Yocto از artefacts ذخیره‌شده در Sstate-cache استفاده کند و از ساخت دوباره آنها جلوگیری کند.

۱.۲ استفاده از کش در دستورالعمل‌ها

برای اطمینان از اینکه BitBake از کش استفاده می‌کند، می‌توانید از دستورات زیر برای مشاهده و استفاده از کش استفاده کنید:

bitbake <recipe_name>

اگر تغییرات جدیدی در دستورالعمل‌ها اعمال نشده باشد، BitBake از کش برای استفاده مجدد از نتایج ساخت قبلی استفاده خواهد کرد.

---

۲. استفاده از DL-dir برای کش منابع دانلودی

DL-dir مکان ذخیره‌سازی منابع دانلودی مانند سورس‌ها و پچ‌ها است. بهینه‌سازی استفاده از DL-dir می‌تواند به کاهش زمان دانلود منابع کمک کند و زمان ساخت را تسریع نماید.

۲.۱ تنظیم مسیر DL-dir

در فایل conf/local.conf، مسیر DL-dir را به‌طور مؤثر پیکربندی کنید تا از دانلود مجدد منابع در هر ساخت جلوگیری شود:

DL_DIR = "/path/to/dl-cache"

این مسیر باید جایی باشد که منابع دانلودی مانند سورس‌ها و پچ‌ها ذخیره شوند. می‌توانید از یک سرور شبکه‌ای برای اشتراک‌گذاری این منابع استفاده کنید.

۲.۲ استفاده مجدد از منابع دانلودی

زمانی که یک دستورالعمل برای بار اول اجرا می‌شود، Yocto منابع مورد نیاز را از اینترنت دانلود می‌کند و در DL-dir ذخیره می‌کند. در ساخت‌های بعدی، Yocto ابتدا بررسی می‌کند که آیا فایل‌های سورس در کش موجود هستند یا خیر. اگر این فایل‌ها در کش موجود باشند، از آن‌ها استفاده می‌شود و نیازی به دانلود مجدد آن‌ها نخواهد بود.

برای مشاهده وضعیت منابع دانلودی، می‌توانید از دستور زیر استفاده کنید:

bitbake -c fetch <recipe_name>

---

۳. بهینه‌سازی استفاده از کش با Shared State Cache

برای پروژه‌های تیمی یا در صورتی که از چندین سیستم ساخت استفاده می‌کنید، Shared State Cache می‌تواند به کاهش زمان ساخت کمک کند. با به اشتراک‌گذاری کش بین تیم‌ها یا سیستم‌ها، می‌توانید از نتایج ساخت‌های قبلی در سیستم‌های مختلف بهره‌برداری کنید.

۳.۱ به اشتراک‌گذاری کش و منابع

برای اشتراک‌گذاری Sstate-cache و DL-dir بین سیستم‌ها و تیم‌ها، مسیر این کش‌ها را به یک سرور NFS یا FTP تغییر دهید. در این حالت، تیم‌ها می‌توانند از فایل‌های کش و منابع دانلودی یکسان استفاده کنند.

برای پیکربندی این ویژگی، مسیرهای Sstate-cache و DL-dir را به‌طور مشابه به یک سرور شبکه‌ای هدایت کنید:

SSTATE_DIR = "nfs://server_address/path/to/sstate-cache"
DL_DIR = "nfs://server_address/path/to/dl-cache"

با این کار، از ساخت مجدد فایل‌ها و منابع در سیستم‌های مختلف جلوگیری شده و زمان ساخت کاهش می‌یابد.

---

۴. استفاده از Paralellism برای افزایش سرعت ساخت

برای بهینه‌سازی بیشتر زمان ساخت، می‌توانید از ویژگی موازی‌سازی استفاده کنید. با استفاده از تعدادی نخ و پردازنده‌های بیشتر در هنگام ساخت، می‌توانید زمان ساخت را به طور قابل توجهی کاهش دهید.

۴.۱ تنظیمات موازی‌سازی

در فایل conf/local.conf می‌توانید متغیرهای زیر را تنظیم کنید تا تعداد نخ‌های استفاده‌شده در ساخت افزایش یابد:

BB_NUMBER_THREADS = "4"
PARALLEL_MAKE = "-j 4"

این تنظیمات باعث می‌شود که BitBake بتواند ساخت‌ها را به‌صورت موازی انجام دهد و زمان ساخت را کاهش دهد.

---

۵. استفاده از Sstate-cache برای دستورالعمل‌های خاص

برای دستورالعمل‌هایی که زمان ساخت طولانی دارند یا منابع زیادی مصرف می‌کنند، می‌توانید تنظیمات خاصی برای استفاده از کش انجام دهید تا از ساخت مجدد آنها جلوگیری شود.

۵.۱ استفاده از دستورالعمل‌های خاص برای مدیریت کش

برای دستورالعمل‌هایی که زمان ساخت طولانی دارند یا تغییرات کمی در آن‌ها اعمال می‌شود، می‌توانید Sstate-cache را به‌طور خاص برای این دستورالعمل‌ها پیکربندی کنید.

این کار می‌تواند باعث استفاده مؤثرتر از کش‌ها شود و زمان ساخت را کاهش دهد.

---

جمع‌بندی

بهینه‌سازی استفاده از کش‌ها در Yocto یکی از بهترین روش‌ها برای کاهش زمان ساخت است. با پیکربندی صحیح Sstate-cache و DL-dir، استفاده از کش‌ها در پروژه‌های تیمی و بهره‌برداری از موازی‌سازی در ساخت‌ها، می‌توانید زمان ساخت را به‌طور قابل توجهی کاهش دهید. با این تکنیک‌ها، می‌توانید فرآیند ساخت را سریع‌تر کرده و از ساخت دوباره بخش‌هایی که قبلاً ساخته شده‌اند، جلوگیری کنید.[/cdb_course_lesson][/cdb_course_lessons]

[cdb_course_lessons title=”بخش 8. مدیریت و استفاده مجدد از Build Artifacts”][cdb_course_lesson title=”فصل 1. مقدمه‌ای بر Build Artifacts”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”تعریف Build Artifacts در Yocto Project” subtitle=”توضیحات کامل”]Build Artifacts در پروژه‌های Yocto، به مجموعه‌ای از فایل‌ها و داده‌هایی اطلاق می‌شود که در طول فرآیند ساخت (Build) تولید می‌شوند. این فایل‌ها شامل باینری‌ها، تصاویر سیستم‌عامل، پکیج‌ها، و سایر فایل‌های خروجی هستند که به‌عنوان نتیجه نهایی فرآیند ساخت ایجاد می‌شوند. هدف اصلی از تولید Build Artifacts، تسهیل فرآیند توسعه و تست، و استفاده مجدد از داده‌های تولید شده در ساخت‌های بعدی است.

انواع Build Artifacts

در Yocto، انواع مختلفی از Build Artifacts وجود دارد که عبارتند از:

1. باینری‌ها (Binaries): فایل‌هایی که برای اجرا در سیستم هدف ایجاد می‌شوند. این باینری‌ها می‌توانند شامل فایل‌های اجرایی، کتابخانه‌ها (Libraries) و ماژول‌های هسته (Kernel modules) باشند.
2. تصاویر سیستم‌عامل (OS Images): تصاویر نهایی سیستم‌عامل که روی دستگاه هدف بارگذاری می‌شوند. این تصاویر می‌توانند شامل تمامی بسته‌ها و لایه‌ها (Layers) و پیکربندی‌های مورد نظر باشند.
3. پکیج‌ها (Packages): بسته‌های نرم‌افزاری که برای نصب روی سیستم هدف ایجاد می‌شوند. این بسته‌ها می‌توانند شامل برنامه‌ها، کتابخانه‌ها و ابزارهای مختلف باشند.
4. آرشیوهای کش (Cache Archives): این فایل‌ها شامل داده‌های کش شده از فرآیندهای قبلی ساخت هستند که می‌توانند در ساخت‌های بعدی مورد استفاده مجدد قرار گیرند تا زمان ساخت کاهش یابد.

ساختار Build Artifacts در Yocto

Yocto از ابزارهایی مانند BitBake برای ایجاد و مدیریت Build Artifacts استفاده می‌کند. فایل‌های مختلفی در این فرآیند تولید می‌شوند که در مسیرهای مختلفی ذخیره می‌شوند:

• آرشیوهای کش: مسیر کش معمولاً در دایرکتوری sstate-cache قرار دارد. این کش‌ها به ذخیره‌سازی داده‌های میانه‌ای که از یک ساخت قبلی به دست آمده‌اند، کمک می‌کنند تا از این داده‌ها در ساخت‌های بعدی استفاده مجدد شود.
• فایل‌های باینری: این فایل‌ها معمولاً در دایرکتوری tmp قرار دارند. دایرکتوری tmp به‌عنوان محل ذخیره‌سازی فایل‌های موقت و باینری‌ها در نظر گرفته می‌شود.

استفاده از Build Artifacts در فرآیند ساخت

برای استفاده مجدد از Build Artifacts در ساخت‌های بعدی و بهینه‌سازی زمان ساخت، می‌توانید از چندین ابزار و تکنیک استفاده کنید:

1. استفاده از Sstate-cache: این کش به‌طور خودکار فایل‌های قبلاً ساخته‌شده را ذخیره می‌کند و در صورت لزوم برای ساخت‌های بعدی مورد استفاده قرار می‌دهد.
2. استفاده از BitBake: ابزار BitBake فرآیند ساخت را مدیریت کرده و به شما این امکان را می‌دهد که فقط قسمت‌هایی از ساخت را که تغییر کرده‌اند دوباره بسازید، بدون اینکه نیاز به ساخت دوباره تمام پروژه باشد.

نمونه دستور برای مشاهده مسیر Build Artifacts

برای مشاهده مکان‌های مختلفی که Build Artifacts در Yocto ذخیره می‌شوند، می‌توانید از دستورات زیر استفاده کنید:

cd /path/to/yocto/build/tmp

در اینجا، دایرکتوری tmp حاوی باینری‌ها، تصاویر، و فایل‌های کش است.

برای مثال، برای استفاده از کش در فرآیند ساخت، می‌توانید دستور زیر را اجرا کنید تا BitBake از کش موجود استفاده کند:

bitbake <recipe-name> -c compile

این دستور فرآیند ساخت را آغاز می‌کند و از داده‌های کش شده استفاده می‌کند تا سرعت ساخت افزایش یابد.

جمع‌بندی

Build Artifacts در Yocto به‌عنوان محصول نهایی فرآیند ساخت ایجاد می‌شوند و شامل باینری‌ها، تصاویر سیستم‌عامل، پکیج‌ها و آرشیوهای کش هستند. این فایل‌ها می‌توانند به‌عنوان ورودی برای ساخت‌های بعدی استفاده شوند تا زمان ساخت کاهش یابد و فرآیند توسعه تسریع شود. استفاده بهینه از Build Artifacts از طریق ابزارهایی مانند Sstate-cache و BitBake امکان‌پذیر است.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”انواع مختلف Build Artifacts (ایجاد شده توسط BitBake)” subtitle=”توضیحات کامل”]Build Artifacts ها در فرآیند ساخت با استفاده از Yocto و BitBake،  به انواع مختلفی تقسیم می‌شوند که هر کدام برای اهداف خاصی تولید می‌شوند. این فایل‌ها می‌توانند شامل باینری‌ها، تصاویر سیستم‌عامل، پکیج‌ها و فایل‌های پیکربندی باشند که در نهایت به‌عنوان خروجی ساخت ایجاد می‌شوند. در این بخش، انواع مختلف Build Artifacts که توسط BitBake تولید می‌شوند، توضیح داده خواهد شد.

1. باینری‌ها (Binaries)

باینری‌ها فایل‌های اجرایی هستند که به‌طور مستقیم روی دستگاه هدف اجرا می‌شوند. این باینری‌ها می‌توانند شامل برنامه‌ها، کتابخانه‌ها، و ماژول‌های هسته باشند. برای ایجاد این باینری‌ها، BitBake از دستورالعمل‌های مشخص در فایل‌های recipe استفاده می‌کند و خروجی آن‌ها در دایرکتوری tmp ذخیره می‌شود.

مسیر ذخیره‌سازی باینری‌ها:

/tmp/deploy/images/<machine>/<image-name>.bin

در اینجا، <machine> نام دستگاه هدف است و <image-name> نام تصویری است که ایجاد شده است.

2. تصاویر سیستم‌عامل (OS Images)

تصاویر سیستم‌عامل فایل‌های نهایی هستند که بر روی دستگاه هدف نصب می‌شوند. این تصاویر شامل همه بسته‌ها و لایه‌هایی هستند که برای راه‌اندازی یک سیستم‌عامل به آن نیاز است. بسته به پیکربندی و نیازهای پروژه، انواع مختلفی از تصاویر می‌توانند تولید شوند، مانند تصاویر فلش، تصاویر SDCard یا تصاویر ISO.

مسیر ذخیره‌سازی تصاویر سیستم‌عامل:

/tmp/deploy/images/<machine>/<image-name>.wic

این تصاویر برای استفاده در دستگاه‌های هدف تولید می‌شوند و می‌توانند شامل سیستم‌عامل کامل یا تنها بخشی از آن باشند.

3. پکیج‌ها (Packages)

پکیج‌ها فایل‌هایی هستند که شامل بسته‌های نرم‌افزاری موردنیاز برای نصب روی سیستم هدف می‌باشند. این بسته‌ها می‌توانند شامل برنامه‌ها، کتابخانه‌ها، ابزارهای مختلف یا حتی مجموعه‌ای از فایل‌های پیکربندی باشند. BitBake از دستورالعمل‌ها برای ساخت و بسته‌بندی این نرم‌افزارها استفاده می‌کند.

پکیج‌ها می‌توانند به صورت deb، rpm یا سایر فرمت‌ها تولید شوند.

مسیر ذخیره‌سازی پکیج‌ها:

/tmp/deploy/rpm/<architecture>/

یا

/tmp/deploy/deb/<architecture>/

در اینجا، <architecture> معماری سیستم هدف است.

4. آرشیوهای کش (Cache Archives)

این فایل‌ها شامل داده‌های میانه‌ای هستند که در طول فرآیند ساخت ایجاد شده و در کش ذخیره می‌شوند. این کش‌ها برای استفاده مجدد در ساخت‌های بعدی بسیار مفید هستند و می‌توانند زمان ساخت را به‌طور چشمگیری کاهش دهند.

کش‌ها به‌طور خودکار در دایرکتوری sstate-cache ذخیره می‌شوند. زمانی که BitBake فرآیند ساخت را انجام می‌دهد، ابتدا به این کش‌ها مراجعه می‌کند تا از داده‌های ساخته‌شده قبلی استفاده کند و تنها تغییرات جدید را دوباره بسازد.

مسیر ذخیره‌سازی کش‌ها:

sstate-cache/

5. کتابخانه‌ها و ماژول‌های هسته (Kernel Modules and Libraries)

در پروژه‌های سیستم‌های امبدد، ممکن است نیاز به ایجاد ماژول‌های هسته (Kernel modules) یا کتابخانه‌های خاص برای عملکرد دستگاه باشد. این فایل‌ها به‌طور خاص برای بارگذاری در هسته لینوکس یا سیستم‌عامل هدف ساخته می‌شوند.

مسیر ذخیره‌سازی ماژول‌های هسته و کتابخانه‌ها:

/tmp/deploy/kernel/<machine>/

6. فایل‌های پیکربندی (Configuration Files)

در طول فرآیند ساخت، فایل‌های پیکربندی مختلفی تولید می‌شوند که ممکن است شامل تنظیمات برای محیط‌های خاص، ماژول‌ها یا سایر ویژگی‌های سیستم باشند. این فایل‌ها اغلب برای پیکربندی ابزارها و اجزای مختلف سیستم استفاده می‌شوند.

مسیر ذخیره‌سازی فایل‌های پیکربندی:

/tmp/work/<architecture>/config/

این مسیرها به‌طور معمول برای ذخیره فایل‌های پیکربندی مربوط به هر بخش خاص از پروژه استفاده می‌شوند.

7. تست‌ها و گزارش‌ها (Tests and Reports)

در طول فرآیند ساخت، ممکن است تست‌هایی روی سیستم هدف انجام شود. نتایج این تست‌ها، گزارش‌ها و لاگ‌ها به‌عنوان Build Artifacts ذخیره می‌شوند. این گزارش‌ها می‌توانند شامل تست‌های خودکار، گزارش‌های خطا و سایر اطلاعات مفید برای تجزیه و تحلیل عملکرد سیستم باشند.

مسیر ذخیره‌سازی گزارش‌ها:

/tmp/deploy/test_results/

جمع‌بندی

در پروژه‌های Yocto و با استفاده از BitBake، انواع مختلفی از Build Artifacts تولید می‌شوند که شامل باینری‌ها، تصاویر سیستم‌عامل، پکیج‌ها، کش‌ها، کتابخانه‌ها، ماژول‌های هسته، فایل‌های پیکربندی و گزارش‌های تست هستند. این فایل‌ها در مسیرهای مختلفی ذخیره می‌شوند و برای استفاده مجدد در ساخت‌های بعدی یا نصب روی دستگاه‌های هدف به کار می‌روند. مدیریت صحیح این Build Artifacts می‌تواند کمک کند تا فرآیند ساخت بهینه‌تر و سریع‌تر انجام شود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”نحوه استفاده از Artifacts در فرآیندهای بعدی ساخت” subtitle=”توضیحات کامل”]استفاده مجدد از Build Artifacts در فرآیندهای بعدی ساخت می‌تواند به‌طور قابل‌توجهی زمان ساخت را کاهش دهد و کارایی فرآیند ساخت را افزایش دهد. در پروژه‌های Yocto، این فرآیند شامل ذخیره و استفاده مجدد از فایل‌های باینری، تصاویر سیستم‌عامل، پکیج‌ها و سایر خروجی‌ها است که در مراحل قبلی تولید شده‌اند. در این بخش، نحوه استفاده از این Artifacts برای بهینه‌سازی و تسریع فرآیند ساخت شرح داده خواهد شد.

1. استفاده از Sstate-cache برای بهینه‌سازی ساخت

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌ها در Yocto برای تسریع فرآیند ساخت، استفاده از Sstate-cache است. این کش شامل آرشیوهایی است که فایل‌های ساخته‌شده در مراحل قبلی ساخت را ذخیره می‌کنند. با استفاده از این کش، BitBake می‌تواند داده‌های ساخته‌شده قبلی را برای جلوگیری از ساخت مجدد استفاده کند.

پیکربندی و استفاده از Sstate-cache:

1. ابتدا باید مسیر ذخیره‌سازی Sstate-cache را در فایل پیکربندی conf/local.conf مشخص کنید:

   SSTATE_DIR = "/path/to/sstate-cache"
   

2. سپس در زمان اجرای BitBake، این کش به‌طور خودکار برای استفاده مجدد از فایل‌های ساخته‌شده قبلی استفاده می‌شود. BitBake به‌طور پیش‌فرض در دایرکتوری tmp کش می‌کند، اما شما می‌توانید از مسیرهای متفاوتی برای ذخیره و استفاده از کش استفاده کنید.

مسیر ذخیره‌سازی کش:

/tmp/sstate-cache/

در صورتی که فایل‌های موجود در این کش قابل استفاده باشند، BitBake از آن‌ها برای کاهش زمان ساخت استفاده می‌کند.

2. استفاده از Artifacts برای ساخت تصاویر جدید

هنگامی که شما یک تصویر جدید از سیستم‌عامل می‌سازید، می‌توانید از تصاویر یا پکیج‌های ساخته‌شده قبلی استفاده کنید تا فرآیند ساخت بهینه‌تر انجام شود. برای این کار، تصاویر، پکیج‌ها و باینری‌های تولید شده در فرآیند ساخت قبلی می‌توانند در فرآیند جدید به‌عنوان ورودی استفاده شوند.

مثال: استفاده از یک تصویر ساخته‌شده قبلی

فرض کنید شما قبلاً تصویری از سیستم‌عامل به نام core-image-minimal ایجاد کرده‌اید و اکنون می‌خواهید تصویر جدیدی بسازید. برای این کار می‌توانید از فایل‌های ساخته‌شده قبلی برای ساخت سریع‌تر استفاده کنید.

1. ابتدا تصویر جدید را از تصویر قبلی ساخته‌شده بسازید:

   bitbake core-image-minimal
   

2. سپس می‌توانید از مسیرهای ذخیره‌سازی تصاویر قبلی برای استفاده مجدد از آن‌ها در تصویر جدید استفاده کنید:

   /tmp/deploy/images/<machine>/core-image-minimal-<version>.wic
   

این تصویر ساخته‌شده قبلی می‌تواند به‌عنوان بخشی از فرآیند ساخت جدید استفاده شود تا زمان ساخت کاهش یابد.

3. استفاده از پکیج‌های ساخته‌شده در فرآیندهای بعدی

پکیج‌ها (مثل فایل‌های deb یا rpm) که در فرآیندهای قبلی ساخت شده‌اند، می‌توانند در ساخت‌های جدید مورد استفاده مجدد قرار گیرند. این پکیج‌ها معمولاً شامل برنامه‌ها یا کتابخانه‌هایی هستند که در مراحل بعدی نیاز دارند. برای استفاده مجدد از این پکیج‌ها، شما باید آن‌ها را به مسیر مناسب وارد کنید و از آن‌ها در ساخت بعدی استفاده کنید.

مثال: استفاده از پکیج‌ها در فرآیند بعدی ساخت

1. پکیج‌های ساخته‌شده قبلی در مسیرهای زیر ذخیره می‌شوند:

   /tmp/deploy/rpm/<architecture>/
   /tmp/deploy/deb/<architecture>/
   

2. حالا می‌توانید از این پکیج‌ها برای نصب یا استفاده در فرآیندهای بعدی ساخت استفاده کنید.برای نصب پکیج‌ها روی سیستم هدف یا استفاده از آن‌ها در پروژه جدید، می‌توانید از دستورالعمل‌های زیر استفاده کنید:

   opkg install /tmp/deploy/rpm/<architecture>/package.rpm
   

4. استفاده از Kernel و ماژول‌های ساخته‌شده قبلی

در صورتی که ماژول‌ها یا هسته لینوکس در یک ساخت قبلی ساخته شده باشند، می‌توانید از آن‌ها در ساخت‌های جدید برای کاهش زمان ساخت استفاده کنید.

مسیر ذخیره‌سازی ماژول‌های هسته:

/tmp/deploy/kernel/<machine>/

برای استفاده از ماژول‌ها یا هسته لینوکس ساخته‌شده قبلی، تنها کافی است مسیر ماژول‌ها یا هسته را به پیکربندی سیستم یا تصویر جدید اضافه کنید.

5. ایجاد و استفاده از Custom Layers برای استفاده مجدد از Artifacts

اگر لایه‌هایی برای ساخت برنامه‌ها و پکیج‌های خاص خود دارید، می‌توانید آن‌ها را به‌طور جداگانه ذخیره کرده و از آن‌ها در فرآیندهای بعدی ساخت استفاده کنید. این کار باعث می‌شود که بتوانید به‌راحتی کدهایی که تغییر کرده‌اند را فقط مجدداً بسازید و از بقیه لایه‌ها استفاده مجدد کنید.

ایجاد و استفاده از یک لایه سفارشی (Custom Layer):

1. ابتدا لایه خود را ایجاد کنید:

   yocto-layer create <layer-name>
   

2. سپس از فایل‌های ساخته‌شده در لایه‌های قبلی برای استفاده مجدد در لایه‌های جدید استفاده کنید.

مسیر لایه‌ها:

<yocto-project>/meta-<layer-name>/

جمع‌بندی

استفاده از Build Artifacts در فرآیندهای بعدی ساخت در Yocto می‌تواند زمان ساخت را به‌طور چشمگیری کاهش دهد و موجب بهینه‌سازی در استفاده از منابع شود. با استفاده از Sstate-cache برای ذخیره‌سازی کش‌ها، استفاده مجدد از تصاویر سیستم‌عامل و پکیج‌ها، و بهره‌برداری از لایه‌های سفارشی، می‌توان فرآیند ساخت را بهینه کرد. مدیریت صحیح این Artifacts و استفاده از آن‌ها در مراحل بعدی می‌تواند موجب افزایش سرعت و کارایی در پروژه‌های Yocto شود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فضل 2. مدیریت کش (Cache) در Yocto”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”تعریف کش در Yocto و اهمیت آن برای بهینه‌سازی” subtitle=”توضیحات کامل”]کش (Cache) در Yocto پروژه‌ای است که به‌طور ویژه برای بهینه‌سازی فرآیند ساخت و کاهش زمان ساخت در نظر گرفته شده است. در این فرآیند، Yocto از کش‌ها برای ذخیره‌سازی داده‌ها و فایل‌هایی استفاده می‌کند که در مراحل قبلی ساخت تولید شده‌اند. به‌طور خاص، Sstate-cache و Download Cache دو نوع کش اصلی در Yocto هستند که به کاهش زمان ساخت کمک می‌کنند.

این کش‌ها به Yocto این امکان را می‌دهند که از داده‌های ساخته‌شده قبلی استفاده کند و تنها بخش‌هایی از ساخت را که تغییر کرده‌اند مجدداً بسازد. این ویژگی باعث بهبود قابل‌توجه سرعت ساخت، استفاده بهینه از منابع و جلوگیری از ساخت‌های تکراری می‌شود.

1. Sstate-cache (Shared State Cache)

Sstate-cache یک ویژگی کلیدی در Yocto است که برای ذخیره‌سازی اطلاعات مربوط به مراحل ساخت برنامه‌ها و پکیج‌ها استفاده می‌شود. در این کش، فایل‌ها و داده‌هایی که در مراحل مختلف ساخت تولید می‌شوند، ذخیره می‌شوند. در صورتی که تغییری در دستورالعمل‌ها (recipes) اعمال نشود، Yocto می‌تواند از این کش برای استفاده مجدد از فایل‌های قبلی استفاده کند.

نحوه کار Sstate-cache:

زمانی که BitBake یک پروژه را می‌سازد، از این کش برای ذخیره‌سازی فایل‌هایی مانند باینری‌ها، پکیج‌ها، فایل‌های موقتی و دیگر فایل‌های ساخته‌شده استفاده می‌کند. به این ترتیب، در صورتی که فرآیند ساخت در آینده دوباره اجرا شود و هیچ تغییری در دستورالعمل‌ها اعمال نشود، Yocto به‌طور خودکار از فایل‌های موجود در کش استفاده می‌کند تا نیاز به ساخت مجدد نداشته باشد.

مزایای استفاده از Sstate-cache:

• کاهش زمان ساخت: استفاده از فایل‌های ساخته‌شده قبلی در فرآیند ساخت بعدی موجب کاهش زمان ساخت می‌شود.
• صرفه‌جویی در منابع: به‌جای ساخت مجدد فایل‌ها، منابع سیستم به‌طور بهینه‌تری استفاده می‌شوند.
• بهبود کارایی: با ذخیره‌سازی داده‌ها و استفاده مجدد از آن‌ها، فرآیند ساخت به‌طور قابل‌توجهی سریع‌تر انجام می‌شود.

پیکربندی Sstate-cache:

برای استفاده از Sstate-cache، باید مسیر آن را در فایل پیکربندی local.conf مشخص کنید:

SSTATE_DIR = "/path/to/sstate-cache"

در اینجا، /path/to/sstate-cache مسیری است که کش ذخیره می‌شود و در آینده از آن برای استفاده مجدد از فایل‌های ساخته‌شده استفاده می‌شود.

2. Download Cache

کش دانلود یا Download Cache به Yocto کمک می‌کند تا منابع موردنیاز برای ساخت، مانند سورس کدها، پکیج‌ها و وابستگی‌ها را که از اینترنت دانلود می‌شوند، ذخیره کند. زمانی که یک پکیج یا سورس کدی برای اولین بار دانلود می‌شود، آن فایل در کش ذخیره می‌شود. در صورتی که در آینده همان پکیج یا سورس کد نیاز باشد، Yocto از کش دانلود برای استفاده مجدد از آن فایل‌ها استفاده می‌کند و نیازی به دانلود مجدد آن‌ها نیست.

مزایای استفاده از Download Cache:

• کاهش زمان دانلود: فایل‌های موردنیاز در کش ذخیره می‌شوند و دیگر نیازی به دانلود مجدد نیست.
• کاهش پهنای باند اینترنت: به‌جای دانلود مکرر فایل‌ها از اینترنت، از کش محلی استفاده می‌شود که موجب صرفه‌جویی در پهنای باند اینترنت می‌شود.
• افزایش سرعت ساخت: با ذخیره‌سازی منابع دانلودی، زمان ساخت به‌طور قابل‌توجهی کاهش می‌یابد.

پیکربندی Download Cache:

برای استفاده از کش دانلود، باید مسیر آن را در فایل پیکربندی local.conf مشخص کنید:

DL_DIR = "/path/to/download-cache"

در اینجا، /path/to/download-cache مسیری است که فایل‌های دانلودی ذخیره می‌شوند.

3. مزایای کلی کش در Yocto

• افزایش سرعت ساخت: استفاده از کش‌ها (Sstate و Download) زمان ساخت را به‌طور قابل‌توجهی کاهش می‌دهد. با استفاده از این کش‌ها، بسیاری از مراحل ساخت تکراری نخواهند بود و فقط بخش‌هایی که تغییر کرده‌اند مجدداً ساخته می‌شوند.
• کاهش مصرف منابع سیستم: از آنجا که کش‌ها از ذخیره‌سازی داده‌های اضافی جلوگیری می‌کنند، مصرف منابع سیستم مانند پردازنده و حافظه کاهش می‌یابد.
• بهبود کارایی در تیم‌های بزرگ و محیط‌های CI/CD: در پروژه‌هایی که تیم‌های مختلف یا محیط‌های Continuous Integration (CI) مشغول به کار هستند، استفاده از کش‌ها موجب می‌شود که تیم‌ها از داده‌های ساخته‌شده قبلی استفاده کنند و نیازی به ساخت مجدد نباشد.
• صرفه‌جویی در پهنای باند: با استفاده از کش دانلود، فایل‌های دانلودی از اینترنت فقط یک بار دانلود می‌شوند و سپس از کش برای ساخت‌های بعدی استفاده می‌شود که باعث صرفه‌جویی در پهنای باند می‌شود.

4. چگونگی بهینه‌سازی استفاده از کش‌ها

برای بهینه‌سازی استفاده از کش‌ها و کاهش زمان ساخت، می‌توانید موارد زیر را در نظر بگیرید:

• تنظیم مسیرهای کش به‌طور صحیح: باید مسیرهای مناسب برای Sstate-cache و Download-cache مشخص شود تا فایل‌های کش به‌درستی ذخیره و بازیابی شوند.
• مدیریت کش‌ها: کش‌ها باید به‌طور منظم مدیریت شوند. گاهی ممکن است نیاز به پاکسازی کش‌ها برای اطمینان از استفاده از آخرین نسخه‌ها و منابع باشد.
• استفاده از کش‌های مشترک در تیم‌های مختلف: در پروژه‌های تیمی، می‌توانید از یک کش مشترک برای تیم‌های مختلف استفاده کنید تا فایل‌های ساخته‌شده در یک بخش از پروژه در بخش‌های دیگر قابل استفاده مجدد باشند.

جمع‌بندی

کش در Yocto، به‌ویژه Sstate-cache و Download Cache، ابزارهای بسیار مهمی برای بهینه‌سازی فرآیند ساخت هستند. این کش‌ها به کاهش زمان ساخت، صرفه‌جویی در منابع و افزایش کارایی سیستم کمک می‌کنند. استفاده از کش‌ها موجب می‌شود که Yocto تنها تغییرات لازم را مجدداً بسازد و از فایل‌های ساخته‌شده قبلی برای فرآیندهای بعدی استفاده کند. این ویژگی‌ها برای پروژه‌های بزرگ و تیم‌های توسعه‌دهنده که به‌طور مداوم نیاز به ساخت مجدد دارند، بسیار مفید هستند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”نحوه فعال‌سازی و تنظیم کش در Yocto” subtitle=”توضیحات کامل”]در Yocto Project، کش‌ها (Cache) نقش حیاتی در بهینه‌سازی فرآیند ساخت و کاهش زمان آن دارند. فعال‌سازی و تنظیم صحیح کش‌ها موجب می‌شود که بخش‌های مختلف فرآیند ساخت، مانند دانلود منابع یا ذخیره‌سازی داده‌های ساخته‌شده، سریع‌تر و بهینه‌تر انجام شوند. در این بخش، نحوه فعال‌سازی و پیکربندی کش‌ها، شامل Sstate Cache و Download Cache، توضیح داده می‌شود.

1. فعال‌سازی Sstate Cache

Sstate Cache یا کش وضعیت مشترک به‌طور خودکار در Yocto فعال است و برای ذخیره‌سازی داده‌ها و فایل‌های ساخته‌شده استفاده می‌شود. این کش باعث می‌شود که تنها بخش‌هایی از ساخت که تغییر کرده‌اند مجدداً ساخته شوند و فایل‌های ساخته‌شده قبلی استفاده شوند.

برای تنظیم و فعال‌سازی Sstate Cache، باید مسیر آن را در فایل پیکربندی local.conf مشخص کنید.

پیکربندی Sstate Cache:

1. ابتدا به مسیر فایل پیکربندی local.conf بروید. این فایل معمولاً در مسیر <yocto_project>/build/conf/local.conf قرار دارد.
2. سپس مسیر Sstate Cache را به‌صورت زیر تنظیم کنید:

SSTATE_DIR = "/path/to/sstate-cache"

در اینجا، /path/to/sstate-cache مسیری است که فایل‌های کش شده ذخیره می‌شوند. این مسیر باید به‌گونه‌ای تنظیم شود که قابل دسترسی و ذخیره‌سازی سریع باشد.

3. همچنین برای اطمینان از استفاده از کش، می‌توانید گزینه‌های دیگری مانند BB_NO_NETWORK را در این فایل تنظیم کنید تا از دانلود منابع اینترنتی در صورت وجود فایل‌های کش شده جلوگیری کنید:

BB_NO_NETWORK = "1"

این تنظیم باعث می‌شود که Yocto همیشه تلاش کند از کش استفاده کند و اگر فایل‌ها در کش موجود نباشند، اقدام به دانلود آن‌ها کند.

2. فعال‌سازی Download Cache

Download Cache برای ذخیره‌سازی فایل‌های دانلودی مانند سورس کدها و پکیج‌های موردنیاز برای ساخت استفاده می‌شود. با استفاده از این کش، Yocto فایل‌های دانلودی را ذخیره می‌کند تا در صورت نیاز به آن‌ها در فرآیندهای بعدی، نیازی به دانلود مجدد نباشد.

برای فعال‌سازی Download Cache، مراحل زیر را دنبال کنید:

1. به فایل پیکربندی local.conf بروید. این فایل معمولاً در مسیر <yocto_project>/build/conf/local.conf قرار دارد.
2. مسیر دانلود کش را به‌صورت زیر تنظیم کنید:

DL_DIR = "/path/to/download-cache"

در اینجا، /path/to/download-cache مسیری است که فایل‌های دانلودی ذخیره می‌شوند. این مسیر باید قابل دسترسی و در مکان مناسبی قرار داشته باشد.

3. برای اطمینان از استفاده از کش دانلود، می‌توانید تنظیمات دیگری نیز اعمال کنید. به‌عنوان‌مثال، می‌توانید گزینه FETCHCMD_git را برای فعال‌سازی کش گیت به‌صورت زیر تنظیم کنید:

FETCHCMD_git = "git fetch --no-tags --depth=1"

این تنظیم باعث می‌شود که گیت تنها اطلاعات جدید را از مخزن دانلود کند و از کش استفاده کند.

3. تنظیمات اضافی برای بهینه‌سازی کش‌ها

در کنار تنظیم مسیرهای کش، می‌توانید چند تنظیم اضافی برای بهینه‌سازی استفاده از کش‌ها انجام دهید:

• استفاده از کش به‌طور اشتراکی در تیم‌ها: اگر تیم‌های مختلف در حال کار بر روی یک پروژه مشترک هستند، می‌توانید از کش‌های مشترک استفاده کنید تا فایل‌های ساخته‌شده و دانلود شده بین تیم‌ها به اشتراک گذاشته شوند. این کار می‌تواند زمان ساخت را به‌طور قابل‌توجهی کاهش دهد.
• پاک‌سازی کش‌های قدیمی: با گذشت زمان، کش‌ها ممکن است حجیم شوند و فایل‌های غیرضروری در آن‌ها ذخیره شوند. برای پاک‌سازی کش‌ها می‌توانید از دستورات زیر استفاده کنید:

bitbake -c cleanall <recipe-name>

این دستور باعث پاک‌سازی تمام فایل‌های ساخته‌شده و کش‌های مربوط به یک دستورالعمل خاص می‌شود.

4. مثال کامل تنظیم کش‌ها در local.conf

در نهایت، فایل local.conf شما ممکن است به‌صورت زیر باشد:

# تنظیمات Sstate Cache
SSTATE_DIR = "/home/user/yocto-sstate-cache"
BB_NO_NETWORK = "1"

# تنظیمات Download Cache
DL_DIR = "/home/user/yocto-download-cache"

این تنظیمات باعث می‌شود که تمام فایل‌های ساخته‌شده و دانلودی در مسیرهای مشخص‌شده ذخیره شوند و از کش‌ها برای بهینه‌سازی ساخت استفاده شود.

جمع‌بندی

فعال‌سازی و تنظیم کش‌ها در Yocto Project از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا این کار موجب بهینه‌سازی فرآیند ساخت و کاهش زمان آن می‌شود. با تنظیم صحیح مسیرهای Sstate Cache و Download Cache، می‌توانید از داده‌های ساخته‌شده و منابع دانلودی قبلی استفاده کنید و از انجام دوباره کارهای تکراری جلوگیری کنید. این ویژگی به‌ویژه در پروژه‌های بزرگ و تیم‌های توسعه‌دهنده مفید است، زیرا باعث می‌شود که فرآیند ساخت سریع‌تر و بهینه‌تر انجام شود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”پیکربندی کش برای استفاده در ماشین‌های مختلف (Host vs Target)” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto، کش‌ها (Cache) نقش اساسی در بهینه‌سازی و تسریع فرآیند ساخت دارند. هنگام کار با Yocto، ممکن است نیاز به استفاده از کش‌ها در ماشین‌های مختلف (Host و Target) داشته باشید. این پیکربندی‌ها می‌توانند از دستگاه‌های مختلف یا سرورهای مختلف برای ساخت و ذخیره‌سازی داده‌های کش استفاده کنند. به‌طور کلی، Host به ماشین توسعه‌دهنده اشاره دارد که ابزارهای ساخت در آن اجرا می‌شود، و Target به سیستم هدف (دستگاه یا پلتفرم نهائی) اشاره دارد که پروژه برای آن ساخته می‌شود.

در این بخش، به نحوه پیکربندی کش برای استفاده در ماشین‌های مختلف (Host و Target) پرداخته می‌شود تا از بهینه‌سازی‌های لازم بهره‌برداری کنید.

1. پیکربندی کش برای ماشین Host

ماشین Host معمولاً جایی است که فرآیندهای ساخت (build) و دانلود انجام می‌شوند. در این ماشین، تنظیم کش‌ها برای ذخیره‌سازی فایل‌های ساخته‌شده و منابع دانلودی ضروری است. به‌طور معمول، از Sstate Cache و Download Cache برای ذخیره‌سازی داده‌ها و منابع استفاده می‌شود.

پیکربندی برای Host:

1. به مسیر فایل پیکربندی local.conf بروید که معمولاً در مسیر <yocto_project>/build/conf/local.conf قرار دارد.
2. مسیر Sstate Cache و Download Cache را برای ماشین Host تنظیم کنید. به‌طور مثال:

# مسیر Sstate Cache برای Host
SSTATE_DIR = "/path/to/host/sstate-cache"

# مسیر Download Cache برای Host
DL_DIR = "/path/to/host/download-cache"

در اینجا، SSTATE_DIR برای ذخیره‌سازی کش‌های مربوط به فایل‌های ساخته‌شده و DL_DIR برای ذخیره‌سازی فایل‌های دانلودی مانند سورس کدها یا پکیج‌ها استفاده می‌شود.

2. پیکربندی کش برای ماشین Target

برای پیکربندی کش‌ها در ماشین Target، شما معمولاً نمی‌خواهید که کش‌ها بر روی ماشین هدف ذخیره شوند، زیرا فضای ذخیره‌سازی بر روی سیستم هدف محدود است و بیشتر از کش برای بهینه‌سازی زمان ساخت استفاده می‌شود.

با این حال، شما می‌توانید کش‌ها را به‌گونه‌ای تنظیم کنید که فایل‌های کش‌شده در یک سرور مرکزی یا دستگاه دیگر ذخیره شوند و ماشین‌های مختلف (چه Host و چه Target) از آن‌ها استفاده کنند.

پیکربندی برای Target:

برای ماشین Target، می‌توان از کش‌های مشترک استفاده کرد. برای تنظیم کش‌ها در این حالت، باید مسیر ذخیره‌سازی فایل‌های کش‌شده را در سرور یا دستگاهی مشخص کنید که هم ماشین Host و هم ماشین Target به آن دسترسی دارند.

گام‌ها برای پیکربندی کش برای ماشین Target:

1. برای شروع، مطمئن شوید که دستگاه Target به‌طور صحیح به کش‌ها دسترسی داشته باشد. این کار را می‌توان با تنظیم مسیرهای کش در فایل پیکربندی local.conf انجام داد.
2. مسیر Sstate Cache را برای استفاده مشترک تنظیم کنید:

# مسیر Sstate Cache برای Target (که در دسترس Host و Target باشد)
SSTATE_DIR = "/path/to/shared/sstate-cache"

3. همچنین، اگر نیاز به استفاده از کش برای منابع دانلودی دارید، مسیر آن را نیز به‌صورت مشابه تنظیم کنید:

# مسیر Download Cache برای Target (که در دسترس Host و Target باشد)
DL_DIR = "/path/to/shared/download-cache"

3. استفاده از کش‌های مشترک بین Host و Target

برای استفاده از کش‌های مشترک بین Host و Target، باید به‌گونه‌ای تنظیم کنید که فایل‌های کش‌شده در یک مکان مشترک (معمولاً در یک سرور یا شبکه) ذخیره شوند. این کار می‌تواند زمان ساخت را به‌شدت کاهش دهد، زیرا از فایل‌های ساخته‌شده و منابع دانلودی در چندین ماشین استفاده می‌شود.

نکات مهم برای استفاده از کش‌های مشترک:

• دسترسی به شبکه: اطمینان حاصل کنید که ماشین‌های Host و Target به‌طور صحیح به مکان ذخیره‌سازی کش‌ها دسترسی دارند. اگر از یک سرور مرکزی برای ذخیره‌سازی کش استفاده می‌کنید، باید آن سرور از نظر شبکه قابل‌دسترس باشد.
• یکپارچگی داده‌ها: به‌طور منظم کش‌ها را پاک‌سازی کنید تا مطمئن شوید که داده‌های کش‌شده به‌روز هستند. برای پاک‌سازی کش‌ها می‌توانید از دستور bitbake -c cleanall استفاده کنید.
• کارایی: بهتر است که کش‌ها را در یک مکان با سرعت بالا (مانند NAS یا SSD) ذخیره کنید تا عملکرد بهینه‌ای در دسترسی به داده‌ها داشته باشید.

4. مثال کامل پیکربندی کش برای Host و Target

در فایل local.conf خود، می‌توانید مسیرهای کش را به‌صورت زیر تنظیم کنید:

# پیکربندی Sstate Cache برای ماشین Host
SSTATE_DIR = "/home/user/yocto/host/sstate-cache"

# پیکربندی Download Cache برای ماشین Host
DL_DIR = "/home/user/yocto/host/download-cache"

# پیکربندی Sstate Cache برای ماشین Target (در سرور مشترک)
SSTATE_DIR = "/home/user/shared/sstate-cache"

# پیکربندی Download Cache برای ماشین Target (در سرور مشترک)
DL_DIR = "/home/user/shared/download-cache"

در این مثال، کش‌ها در مسیرهای مشترک قرار دارند تا هم ماشین Host و هم ماشین Target از آن‌ها استفاده کنند.

جمع‌بندی

پیکربندی کش‌ها در Yocto برای ماشین‌های مختلف (Host و Target) می‌تواند به‌طور قابل‌توجهی زمان ساخت را کاهش دهد. با تنظیم مسیرهای کش به‌گونه‌ای که از کش‌های مشترک استفاده شود، می‌توان از داده‌های ساخته‌شده و منابع دانلودی قبلی در چندین ماشین بهره‌برداری کرد. این کار باعث بهینه‌سازی فرآیند ساخت می‌شود و از انجام دوباره کارهای تکراری جلوگیری می‌کند. تنظیمات کش باید به‌طور دقیق و بر اساس نیاز پروژه انجام شود تا بهترین عملکرد حاصل شود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”بررسی مسائل مربوط به هم‌زمانی و تداخل در کش” subtitle=”توضیحات کامل”]استفاده از کش‌ها در پروژه‌های Yocto باعث افزایش سرعت ساخت و بهینه‌سازی فرآیندهای مختلف می‌شود. اما در این بین، مشکلات مربوط به هم‌زمانی (Concurrency) و تداخل (Race Conditions) ممکن است پیش بیاید که می‌تواند باعث بروز خطاها یا نتایج غیرمنتظره در فرآیند ساخت شود. این مشکلات معمولاً زمانی رخ می‌دهند که چندین فرآیند یا ماشین به‌طور هم‌زمان از کش استفاده می‌کنند، که در نهایت می‌تواند منجر به نوشتن داده‌های نادرست یا دسترسی هم‌زمان به داده‌ها شود.

در این بخش، به تحلیل مشکلات هم‌زمانی و تداخل در کش‌های Yocto پرداخته می‌شود و روش‌های مختلفی برای جلوگیری از این مشکلات بیان خواهد شد.

1. مشکلات هم‌زمانی در کش‌ها

هنگامی که چندین فرآیند یا ماشین از کش‌ها به‌طور هم‌زمان استفاده می‌کنند، ممکن است مشکلات هم‌زمانی به وجود آید. این مشکلات زمانی پیش می‌آیند که چندین فرآیند در حال خواندن و نوشتن به یک فایل کش مشابه هستند. اگر این دسترسی‌ها به درستی هماهنگ نشوند، ممکن است داده‌های نادرست در کش ذخیره شده و منجر به ساخت نادرست یا حتی خراب شدن فایل‌ها شود.

مثال: اگر یک فرآیند در حال نوشتن به کش باشد و در عین حال فرآیند دیگری در حال خواندن آن کش باشد، ممکن است فرآیند دوم داده‌های ناتمام یا نادرست را دریافت کند.

راه‌حل‌ها:

• استفاده از قفل‌ها (Locks): برای اطمینان از اینکه فقط یک فرآیند به کش دسترسی دارد، می‌توان از قفل‌های فایل یا قفل‌های مبتنی بر سیستم‌عامل استفاده کرد. این کار دسترسی هم‌زمان به کش را مدیریت می‌کند و از تداخل جلوگیری می‌کند.
• استفاده از کش‌های مستقل: یکی از راه‌حل‌ها برای جلوگیری از تداخل، استفاده از کش‌های جداگانه برای هر ماشین است. به‌عنوان مثال، می‌توان کش‌های Host و Target را به‌طور جداگانه نگهداری کرد تا از دسترسی هم‌زمان به داده‌ها جلوگیری شود.

2. مشکلات تداخل (Race Conditions)

تداخل زمانی اتفاق می‌افتد که دو یا چند فرآیند به‌طور هم‌زمان به منابع مشترک (مانند کش) دسترسی دارند و نتیجه نهایی به ترتیب انجام آن‌ها بستگی دارد. در این حالت، اگر ترتیب دسترسی‌ها به منابع به‌طور دقیق کنترل نشود، ممکن است نتیجه نهایی نادرست باشد.

مثال: فرض کنید یک فرآیند در حال نوشتن به کش است و فرآیند دیگری که از کش استفاده می‌کند، پیش از اتمام نوشتن فرآیند اول، داده‌ها را خوانده است. این حالت می‌تواند منجر به استفاده از داده‌های ناقص یا نادرست در فرآیند ساخت شود.

راه‌حل‌ها:

• استفاده از مدیریت نسخه‌ها: برای جلوگیری از تداخل، می‌توان از سیستم‌های مدیریت نسخه برای کش‌ها استفاده کرد. با این کار، هر کش یک نسخه خاص از داده‌ها را نگهداری می‌کند و فرآیندهای مختلف می‌توانند به نسخه‌های مختلف دسترسی پیدا کنند.
• استفاده از کش‌های متفاوت برای ساخت‌های مختلف: استفاده از کش‌های جداگانه برای ساخت‌های مختلف می‌تواند به کاهش خطر تداخل کمک کند. برای مثال، در صورتی که چندین پروژه هم‌زمان در حال ساخت هستند، می‌توان کش‌ها را برای هر پروژه جداگانه تنظیم کرد.

3. بررسی وضعیت کش‌ها و هم‌زمانی در Yocto

برای جلوگیری از مشکلات هم‌زمانی و تداخل در Yocto، لازم است که کش‌ها به‌درستی پیکربندی و نظارت شوند. برای این منظور، موارد زیر باید بررسی شوند:

الف. پیکربندی کش‌های اشتراکی برای استفاده از کش‌های اشتراکی، باید اطمینان حاصل کنید که فرآیندهای مختلف به درستی به کش دسترسی دارند و از قفل‌ها برای هم‌زمانی استفاده می‌شود.

1. تنظیم مسیر کش‌های اشتراکی:

# مسیر Sstate Cache برای ماشین Host
SSTATE_DIR = "/path/to/shared/sstate-cache"

# مسیر Download Cache برای ماشین Host
DL_DIR = "/path/to/shared/download-cache"

ب. نظارت بر کش‌ها

برای بررسی اینکه کش‌ها به درستی ذخیره و بازیابی می‌شوند و مشکلی در هم‌زمانی یا تداخل وجود ندارد، باید عملکرد کش‌ها را نظارت کنید. این کار می‌تواند شامل بررسی لاگ‌ها و هشدارهای مربوط به کش‌ها باشد که در فرآیند ساخت ظاهر می‌شود.

پ. استفاده از ابزارهای بررسی کش

ابزارهای مختلفی مانند bitbake -c cleanall و bitbake -c fetch برای نظارت بر وضعیت کش و اطمینان از به‌روز بودن آن‌ها وجود دارند. این ابزارها می‌توانند به شناسایی مشکلات هم‌زمانی و تداخل کمک کنند.

4. نکات مهم در جلوگیری از مشکلات هم‌زمانی و تداخل

• استفاده از کش‌های توزیع‌شده: در صورت امکان، استفاده از کش‌های توزیع‌شده مانند ccache یا کش‌های مبتنی بر سرور می‌تواند به کاهش مشکلات هم‌زمانی و تداخل کمک کند.
• استفاده از سیستم‌های کنترل نسخه: برای مدیریت نسخه‌های کش و جلوگیری از تداخل، می‌توان از سیستم‌های کنترل نسخه (VCS) برای کش‌ها استفاده کرد.
• کنترل دقیق دسترسی به کش: دسترسی به کش باید به‌طور دقیق کنترل شود تا از نوشتن یا خواندن نادرست داده‌ها جلوگیری شود.

جمع‌بندی

مسائل هم‌زمانی و تداخل در کش‌ها می‌تواند به مشکلات جدی در فرآیند ساخت پروژه‌های Yocto منجر شود. با پیکربندی صحیح کش‌ها، استفاده از قفل‌ها، و نظارت دقیق بر وضعیت کش‌ها، می‌توان از بروز این مشکلات جلوگیری کرد. همچنین، استفاده از کش‌های توزیع‌شده و سیستم‌های کنترل نسخه می‌تواند به کاهش خطرات هم‌زمانی و تداخل کمک کند. مدیریت صحیح کش‌ها به افزایش سرعت ساخت و بهینه‌سازی فرآیند توسعه کمک می‌کند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 3. Sstate-cache و نحوه استفاده از آن”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”معرفی Sstate-cache و نحوه ذخیره‌سازی و استفاده مجدد از نتایج ساخت” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto، یکی از اهداف اصلی افزایش سرعت فرآیند ساخت و بهینه‌سازی زمان توسعه است. یکی از ابزارهای کلیدی برای دستیابی به این هدف، استفاده از Sstate-cache است. Sstate-cache به‌طور خاص برای ذخیره‌سازی نتایج ساخت (Artifacts) از فرآیندهای قبلی طراحی شده است، تا این نتایج بتوانند در ساخت‌های بعدی استفاده مجدد شوند. این کش می‌تواند به‌طور قابل‌توجهی زمان ساخت را کاهش دهد، به‌ویژه زمانی که کدها یا دستورالعمل‌ها (Recipes) تغییر نکرده‌اند.

در این بخش، به تعریف Sstate-cache، نحوه ذخیره‌سازی نتایج ساخت در آن، و روش‌های استفاده مجدد از این نتایج پرداخته خواهد شد.

1. تعریف Sstate-cache

Sstate-cache یک کش توزیع‌شده است که در Yocto برای ذخیره‌سازی نتایج ساخت استفاده می‌شود. این کش شامل فایل‌هایی است که به‌طور خاص برای یک دستورالعمل (Recipe) ساخته شده‌اند و نتایج آن‌ها به‌طور موقت در سیستم ذخیره می‌شود. به عبارت دیگر، این کش ذخیره‌سازی موقت برای هر بخش از فرآیند ساخت است که به‌طور دقیق مطابق با دستورالعمل‌های Yocto ساخته می‌شود.

2. نحوه ذخیره‌سازی نتایج ساخت در Sstate-cache

در طول فرآیند ساخت، BitBake برای هر دستورالعمل (Recipe) اقدام به ساخت فایل‌ها و محصولات می‌کند. وقتی که یک دستورالعمل یا بخش از سیستم برای اولین بار ساخته می‌شود، نتایج آن در Sstate-cache ذخیره می‌شوند. این نتایج شامل تمامی فایل‌ها و داده‌هایی است که از دستورالعمل خاص به دست آمده‌اند، مانند باینری‌ها، بسته‌ها، فایل‌های منابع و هر چیزی که در طول فرآیند ساخت ایجاد شده است.

فرآیند ذخیره‌سازی به شرح زیر است:

• اولین بار که دستورالعمل اجرا می‌شود: نتایج ساخت برای دستورالعمل‌های خاص تولید شده و در Sstate-cache ذخیره می‌شود.
• در ساخت‌های بعدی: قبل از شروع فرآیند ساخت، BitBake بررسی می‌کند که آیا نتایج قبلی برای دستورالعمل موجود است یا خیر. اگر نتایج قبلاً در کش ذخیره شده باشد و هیچ‌گونه تغییری در دستورالعمل‌ها یا وابستگی‌ها رخ نداده باشد، BitBake به‌جای ساخت دوباره آن‌ها، از کش استفاده خواهد کرد.

مثال دستورالعمل BitBake:

bitbake core-image-minimal

در این مثال، BitBake پس از اولین اجرا نتایج ساخت را در Sstate-cache ذخیره خواهد کرد. در دفعات بعدی، اگر دستورالعمل تغییر نکند، از کش برای استفاده مجدد از نتایج ساخت استفاده خواهد شد.

3. مکان ذخیره‌سازی Sstate-cache

مکان پیش‌فرض ذخیره‌سازی کش در Yocto معمولاً در مسیر tmp/staging/sstate-cache قرار دارد، اما این مسیر می‌تواند به‌راحتی توسط پیکربندی‌های conf تغییر کند. به‌طور کلی، این کش در دایرکتوری‌های موقتی (Temporary Directories) قرار می‌گیرد.

مسیر پیش‌فرض:

/path/to/yocto/tmp/sstate-cache

این مسیر می‌تواند با تنظیم متغیر SSTATE_DIR در فایل پیکربندی local.conf تغییر کند:

SSTATE_DIR = "/path/to/custom/sstate-cache"

4. نحوه استفاده مجدد از نتایج ساخت

یکی از مزایای اصلی Sstate-cache، استفاده مجدد از نتایج ساخت است. وقتی که BitBake تشخیص دهد که برخی از دستورالعمل‌ها تغییر نکرده‌اند، از کش برای استفاده مجدد از نتایج ساخت استفاده خواهد کرد. این فرآیند به‌طور چشمگیری زمان ساخت را کاهش می‌دهد و توسعه‌دهندگان می‌توانند به راحتی بدون ساخت دوباره موارد مشابه، فقط تغییرات جدید را اعمال کنند.

مراحل استفاده مجدد از Sstate-cache:

1. اجرای دستورالعمل ساخت: BitBake ابتدا چک می‌کند که آیا نتایج ساخت دستورالعمل در کش موجود است یا خیر.
2. استفاده از کش: اگر دستورالعمل تغییر نکرده باشد، BitBake نتایج ساخت قبلی را از Sstate-cache استفاده می‌کند.
3. ساخت مجدد تنها در صورت نیاز: اگر دستورالعمل تغییر کرده باشد یا اگر وابستگی‌های آن تغییر کرده باشد، BitBake ساخت جدید را انجام خواهد داد و نتایج ساخت جدید در Sstate-cache ذخیره می‌شود.

5. نظارت و مدیریت کش

در Yocto، برخی از دستورات می‌توانند برای مدیریت کش مورد استفاده قرار گیرند:

• پاک‌سازی کش: در صورتی که بخواهید کش را پاک کنید، می‌توانید از دستور bitbake -c cleansstate استفاده کنید تا تمامی فایل‌های کش حذف شوند.

  bitbake -c cleansstate <recipe-name>
  

• بررسی کش: برای مشاهده وضعیت کش، می‌توانید از دستور bitbake -c fetch <recipe-name> استفاده کنید که اطمینان حاصل می‌کند که کش به‌روز است و فایل‌ها موجود هستند.

  bitbake -c fetch <recipe-name>
  

• شبیه‌سازی و آزمون با استفاده از کش: دستور bitbake -c fetch می‌تواند به شما کمک کند که بررسی کنید آیا فرآیند ساخت می‌تواند با استفاده از کش، از نتایج قبلی استفاده کند یا خیر.

6. ملاحظات مهم در استفاده از Sstate-cache

• همسان‌سازی کش در تیم‌های توسعه: در تیم‌های توسعه‌ای که چندین ماشین برای ساخت استفاده می‌شود، باید کش‌ها همسان‌سازی شوند. به این معنی که نتایج ساخت باید در مکانی مشترک قرار گیرند تا همه اعضای تیم بتوانند از کش استفاده کنند.
• به‌روز بودن کش: کش‌ها باید مرتباً به‌روزرسانی شوند تا نتایج ساخت‌های جدید همواره در دسترس باشند.
• نظارت بر کش: نظارت بر کش‌ها ضروری است تا اطمینان حاصل شود که از کش‌های قدیمی یا اشتباه استفاده نمی‌شود که ممکن است منجر به بروز مشکلات در فرآیند ساخت شود.

جمع‌بندی

Sstate-cache ابزار مهمی در پروژه‌های Yocto است که به‌طور قابل‌توجهی زمان ساخت را کاهش می‌دهد. این کش به‌طور خودکار نتایج ساخت را ذخیره کرده و از آن‌ها در فرآیندهای بعدی استفاده می‌کند. با پیکربندی صحیح مسیر کش و استفاده از آن در تیم‌های توسعه، می‌توان به بهینه‌سازی‌های چشمگیری در فرآیند ساخت دست یافت. همچنین، ابزارهایی برای نظارت و مدیریت کش‌ها وجود دارند که به حفظ کارایی و جلوگیری از مشکلات مربوط به کش کمک می‌کنند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”بررسی مکانیسم Sstate-cache برای ذخیره و بارگذاری نتایج ساخت” subtitle=”توضیحات کامل”]Sstate-cache در پروژه Yocto یک مکانیسم مهم برای ذخیره و استفاده مجدد از نتایج ساخت (build results) است. این مکانیسم باعث بهینه‌سازی زمان ساخت، کاهش منابع مصرفی، و تسریع فرآیند توسعه می‌شود. با استفاده از Sstate-cache، تنها بخش‌هایی از فرآیند ساخت که تغییرات جدیدی داشته‌اند، مجدداً ساخته می‌شوند. این باعث می‌شود زمان ساخت به طور قابل توجهی کاهش یابد.

1. Sstate-cache چیست؟

Sstate-cache یک کش است که نتایج میان‌ساخت‌ها و بخش‌هایی از ساخت که قبلاً تکمیل شده‌اند، در آن ذخیره می‌شود. این کش به‌طور معمول شامل فایل‌های باینری، پکیج‌ها، و سایر اطلاعات مرتبط با فرآیند ساخت است که می‌توانند برای ساخت‌های بعدی استفاده شوند.

برای فعال‌سازی و استفاده از Sstate-cache در Yocto، کافی است که تنظیمات مربوطه را در فایل‌های پیکربندی اضافه کنید. به‌طور پیش‌فرض، این مکانیسم فعال است و Yocto به‌طور خودکار تلاش می‌کند تا از کش استفاده کند، به شرطی که نسخه‌های قبلی از فایل‌ها در کش موجود باشند.

2. نحوه فعال‌سازی و تنظیم Sstate-cache

برای فعال‌سازی و پیکربندی Sstate-cache، معمولاً نیاز است تا پارامترهای مختلفی در فایل پیکربندی Yocto (معمولاً در conf/local.conf) مشخص شود.

به عنوان مثال، برای فعال‌سازی کش و ذخیره‌سازی آن در مسیر مشخص، می‌توان از دستور زیر در فایل پیکربندی استفاده کرد:

# مسیر کش sstate
SSTATE_DIR = "${TOPDIR}/sstate-cache"

در اینجا، ${TOPDIR} به مسیر ریشه پروژه Yocto اشاره دارد. کش در این مسیر ذخیره خواهد شد.

3. استفاده مجدد از کش

برای استفاده مجدد از Sstate-cache در هنگام ساخت مجدد، BitBake به‌طور خودکار به‌دنبال نتایج ساخت از پیش ساخته شده می‌گردد. اگر هیچ تغییر جدیدی در دستورالعمل‌ها یا پیکربندی‌ها ایجاد نشده باشد، BitBake به جای ساخت دوباره، از فایل‌های موجود در کش استفاده خواهد کرد.

4. نحوه عملکرد Sstate-cache

مکانیسم کار Sstate-cache به این صورت است که BitBake هر زمان که بسته‌ای را می‌سازد، اطلاعات مربوط به بسته را به همراه تمامی فایل‌های ساخته‌شده در کش ذخیره می‌کند. زمانی که در ساخت بعدی به همان بسته نیاز باشد، Yocto ابتدا بررسی می‌کند که آیا نسخه‌ای از آن بسته در کش موجود است یا خیر.

در صورت موجود بودن، BitBake نتایج قبلی را بارگذاری می‌کند و فرآیند ساخت را به‌طور کامل انجام نمی‌دهد. این فرآیند باعث کاهش چشمگیر زمان ساخت می‌شود.

5. مشکلات احتمالی و رفع آن‌ها

• مشکلات هم‌زمانی: در صورتی که کش به‌طور هم‌زمان توسط چندین فرآیند مورد استفاده قرار گیرد، ممکن است مشکلاتی در بارگذاری یا ذخیره‌سازی داده‌ها ایجاد شود. برای حل این مشکل، باید از قفل‌ها یا مکانیزم‌های هم‌زمانی استفاده کرد تا داده‌ها به درستی مدیریت شوند.
• عدم یافتن فایل‌ها: اگر تغییراتی در دستورالعمل‌ها یا پیکربندی‌ها اعمال شود و کش به‌طور صحیح به‌روز نشود، ممکن است نتایج قدیمی بارگذاری شوند که منجر به بروز مشکلات ساخت شود. در این صورت، باید کش را پاکسازی یا بازسازی کرد.

6. پاکسازی Sstate-cache

در مواقعی که به هر دلیلی نیاز به پاکسازی یا به‌روزرسانی کش داشته باشید، می‌توانید از دستور زیر برای حذف کش استفاده کنید:

bitbake -c cleanall <recipe-name>

این دستور باعث پاکسازی تمامی فایل‌های کش شده مربوط به یک دستورالعمل خاص می‌شود. همچنین می‌توانید کش کلی را با دستور زیر پاک کنید:

rm -rf ${TOPDIR}/sstate-cache/*

7. مزایای استفاده از Sstate-cache

• کاهش زمان ساخت: استفاده از کش باعث می‌شود که بخش‌هایی از ساخت که قبلاً انجام شده‌اند، مجدداً ساخته نشوند.
• بهینه‌سازی منابع: با استفاده مجدد از نتایج ساخت، منابع سیستم (مانند CPU و حافظه) کمتر مصرف می‌شوند.
• افزایش کارایی تیم توسعه: تیم‌های توسعه می‌توانند سریع‌تر تغییرات را تست کنند زیرا از کش استفاده می‌شود و زمان ساخت به حداقل می‌رسد.

جمع‌بندی

Sstate-cache یک ابزار قدرتمند در Yocto برای ذخیره‌سازی نتایج ساخت و استفاده مجدد از آن‌ها در ساخت‌های بعدی است. با تنظیم درست این کش و مدیریت آن به‌طور مؤثر، می‌توان به‌طور چشمگیری زمان ساخت را کاهش داد و منابع سیستم را بهینه کرد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”نحوه پیکربندی و استفاده از Sstate-cache در پروژه‌های Yocto” subtitle=”توضیحات کامل”]Sstate-cache یک مکانیزم کلیدی در پروژه‌های Yocto است که برای ذخیره و استفاده مجدد از نتایج ساخت به‌منظور تسریع فرآیند ساخت و کاهش مصرف منابع استفاده می‌شود. با استفاده از Sstate-cache، بخش‌هایی از فرآیند ساخت که تغییر نکرده‌اند می‌توانند مجدداً مورد استفاده قرار گیرند و از ساخت دوباره آن‌ها جلوگیری شود. در اینجا نحوه پیکربندی و استفاده از Sstate-cache را توضیح خواهیم داد.

1. تعریف Sstate-cache در Yocto

Sstate-cache یک کش است که نتایج میان‌ساخت‌ها و بسته‌هایی که قبلاً ساخته شده‌اند را ذخیره می‌کند. به‌طور معمول، BitBake از این کش برای جستجوی نتایج قبلی ساخت‌ها استفاده می‌کند و اگر تغییراتی در دستورالعمل‌ها یا تنظیمات ایجاد نشده باشد، از کش برای استفاده مجدد از نتایج استفاده می‌کند.

2. پیکربندی مسیر کش Sstate

برای پیکربندی کش Sstate در Yocto، ابتدا باید مسیر ذخیره‌سازی کش را در فایل پیکربندی conf/local.conf مشخص کنید. این مسیر تعیین می‌کند که نتایج ساخت ذخیره شده کجا نگهداری شوند.

برای تنظیم مسیر کش، می‌توانید پارامتر SSTATE_DIR را به‌صورت زیر در فایل local.conf تنظیم کنید:

# مسیر کش Sstate را مشخص کنید
SSTATE_DIR = "${TOPDIR}/sstate-cache"

در اینجا، ${TOPDIR} به مسیر ریشه پروژه Yocto اشاره دارد. شما می‌توانید این مسیر را به هر دایرکتوری دلخواه تغییر دهید، به‌طوری‌که داده‌های کش در آن ذخیره شوند.

3. نحوه استفاده از کش در فرآیند ساخت

BitBake به‌طور خودکار تلاش می‌کند تا از کش Sstate استفاده کند. اگر دستورالعمل‌ها یا پیکربندی‌ها تغییر نکرده باشند، BitBake از نتایج موجود در کش برای ساخت مجدد بسته‌ها استفاده می‌کند. این فرآیند باعث کاهش چشمگیر زمان ساخت می‌شود.

زمانی که دستور bitbake برای ساخت یک دستورالعمل اجرا می‌شود، BitBake ابتدا بررسی می‌کند که آیا نتایج ساخت قبلی برای آن دستورالعمل در کش موجود است یا خیر. اگر موجود باشد، نتایج از کش بارگذاری می‌شود و فقط بخش‌هایی که تغییر کرده‌اند مجدداً ساخته می‌شوند.

4. نحوه مدیریت کش Sstate

گاهی اوقات ممکن است نیاز به پاکسازی کش یا به‌روزرسانی آن داشته باشید. برای این کار، می‌توانید از دستورات زیر استفاده کنید:

• پاکسازی کش برای دستورالعمل خاص:برای پاکسازی کش برای یک دستورالعمل خاص می‌توانید از دستور زیر استفاده کنید:

  bitbake -c cleanall <recipe-name>
  

• پاکسازی کل کش Sstate:در صورتی که نیاز به پاکسازی کل کش Sstate داشته باشید، می‌توانید از دستور زیر استفاده کنید:

  rm -rf ${TOPDIR}/sstate-cache/*
  

5. استفاده از Sstate-cache در محیط‌های مختلف

Sstate-cache می‌تواند در محیط‌های مختلف مانند ماشین میزبان (Host) و دستگاه هدف (Target) استفاده شود. برای پیکربندی کش برای هر یک از این محیط‌ها، می‌توانید فایل‌های پیکربندی جداگانه‌ای ایجاد کنید یا از متغیرهایی استفاده کنید که مسیر کش را برای هر محیط به‌طور مجزا تنظیم کنند.

برای مثال، برای تنظیم کش در ماشین میزبان و دستگاه هدف، می‌توانید از پارامترهای زیر استفاده کنید:

# مسیر کش برای ماشین میزبان
SSTATE_DIR_HOST = "${TOPDIR}/sstate-cache-host"

# مسیر کش برای دستگاه هدف
SSTATE_DIR_TARGET = "${TOPDIR}/sstate-cache-target"

6. مشکلات رایج و رفع آن‌ها

• عدم همگام‌سازی کش: ممکن است گاهی کش به‌درستی به‌روز نشود و باعث شود که نتایج قدیمی در فرآیند ساخت استفاده شوند. برای رفع این مشکل، می‌توانید کش را پاکسازی کنید و فرآیند ساخت را مجدداً اجرا کنید.
• خطاهای هم‌زمانی: در صورتی که چندین فرآیند هم‌زمان کش را دستکاری کنند، ممکن است مشکلاتی در ذخیره‌سازی و بارگذاری کش ایجاد شود. استفاده از قفل‌های فایل یا تنظیمات هم‌زمانی می‌تواند به رفع این مشکل کمک کند.

7. مزایای استفاده از Sstate-cache

• کاهش زمان ساخت: استفاده از کش باعث می‌شود که بخش‌هایی از فرآیند ساخت که قبلاً انجام شده‌اند، دوباره ساخته نشوند. این امر زمان ساخت را به‌طور چشمگیری کاهش می‌دهد.
• بهینه‌سازی منابع: با استفاده مجدد از نتایج ساخت، منابع سیستم مانند پردازنده و حافظه بهینه‌تر استفاده می‌شوند.
• افزایش کارایی تیم‌های توسعه: تیم‌های توسعه می‌توانند سریع‌تر تغییرات را تست کنند و فرآیند ساخت را تسریع بخشند.

جمع‌بندی

پیکربندی و استفاده از Sstate-cache در Yocto یکی از روش‌های کلیدی برای بهینه‌سازی زمان ساخت و کاهش مصرف منابع است. با تنظیم درست مسیر کش و مدیریت مؤثر آن، می‌توانید زمان ساخت پروژه‌های خود را به‌طور چشمگیری کاهش دهید و از منابع سیستم به‌طور بهینه استفاده کنید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”راهکارهای بهینه‌سازی برای کاهش زمان ساخت با استفاده از Sstate-cache” subtitle=”توضیحات کامل”]استفاده مؤثر از Sstate-cache یکی از اصلی‌ترین روش‌ها برای بهینه‌سازی فرآیند ساخت در پروژه‌های Yocto است. این مکانیزم کمک می‌کند تا بخش‌هایی از فرآیند ساخت که قبلاً به درستی ساخته شده‌اند، از کش استفاده کنند و از ساخت دوباره آن‌ها جلوگیری شود. در ادامه، راهکارهایی برای بهینه‌سازی استفاده از Sstate-cache به‌منظور کاهش زمان ساخت آورده شده است.

1. پیکربندی مناسب مسیر ذخیره‌سازی کش

مطمئن شوید که مسیر ذخیره‌سازی کش به درستی پیکربندی شده است و برای کش‌های مختلف (Host و Target) از مسیرهای مجزا استفاده می‌شود. این امر می‌تواند به جلوگیری از تداخل داده‌ها و افزایش کارایی کمک کند. برای پیکربندی کش، از فایل conf/local.conf استفاده کنید.

# مسیر کش برای ماشین میزبان
SSTATE_DIR_HOST = "${TOPDIR}/sstate-cache-host"

# مسیر کش برای دستگاه هدف
SSTATE_DIR_TARGET = "${TOPDIR}/sstate-cache-target"

2. استفاده از کش مشترک بین تیم‌های مختلف

اگر چندین تیم در حال توسعه یک پروژه Yocto هستند، می‌توان کش Sstate را به‌صورت مشترک بین تیم‌ها به اشتراک گذاشت. این کار به‌ویژه برای پروژه‌هایی که توسط چندین نفر یا تیم‌های مختلف مدیریت می‌شوند مفید است، زیرا می‌تواند به اشتراک‌گذاری نتایج ساخت‌های قبلی کمک کند و زمان ساخت را کاهش دهد.

برای اشتراک‌گذاری کش، می‌توانید آن را به یک سرور مرکزی یا مکان اشتراکی منتقل کرده و در پیکربندی Yocto از این مسیر استفاده کنید:

SSTATE_DIR = "scp://username@server:/path/to/shared/cache"

3. تنظیم متغیر BB_NUMBER_THREADS برای استفاده بهینه از پردازنده

برای استفاده بهینه از کش و تسریع فرآیند ساخت، می‌توانید تعداد رشته‌هایی که BitBake برای ساخت استفاده می‌کند را افزایش دهید. این کار به‌ویژه در سیستم‌های با پردازنده‌های چند هسته‌ای مؤثر است. این متغیر را در فایل conf/local.conf تنظیم کنید:

BB_NUMBER_THREADS = "4"  # برای استفاده از 4 هسته پردازشی
PARALLEL_MAKE = "-j 4"

این تنظیمات باعث می‌شود که BitBake به‌طور هم‌زمان از چندین هسته پردازشی برای ساخت بسته‌ها استفاده کند و زمان ساخت را کاهش دهد.

4. بهینه‌سازی دستورالعمل‌ها (Recipes) و پیکربندی‌ها

اگر دستورالعمل‌ها یا پیکربندی‌های خاصی به‌طور مکرر در حال تغییر هستند، ممکن است کش نتواند به‌طور مؤثر استفاده شود. در این صورت، بهتر است دستورالعمل‌ها و پیکربندی‌ها را به‌گونه‌ای طراحی کنید که بخش‌های کمتری از فرآیند ساخت نیاز به تغییر داشته باشند.

برای این کار می‌توانید از متغیرهایی مانند INHERIT و DEPENDS برای جلوگیری از ساخت مجدد بخش‌های غیر ضروری استفاده کنید.

INHERIT += "sstate"

5. استفاده از کش در ساخت‌های Incremental

در صورتی که تغییرات شما فقط به یک بخش کوچک از سیستم مربوط باشد، از کش برای ساخت‌های incremental استفاده کنید. برای این کار می‌توانید دستور bitbake -c fetch <recipe> را برای فقط دریافت اجزای جدید از کش استفاده کنید تا از ساخت دوباره بسته‌ها جلوگیری شود.

bitbake -c fetch <recipe-name>

این دستور فقط بسته مورد نظر را از کش بازیابی کرده و از ساخت دوباره آن جلوگیری می‌کند.

6. پاکسازی کش برای جلوگیری از استفاده از نتایج قدیمی

گاهی اوقات استفاده از کش ممکن است منجر به استفاده از نتایج قدیمی یا نادرست شود که می‌تواند زمان ساخت را افزایش دهد. در این مواقع، پاکسازی کش یا انجام مجدد فرآیند ساخت با گزینه cleanall برای دستورالعمل‌ها می‌تواند به کاهش زمان ساخت کمک کند.

برای پاکسازی کش و شروع از ابتدا، از دستور زیر استفاده کنید:

bitbake -c cleanall <recipe-name>

7. استفاده از تکنیک‌های پارتیشن‌بندی کش

در برخی از پروژه‌ها که تعداد زیادی دستورالعمل و بسته وجود دارد، می‌توان کش را به چندین بخش تقسیم کرد. به این ترتیب، می‌توان نتایج ساخت برای دستورالعمل‌های مختلف را جداگانه نگهداری کرد و زمان ساخت را با کاهش بار روی کش کلی، کاهش داد.

برای این کار، می‌توانید کش‌ها را برای هر بخش به‌صورت جداگانه تنظیم کنید:

SSTATE_DIR_RECIPE = "${TOPDIR}/sstate-cache/${PN}"

این تنظیم به شما این امکان را می‌دهد که کش‌ها را برای هر دستورالعمل به‌طور جداگانه ذخیره کنید و از بارگذاری کش‌های غیرضروری جلوگیری کنید.

8. مراقبت از تنظیمات وابستگی‌ها (Dependencies)

مطمئن شوید که تنظیمات وابستگی‌ها بین دستورالعمل‌ها به‌درستی پیکربندی شده باشد. هر زمان که یک دستورالعمل وابسته به دستورالعمل‌های دیگری باشد، در صورت تغییر در دستورالعمل وابسته، دستورالعمل‌های دیگر نیز باید مجدداً ساخته شوند. این امر می‌تواند منجر به افزایش زمان ساخت شود.

برای جلوگیری از این مشکل، از متغیر RDEPENDS و DEPENDS برای مدیریت وابستگی‌ها استفاده کنید و فقط دستورالعمل‌هایی که واقعاً نیاز به تغییر دارند را بازسازی کنید.

9. پیکربندی کش Sstate برای استفاده در محیط‌های مختلف (Cross-Compilation)

در پروژه‌های Yocto که برای محیط‌های مختلف ساخته می‌شوند (مثل ماشین میزبان و دستگاه هدف)، ممکن است نیاز به پیکربندی کش برای این محیط‌ها باشد. برای این کار، مسیرهای مختلف کش برای هر محیط را به‌طور مجزا تنظیم کنید:

SSTATE_DIR_HOST = "${TOPDIR}/sstate-cache-host"
SSTATE_DIR_TARGET = "${TOPDIR}/sstate-cache-target"

این تنظیم به شما این امکان را می‌دهد که کش‌های متفاوت برای محیط‌های مختلف در نظر بگیرید و فرآیند ساخت را بهینه کنید.

جمع‌بندی

استفاده بهینه از Sstate-cache می‌تواند زمان ساخت پروژه‌های Yocto را به‌طور قابل توجهی کاهش دهد. با پیکربندی صحیح مسیر کش، اشتراک‌گذاری کش بین تیم‌ها، استفاده از ساخت‌های incremental و بهینه‌سازی وابستگی‌ها، می‌توانید بهره‌وری فرآیند ساخت را به حداکثر برسانید. این روش‌ها نه تنها زمان ساخت را کاهش می‌دهند بلکه منابع سیستم را نیز بهینه‌تر می‌کنند و به تسریع روند توسعه کمک می‌کنند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 4. استفاده از Pre-built Binary Artifacts”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”نحوه بارگذاری و استفاده از باینری‌های آماده از کش یا مخازن” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto، بارگذاری باینری‌های آماده از کش (Sstate-cache) یا مخازن می‌تواند زمان ساخت را به‌شدت کاهش دهد. با استفاده از کش‌ها و مخازن، می‌توان بخش‌های مختلف پروژه را بدون نیاز به ساخت مجدد از ابتدا بارگذاری کرد. این کار به‌ویژه زمانی مفید است که بخواهید از باینری‌های آماده برای پروژه‌های مختلف یا از منابع دیگر استفاده کنید.

در ادامه، نحوه بارگذاری و استفاده از باینری‌های آماده از کش یا مخازن را توضیح می‌دهیم.

1. استفاده از Sstate-cache برای بارگذاری باینری‌ها

Sstate-cache به‌عنوان یک مکان ذخیره‌سازی برای نتایج ساخت قبلی عمل می‌کند. این کش شامل باینری‌هایی است که در ساخت‌های قبلی ایجاد شده‌اند و می‌توان از آن‌ها برای جلوگیری از ساخت مجدد استفاده کرد.

1.1. پیکربندی مسیر کش

برای استفاده از Sstate-cache، ابتدا باید مسیر کش را در فایل پیکربندی Yocto (conf/local.conf) تنظیم کنید. این مسیر تعیین می‌کند که کش‌ها کجا ذخیره شوند و از کجا بارگذاری شوند.

# مسیر کش برای ذخیره نتایج ساخت
SSTATE_DIR = "${TOPDIR}/sstate-cache"

1.2. استفاده از دستور bitbake برای بارگذاری باینری‌ها از کش

زمانی که کش به‌درستی پیکربندی شده باشد، BitBake به‌طور خودکار به‌دنبال باینری‌های آماده در کش می‌گردد و در صورتی که باینری موجود باشد، از آن استفاده می‌کند تا ساخت را سریع‌تر انجام دهد.

برای استفاده از کش و بارگذاری باینری‌ها، تنها کافیست دستور bitbake <recipe> را اجرا کنید. اگر باینری‌های مورد نیاز در کش موجود باشند، BitBake آن‌ها را بارگذاری کرده و از ساخت دوباره آن‌ها جلوگیری می‌کند.

bitbake <recipe-name>

در اینجا، <recipe-name> نام دستورالعمل یا بسته‌ای است که می‌خواهید ساخته شود. اگر این بسته قبلاً در کش ذخیره شده باشد، BitBake آن را از کش بارگذاری می‌کند.

2. استفاده از مخازن باینری (Binary Repositories)

در پروژه‌های Yocto، مخازن باینری می‌توانند برای ذخیره باینری‌های آماده از ساخته‌های قبلی یا دیگر منابع استفاده شوند. این مخازن به‌طور معمول برای ذخیره بسته‌های ساخته شده توسط Yocto به‌کار می‌روند و می‌توانند به‌عنوان یک منبع برای بارگذاری باینری‌های آماده استفاده شوند.

2.1. پیکربندی مخازن باینری

برای استفاده از مخازن باینری در پروژه Yocto، باید پیکربندی لازم را در فایل conf/local.conf انجام دهید. این پیکربندی شامل اضافه کردن مخزن باینری و تنظیمات آن است.

# آدرس مخزن باینری
BINARIES_DIR = "http://example.com/path/to/binary/repo"

2.2. استفاده از دستور bitbake برای بارگذاری باینری‌ها از مخزن

برای بارگذاری باینری‌ها از مخزن، از دستور bitbake استفاده می‌شود. اگر باینری‌ها در مخزن موجود باشند، BitBake آن‌ها را دانلود کرده و از آن‌ها استفاده می‌کند.

bitbake <recipe-name>

این دستور به‌طور خودکار باینری‌های آماده را از مخزن دانلود کرده و از آن‌ها برای ساخت استفاده می‌کند.

3. استفاده از باینری‌های آماده برای ساخت‌های مجدد

در صورتی که نیاز به ساخت مجدد بخشی از پروژه دارید، استفاده از باینری‌های آماده از کش یا مخازن می‌تواند زمان ساخت را به‌طور چشمگیری کاهش دهد. برای این منظور، ابتدا باید کش یا مخزن باینری به‌درستی پیکربندی شود و سپس از آن‌ها برای جلوگیری از ساخت مجدد بسته‌ها استفاده کنید.

3.1. پاکسازی کش (اختیاری)

گاهی اوقات ممکن است نیاز به پاکسازی کش برای بارگذاری باینری‌های جدید داشته باشید. برای این کار، از دستور bitbake -c cleanall <recipe-name> استفاده کنید.

bitbake -c cleanall <recipe-name>

پس از پاکسازی کش، می‌توانید دوباره دستور bitbake را برای بارگذاری باینری‌ها از کش یا مخزن اجرا کنید.

4. استفاده از BitBake و کش برای بهینه‌سازی زمان ساخت

استفاده از BitBake و کش می‌تواند به بهینه‌سازی زمان ساخت کمک کند. به‌عنوان مثال، می‌توانید از دستور bitbake -n برای شبیه‌سازی فرآیند ساخت بدون اجرای واقعی آن استفاده کنید و ببینید که آیا باینری‌ها از کش بارگذاری خواهند شد یا خیر.

bitbake -n <recipe-name>

5. بهینه‌سازی استفاده از کش و مخازن باینری

برای بهینه‌سازی استفاده از کش و مخازن باینری، می‌توانید از تنظیمات زیر در فایل conf/local.conf استفاده کنید:

# فعال‌سازی کش برای ساخت‌های سریعتر
SSTATE_DIR = "${TOPDIR}/sstate-cache"

# پیکربندی آدرس مخزن باینری
BINARIES_DIR = "http://example.com/path/to/binary/repo"

جمع‌بندی

بارگذاری و استفاده از باینری‌های آماده از کش یا مخازن باینری، روشی بسیار مؤثر برای بهینه‌سازی زمان ساخت در پروژه‌های Yocto است. با پیکربندی صحیح کش و مخازن باینری، می‌توان از نتایج ساخت‌های قبلی استفاده کرد و زمان ساخت را کاهش داد. استفاده از دستور bitbake برای بارگذاری باینری‌ها از کش یا مخزن و پاکسازی کش در صورت لزوم می‌تواند به تسریع فرآیند ساخت کمک کند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”تنظیم Yocto برای استفاده از باینری‌ها به جای ساخت مجدد” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto، بهینه‌سازی زمان ساخت از طریق استفاده از باینری‌های آماده (که از کش یا مخازن باینری بارگذاری می‌شوند) می‌تواند تأثیر چشمگیری بر کاهش زمان ساخت داشته باشد. این فرآیند شامل پیکربندی پروژه برای استفاده از نتایج ساخت قبلی از کش‌ها یا مخازن باینری به جای ساخت مجدد بسته‌ها است.

در این بخش، نحوه تنظیم Yocto برای استفاده از باینری‌ها به جای ساخت مجدد را با جزئیات توضیح خواهیم داد.

1. پیکربندی کش Sstate برای استفاده از باینری‌ها

Sstate-cache در Yocto برای ذخیره‌سازی نتایج ساخت قبلی استفاده می‌شود. این نتایج می‌توانند شامل باینری‌ها، فایل‌های پیکربندی و سایر فایل‌های ساخته شده باشند که در ساخت‌های بعدی می‌توان از آن‌ها استفاده کرد. برای فعال‌سازی و استفاده از کش Sstate به‌طور مؤثر، باید مسیر کش را در فایل پیکربندی Yocto (conf/local.conf) تنظیم کنید.

1.1. تنظیم مسیر کش Sstate

برای استفاده از کش و ذخیره‌سازی نتایج ساخت در پروژه‌های Yocto، مسیر کش باید مشخص شود. این مسیر معمولاً به‌صورت محلی در داخل دایرکتوری پروژه یا در یک مکان اشتراکی تنظیم می‌شود تا از باینری‌های آماده در پروژه‌های مختلف استفاده شود.

# پیکربندی مسیر کش برای ذخیره‌سازی نتایج ساخت
SSTATE_DIR = "${TOPDIR}/sstate-cache"

در اینجا، ${TOPDIR} اشاره به دایرکتوری اصلی پروژه Yocto دارد و sstate-cache دایرکتوری است که نتایج ساخت در آن ذخیره می‌شود.

1.2. فعال‌سازی کش برای بهینه‌سازی زمان ساخت

برای فعال‌سازی استفاده از کش Sstate و استفاده از باینری‌های آماده از ساخت‌های قبلی، باید تنظیمات کش به‌درستی پیکربندی شوند. با فعال‌سازی کش، BitBake در هر بار اجرای دستور، ابتدا به دنبال باینری‌های آماده در کش می‌گردد و در صورت وجود باینری‌های مناسب، آن‌ها را بارگذاری می‌کند.

# تنظیم کش برای استفاده از باینری‌ها و جلوگیری از ساخت دوباره
SSTATE_MIRRORS = "file://.* ${TOPDIR}/sstate-cache"

این تنظیم باعث می‌شود که BitBake نتایج ساخت‌های قبلی را از کش بارگذاری کند.

2. استفاده از مخازن باینری (Binary Repositories)

علاوه بر استفاده از کش Sstate، می‌توان از مخازن باینری برای ذخیره‌سازی و استفاده مجدد از باینری‌های آماده استفاده کرد. مخازن باینری به‌ویژه زمانی مفید هستند که بخواهید باینری‌ها را از منابع دیگر یا از سایر پروژه‌ها بارگذاری کنید.

2.1. تنظیم آدرس مخزن باینری

برای استفاده از مخازن باینری در پروژه Yocto، باید آدرس مخزن باینری را در فایل پیکربندی conf/local.conf مشخص کنید. این مخازن ممکن است شامل باینری‌های ساخته شده از پروژه‌های قبلی یا سایر منابع باشند.

# پیکربندی آدرس مخزن باینری
BINARIES_DIR = "http://example.com/path/to/binary/repo"

در اینجا، BINARIES_DIR آدرس URL مخزن باینری است که باید از آن باینری‌ها بارگذاری شوند.

2.2. استفاده از مخازن باینری

پس از پیکربندی آدرس مخزن باینری، BitBake به‌طور خودکار از این مخازن برای بارگذاری باینری‌ها استفاده می‌کند. برای استفاده از باینری‌های آماده از مخزن، تنها کافی است که دستور bitbake را برای ساخت بسته‌ها اجرا کنید.

bitbake <recipe-name>

در این دستور، <recipe-name> نام دستورالعمل بسته‌ای است که می‌خواهید از آن باینری استفاده کنید. اگر باینری از قبل در کش یا مخزن موجود باشد، BitBake آن را بارگذاری کرده و ساخت را ادامه می‌دهد.

3. نحوه جلوگیری از ساخت مجدد

برای جلوگیری از ساخت مجدد بسته‌ها و استفاده از باینری‌های آماده در کش یا مخزن، باید تنظیمات BB_NO_NETWORK و SSTATE_MIRRORS را به‌درستی پیکربندی کنید.

3.1. فعال‌سازی جلوگیری از استفاده از شبکه

برای جلوگیری از هرگونه ارتباط شبکه‌ای و استفاده صرفاً از کش و مخازن باینری محلی، می‌توان از گزینه BB_NO_NETWORK استفاده کرد. این گزینه به BitBake می‌گوید که فقط از منابع محلی برای ساخت استفاده کند و از تماس با اینترنت خودداری کند.

# جلوگیری از استفاده از شبکه برای بارگذاری باینری‌ها
BB_NO_NETWORK = "1"

3.2. فعال‌سازی استفاده از کش Sstate و مخازن باینری

برای اطمینان از اینکه BitBake از کش Sstate و مخازن باینری برای بارگذاری باینری‌ها استفاده کند، می‌توان از تنظیمات زیر استفاده کرد:

# استفاده از کش برای بارگذاری باینری‌ها
SSTATE_MIRRORS = "file://.* ${TOPDIR}/sstate-cache"

4. استفاده از دستور bitbake برای بررسی بارگذاری باینری‌ها

برای بررسی اینکه آیا باینری‌ها از کش یا مخزن بارگذاری شده‌اند یا خیر، می‌توانید دستور bitbake را با گزینه -n اجرا کنید تا فرآیند ساخت را شبیه‌سازی کنید بدون اینکه آن را اجرا کند.

bitbake -n <recipe-name>

با این کار می‌توانید بررسی کنید که آیا باینری‌ها از کش یا مخزن بارگذاری می‌شوند یا خیر.

جمع‌بندی

برای استفاده از باینری‌ها به جای ساخت مجدد در پروژه‌های Yocto، باید کش Sstate و مخازن باینری به‌درستی پیکربندی شوند. با تنظیم مسیر کش و پیکربندی مخازن باینری، می‌توان باینری‌های آماده را از کش یا مخازن بارگذاری کرده و از ساخت دوباره آن‌ها جلوگیری کرد. تنظیمات BB_NO_NETWORK و SSTATE_MIRRORS به‌ویژه در بهینه‌سازی فرآیند ساخت و بارگذاری باینری‌ها از منابع محلی مفید هستند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”مزایای استفاده از Pre-built Binary Artifacts در پروژه‌های بزرگ” subtitle=”توضیحات کامل”]استفاده از Pre-built Binary Artifacts (باینری‌های آماده ساخته‌شده) در پروژه‌های بزرگ به‌ویژه در زمینه‌هایی مانند توسعه نرم‌افزار و سیستم‌های امبدد، بهینه‌سازی قابل توجهی در زمان و منابع ارائه می‌دهد. در این بخش، به بررسی مزایای کلیدی این روش خواهیم پرداخت.

1. کاهش زمان ساخت

یکی از بزرگ‌ترین مزایای استفاده از Pre-built Binary Artifacts، کاهش چشمگیر زمان ساخت است. در پروژه‌های بزرگ، فرایند ساخت می‌تواند زمان‌بر و منابع‌طلب باشد. با استفاده از باینری‌های آماده از کش یا مخازن باینری، می‌توان از انجام دوباره عملیات‌های ساخت مانند کامپایل کردن یا بسته‌بندی نرم‌افزار خودداری کرد.

مثال:

در صورتی که یک بسته نرم‌افزاری با تغییرات جزئی در تنظیمات یا منابع به‌روزرسانی شده باشد، به‌جای ساخت مجدد کامل آن، می‌توان از باینری‌های آماده برای کاهش زمان ساخت بهره برد.

bitbake <recipe-name> -n

دستور بالا شبیه‌سازی فرآیند ساخت را انجام می‌دهد و به شما امکان می‌دهد بررسی کنید که آیا باینری‌ها از کش یا مخزن بارگذاری می‌شوند.

2. کاهش مصرف منابع

ساخت پروژه‌های بزرگ معمولاً نیازمند منابع زیادی از جمله حافظه و پردازنده است. با استفاده از Pre-built Binary Artifacts، منابع زیادی در فرآیند ساخت صرفه‌جویی می‌شود، زیرا نیازی به اجرای مجدد تمام مراحل ساخت (مانند کامپایل، لینک کردن و…) نخواهد بود.

این امر به‌ویژه در محیط‌های توسعه تیمی که منابع مشترک هستند بسیار مفید است.

3. کاهش خطاها و سازگاری بهتر

در پروژه‌های بزرگ، هنگامی که تمام اجزاء نرم‌افزار از ابتدا ساخته می‌شوند، احتمال بروز خطاهای ناشی از سازگاری میان اجزاء مختلف بسیار زیاد است. استفاده از باینری‌های آماده که قبلاً به‌طور دقیق ساخته و آزمایش شده‌اند، می‌تواند احتمال بروز این مشکلات را کاهش دهد.

مثال:

اگر یک بسته نرم‌افزاری خاص در پروژه قبلاً آزمایش شده باشد و عملکرد آن تأیید شده باشد، استفاده از نسخه آماده آن به‌جای ساخت دوباره می‌تواند باعث کاهش خطاهای ناشی از تفاوت‌های نسخه‌ها یا پیکربندی‌های نادرست شود.

4. بهبود همکاری تیمی و تقسیم کار

در پروژه‌های بزرگ، تیم‌های مختلف ممکن است روی قسمت‌های مختلف سیستم کار کنند. استفاده از Pre-built Binary Artifacts باعث می‌شود که تیم‌ها قادر به اشتراک‌گذاری باینری‌های آماده از بخش‌های مختلف پروژه شوند بدون اینکه نیاز به ساخت دوباره آن‌ها باشد.

مثال:

یک تیم ممکن است بر روی یک کامپایلر کار کند، در حالی که تیم دیگری روی یک اپلیکیشن استفاده می‌کند. باینری‌های آماده این امکان را به تیم‌ها می‌دهند که به‌راحتی از محصولات ساخته‌شده تیم‌های دیگر استفاده کنند و تمرکز خود را بر توسعه بخش‌های مختلف بگذارند.

5. مقیاس‌پذیری بهتر در فرآیندهای ساخت

با رشد اندازه پروژه و افزایش تعداد بسته‌ها، زمان و منابع مورد نیاز برای ساخت نیز افزایش می‌یابد. استفاده از باینری‌های آماده باعث می‌شود که پروژه در مقیاس‌های بزرگ‌تر بدون کاهش کارایی و سرعت عملکرد کند نشود. سیستم‌های کش و مخازن باینری به‌ویژه برای پروژه‌های بزرگ مقیاس بسیار مفید هستند زیرا می‌توانند به‌طور مؤثری زمان ساخت را کاهش داده و سرعت توسعه را حفظ کنند.

6. بهبود قابلیت نگهداری و بروزرسانی

در پروژه‌های بزرگ که شامل چندین نسخه و تغییرات مختلف است، داشتن نسخه‌های مختلف از باینری‌های آماده می‌تواند فرایند به‌روزرسانی را بسیار ساده‌تر کند. به‌جای اینکه تمام اجزاء پروژه دوباره ساخته شوند، فقط کافی است باینری‌های آماده نسخه جدید را بارگذاری کرده و سیستم را بروزرسانی کنید.

7. پشتیبانی از Continuous Integration/Continuous Deployment (CI/CD)

در پروژه‌های بزرگ، اغلب از سیستم‌های CI/CD برای اتوماسیون فرایندهای ساخت و استقرار استفاده می‌شود. استفاده از Pre-built Binary Artifacts می‌تواند به این سیستم‌ها کمک کند تا به‌سرعت و به‌طور مؤثر نسخه‌های جدیدی از نرم‌افزار را ایجاد و استقرار دهند، زیرا از باینری‌های آماده برای بخش‌های مختلف استفاده می‌شود و زمان ساخت به‌طور چشمگیری کاهش می‌یابد.

مثال:

در یک فرآیند CI/CD، می‌توان باینری‌های آماده بسته‌ها را از کش یا مخازن باینری بارگذاری کرده و بلافاصله از آن‌ها برای استقرار در محیط‌های مختلف استفاده کرد.

8. کاهش هزینه‌ها

ساخت و تست مجدد بسته‌ها و نرم‌افزارها منابع قابل توجهی می‌طلبد. با استفاده از Pre-built Binary Artifacts، نیاز به سخت‌افزارهای پرقدرت برای انجام ساخت‌های دوباره کاهش پیدا می‌کند و هزینه‌های مرتبط با زیرساخت‌های فیزیکی یا ابری کاهش می‌یابد.

9. پشتیبانی از توسعه چند پلتفرمی

در پروژه‌هایی که نیاز به پشتیبانی از پلتفرم‌های مختلف (مثلاً معماری‌های مختلف CPU یا سیستم‌عامل‌های مختلف) دارند، استفاده از Pre-built Binary Artifacts می‌تواند به‌ویژه مفید باشد. باینری‌های آماده برای هر پلتفرم را می‌توان از پیش ساخته و در سیستم‌های مختلف بارگذاری کرد، که این امر فرایند ساخت را برای پلتفرم‌های مختلف تسهیل می‌کند.

جمع‌بندی

استفاده از Pre-built Binary Artifacts در پروژه‌های بزرگ مزایای زیادی از جمله کاهش زمان ساخت، کاهش مصرف منابع، کاهش خطاها و بهبود مقیاس‌پذیری پروژه به همراه دارد. با پیکربندی مناسب کش‌ها و مخازن باینری، می‌توان از باینری‌های آماده برای کاهش هزینه‌ها و بهبود فرآیند توسعه استفاده کرد. این روش به‌ویژه در پروژه‌هایی با تیم‌های بزرگ و سیستم‌های پیچیده بسیار مفید است، زیرا سرعت توسعه را افزایش داده و از اشتباهات ناشی از ساخت دوباره اجزاء جلوگیری می‌کند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 5. مدیریت نسخه‌ها و وابستگی‌ها در Build Artifacts”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”نحوه مدیریت نسخه‌های مختلف Artifacts برای جلوگیری از مشکلات ناسازگاری” subtitle=”توضیحات کامل”]مدیریت صحیح نسخه‌های مختلف Artifacts در پروژه‌های پیچیده و بزرگ، یکی از چالش‌های اصلی است. عدم مدیریت صحیح نسخه‌ها می‌تواند به مشکلات زیادی از جمله ناسازگاری بین اجزای مختلف سیستم، بروز خطاهای زمان اجرا، و کاهش کیفیت محصول نهایی منجر شود. در این بخش، روش‌های مختلف برای مدیریت نسخه‌ها و جلوگیری از این مشکلات مورد بررسی قرار می‌گیرد.

1. استفاده از سیستم‌های کنترل نسخه (VCS)

یکی از اولین گام‌ها در مدیریت نسخه‌های Artifacts، استفاده از سیستم‌های کنترل نسخه مانند Git یا Subversion برای نگهداری کدهای منبع و بسته‌های نرم‌افزاری است. این سیستم‌ها به شما این امکان را می‌دهند که تغییرات را در کد و باینری‌ها پیگیری کرده و نسخه‌های مختلف را به‌صورت دقیق کنترل کنید.

دستور نمونه برای استفاده از Git:

git clone <repository-url>

این دستور مخزن کد را از منبع مشخص‌شده دانلود می‌کند. سپس می‌توانید با استفاده از Git، نسخه‌های مختلف کد را مدیریت کرده و تغییرات را پیگیری کنید.

2. استفاده از کش و مخازن باینری برای مدیریت نسخه‌ها

یکی از روش‌های موثر برای مدیریت نسخه‌های مختلف Artifacts، استفاده از کش‌های باینری مانند Sstate-cache در پروژه‌های Yocto است. با ذخیره‌سازی و بازیابی Artifacts در کش‌ها، می‌توانید به راحتی نسخه‌های مختلف را مدیریت کرده و از تداخل آن‌ها جلوگیری کنید.

پیکربندی کش برای استفاده از نسخه‌های مختلف:

در Yocto, نسخه‌های مختلف باینری‌ها را می‌توان با استفاده از SSTATE_DIR مدیریت کرد که مسیر ذخیره‌سازی Sstate-cache را تعیین می‌کند.

SSTATE_DIR = "/path/to/your/sstate-cache"

3. استفاده از نسخه‌های مناسب برای پیکربندی‌ها و وابستگی‌ها

هر Artifact یا بسته نرم‌افزاری معمولاً وابستگی‌هایی به نسخه‌های خاصی از دیگر Artifacts یا کتابخانه‌ها دارد. مدیریت صحیح این وابستگی‌ها و استفاده از نسخه‌های سازگار، از بروز مشکلات ناسازگاری جلوگیری می‌کند.

در پروژه‌های Yocto، می‌توانید با استفاده از دستور bitbake و تعیین نسخه‌های مناسب برای هر پکیج، از ساخت و استفاده از نسخه‌های ناسازگار جلوگیری کنید.

مثال:

در فایل recipe خود، می‌توانید نسخه خاصی از یک پکیج را مشخص کنید:

DEPENDS = "libxml2=2.9.10"

این دستور وابستگی به نسخه خاصی از libxml2 را تعیین می‌کند که برای اطمینان از سازگاری با بقیه پروژه ضروری است.

4. ایجاد و استفاده از نسخه‌های ثابت برای باینری‌ها

برای جلوگیری از ناسازگاری در نسخه‌های مختلف Artifacts، بهتر است از نسخه‌های ثابت و مشخص برای باینری‌ها استفاده کنید. به عنوان مثال، می‌توانید از Git tags یا SemVer (Semantic Versioning) برای نام‌گذاری نسخه‌های مختلف استفاده کنید.

مثال:

اگر یک باینری را در Git ذخیره کرده‌اید، از Git tags برای مشخص کردن نسخه استفاده کنید:

git tag v1.0.0
git push --tags

این کار اطمینان می‌دهد که همیشه به نسخه دقیقی از کد یا باینری دسترسی دارید که تغییرات جدیدی روی آن اعمال نشده است.

5. استفاده از سیستم‌های مدیریت نسخه برای باینری‌ها (Binary Artifacts)

برای مدیریت بهتر نسخه‌های Artifacts، استفاده از سیستم‌های مدیریت باینری مانند Artifactory یا Nexus Repository می‌تواند بسیار مفید باشد. این سیستم‌ها امکان ذخیره‌سازی، بازیابی، و کنترل نسخه‌های مختلف باینری‌ها را فراهم می‌کنند و همچنین از نظر امنیتی نیز می‌توانند به شما کمک کنند تا فقط نسخه‌های تایید شده را در پروژه خود استفاده کنید.

تنظیم Artifactory برای ذخیره‌سازی باینری‌ها:

در اینجا یک مثال از تنظیمات Artifactory برای ذخیره‌سازی باینری‌ها آورده شده است:

1. یک مخزن جدید در Artifactory ایجاد کنید.
2. پیکربندی فایل bitbake.conf برای استفاده از مخزن جدید:

ARTIFACTORY_URL = "https://your-artifactory-url"
ARTIFACTORY_REPO = "your-repository"

6. استفاده از کنترل‌های نسخه برای باینری‌های منتشر شده

برای هر نسخه‌ای که منتشر می‌کنید، یک نسخه جدید از باینری‌ها باید ذخیره و در دسترس باشد. این کار می‌تواند از طریق سیستم‌های کنترل نسخه باینری یا نسخه‌های معین با نام‌های خاص انجام شود.

مثال:

زمانی که یک نسخه جدید از یک Artifact منتشر می‌شود، از یک نام‌گذاری معین برای آن استفاده کنید:

myapp-1.0.0-linux-x86_64.tar.gz

این روش باعث می‌شود که هم توسعه‌دهندگان و هم سیستم‌های اتوماسیون به‌راحتی قادر به استفاده از نسخه‌های خاص و تست‌شده باشند.

7. آزمایش و کنترل سازگاری نسخه‌ها

قبل از استفاده از هر نسخه جدید از Artifact، باید اطمینان حاصل کنید که این نسخه جدید با سایر اجزاء سیستم شما سازگار است. می‌توانید از ابزارهای CI/CD برای انجام تست‌های خودکار و بررسی سازگاری نسخه‌های مختلف استفاده کنید.

مثال:

در فرآیند CI/CD، می‌توانید یک مرحله تست را اضافه کنید که به بررسی سازگاری نسخه‌های مختلف بپردازد. این کار می‌تواند به‌ویژه در پروژه‌های بزرگ که شامل چندین بخش مختلف هستند، بسیار مفید باشد.

bitbake myapp-test

8. **مدیریت نسخه‌ها با استفاده از Yocto Recipes

در Yocto, recipes به شما امکان می‌دهند که بسته‌ها را با نسخه‌های خاص مشخص کنید و از این طریق تضمین کنید که پروژه‌های شما همواره با نسخه‌های سازگار ساخته می‌شوند. همچنین می‌توانید پیکربندی‌هایی اضافه کنید که اطمینان حاصل کنند تنها نسخه‌های خاص از بسته‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند.

مثال:

برای مشخص کردن نسخه یک بسته در Yocto recipe, می‌توانید به‌صورت زیر عمل کنید:

SRC_URI = "http://example.com/mypackage-1.2.3.tar.gz"

جمع‌بندی

مدیریت نسخه‌های مختلف Artifacts برای جلوگیری از مشکلات ناسازگاری در پروژه‌های بزرگ از اهمیت بالایی برخوردار است. با استفاده از سیستم‌های کنترل نسخه مانند Git، استفاده از Sstate-cache در Yocto، پیکربندی دقیق وابستگی‌ها و نسخه‌ها، و ذخیره‌سازی باینری‌ها در سیستم‌های مدیریت مخازن، می‌توان نسخه‌های مختلف را به‌طور مؤثر مدیریت کرد. استفاده از این روش‌ها باعث بهبود کارایی، کاهش خطاها و تضمین سازگاری اجزاء مختلف سیستم می‌شود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”اهمیت تنظیم دقیق وابستگی‌ها و ترتیب ساخت” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های پیچیده و بزرگ، تنظیم دقیق وابستگی‌ها و ترتیب ساخت از اهمیت بالایی برخوردار است. اگر وابستگی‌ها به درستی مدیریت نشوند یا ترتیب ساخت به درستی تنظیم نشود، می‌تواند منجر به خطاهای اجرایی، کاهش کارایی و حتی عدم موفقیت در فرآیند ساخت شود. در این بخش، به بررسی اهمیت تنظیم دقیق وابستگی‌ها و ترتیب ساخت در پروژه‌های Yocto و به طور کلی در فرآیند ساخت نرم‌افزار پرداخته می‌شود.

1. مدیریت وابستگی‌ها در ساخت‌های پیچیده

در پروژه‌های نرم‌افزاری، وابستگی‌ها معمولاً به‌صورت کتابخانه‌ها، ابزارها یا بسته‌های مختلف هستند که برای ساخت یک بخش از سیستم ضروری‌اند. عدم مدیریت صحیح این وابستگی‌ها می‌تواند منجر به ساخت ناقص یا ناسازگار برنامه‌ها شود. به‌ویژه در پروژه‌های Yocto که سیستم‌های Embedded را هدف قرار می‌دهند، وابستگی‌ها باید با دقت زیادی تنظیم شوند تا از ایجاد مشکلات احتمالی جلوگیری شود.

تنظیم وابستگی‌ها در Yocto:

در Yocto, برای تنظیم وابستگی‌ها، از recipes استفاده می‌شود. در هر recipe, می‌توان وابستگی‌ها را با استفاده از متغیر DEPENDS و RDEPENDS مشخص کرد.

DEPENDS = "libxml2 zlib"
RDEPENDS_${PN} = "glibc"

در این مثال، libxml2 و zlib به عنوان وابستگی‌های توسعه‌ای (build-time dependencies) و glibc به عنوان وابستگی‌های زمان اجرا (runtime dependencies) مشخص شده‌اند.

2. ترتیب ساخت و تأثیر آن بر کارایی

در پروژه‌های پیچیده که شامل بسیاری از بسته‌ها و اجزاء مختلف هستند، ترتیب ساخت بسیار مهم است. برخی از بسته‌ها باید پیش از دیگر بسته‌ها ساخته شوند زیرا به آن‌ها وابسته‌اند. Yocto از BitBake برای ترتیب‌دهی به فرآیند ساخت استفاده می‌کند که این ترتیب‌سازی به صورت خودکار بر اساس وابستگی‌های مشخص‌شده در recipes انجام می‌شود.

دستور نمونه برای اجرای ساخت در Yocto:

برای ساخت یک بسته خاص در Yocto, از دستور bitbake استفاده می‌شود. BitBake به‌طور خودکار وابستگی‌های بسته را تحلیل کرده و ترتیب ساخت را به‌صورت بهینه تنظیم می‌کند.

bitbake mypackage

اگر mypackage به بسته‌های دیگری وابسته باشد، BitBake ابتدا آن بسته‌ها را می‌سازد و سپس mypackage را ایجاد می‌کند.

3. پیشگیری از مشکلات به‌وسیله تنظیم وابستگی‌ها

با تنظیم دقیق وابستگی‌ها، می‌توان از بسیاری از مشکلات اجتناب کرد. برای مثال، اگر یک بسته به نسخه خاصی از یک کتابخانه نیاز داشته باشد، باید این نسخه دقیقاً در تنظیمات وابستگی مشخص شود. این کار مانع از بروز مشکلات ناشی از ناسازگاری نسخه‌ها و عملکرد نادرست سیستم خواهد شد.

مثال:

اگر یک بسته نیاز به نسخه خاصی از glibc داشته باشد، می‌توان این نسخه را در recipe به‌طور دقیق مشخص کرد.

DEPENDS = "glibc=2.28"

این کار تضمین می‌کند که در تمام فرآیند ساخت، از نسخه دقیق و مناسب glibc استفاده خواهد شد.

4. اهمیت تنظیم وابستگی‌های بین بسته‌های متقابل

در پروژه‌های Yocto, ممکن است بسته‌هایی وجود داشته باشند که به طور متقابل وابسته به یکدیگر باشند. در این موارد، باید ترتیب ساخت به‌گونه‌ای تنظیم شود که وابستگی‌های متقابل به درستی حل شوند و فرآیند ساخت بدون مشکل پیش برود. در این شرایط، استفاده از BitBake برای حل وابستگی‌ها و ترتیب ساخت ضروری است.

مثال:

اگر بسته A به بسته B وابسته باشد و بسته B به بسته C وابسته باشد، BitBake به‌طور خودکار ترتیب ساخت را به‌صورت زیر تنظیم می‌کند:

1. بسته C
2. بسته B
3. بسته A

5. استفاده از کش (Cache) و کاهش زمان ساخت

در پروژه‌های بزرگ، تنظیم دقیق وابستگی‌ها و ترتیب ساخت می‌تواند به کاهش زمان ساخت کمک کند. با استفاده از Sstate-cache در Yocto, می‌توان نتایج ساخت‌های قبلی را ذخیره کرد و در مراحل بعدی از آن‌ها استفاده مجدد کرد. این کار زمان ساخت را به‌طور قابل توجهی کاهش می‌دهد، زیرا نیازی به ساخت مجدد تمام بسته‌ها نیست.

تنظیم Sstate-cache در Yocto:

برای فعال‌سازی Sstate-cache، مسیر ذخیره‌سازی آن باید در تنظیمات Yocto مشخص شود:

SSTATE_DIR = "/path/to/sstate-cache"

این کش نتایج ساخت را ذخیره کرده و در صورت لزوم از آن‌ها استفاده مجدد می‌کند تا زمان ساخت به حداقل برسد.

6. اهمیت تست و تضمین کیفیت در پروژه‌های بزرگ

در پروژه‌های پیچیده که وابستگی‌ها و ترتیب ساخت به دقت تنظیم می‌شوند، همیشه باید از ابزارهای تست خودکار برای اطمینان از صحت ساخت و عملکرد استفاده کرد. این کار نه تنها به جلوگیری از خطاها کمک می‌کند، بلکه باعث اطمینان از اینکه تمامی بسته‌ها به درستی ساخته شده و سازگار با یکدیگر هستند، می‌شود.

مثال:

برای تست صحت ساخت در Yocto, می‌توان از دستور bitbake به همراه گزینه تست استفاده کرد:

bitbake mypackage -c test

این دستور تمام تست‌های مربوط به mypackage را اجرا کرده و اطمینان حاصل می‌کند که بسته به درستی ساخته شده است.

جمع‌بندی

تنظیم دقیق وابستگی‌ها و ترتیب ساخت در پروژه‌های بزرگ از اهمیت زیادی برخوردار است. با استفاده از ابزارهایی مانند BitBake در Yocto, می‌توان به‌طور خودکار وابستگی‌ها را مدیریت کرده و ترتیب ساخت بهینه را تنظیم کرد. این کار علاوه بر جلوگیری از مشکلات اجرایی، باعث بهبود عملکرد و کاهش زمان ساخت می‌شود. همچنین، استفاده از کش و سیستم‌های مدیریت نسخه، می‌تواند به تسریع فرآیند ساخت کمک کند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”ابزارهای موجود برای بررسی و مدیریت وابستگی‌های بین لایه‌ها و پکیج‌ها” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto، مدیریت و بررسی وابستگی‌های بین لایه‌ها و پکیج‌ها امری ضروری است تا اطمینان حاصل شود که تمامی اجزای سیستم به درستی با یکدیگر هماهنگ شده و فرآیند ساخت بدون خطا پیش می‌رود. به دلیل پیچیدگی‌های موجود در این سیستم‌ها، استفاده از ابزارهای مناسب برای تحلیل وابستگی‌ها و اطمینان از سازگاری اجزا بسیار مهم است. در این بخش به معرفی ابزارهای مختلف برای بررسی و مدیریت وابستگی‌ها در Yocto پرداخته خواهد شد.

1. BitBake

یکی از اصلی‌ترین ابزارها برای بررسی و مدیریت وابستگی‌ها در Yocto، BitBake است. این ابزار به طور خودکار وابستگی‌ها را تحلیل و مدیریت می‌کند و ترتیب ساخت را بر اساس این وابستگی‌ها تنظیم می‌کند. BitBake همچنین این امکان را فراهم می‌آورد که وابستگی‌های توسعه‌ای و زمان اجرا را در recipes مشخص کنید.

نمونه کد:

DEPENDS = "glibc zlib"
RDEPENDS_${PN} = "python3"

در این مثال، DEPENDS برای مشخص کردن وابستگی‌های توسعه‌ای و RDEPENDS برای مشخص کردن وابستگی‌های زمان اجرا استفاده شده است.

2. Yocto Layer Management Tools

Yocto مجموعه‌ای از ابزارهای مدیریتی لایه‌ها را ارائه می‌دهد که به شما کمک می‌کند تا وابستگی‌ها و مشکلات احتمالی بین لایه‌ها را شناسایی کنید. این ابزارها شامل:

• bitbake-layers: این ابزار برای مدیریت لایه‌ها در Yocto استفاده می‌شود و می‌تواند برای شناسایی و مدیریت وابستگی‌ها میان لایه‌ها به کار رود. با استفاده از دستور bitbake-layers show-dependencies می‌توان وابستگی‌های لایه‌ها را مشاهده کرد.

دستور نمونه:

bitbake-layers show-dependencies

این دستور، فهرستی از لایه‌های وابسته به یکدیگر را نمایش می‌دهد که می‌تواند برای شناسایی مشکلات وابستگی بین لایه‌ها مفید باشد.

3. Dependency Graph (Graphviz)

برای تجزیه و تحلیل بصری وابستگی‌ها، می‌توان از ابزار Graphviz استفاده کرد. با استفاده از BitBake و Graphviz, می‌توان گراف وابستگی‌های پروژه را استخراج کرده و به صورت گرافیکی نمایش داد. این کار می‌تواند به‌ویژه در پروژه‌های بزرگ و پیچیده مفید باشد، زیرا به شما کمک می‌کند تا روابط بین بسته‌ها و لایه‌ها را به‌وضوح مشاهده کنید.

مثال:

برای تولید گراف وابستگی‌ها، ابتدا فایل .dot را با استفاده از BitBake و سپس آن را با استفاده از Graphviz به یک تصویر تبدیل کنید.

دستور برای استخراج وابستگی‌ها:

bitbake -g mypackage

این دستور یک فایل package-depends.dot ایجاد می‌کند که می‌توانید آن را با استفاده از Graphviz تبدیل کنید:

dot -Tpng package-depends.dot -o dependencies.png

4. repo-graph

ابزار repo-graph یکی دیگر از ابزارهای مفید برای مدیریت وابستگی‌ها در پروژه‌های Yocto است. این ابزار وابستگی‌ها را به‌طور مستقیم از منابع Yocto خوانده و آن‌ها را به‌صورت گرافیکی نمایش می‌دهد. repo-graph به شما این امکان را می‌دهد که به راحتی وابستگی‌ها را مشاهده کرده و مشکلات مربوط به آن‌ها را شناسایی کنید.

نصب repo-graph:

برای استفاده از repo-graph, ابتدا باید آن را نصب کنید:

pip install repo-graph

سپس می‌توانید از دستور زیر برای تولید گراف وابستگی‌ها استفاده کنید:

repo-graph show-dependencies

5. devtool

ابزار devtool برای بررسی و مدیریت وابستگی‌ها در حین توسعه و اصلاح بسته‌ها بسیار مفید است. این ابزار به شما امکان می‌دهد که به راحتی وابستگی‌های بسته‌ها را مشاهده کنید و فرآیندهای ساخت و توسعه را در Yocto ساده‌تر کنید. همچنین devtool می‌تواند برای بازبینی و بررسی تغییرات در وابستگی‌های بسته‌ها استفاده شود.

نمونه کد:

برای بررسی وابستگی‌های یک بسته با استفاده از devtool, از دستور زیر استفاده کنید:

devtool modify mypackage

این دستور اطلاعات مربوط به وابستگی‌های بسته mypackage را نمایش می‌دهد.

6. Yocto’s Recipe Parsing

یکی از روش‌های مفید برای شناسایی وابستگی‌ها در Yocto، استفاده از امکانات تحلیل پکیج‌ها و recipes است. با استفاده از دستورات خاص، می‌توان اطلاعات دقیق‌تری درباره وابستگی‌های پکیج‌ها به‌دست آورد.

دستور برای بررسی وابستگی‌های یک پکیج:

bitbake -e mypackage | grep '^DEPENDS'

این دستور تمام وابستگی‌های تعریف‌شده برای پکیج mypackage را نشان می‌دهد.

7. OE-Core Metadata

یکی از روش‌های دیگر برای شناسایی وابستگی‌ها در Yocto، استفاده از OE-Core metadata است. OE-Core مجموعه‌ای از recipes است که توسط Yocto Project مدیریت می‌شود و بسیاری از بسته‌های استاندارد را شامل می‌شود. برای تجزیه و تحلیل وابستگی‌های بین پکیج‌ها، می‌توانید از این متادیتا برای دسترسی به اطلاعات بسته‌ها و وابستگی‌های آن‌ها استفاده کنید.

مثال:

برای مشاهده وابستگی‌ها در OE-Core, می‌توانید دستور زیر را اجرا کنید:

bitbake-layers show-recipes

این دستور به شما لیستی از تمامی recipes و وابستگی‌های آن‌ها را نشان می‌دهد.

جمع‌بندی

مدیریت وابستگی‌ها در پروژه‌های Yocto یکی از فرآیندهای مهم است که می‌تواند تأثیر زیادی بر روی صحت و کارایی فرآیند ساخت داشته باشد. ابزارهایی مانند BitBake, Yocto Layer Management Tools, Graphviz, devtool, و repo-graph می‌توانند به شما در شناسایی، تجزیه و تحلیل و مدیریت وابستگی‌ها کمک کنند. استفاده از این ابزارها باعث می‌شود که وابستگی‌های بین لایه‌ها و پکیج‌ها به‌درستی مدیریت شده و از مشکلات ناشی از عدم سازگاری نسخه‌ها یا ترتیب نادرست ساخت جلوگیری شود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 6. ابزارها و تکنیک‌های بهینه‌سازی ساخت”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”نحوه بهینه‌سازی فرآیند ساخت با استفاده از کش و Sstate” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto، یکی از بزرگترین چالش‌ها زمان ساخت و نحوه بهینه‌سازی آن است. استفاده از کش و Sstate می‌تواند به طور قابل توجهی زمان ساخت را کاهش دهد و فرآیند توسعه را سریع‌تر کند. Sstate-cache و سیستم کش Yocto این امکان را می‌دهند که نتایج ساخت قبلی دوباره استفاده شوند تا نیاز به ساخت مجدد بخش‌هایی از پروژه که تغییر نکرده‌اند، از بین برود. در این بخش، نحوه بهینه‌سازی فرآیند ساخت با استفاده از کش و Sstate توضیح داده می‌شود.

1. کش در Yocto و Sstate چیست؟

• Sstate-cache: یکی از اجزای کلیدی برای بهینه‌سازی زمان ساخت در Yocto است. این کش ذخیره‌سازی نتایج ساخت در سطوح مختلف است که شامل باینری‌ها، بسته‌ها و دیگر artefacts می‌شود. با استفاده از Sstate-cache، نتایج ساختی که قبلاً انجام شده است، بدون نیاز به تکرار، استفاده می‌شوند.
• کش عمومی (Shared Cache): علاوه بر کش محلی در هر دستگاه، می‌توان از کش‌های مشترک استفاده کرد که به تیم‌های توسعه این امکان را می‌دهند که از نتایج ساخت دیگران استفاده کنند، که این باعث کاهش زمان ساخت در پروژه‌های بزرگ و تیمی می‌شود.

2. فعال‌سازی و تنظیم کش در Yocto

برای استفاده از کش در Yocto، تنظیمات خاصی نیاز است. این تنظیمات معمولاً در فایل‌های پیکربندی موجود در build/conf/local.conf انجام می‌شود.

پیکربندی کش در فایل local.conf:

# مسیر ذخیره‌سازی Sstate-cache
SSTATE_DIR = "${TOPDIR}/sstate-cache"

# استفاده از کش برای سرعت بخشیدن به فرآیند ساخت
BB_NO_NETWORK = "1"  # جلوگیری از درخواست‌های شبکه در هنگام ساخت
INHERIT += "sstate"

با این تنظیمات، کش به طور پیش‌فرض فعال شده و مسیر آن به دایرکتوری sstate-cache در دایرکتوری ساخت (Build Directory) اشاره می‌کند.

3. پیکربندی Sstate برای استفاده از کش‌های اشتراکی

در پروژه‌های بزرگ و تیمی، می‌توان از کش‌های اشتراکی استفاده کرد تا همه اعضای تیم از نتایج ساخت قبلی استفاده کنند و زمان ساخت کاهش یابد. برای این منظور، می‌توانید کش‌های اشتراکی را از طریق shared cache server پیکربندی کنید.

نمونه تنظیمات برای استفاده از کش‌های اشتراکی:

# تنظیمات برای استفاده از کش اشتراکی
SSTATE_MIRRORS = "file://.* http://mycache.server/sstate/;downloadfilename=dl/${PN}-${PV}.tar.bz2"

در این تنظیمات، کش اشتراکی از سروری به نام mycache.server بارگیری می‌شود. این سرور باید کش‌های قبلی را ذخیره کرده باشد تا از آن‌ها استفاده مجدد شود.

4. نحوه بارگذاری و استفاده از کش در فرآیند ساخت

در هنگام ساخت، Yocto به طور خودکار بررسی می‌کند که آیا یک بخش از پروژه قبلاً ساخته شده است و آیا نتیجه ساخت آن در کش موجود است یا خیر. اگر نتیجه‌ای در کش موجود باشد، Yocto آن را از کش بارگذاری کرده و نیازی به ساخت مجدد آن ندارد. این کار می‌تواند به طور قابل توجهی زمان ساخت را کاهش دهد.

مثال بارگذاری کش:

برای بررسی اینکه آیا یک پکیج خاص از کش بارگذاری شده است، از دستور زیر می‌توان استفاده کرد:

bitbake -c fetch mypackage

این دستور، پکیج mypackage را بررسی می‌کند و در صورتی که از کش موجود باشد، آن را بارگذاری می‌کند و فرآیند ساخت را از همان نقطه ادامه می‌دهد.

5. آیا همه چیز از کش بارگذاری می‌شود؟

کش‌ها تنها زمانی استفاده می‌شوند که هیچ تغییری در پکیج‌ها یا تنظیمات آن‌ها صورت نگرفته باشد. اگر تغییراتی در کد یا تنظیمات پروژه ایجاد شود، کش موجود به‌روز نمی‌شود و فرآیند ساخت دوباره انجام می‌شود. به همین دلیل، برای اطمینان از استفاده بهینه از کش، باید موارد زیر رعایت شود:

• تغییرات در پکیج‌ها و تنظیمات باید به‌درستی شناسایی شوند.
• زمانی که تغییرات در محیط توسعه ایجاد می‌شود، کش‌ها به‌روزرسانی شوند.

6. راهکارهای بهینه‌سازی استفاده از کش

برای بهینه‌سازی بیشتر استفاده از کش و Sstate, می‌توانید از راهکارهای زیر استفاده کنید:

1. استفاده از مخازن کش اشتراکی (Shared Cache Repositories):
   • با استفاده از مخازن کش مشترک در سرور، می‌توان از نتایج ساخت قبلی تیم‌های مختلف استفاده کرد.
   • این کش‌ها می‌توانند در شبکه به اشتراک گذاشته شوند تا از ذخیره‌سازی مجدد نتایج جلوگیری شود.
2. پیکربندی صحیح متغیرهای کش:
   • بهینه‌سازی کش‌ها از طریق پیکربندی دقیق متغیرهایی مانند SSTATE_DIR و BB_NO_NETWORK می‌تواند کارایی فرآیند ساخت را افزایش دهد.
3. استفاده از گزینه -c fetch برای جلوگیری از دانلود منابع دوباره:
   • با استفاده از این گزینه می‌توان به‌طور مستقیم منابع را از کش بارگذاری کرد.

7. تحلیل و عیب‌یابی کش در Yocto

گاهی ممکن است کش با مشکلاتی روبرو شود. برای مثال، ممکن است کش آسیب دیده یا ناکارآمد باشد. در این مواقع، می‌توانید کش را بازنشانی یا به‌روزرسانی کنید.

دستور برای پاک‌سازی کش:

bitbake -c cleanall mypackage

این دستور باعث پاک‌سازی تمامی فایل‌های مرتبط با پکیج mypackage می‌شود، از جمله فایل‌های کش آن.

جمع‌بندی

استفاده از کش و Sstate در پروژه‌های Yocto یکی از بهترین راه‌ها برای بهینه‌سازی فرآیند ساخت و کاهش زمان توسعه است. با فعال‌سازی و تنظیم مناسب کش‌ها، می‌توان از نتایج ساخت قبلی استفاده کرده و زمان ساخت را به طور چشمگیری کاهش داد. همچنین استفاده از کش‌های اشتراکی در پروژه‌های بزرگ می‌تواند به تیم‌های توسعه کمک کند تا از منابع مشترک استفاده کنند و از تکرار ساخت‌ها جلوگیری نمایند. مدیریت و پیکربندی دقیق کش در Yocto از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و باید با دقت انجام شود تا بیشترین بهره‌وری از آن حاصل شود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”استفاده از Devtool برای تست و توسعه سریع‌تر” subtitle=”توضیحات کامل”]Devtool یکی از ابزارهای مهم در Yocto Project است که برای توسعه، تست و مدیریت بسته‌های نرم‌افزاری به کار می‌رود. این ابزار به توسعه‌دهندگان کمک می‌کند که بدون نیاز به تغییر در لایه‌های اصلی پروژه، به سرعت تغییرات خود را اعمال و آزمایش کنند. در این بخش، نحوه استفاده از Devtool برای تسریع فرآیند توسعه و تست را بررسی خواهیم کرد.

---

1. معرفی Devtool و کاربرد آن

Devtool یک ابزار خط فرمانی در Yocto Project است که برای انجام کارهای زیر استفاده می‌شود:

• افزودن و تنظیم یک بسته جدید به لایه‌های موجود
• تغییر در کد منبع یک بسته و اعمال تغییرات به صورت موقت
• تست سریع و اشکال‌زدایی بسته‌ها بدون نیاز به انجام مجدد فرآیند ساخت کامل
• به‌روزرسانی بسته‌ها و مدیریت وابستگی‌های آن‌ها

---

2. فعال‌سازی Devtool در محیط Yocto

برای استفاده از Devtool، ابتدا باید محیط Yocto را مقداردهی کنید. این کار با اجرای اسکریپت oe-init-build-env انجام می‌شود:

source poky/oe-init-build-env

سپس، برای فعال‌سازی Devtool کافی است که محیط آن را مقداردهی کنید:

devtool --help

این دستور لیستی از دستورات پشتیبانی‌شده توسط Devtool را نمایش می‌دهد.

---

3. افزودن یک بسته جدید با Devtool

برای افزودن یک بسته جدید به پروژه، از دستور زیر استفاده می‌شود:

devtool add <package-name> <source-url>

مثال:

devtool add mypackage git://github.com/user/mypackage.git

این دستور:

• کد منبع بسته را از مخزن Git دریافت می‌کند.
• یک recipe برای آن ایجاد می‌کند.
• آن را به workspace اضافه می‌کند.

---

4. ویرایش و توسعه یک بسته موجود

برای تغییر در یک بسته موجود، ابتدا باید آن را به فضای کاری Devtool اضافه کرد:

devtool modify mypackage

بعد از اجرای این دستور، کد منبع بسته به دایرکتوری زیر کپی می‌شود:

workspace/sources/mypackage/

در این مسیر، می‌توان تغییرات لازم را روی کد منبع اعمال کرد. بعد از اعمال تغییرات، برای به‌روزرسانی بسته، از دستور زیر استفاده می‌شود:

devtool build mypackage

---

5. نصب و تست بسته توسعه‌یافته

پس از ساخت بسته، می‌توان آن را روی سیستم مقصد نصب کرد و تست گرفت:

devtool deploy-target mypackage <target-ip>

در این دستور، <target-ip> آدرس IP دستگاه مقصد است که بسته روی آن نصب می‌شود.

---

6. بررسی وضعیت و اشکال‌زدایی بسته‌ها

برای بررسی وضعیت بسته‌های توسعه‌یافته در فضای کاری Devtool، می‌توان از دستور زیر استفاده کرد:

devtool status

همچنین، برای اشکال‌زدایی بسته‌ها می‌توان از gdbserver و سایر ابزارهای Yocto SDK استفاده کرد.

---

7. اعمال تغییرات نهایی و اضافه کردن بسته به Yocto

پس از اتمام توسعه، برای اضافه کردن تغییرات نهایی به لایه‌های Yocto از دستور زیر استفاده می‌شود:

devtool finish mypackage <layer-path>

به عنوان مثال، اگر بخواهیم بسته را به لایه meta-custom اضافه کنیم، دستور زیر را اجرا می‌کنیم:

devtool finish mypackage meta-custom

---

8. حذف تغییرات و بازگشت به وضعیت قبل

اگر بخواهید تغییرات ایجاد شده در Devtool را حذف کنید و به وضعیت اولیه بازگردید، می‌توانید از دستور زیر استفاده کنید:

devtool reset mypackage

این دستور، بسته را از فضای کاری Devtool حذف می‌کند.

---

جمع‌بندی

Devtool یکی از ابزارهای قدرتمند در Yocto Project است که فرآیند توسعه و تست بسته‌ها را بسیار سریع‌تر و ساده‌تر می‌کند. با استفاده از Devtool، می‌توان بدون نیاز به انجام فرآیند ساخت کامل، به سرعت تغییرات را روی بسته‌ها اعمال کرده، تست گرفت و در نهایت آن‌ها را به لایه‌های Yocto اضافه کرد. این ابزار برای توسعه‌دهندگانی که با BitBake و Yocto Project کار می‌کنند، بسیار مفید است و بهینه‌سازی زمان توسعه را فراهم می‌کند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”تنظیمات پیشرفته برای بهینه‌سازی زمان ساخت در پروژه‌های بزرگ” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto که دارای حجم بالای بسته‌ها و وابستگی‌های متعدد هستند، زمان ساخت می‌تواند به شدت افزایش یابد. برای کاهش زمان ساخت، می‌توان از تکنیک‌های پیشرفته‌ای در تنظیمات BitBake، Sstate-cache، پارالل‌سازی و مدیریت منابع سیستم استفاده کرد. در این بخش، به بررسی روش‌های مختلف برای بهینه‌سازی زمان ساخت در پروژه‌های بزرگ Yocto خواهیم پرداخت.

---

1. فعال‌سازی و بهینه‌سازی Sstate-cache

Sstate-cache یکی از مهم‌ترین قابلیت‌های Yocto برای استفاده مجدد از خروجی‌های ساخت قبلی است. برای استفاده بهینه از Sstate-cache، باید مسیر مناسبی را برای ذخیره‌سازی آن تنظیم کرد:

ویرایش فایل conf/local.conf:

SSTATE_DIR ?= "/mnt/yocto-cache/sstate"

اگر چندین سیستم در یک شبکه از یک Sstate-cache مشترک استفاده می‌کنند، می‌توان SSTATE_MIRRORS را نیز تنظیم کرد:

SSTATE_MIRRORS ?= "file://.* http://server-ip/sstate-cache/PATH;downloadfilename=PATH"

---

2. استفاده از کش DL_DIR برای ذخیره سورس‌ها

DL_DIR محل ذخیره‌سازی سورس کدهای دانلود شده است. با تنظیم یک مسیر پایدار، می‌توان از دانلود مجدد سورس‌ها جلوگیری کرد:

DL_DIR ?= "/mnt/yocto-cache/downloads"

اگر چندین سیستم به یک سرور متصل باشند، می‌توان آن را در یک مسیر شبکه‌ای ذخیره کرد.

---

3. فعال‌سازی و افزایش کارایی کش TMPDIR

TMPDIR دایرکتوری اصلی برای فرآیند ساخت Yocto است. می‌توان آن را روی یک SSD پرسرعت تنظیم کرد:

TMPDIR = "/mnt/fast-ssd/tmp"

همچنین، می‌توان برای بهبود عملکرد I/O، این دایرکتوری را روی یک دیسک RAMDISK قرار داد:

TMPDIR = "/dev/shm/yocto-tmp"

(در نظر داشته باشید که استفاده از RAMDISK نیاز به فضای حافظه کافی دارد.)

---

4. افزایش تعداد هسته‌های پردازشی برای کامپایل موازی

برای افزایش سرعت کامپایل، می‌توان از پردازش موازی استفاده کرد. مقدار BB_NUMBER_THREADS باید متناسب با تعداد هسته‌های CPU تنظیم شود:

BB_NUMBER_THREADS ?= "8"

همچنین، مقدار PARALLEL_MAKE را می‌توان برای استفاده بهتر از پردازنده تعیین کرد:

PARALLEL_MAKE ?= "-j8"

(اگر سیستم شما دارای 16 هسته است، می‌توانید مقدار -j16 را تنظیم کنید.)

---

5. استفاده از icecc برای توزیع کامپایل در چندین سیستم

icecc یک ابزار برای توزیع پردازش‌های gcc بین چندین سیستم است. برای فعال‌سازی آن، باید در local.conf تنظیمات زیر را اضافه کنید:

INHERIT += "icecc"
ICECC_PATH = "/usr/bin/icecc"

همچنین، سرویس icecc باید روی تمامی سیستم‌های کامپایلر راه‌اندازی شده باشد.

---

6. استفاده از ccache برای افزایش سرعت کامپایل

ccache یک ابزار برای کش کردن نتایج کامپایل قبلی است که باعث افزایش سرعت ساخت می‌شود. برای فعال‌سازی آن در Yocto، تنظیمات زیر را در local.conf اضافه کنید:

INHERIT += "ccache"
CCACHE_DIR = "/mnt/yocto-cache/ccache"

می‌توان سایز کش ccache را نیز افزایش داد:

export CCACHE_SIZE="10G"

---

7. مدیریت حافظه و منابع سیستم

اگر سیستم شما دارای حافظه محدود است، می‌توانید میزان استفاده از حافظه swap را کاهش دهید و تنظیمات زیر را انجام دهید:

echo 10 > /proc/sys/vm/swappiness

همچنین، اگر RAM کافی دارید، می‌توانید فایل‌های tmpfs را برای افزایش سرعت روی RAM قرار دهید:

mount -t tmpfs -o size=8G tmpfs /mnt/yocto-tmp

---

8. حذف بسته‌های اضافی و تنظیمات غیرضروری

برای کاهش زمان ساخت، می‌توان برخی از قابلیت‌های غیرضروری را غیرفعال کرد. به عنوان مثال:

• کاهش تعداد بسته‌های کامپایل شده با استفاده از:

IMAGE_FEATURES_remove = "debug-tweaks"

• جلوگیری از ساخت پکیج‌های سورس:

PACKAGE_CLASSES ?= "package_rpm"

---

9. غیرفعال کردن کامپایل باینری‌های غیرضروری

گاهی اوقات، بسته‌هایی که نیازی به آن‌ها نیست، باعث افزایش زمان ساخت می‌شوند. می‌توان این بسته‌ها را به BLACKLIST اضافه کرد:

PNBLACKLIST[package-name] = "Not needed for this build"

---

10. بررسی مشکلات عملکردی و گلوگاه‌ها

برای شناسایی مشکلات عملکردی در فرآیند ساخت، می‌توان از ابزارهای BitBake استفاده کرد:

bitbake -g <target-image>
cat task-depends.dot | dot -Tpng -o task-depends.png

این دستور، نموداری از وابستگی‌های وظایف ساخت ایجاد می‌کند که می‌توان از آن برای بهینه‌سازی فرآیند استفاده کرد.

---

11. استفاده از BuildStats برای تحلیل عملکرد

برای بررسی مدت‌زمان هر وظیفه، می‌توان BuildStats را فعال کرد:

INHERIT += "buildstats"

بعد از ساخت، اطلاعات کامل در مسیر زیر ذخیره خواهد شد:

tmp/buildstats/

---

12. فعال‌سازی Fast-Mirrors برای دانلود سریع‌تر سورس‌ها

Yocto از mirror ها برای دانلود سورس‌ها استفاده می‌کند. می‌توان لیست سرورهای سریع‌تر را اضافه کرد:

PREMIRRORS += "\
    git://.*/.* http://fast-mirror.com/sources/ \n \
    ftp://.*/.* http://backup-mirror.com/sources/ \n"

---

13. استفاده از tmpfs برای سرعت بیشتر در فایل‌های موقت

اگر سرور شما دارای حافظه کافی است، می‌توانید فایل‌های موقت را در RAM نگه دارید:

TMPDIR = "/dev/shm/yocto-build"

این کار باعث کاهش زمان I/O دیسک و افزایش سرعت ساخت می‌شود.

---

جمع‌بندی

برای کاهش زمان ساخت در پروژه‌های بزرگ Yocto، می‌توان از تکنیک‌های مختلفی مانند استفاده از Sstate-cache، ccache، پارالل‌سازی پردازش‌ها، توزیع کامپایل بین چندین سیستم و بهینه‌سازی مدیریت حافظه و دیسک استفاده کرد. ترکیب این روش‌ها می‌تواند زمان ساخت را چندین برابر کاهش دهد و بهره‌وری تیم توسعه را افزایش دهد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 7. مشکلات رایج در مدیریت Build Artifacts”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”چالش‌ها و مشکلات احتمالی در مدیریت کش و Sstate-cache” subtitle=”توضیحات کامل”]مدیریت کش و Sstate-cache در پروژه‌های Yocto یکی از بخش‌های حیاتی برای بهینه‌سازی زمان ساخت است، اما این فرآیند ممکن است با چالش‌هایی همراه باشد. در این بخش، مشکلات رایج در کش و Sstate-cache و راهکارهای آن‌ها بررسی خواهند شد.

---

1. عدم استفاده صحیح از Sstate-cache و بازسازی‌های غیرضروری

مشکل:

گاهی اوقات BitBake به جای استفاده از Sstate-cache، برخی از وظایف را دوباره می‌سازد که باعث افزایش زمان ساخت می‌شود. این موضوع می‌تواند ناشی از تغییرات جزئی در متغیرهای محلی یا وابستگی‌های نادرست باشد.

راهکار:

• بررسی لاگ‌ها برای یافتن دلیل بازسازی با استفاده از دستور:

  bitbake -S printdiff <package-name>
  

• بررسی اینکه مسیر Sstate-cache به درستی تنظیم شده باشد:

  SSTATE_DIR ?= "/mnt/yocto-cache/sstate"
  

• اطمینان از اینکه SSTATE_MIRRORS به درستی مقداردهی شده است:

  SSTATE_MIRRORS ?= "file://.* http://server-ip/sstate-cache/PATH;downloadfilename=PATH"
  

---

2. ناهماهنگی بین نسخه‌های مختلف کش

مشکل:

اگر چندین توسعه‌دهنده یا ماشین ساخت از Sstate-cache مشترک استفاده کنند، ممکن است نسخه‌های مختلفی از خروجی‌ها در کش ذخیره شده باشند که باعث بروز ناسازگاری شود.

راهکار:

• اطمینان از هماهنگی LAYERSERIES_COMPAT در تمام محیط‌های ساخت.
• حذف کش‌های قدیمی و ناسازگار با اجرای:

  bitbake -c cleansstate <package-name>
  

• به‌روزرسانی لایه‌های Yocto در تمام ماشین‌ها برای جلوگیری از ناسازگاری.

---

3. پر شدن بیش از حد فضای دیسک به دلیل داده‌های کش شده

مشکل:

Sstate-cache و DL_DIR ممکن است فضای زیادی از دیسک را اشغال کنند و باعث کند شدن سیستم شوند.

راهکار:

• تنظیم سیاست حذف خودکار کش‌های قدیمی:

  rm -rf tmp/sstate-cache/*
  

• استفاده از ccache برای کاهش اندازه کش کامپایلر:

  export CCACHE_SIZE="10G"
  

• تعیین فضای محدود برای کش:

  bitbake -c cleanall <package-name>
  

---

4. کندی عملکرد به دلیل مشکلات در Sstate-cache

مشکل:

در برخی موارد، استفاده از Sstate-cache می‌تواند به جای کاهش زمان، باعث کند شدن فرآیند ساخت شود، به‌ویژه اگر سرور کش از لحاظ I/O دچار مشکل باشد.

راهکار:

• بررسی سرعت دسترسی به کش با استفاده از:

  time bitbake -c populate_sysroot <package-name>
  

• استفاده از SSD پرسرعت برای ذخیره‌سازی Sstate-cache.
• استفاده از NFS v4 یا rsync برای هماهنگی بهتر بین ماشین‌ها.

---

5. مشکلات شبکه هنگام استفاده از کش مشترک

مشکل:

اگر Sstate-cache روی یک سرور شبکه‌ای قرار داشته باشد، ممکن است مشکلاتی مانند زمان پاسخ‌دهی بالا یا قطعی ارتباط باعث شود که BitBake نتواند به درستی کش را دریافت کند.

راهکار:

• بررسی وضعیت سرور با:

  ping <server-ip>
  

• استفاده از HTTP caching proxy مانند Squid برای ذخیره درخواست‌های تکراری.
• استفاده از NFS یا rsync برای همگام‌سازی محلی کش.

---

6. ناهمگونی کش بین ماشین‌های مختلف (Host vs Target)

مشکل:

در مواردی که Yocto روی چندین ماشین توسعه اجرا می‌شود، ممکن است کش‌های ذخیره شده روی یک ماشین با ماشین دیگر ناسازگار باشند.

راهکار:

• اطمینان از اینکه متغیرهای مهم مانند TARGET_SYS, MACHINE, TUNE_PKGARCH در تمام ماشین‌ها یکسان هستند.
• استفاده از Shared State Mirrors به‌جای کش محلی:

  SSTATE_MIRRORS ?= "file://.* http://server-ip/sstate-cache/PATH;downloadfilename=PATH"
  

---

7. خرابی یا فساد داده‌های کش شده

مشکل:

گاهی اوقات فایل‌های داخل Sstate-cache خراب می‌شوند و منجر به خطاهای ساخت می‌شوند.

راهکار:

• پاک‌سازی کش خراب با:

  bitbake -c cleansstate <package-name>
  

• اجرای مجدد با:

  bitbake -c do_fetch <package-name>
  

• اطمینان از صحت کش با بررسی هش‌ها:

  bitbake-diffsigs tmp/stamps/<package-name>*
  

---

8. عدم همخوانی نسخه‌های Sstate-cache بعد از به‌روزرسانی Yocto

مشکل:

بعد از به‌روزرسانی Yocto، ممکن است Sstate-cache ناسازگار شده و باعث بازسازی تمام بسته‌ها شود.

راهکار:

• حذف Sstate-cache ناسازگار:

  rm -rf tmp/sstate-cache/*
  

• بررسی تغییرات متغیرهای محیطی که ممکن است باعث بازسازی شوند:

  bitbake-diffsigs tmp/stamps/<package-name>*
  

• استفاده از BitBake Signature Handler برای بررسی تغییرات:

  bitbake -S printdiff <package-name>
  

---

9. تداخل بین کش‌های ccache و Sstate-cache

مشکل:

اگر از ccache در کنار Sstate-cache استفاده شود، ممکن است برخی از فایل‌ها با هم تداخل پیدا کنند و منجر به رفتارهای غیرمنتظره شوند.

راهکار:

• پاک‌سازی ccache:

  ccache -C
  

• بررسی تنظیمات CCACHE_DIR که نباید با SSTATE_DIR همپوشانی داشته باشد.

---

10. تأخیر در یافتن کش‌های موجود (Cache Lookup Delays)

مشکل:

در برخی موارد، پیدا کردن کش مناسب در Sstate-cache زمان‌بر است، به‌خصوص اگر تعداد زیادی فایل در آن وجود داشته باشد.

راهکار:

• افزایش کارایی سیستم فایل Sstate-cache با:

  tune2fs -o journal_data_writeback /dev/sdX
  

• استفاده از Btrfs به‌جای ext4 برای بهبود عملکرد I/O.
• کاهش سایز Sstate-cache با:

  rm -rf tmp/sstate-cache/* $(find tmp/sstate-cache -type f -atime +30)
  

---

جمع‌بندی

مدیریت Sstate-cache و کش در Yocto چالش‌هایی مانند ناسازگاری نسخه‌ها، بازسازی‌های غیرضروری، مشکلات شبکه، و فساد داده‌ها را به همراه دارد. با بهینه‌سازی تنظیمات کش، استفاده از SSD، مدیریت صحیح فضای دیسک، و تنظیم دقیق مسیرهای ذخیره‌سازی، می‌توان این مشکلات را کاهش داد و سرعت فرآیند Build را بهبود بخشید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”نحوه تشخیص و رفع مشکلات مربوط به Artifacts” subtitle=”توضیحات کامل”]Artifacts ها در فرآیند ساخت Yocto، مانند باینری‌ها، کتابخانه‌ها، بسته‌ها و فایل‌های کش ممکن است دچار مشکلاتی شوند که باعث خطاهای ساخت، ناسازگاری یا اجرای نادرست شوند. در این بخش، نحوه تشخیص و حل مشکلات مربوط به Build Artifacts بررسی می‌شود.

---

1. بررسی علت خطاهای مربوط به Artifacts

مشکل:

گاهی اوقات، یک Artifact در مسیر مورد انتظار قرار ندارد یا به درستی تولید نشده است، که باعث می‌شود فرآیند BitBake دچار خطا شود.

راهکار:

• اجرای BitBake با گزینه‌ی -v برای دریافت خروجی دقیق‌تر:

  bitbake <package-name> -v
  

• بررسی لاگ‌های do_compile، do_package و do_install در مسیر:

  tmp/work/<machine>/<package-name>/temp/log.do_<task>.log
  

• اطمینان از اینکه Artifact مورد نظر در مسیر خروجی قرار گرفته است:

  find tmp/deploy -name "<artifact-name>"
  

---

2. بررسی وابستگی‌های شکسته در Artifacts

مشکل:

اگر یک Artifact به کتابخانه یا بسته‌ای وابسته باشد که به درستی نصب نشده است، فرآیند BitBake ممکن است به خطا بخورد.

راهکار:

• بررسی وابستگی‌های بسته:

  bitbake -g <package-name> && cat task-depends.dot | grep <dependency-name>
  

• بررسی صحت لینک شدن فایل‌های باینری:

  ldd tmp/work/<machine>/<package-name>/image/usr/bin/<binary>
  

• حل مشکل با اضافه کردن وابستگی‌های گمشده در recipes:

  DEPENDS += "missing-package"
  

---

3. بررسی فساد (Corruption) یا عدم تطابق نسخه‌ها در Artifacts

مشکل:

اگر نسخه‌های مختلفی از یک Artifact وجود داشته باشد یا فایل‌ها خراب شوند، ممکن است مشکلات اجرایی یا خطاهای زمان ساخت رخ دهد.

راهکار:

• پاک کردن و بازسازی Artifact مورد نظر:

  bitbake -c cleansstate <package-name>
  bitbake <package-name>
  

• بررسی تغییرات اخیر در خروجی BitBake:

  bitbake-diffsigs tmp/stamps/<package-name>*
  

• بررسی نسخه‌های ذخیره‌شده در Sstate-cache:

  ls tmp/sstate-cache | grep <package-name>
  

---

4. بررسی مشکلات مربوط به Sstate-cache و Rebuildهای غیرضروری

مشکل:

در برخی موارد، BitBake به جای استفاده از Sstate-cache، مجدداً کل بسته را می‌سازد که باعث افزایش زمان ساخت می‌شود.

راهکار:

• بررسی اینکه چرا Sstate-cache استفاده نشده است:

  bitbake <package-name> -S none
  

• اطمینان از تنظیم صحیح SSTATE_DIR و SSTATE_MIRRORS:

  SSTATE_DIR ?= "/mnt/yocto-cache/sstate"
  SSTATE_MIRRORS ?= "file://.* http://server-ip/sstate-cache/PATH;downloadfilename=PATH"
  

---

5. بررسی و رفع مشکلات در بسته‌های RPM، DEB یا IPK

مشکل:

گاهی اوقات، بسته‌های تولیدشده در دایرکتوری deploy ناقص هستند یا دارای مشکلاتی مانند وابستگی‌های ناقص هستند.

راهکار:

• بررسی محتویات بسته:

  ar -t tmp/deploy/ipk/<machine>/<package>.ipk
  

• بررسی اینکه بسته به درستی ساخته شده است:

  bitbake -c package_write <package-name>
  

• اطمینان از صحت متادیتای بسته‌ها:

  bitbake -c populate_sdk <image-name>
  

---

6. بررسی مشکلات مربوط به بارگذاری باینری‌های آماده (Pre-built Artifacts)

مشکل:

اگر Yocto به درستی از Pre-built Artifacts استفاده نکند، ممکن است به جای استفاده از کش، فرآیند ساخت را از ابتدا انجام دهد.

راهکار:

• بررسی مسیر مخزن Pre-built Binaries:

  bitbake -e <package-name> | grep PREMIRRORS
  

• بررسی صحت امضای دیجیتالی بسته‌ها:

  gpg --verify tmp/deploy/rpm/<package>.rpm
  

• استفاده از گزینه‌ی -c fetch برای دریافت دستی باینری:

  bitbake -c fetch <package-name>
  

---

7. بررسی مشکلات در فرآیند نصب Artifacts در RootFS

مشکل:

گاهی اوقات، فایل‌های تولید شده به درستی در Root Filesystem کپی نمی‌شوند و باعث خرابی سیستم عامل می‌شوند.

راهکار:

• بررسی وجود فایل در RootFS:

  ls tmp/work/<machine>/<image-name>/rootfs/usr/bin/
  

• اجرای BitBake برای بررسی اینکه فایل مورد نظر به درستی نصب شده است:

  bitbake -c install <package-name>
  

• بازسازی کامل RootFS:

  bitbake -c rootfs <image-name>
  

---

8. بررسی مشکلات مربوط به Manifest فایل‌ها و اطلاعات متادیتا

مشکل:

اگر اطلاعات مربوط به فایل‌های نصب شده در Manifest ناقص باشد، ممکن است بسته به درستی نصب نشود.

راهکار:

• بررسی Manifest بسته:

  cat tmp/deploy/images/<machine>/manifest
  

• بررسی اینکه مسیر فایل‌های نصب شده صحیح است:

  bitbake -c listtasks <package-name> | grep install
  

---

9. بررسی مشکلات مربوط به Kernel Artifacts

مشکل:

اگر کرنل به درستی ساخته نشود، ممکن است فایل‌های مربوط به ماژول‌های کرنل یا Image دچار مشکل شوند.

راهکار:

• بررسی ماژول‌های کرنل:

  ls tmp/deploy/images/<machine>/modules-<kernel-version>.tgz
  

• بررسی صحت Image کرنل:

  file tmp/deploy/images/<machine>/bzImage
  

• بازسازی Image کرنل:

  bitbake -c cleansstate virtual/kernel
  bitbake virtual/kernel
  

---

جمع‌بندی

مشکلات مربوط به Artifacts در Yocto می‌توانند ناشی از مواردی مانند وابستگی‌های شکسته، فساد داده‌های کش، استفاده نادرست از Sstate-cache، مشکلات نصب در RootFS و خرابی بسته‌های باینری باشند. با استفاده از ابزارهای BitBake و بررسی لاگ‌های مختلف، می‌توان این مشکلات را تشخیص داده و حل کرد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”رفع خطاهای مربوط به انطباق یا ناسازگاری نسخه‌ها” subtitle=”توضیحات کامل”]یکی از چالش‌های رایج در Yocto Project، ناسازگاری نسخه‌های مختلف بسته‌ها، وابستگی‌ها و لایه‌ها است. این مشکلات می‌توانند باعث شکست فرآیند ساخت، تداخل در اجرای برنامه‌ها یا مشکلات ناسازگاری باینری‌ها شوند. در این بخش، روش‌های تشخیص و رفع این خطاها بررسی می‌شوند.

---

1. شناسایی خطاهای مربوط به نسخه‌ها

مشکل:

گاهی اوقات، BitBake به دلیل ناسازگاری نسخه‌های بسته‌ها، خطای version mismatch یا conflict را نمایش می‌دهد.

راهکار:

• اجرای BitBake با سطح دیباگ برای مشاهده خطاهای نسخه:

  bitbake <package-name> -DDD
  

• بررسی اینکه چه نسخه‌ای از بسته در حال استفاده است:

  bitbake -s | grep <package-name>
  

• بررسی وابستگی‌های نسخه‌ای بسته‌ها:

  bitbake -g <package-name>
  cat pn-depends.dot | grep <package-name>
  

---

2. اجبار به استفاده از یک نسخه مشخص از بسته‌ها

مشکل:

Yocto ممکن است از یک نسخه قدیمی‌تر یا ناسازگار از بسته‌ها استفاده کند.

راهکار:

• تعیین نسخه دقیق در local.conf یا لایه bbappend:

  PREFERRED_VERSION_<package-name> = "1.2.3"
  

• بررسی نسخه‌های موجود:

  bitbake -s | grep <package-name>
  

• بررسی نسخه‌هایی که در Sstate-cache وجود دارند:

  ls tmp/sstate-cache | grep <package-name>
  

---

3. بررسی ناسازگاری‌های ABI و API

مشکل:

در صورت تغییر ABI یا API یک بسته، ممکن است سایر بسته‌ها که به آن وابسته‌اند، دچار ناسازگاری شوند.

راهکار:

• بررسی نسخه‌های ABI با objdump:

  objdump -p tmp/work/<machine>/<package-name>/image/usr/lib/lib*.so | grep SONAME
  

• بررسی تغییرات API در فایل‌های header:

  diff -u old_version/include/header.h new_version/include/header.h
  

• در صورت نیاز، بسته‌ها را مجدداً بسازید تا با ABI جدید سازگار شوند:

  bitbake -c cleansstate <dependent-package>
  bitbake <dependent-package>
  

---

4. بررسی ناسازگاری در لایه‌های Yocto

مشکل:

گاهی اوقات، ناسازگاری میان لایه‌های مختلف Yocto باعث ایجاد مشکلات در نسخه‌های بسته‌ها می‌شود.

راهکار:

• بررسی نسخه‌های پشتیبانی‌شده در فایل layer.conf:

  cat meta-<layer>/conf/layer.conf | grep LAYERSERIES_COMPAT
  

• بررسی ترتیب لایه‌ها در bblayers.conf:

  cat conf/bblayers.conf
  

• به‌روزرسانی لایه‌ها به نسخه‌های جدیدتر:

  git pull origin <branch>
  

---

5. بررسی وابستگی‌های ناسازگار در بسته‌ها

مشکل:

اگر یک بسته به نسخه خاصی از یک کتابخانه یا برنامه وابسته باشد، ممکن است در صورت استفاده از نسخه‌های دیگر، خطای dependency conflict رخ دهد.

راهکار:

• مشاهده وابستگی‌های بسته:

  bitbake -e <package-name> | grep DEPENDS
  

• مشخص کردن نسخه دقیق وابستگی:

  DEPENDS = "openssl-1.1.1"
  

• اطمینان از هماهنگی نسخه‌های بسته‌های اصلی و وابستگی‌ها:

  bitbake -g <package-name>
  cat pn-depends.dot | grep <dependency-name>
  

---

6. استفاده از کش برای جلوگیری از ناسازگاری نسخه‌ها

مشکل:

گاهی اوقات، Sstate-cache باعث استفاده از نسخه‌های قدیمی یا ناسازگار می‌شود.

راهکار:

• پاک کردن کش بسته‌های مشکل‌دار:

  bitbake -c cleansstate <package-name>
  

• بررسی اینکه آیا Sstate-cache به درستی استفاده شده است:

  bitbake -S none <package-name>
  

• تعیین مسیر دقیق برای کش:

  SSTATE_DIR = "/mnt/yocto-cache/sstate"
  

---

7. بررسی مشکلات نسخه‌های بسته‌های Pre-built

مشکل:

اگر از بسته‌های Pre-built استفاده شود، ممکن است ناسازگاری در نسخه‌های جدیدتر رخ دهد.

راهکار:

• بررسی نسخه‌های بسته‌های دریافت‌شده:

  ls tmp/deploy/rpm/<machine>/
  

• تعیین اولویت استفاده از باینری‌های آماده:

  PREFERRED_PROVIDER_virtual/kernel = "linux-yocto"
  

• تنظیم PREMIRRORS برای دانلود نسخه‌های صحیح:

  PREMIRRORS = "http://server-ip/prebuilt-artifacts/"
  

---

8. حل مشکل ناسازگاری نسخه‌های کرنل و ماژول‌ها

مشکل:

اگر نسخه کرنل و ماژول‌های کرنل با هم مطابقت نداشته باشند، ممکن است سیستم دچار کرش شود.

راهکار:

• بررسی نسخه کرنل:

  uname -r
  

• بررسی نسخه ماژول‌های کرنل:

  modinfo <module-name>
  

• بازسازی کرنل و ماژول‌ها:

  bitbake -c cleansstate virtual/kernel
  bitbake virtual/kernel
  

---

جمع‌بندی

ناسازگاری نسخه‌ها در Yocto می‌تواند ناشی از مواردی مانند وابستگی‌های نامعتبر، ترتیب نامناسب لایه‌ها، نسخه‌های ناسازگار کتابخانه‌ها و مشکلات کش باشد. با استفاده از ابزارهای BitBake و بررسی لاگ‌های مختلف، می‌توان این مشکلات را شناسایی و حل کرد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 8. اهمیت نظارت و آنالیز عملکرد”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”بررسی لاگ‌ها و آمار مربوط به استفاده از کش و Sstate-cache” subtitle=”توضیحات کامل”]یکی از مهم‌ترین روش‌های بهینه‌سازی فرآیند ساخت در Yocto، استفاده از Sstate-cache است. برای اطمینان از عملکرد صحیح کش، باید لاگ‌ها و آمار مرتبط با استفاده از آن را بررسی کرد. در این بخش، نحوه مشاهده و تحلیل این اطلاعات توضیح داده می‌شود.

---

1. بررسی وضعیت استفاده از Sstate-cache در BitBake

مشکل:

گاهی اوقات، Sstate-cache به درستی کار نمی‌کند و باعث ساخت مجدد بسته‌ها می‌شود.

راهکار:

اجرای BitBake با گزینه -S برای مشاهده آمار استفاده از Sstate-cache:

bitbake -S none <package-name>

این دستور گزارشی از وضعیت بازخوانی (retrieved) یا ساخت مجدد (invalidated) بسته‌ها را نمایش می‌دهد.

---

2. مشاهده آمار کامل Sstate-cache

مشکل:

عدم اطمینان از میزان استفاده از کش و نیاز به بهینه‌سازی آن.

راهکار:

اجرای BitBake با گزینه -S printdiff برای مشاهده آمار دقیق:

bitbake -S printdiff <package-name>

این گزارش نشان می‌دهد:

• چند درصد از بسته‌ها از کش خوانده شده‌اند.
• چه تعداد بسته نیاز به ساخت مجدد داشته‌اند.
• دلیل نامعتبر شدن Sstate-cache برای برخی بسته‌ها.

---

3. بررسی فایل‌های کش شده در مسیر Sstate-cache

مشکل:

بررسی اینکه آیا Sstate-cache شامل خروجی‌های قبلی است یا نه.

راهکار:

لیست کردن فایل‌های کش شده:

ls tmp/sstate-cache/

یا جستجوی یک بسته خاص:

ls tmp/sstate-cache | grep <package-name>

اگر بسته‌ای در اینجا وجود نداشته باشد، احتمالاً Sstate-cache به درستی ذخیره نشده است.

---

4. بررسی وضعیت کش بسته‌های خاص

مشکل:

بررسی وضعیت کش شدن یک بسته خاص.

راهکار:

برای مشاهده اطلاعات Sstate مربوط به یک بسته خاص، از این دستور استفاده کنید:

bitbake -c sstate_list <package-name>

اگر خروجی نشان دهد که بسته در Sstate-cache وجود ندارد، باید مسیر Sstate-cache و تنظیمات آن را بررسی کرد.

---

5. بررسی میزان استفاده از Sstate-cache در کل فرآیند ساخت

مشکل:

ارزیابی کلی میزان استفاده از کش برای کل پروژه.

راهکار:

اجرای BitBake با گزینه -S none برای محاسبه درصد استفاده از کش در کل پروژه:

bitbake -S none world

تفسیر خروجی:

• Cache Hit: درصد بسته‌هایی که از Sstate-cache بارگذاری شده‌اند.
• Cache Miss: درصد بسته‌هایی که نیاز به ساخت مجدد داشته‌اند.
• Invalidated Entries: بسته‌هایی که کش آن‌ها منقضی شده است.

---

6. بررسی علت عدم استفاده از Sstate-cache برای یک بسته خاص

مشکل:

یک بسته خاص هر بار به جای کش، دوباره ساخته می‌شود.

راهکار:

بررسی دلیل نادیده گرفتن Sstate-cache:

bitbake -c sstate_check <package-name>

اگر خروجی نشان دهد که کش معتبر نیست، می‌توان با دستور زیر بسته را پاک کرده و دوباره ساخت:

bitbake -c cleansstate <package-name>
bitbake <package-name>

---

7. بررسی اینکه کدام مسیرهای Sstate-cache در حال استفاده هستند

مشکل:

گاهی اوقات ممکن است BitBake از مسیر اشتباهی برای کش استفاده کند.

راهکار:

بررسی مسیرهای فعال Sstate-cache:

bitbake -e | grep ^SSTATE_DIR

تغییر مسیر Sstate-cache در local.conf:

SSTATE_DIR = "/mnt/shared/sstate-cache"

---

8. بررسی وضعیت Prebuilt Binaries و استفاده از کش

مشکل:

بررسی اینکه آیا BitBake به جای ساخت، از باینری‌های آماده در کش استفاده می‌کند.

راهکار:

مشاهده لیست بسته‌های باینری دانلود شده:

ls tmp/deploy/rpm/<machine>/

بررسی اینکه یک بسته خاص از باینری استفاده می‌کند یا ساخته شده است:

bitbake -S none <package-name>

اگر بسته از کش استفاده نکرده باشد، تنظیمات PREMIRRORS را بررسی کنید:

PREMIRRORS = "http://server-ip/prebuilt-artifacts/"

---

9. تحلیل پیشرفته آمار Sstate-cache با ابزارهای خارجی

مشکل:

نیاز به تحلیل آماری پیشرفته برای بررسی عملکرد Sstate-cache.

راهکار:

می‌توان از ابزارهای گرافیکی برای مشاهده وضعیت کش استفاده کرد، مانند:

bitbake -g <package-name>
dot -Tpng pn-depends.dot -o dependency-graph.png

این گراف وابستگی‌ها را نمایش می‌دهد و کمک می‌کند مسیرهایی که باعث عدم استفاده از Sstate-cache می‌شوند، شناسایی شوند.

---

10. پاک‌سازی کش برای رفع مشکلات ناسازگاری

مشکل:

در برخی موارد، داده‌های کش قدیمی باعث ایجاد ناسازگاری می‌شوند.

راهکار:

پاک‌سازی کامل Sstate-cache:

bitbake -c cleansstate world

پاک‌سازی کش برای یک بسته خاص:

bitbake -c cleansstate <package-name>

پاک‌سازی کش قدیمی که دیگر موردنیاز نیست:

bitbake -c cleanall <package-name>

---

جمع‌بندی

با بررسی لاگ‌ها و آمار Sstate-cache، می‌توان میزان بهینه‌سازی فرآیند ساخت را ارزیابی کرد. روش‌های کلیدی شامل موارد زیر هستند:

• استفاده از bitbake -S none برای مشاهده آمار کش.
• بررسی مسیرهای فعال SSTATE_DIR و PREMIRRORS.
• پاک‌سازی کش برای حل مشکلات ناسازگاری.
• تجزیه و تحلیل وابستگی‌های بسته‌ها برای بهینه‌سازی کش.

با این تکنیک‌ها، می‌توان فرآیند ساخت Yocto را بهینه و سریع‌تر کرد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”ابزارهای موجود برای آنالیز عملکرد فرآیند ساخت” subtitle=”توضیحات کامل”]برای بهینه‌سازی زمان ساخت در Yocto Project، ابزارهای متعددی برای تحلیل عملکرد و شناسایی گلوگاه‌ها وجود دارند. در این بخش، مهم‌ترین ابزارهای بررسی عملکرد فرآیند BitBake و سیستم ساخت Yocto معرفی می‌شوند.

---

1. BitBake – Timing Information

مشکل:

نیاز به مشاهده زمان اجرای هر مرحله از فرآیند ساخت برای بهینه‌سازی.

راهکار:

اجرای BitBake با گزینه -v برای نمایش جزئیات زمانی هر مرحله:

bitbake -v <package-name>

برای نمایش جزئیات کامل‌تر:

bitbake -v -DDD <package-name>

این خروجی نشان می‌دهد کدام بخش از فرآیند ساخت بیشترین زمان را مصرف کرده است.

---

2. BitBake – Build History

مشکل:

پیگیری تغییرات در خروجی‌های ساخت و تأثیر آن‌ها بر عملکرد.

راهکار:

فعال‌سازی Build History در فایل local.conf:

INHERIT += "buildhistory"
BUILDHISTORY_COMMIT = "1"

پس از اجرای ساخت، اطلاعات در مسیر زیر ذخیره می‌شود:

tmp/buildhistory/

برای مشاهده تغییرات در حجم باینری‌ها، زمان ساخت و وابستگی‌ها:

git --no-pager diff tmp/buildhistory/

---

3. BitBake – Build Stats

مشکل:

تحلیل زمان صرف‌شده برای هر بسته در فرآیند ساخت.

راهکار:

فعال‌سازی ثبت آمار زمانی در فایل local.conf:

INHERIT += "buildstats"

پس از اجرای BitBake، آمار در مسیر زیر ذخیره می‌شود:

tmp/buildstats/

برای نمایش گرافیکی آمار:

buildstats-summary tmp/buildstats/

---

4. BitBake – Dependency Graph

مشکل:

شناسایی وابستگی‌های بسته‌ها برای بهینه‌سازی فرآیند ساخت.

راهکار:

اجرای BitBake برای ایجاد گراف وابستگی‌ها:

bitbake -g <package-name>

خروجی فایل‌های:

• pn-depends.dot (وابستگی‌های پکیج‌ها)
• task-depends.dot (وابستگی‌های وظایف)

برای مشاهده گراف در قالب تصویر:

dot -Tpng pn-depends.dot -o dependency-graph.png

این گراف نشان می‌دهد کدام بسته‌ها و وظایف باعث کندی فرآیند ساخت می‌شوند.

---

5. BitBake – Performance Stats

مشکل:

بررسی مصرف CPU و RAM در هنگام اجرای فرآیند ساخت.

راهکار:

اجرای BitBake با گزینه -k و مانیتورینگ مصرف منابع:

bitbake -k <package-name>

در هنگام اجرا، استفاده از ابزارهای زیر برای مشاهده میزان مصرف منابع:

htop

iotop

dstat -tcm --top-cpu

این ابزارها نشان می‌دهند کدام پردازش‌ها بیشترین استفاده از منابع را دارند.

---

6. BitBake – Task Timing Analysis

مشکل:

شناسایی وظایف (Tasks) که بیشترین زمان را مصرف می‌کنند.

راهکار:

اجرای BitBake با فعال‌سازی ثبت اطلاعات زمانی:

bitbake -v -DDD <package-name> | tee build-log.txt

و سپس استخراج وظایف زمان‌بر:

grep 'Execution of' build-log.txt | sort -k5 -n | tail -20

این دستور 20 وظیفه با بیشترین زمان اجرا را نمایش می‌دهد.

---

7. Sstate Analysis

مشکل:

بررسی میزان استفاده از کش Sstate-cache.

راهکار:

اجرای BitBake با گزینه -S none برای نمایش آمار:

bitbake -S none <package-name>

برای بررسی دقیق‌تر:

bitbake-diffsigs <siginfo-file>

---

8. Ptest – بررسی عملکرد نرم‌افزارهای ساخته‌شده

مشکل:

تست عملکرد بسته‌های ساخته‌شده.

راهکار:

افزودن ptest به IMAGE_FEATURES در local.conf:

IMAGE_FEATURES += "ptest"

سپس اجرای تست:

ptest-runner

---

9. Yocto Build Perf Analysis

مشکل:

تحلیل عملکرد سیستم ساخت Yocto در سطح سیستم عامل.

راهکار:

استفاده از ابزار perf:

perf record -g bitbake <package-name>

و مشاهده جزئیات:

perf report

---

10. Build Graph Analysis with Pseudo

مشکل:

بررسی سطح دسترسی و مدیریت فایل‌ها در هنگام ساخت.

راهکار:

اجرای BitBake با فعال‌سازی Pseudo Logging:

PSEUDO_DEBUG=1 bitbake <package-name>

---

جمع‌بندی

ابزارهای بررسی عملکرد فرآیند ساخت در Yocto شامل موارد زیر هستند:

• Build History: مقایسه نسخه‌های مختلف و مشاهده تغییرات.
• Build Stats: مشاهده زمان اجرای هر مرحله از ساخت.
• Dependency Graph: تحلیل وابستگی‌های بسته‌ها.
• Performance Analysis: بررسی میزان مصرف CPU و RAM.
• Sstate Analysis: تحلیل وضعیت کش و میزان استفاده از آن.

استفاده از این ابزارها کمک می‌کند تا فرآیند ساخت Yocto سریع‌تر و بهینه‌تر شود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”استراتژی‌های مدیریتی برای نظارت بر روند ساخت و استفاده از Artifacts” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های مبتنی بر Yocto Project، مدیریت مؤثر فرآیند ساخت و استفاده از Artifacts نقش مهمی در بهینه‌سازی زمان، منابع و کاهش خطاها دارد. در این بخش، استراتژی‌های مدیریتی برای نظارت، ذخیره‌سازی، و استفاده مجدد از خروجی‌های ساخت (Artifacts) معرفی می‌شود.

---

۱. ثبت و مانیتورینگ فرآیند ساخت

هدف:

بررسی دقیق وضعیت هر Build و کاهش زمان اشکال‌زدایی.

استراتژی:

• فعال‌سازی Build History در local.conf:

  INHERIT += "buildhistory"
  BUILDHISTORY_COMMIT = "1"
  

• استفاده از ابزارهای تحلیل Log مانند:

  bitbake -v <package-name> | tee build-log.txt
  

  و فیلتر کردن پیام‌های هشدار و خطا:

  grep -i "error\|warning" build-log.txt
  

• ایجاد مانیتورینگ خودکار با cron برای بررسی لاگ‌های ساخت:

  tail -f tmp/log/cooker/<package-name>/log | grep "ERROR"
  

---

۲. بهینه‌سازی استفاده از Sstate-cache

هدف:

افزایش سرعت ساخت از طریق استفاده مجدد از خروجی‌های قبلی (Shared State Cache – Sstate).

استراتژی:

• تعیین مسیر مرکزی برای SSTATE_DIR در local.conf:

  SSTATE_DIR ?= "/mnt/shared/sstate-cache"
  

• پاک‌سازی و سازماندهی کش قدیمی:

  bitbake -S none <package-name>
  rm -rf tmp/sstate-cache/
  

• استفاده از سرور کش مرکزی برای پروژه‌های تیمی:

  SSTATE_MIRRORS = "file://.* http://sstate-server.example.com/sstate-cache/PATH;downloadfilename=PATH"
  

---

۳. مدیریت و نگهداری Artifacts

هدف:

ذخیره‌سازی و استفاده مجدد از باینری‌ها، ایمیج‌ها، و خروجی‌های ساخت.

استراتژی:

• ذخیره‌سازی خودکار فایل‌های ساخته‌شده:

  mv tmp/deploy/images/* /mnt/artifacts/
  

• استفاده از Versioning برای مدیریت نسخه‌های مختلف:

  mv tmp/deploy/images /mnt/artifacts/build_$(date +%Y-%m-%d_%H-%M-%S)/
  

• نگهداری لیست تغییرات هر Artifact:

  git --no-pager diff tmp/buildhistory/
  

---

۴. تحلیل وابستگی‌های بسته‌ها برای بهینه‌سازی

هدف:

کاهش زمان ساخت با شناسایی و حذف وابستگی‌های غیرضروری.

استراتژی:

• ایجاد گراف وابستگی بسته‌ها:

  bitbake -g <package-name>
  

• بررسی وابستگی‌های غیرضروری با dot:

  dot -Tpng pn-depends.dot -o dependency-graph.png
  

---

۵. افزایش قابلیت اطمینان فرآیند ساخت

هدف:

کاهش خطاهای ساخت و افزایش پایداری سیستم.

استراتژی:

• اجرای تست‌های خودکار با ptest:

  IMAGE_FEATURES += "ptest"
  bitbake <package-name> -c do_compile
  

• بررسی یکپارچگی خروجی‌ها:

  md5sum tmp/deploy/images/*
  

• نظارت بر مصرف منابع هنگام Build:

  htop
  dstat -tcm --top-cpu
  

---

۶. استفاده از CI/CD برای اتوماسیون فرآیند ساخت

هدف:

ایجاد Pipeline خودکار برای نظارت و مدیریت Buildها.

استراتژی:

• تنظیم Jenkins برای اجرای خودکار Yocto Build:

  bitbake <package-name> | tee build-log.txt
  

• ارسال هشدار ایمیلی در صورت شکست فرآیند ساخت:

  grep "ERROR" build-log.txt && echo "Build Failed" | mail -s "Yocto Build Alert" dev@example.com
  

---

جمع‌بندی

برای مدیریت نظارت بر روند ساخت و استفاده از Artifacts در Yocto، استراتژی‌های زیر پیشنهاد می‌شود:

• مانیتورینگ لاگ‌های ساخت برای شناسایی مشکلات.
• بهینه‌سازی Sstate-cache برای کاهش زمان ساخت.
• ذخیره و مدیریت Artifacts جهت استفاده مجدد.
• تحلیل وابستگی‌ها برای حذف وابستگی‌های غیرضروری.
• افزایش قابلیت اطمینان از طریق تست و بررسی یکپارچگی خروجی‌ها.
• اتوماسیون فرآیند ساخت با CI/CD برای بهبود کارایی تیم.

با پیاده‌سازی این استراتژی‌ها، زمان ساخت کاهش می‌یابد، منابع بهینه‌سازی شده و پایداری فرآیند Yocto Build تضمین می‌شود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 9. استراتژی‌های بهینه برای استفاده از Artifacts در پروژه‌های گروهی”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”اشتراک‌گذاری کش و Build Artifacts در تیم‌های بزرگ” subtitle=”توضیحات کامل”]در تیم‌های توسعه‌ای بزرگ، مدیریت مؤثر کش (Cache) و Build Artifacts باعث افزایش سرعت فرآیند ساخت، کاهش هزینه‌های پردازشی و بهبود همکاری بین اعضای تیم می‌شود. در این بخش، راهکارهای اشتراک‌گذاری کش و Artifacts در محیط‌های تیمی بررسی می‌شود.

---

۱. اشتراک‌گذاری Sstate-cache در تیم

هدف:

استفاده از خروجی‌های Buildهای قبلی در چندین سیستم برای کاهش زمان کامپایل مجدد.

استراتژی:

• تنظیم سرور مرکزی برای Sstate-cache:
  • ایجاد یک سرور HTTP برای ذخیره کش:

    mkdir -p /mnt/shared/sstate-cache
    python3 -m http.server --directory /mnt/shared/sstate-cache 8080
    

  • تنظیم local.conf برای استفاده از این کش:

    SSTATE_MIRRORS = "file://.* http://server-ip:8080/sstate-cache/PATH;downloadfilename=PATH"
    

• اشتراک‌گذاری Sstate-cache از طریق NFS:
  • تنظیم سرور NFS:

    sudo apt install nfs-kernel-server
    echo "/mnt/shared/sstate-cache *(rw,sync,no_root_squash)" | sudo tee -a /etc/exports
    sudo exportfs -a
    sudo systemctl restart nfs-kernel-server
    

  • تنظیم کلاینت‌ها برای استفاده از کش اشتراکی:

    sudo mount server-ip:/mnt/shared/sstate-cache /home/user/yocto/sstate-cache
    

---

۲. استفاده از Cache Layer برای بهینه‌سازی ساخت

هدف:

کاهش زمان ساخت مجدد در اعضای تیم.

استراتژی:

• تنظیم DL_DIR برای استفاده از کش بسته‌ها:

  DL_DIR = "/mnt/shared/downloads"
  

• بررسی عملکرد کش با:

  bitbake -S printdiff <package-name>
  

---

۳. اشتراک‌گذاری Build Artifacts بین اعضای تیم

هدف:

استفاده از باینری‌های از پیش ساخته‌شده بدون نیاز به کامپایل مجدد.

استراتژی:

• ذخیره‌سازی ایمیج‌های ساخته‌شده در یک سرور مرکزی:

  rsync -avz tmp/deploy/images/ server-ip:/mnt/build-artifacts/
  

• تنظیم local.conf برای استفاده از این فایل‌ها به‌جای ساخت مجدد:

  PREMIRRORS = "file://.* http://server-ip/build-artifacts/PATH;downloadfilename=PATH"
  

---

۴. هماهنگ‌سازی بین چندین سیستم با ابزار rsync

هدف:

همگام‌سازی کش و Artifacts در سیستم‌های مختلف تیمی.

استراتژی:

• راه‌اندازی سرور rsync روی سیستم مرکزی:

  rsync --daemon
  

• همگام‌سازی کش در کلاینت‌ها:

  rsync -avz user@server-ip:/mnt/shared/sstate-cache/ /home/user/yocto/sstate-cache/
  

---

۵. استفاده از CI/CD برای توزیع خودکار کش و Artifacts

هدف:

ایجاد Pipeline اتوماسیون برای مدیریت کش و Build Artifacts.

استراتژی:

• راه‌اندازی Jenkins برای اجرای خودکار Build و کش:

  bitbake <package-name> | tee build-log.txt
  

• تنظیم اسکریپت خودکار برای انتشار خروجی‌های ساخت:

  scp tmp/deploy/images/* user@server-ip:/mnt/build-artifacts/
  

---

جمع‌بندی

برای اشتراک‌گذاری کش و Build Artifacts در تیم‌های بزرگ، روش‌های زیر پیشنهاد می‌شود:

• استفاده از سرور HTTP یا NFS برای Sstate-cache.
• تنظیم مسیر دانلود مشترک (DL_DIR) برای استفاده از بسته‌های دانلود‌شده.
• استفاده از rsync برای همگام‌سازی کش و خروجی‌های ساخت.
• ایجاد سرور مرکزی برای ذخیره و استفاده مجدد از Build Artifacts.
• ادغام Yocto با CI/CD برای توزیع خودکار خروجی‌ها.

با پیاده‌سازی این راهکارها، زمان ساخت به‌طور قابل‌توجهی کاهش می‌یابد و همکاری بین اعضای تیم بهبود پیدا می‌کند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”ابزارهای موجود برای هماهنگی و مدیریت اشتراک‌گذاری Artifacts” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto که در تیم‌های بزرگ توسعه داده می‌شوند، مدیریت و اشتراک‌گذاری Build Artifacts اهمیت زیادی دارد. استفاده از ابزارهای مناسب می‌تواند زمان ساخت را کاهش داده و از مشکلات ناسازگاری نسخه‌ها جلوگیری کند.

در این بخش، ابزارهای پرکاربرد برای هماهنگی و مدیریت اشتراک‌گذاری Artifacts معرفی می‌شوند.

---

۱. Sstate-cache و DL_DIR

ویژگی‌ها:

• Sstate-cache امکان ذخیره و بازیابی نتایج ساخت را برای جلوگیری از کامپایل مجدد فراهم می‌کند.
• DL_DIR محلی برای ذخیره بسته‌های دانلودشده است تا در ساخت‌های بعدی مجدداً دانلود نشوند.

نحوه تنظیم:

SSTATE_DIR = "/mnt/shared/sstate-cache"
DL_DIR = "/mnt/shared/downloads"

ابزارهای کمکی:

• bitbake -S printdiff → بررسی وضعیت کش و تفاوت‌های ساخت.
• bitbake -c cleansstate → حذف کش یک بسته خاص.
• bitbake -c fetch → بررسی دانلود صحیح بسته‌ها از کش.

---

۲. NFS (Network File System)

ویژگی‌ها:

• امکان اشتراک‌گذاری Sstate-cache و Artifacts در چندین ماشین توسعه.
• قابل استفاده برای تیم‌هایی که از سرورهای مشترک برای Build استفاده می‌کنند.

نحوه راه‌اندازی سرور NFS:

sudo apt install nfs-kernel-server
echo "/mnt/shared *(rw,sync,no_root_squash)" | sudo tee -a /etc/exports
sudo exportfs -a
sudo systemctl restart nfs-kernel-server

تنظیم کلاینت‌ها:

sudo mount server-ip:/mnt/shared /home/user/yocto/sstate-cache

---

۳. Rsync برای هماهنگ‌سازی کش و Artifacts

ویژگی‌ها:

• سریع و سبک برای همگام‌سازی تغییرات بین چندین سیستم.
• قابلیت استفاده در کنار سایر روش‌ها (NFS، S3 و …).

نحوه استفاده:

• همگام‌سازی دستی:

  rsync -avz user@server-ip:/mnt/shared/sstate-cache/ /home/user/yocto/sstate-cache/
  

• اتوماتیک‌سازی با کران‌جاب:

  crontab -e
  

  سپس اضافه کنید:

  0 * * * * rsync -avz user@server-ip:/mnt/shared/sstate-cache/ /home/user/yocto/sstate-cache/
  

---

۴. Artifactory (JFrog) برای مدیریت باینری‌ها و Artifacts

ویژگی‌ها:

• ذخیره و توزیع Artifacts بین اعضای تیم.
• پشتیبانی از نسخه‌بندی برای جلوگیری از ناسازگاری نسخه‌ها.
• امکان ادغام با CI/CD (مانند Jenkins و GitLab CI).

نحوه تنظیم Yocto برای استفاده از Artifactory:

PREMIRRORS = "file://.* http://artifactory-server:8081/artifactory/yocto-cache/PATH;downloadfilename=PATH"

بررسی دانلود از Artifactory:

bitbake -c fetch <package-name>

---

۵. AWS S3 برای ذخیره و بازیابی کش و Artifacts

ویژگی‌ها:

• مناسب برای تیم‌هایی که از سرورهای ابری استفاده می‌کنند.
• امکان بازیابی Artifacts و کش از هر نقطه جغرافیایی.

نحوه راه‌اندازی:

• نصب AWS CLI و پیکربندی:

  aws configure
  

• آپلود Sstate-cache به S3:

  aws s3 sync /mnt/shared/sstate-cache s3://yocto-sstate-cache/
  

• دانلود کش در ماشین‌های تیم:

  aws s3 sync s3://yocto-sstate-cache/ /home/user/yocto/sstate-cache/
  

---

۶. Jenkins و GitLab CI برای توزیع خودکار Artifacts

ویژگی‌ها:

• اتوماتیک‌سازی فرآیند Build و انتشار Artifacts.
• ادغام با NFS، Artifactory و S3 برای مدیریت کش و Artifacts.

نمونه پیکربندی در GitLab CI:

stages:
  - build
  - deploy

build-yocto:
  stage: build
  script:
    - bitbake core-image-minimal
  artifacts:
    paths:
      - tmp/deploy/images/
    expire_in: 7 days

deploy-artifacts:
  stage: deploy
  script:
    - rsync -avz tmp/deploy/images/ user@server-ip:/mnt/build-artifacts/

---

۷. استفاده از OSTree برای مدیریت Imageهای ساخته‌شده

ویژگی‌ها:

• مدیریت نسخه‌های سیستم‌عامل و RootFS بدون نیاز به ساخت مجدد کامل.
• امکان Rollback به نسخه‌های قبلی در صورت بروز مشکل.

نحوه استفاده در Yocto:

• فعال‌سازی پشتیبانی از OSTree در local.conf:

  IMAGE_FEATURES += "ostree"
  

• ایجاد Repository جدید:

  ostree init --repo=/mnt/ostree-repo --mode=archive-z2
  

• انتشار نسخه جدید در Repository:

  ostree commit -b latest-build --repo=/mnt/ostree-repo --tree=dir=/home/user/yocto/tmp/rootfs/
  

---

جمع‌بندی

ابزارهای مناسب برای هماهنگی و مدیریت اشتراک‌گذاری Artifacts عبارت‌اند از:

• Sstate-cache و DL_DIR برای جلوگیری از ساخت مجدد.
• NFS و Rsync برای همگام‌سازی کش در چندین ماشین.
• Artifactory (JFrog) و AWS S3 برای ذخیره‌سازی Artifacts.
• Jenkins و GitLab CI برای اتوماسیون Build و توزیع خروجی‌ها.
• OSTree برای مدیریت نسخه‌های سیستم‌عامل و RootFS.

استفاده از ترکیب این ابزارها، باعث افزایش سرعت توسعه، کاهش بار پردازشی و بهینه‌سازی فرآیند Build در تیم‌های بزرگ می‌شود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”بررسی استراتژی‌های مناسب برای حفظ یکپارچگی پروژه و جلوگیری از خطاهای مرتبط با Artifacts” subtitle=”توضیحات کامل”]حفظ یکپارچگی پروژه و جلوگیری از بروز خطاهای مرتبط با Build Artifacts در پروژه‌های Yocto بسیار حیاتی است، به خصوص زمانی که در تیم‌های بزرگ و با استفاده از روش‌های مختلف به اشتراک‌گذاری و مدیریت Artifacts کار می‌کنیم. در این بخش، به بررسی استراتژی‌هایی پرداخته می‌شود که می‌توانند به جلوگیری از خطاهای مرتبط با Artifacts و حفظ یکپارچگی پروژه کمک کنند.

---

۱. استفاده از نسخه‌بندی دقیق برای Artifacts

برای جلوگیری از مشکلات ناشی از ناسازگاری نسخه‌ها، بهتر است در مدیریت Build Artifacts از نسخه‌بندی دقیق استفاده کنید.

• نسخه‌بندی Artifacts شامل نسخه‌های مخصوص برای هر بسته نرم‌افزاری، فایل‌های پیکربندی، و حتی کش‌ها می‌شود.
• این نسخه‌بندی کمک می‌کند که در هنگام استفاده مجدد از Artifacts، اطمینان حاصل شود که از نسخه‌های سازگار استفاده می‌شود و از مشکلات ناشی از نسخه‌های قدیمی یا ناسازگار جلوگیری می‌کند.

نمونه پیکربندی برای نسخه‌بندی Artifacts در Yocto:

SSTATE_VERSION = "1.0"
DL_VERSION = "1.0"

این تنظیمات باعث می‌شود که هر Artifacts با نسخه خاص خودش ذخیره شود و در صورتی که نسخه جدیدتری برای آن وجود داشته باشد، نسخه جدید بارگیری شود.

---

۲. پیکربندی دقیق وابستگی‌ها و ترتیب ساخت

یکی از مهمترین استراتژی‌ها برای جلوگیری از خطاها، تنظیم وابستگی‌های دقیق و ترتیب ساخت صحیح است. در پروژه‌های Yocto، ترتیب صحیح اجرای بسته‌ها و لایه‌ها می‌تواند به جلوگیری از مشکلات مربوط به آرتیفکت‌ها و کش‌ها کمک کند.

• استفاده از ابزارهایی مانند bitbake -g می‌تواند به نمایش وابستگی‌ها کمک کند و از بروز مشکلات به دلیل ترتیب نامناسب ساخت جلوگیری کند.

فرآیند بررسی وابستگی‌ها:

bitbake -g core-image-minimal

این دستور، گراف وابستگی‌ها را ایجاد می‌کند که می‌توان از آن برای بررسی ترتیب ساخت و مشکلات مرتبط با آن استفاده کرد.

---

۳. مدیریت کش با سیاست‌های اشتراک‌گذاری مناسب

به اشتراک‌گذاری Sstate-cache بین تیم‌ها می‌تواند منجر به کاهش زمان ساخت و استفاده مجدد از Artifacts شود، اما ممکن است با مشکلاتی همچون تداخل یا ناسازگاری مواجه شویم. برای حل این مشکل، باید سیاست‌های مناسب اشتراک‌گذاری کش تنظیم شود.

• نسخه‌بندی کش‌ها به طور منظم و هماهنگی کش‌ها در ماشین‌های مختلف از جمله موارد ضروری است.
• ایجاد مکان‌های مرکزی برای نگهداری کش‌ها و هماهنگ‌سازی آن‌ها با استفاده از ابزارهایی همچون NFS یا AWS S3 می‌تواند به مدیریت بهتر کش کمک کند.

پیکربندی اشتراک‌گذاری کش از طریق NFS:

# تنظیمات NFS برای اشتراک‌گذاری کش
exportfs -r

مطمئن شوید که تمامی ماشین‌ها کش یکسانی را استفاده می‌کنند تا از اختلافات بین کش‌ها جلوگیری شود.

---

۴. استفاده از CI/CD برای بررسی یکپارچگی و جلوگیری از خطاها

سیستم‌های CI/CD مانند Jenkins یا GitLab CI به طور خودکار فرآیند ساخت و استفاده از Artifacts را بررسی می‌کنند. با استفاده از CI/CD، می‌توان به طور مداوم یکپارچگی پروژه را بررسی کرده و خطاهای مرتبط با Artifacts را در مراحل اولیه شناسایی و رفع کرد.

پیکربندی ساده CI در GitLab:

stages:
  - build
  - test

build:
  stage: build
  script:
    - bitbake core-image-minimal
  artifacts:
    paths:
      - tmp/deploy/images/
    expire_in: 1 week

test:
  stage: test
  script:
    - run_tests.sh

این پیکربندی، ساخت را در مرحله اول انجام می‌دهد و در مرحله دوم تست‌ها را اجرا می‌کند، در نتیجه به شناسایی مشکلات به موقع کمک می‌کند.

---

۵. تست‌های جامع و خودکار برای بررسی Artifacts

برای اطمینان از یکپارچگی و سازگاری Artifacts، بهتر است که تست‌های جامع و خودکار برای بررسی صحیح کارکرد آنها پیاده‌سازی شود. این تست‌ها می‌توانند شامل تست‌های صحت عملکرد، تست‌های کش، و تست‌های بازیابی از Artifacts باشند.

• تست‌های بازیابی از کش و آرتیفکت‌ها برای اطمینان از سالم بودن و سازگاری آنها بسیار مهم هستند.

نمونه تست بازیابی Artifacts از کش:

bitbake -c fetch <package-name>
bitbake -c build <package-name>

این تست‌ها بررسی می‌کنند که آیا بسته‌ها به درستی از کش بازیابی شده‌اند و فرآیند ساخت به درستی انجام شده است یا خیر.

---

۶. استفاده از Artifactory برای مدیریت Artifacts

برای جلوگیری از مشکلات نسخه‌بندی و ناسازگاری، می‌توانید از Artifactory برای مدیریت Artifacts استفاده کنید. Artifactory یک ابزار بسیار مفید برای ذخیره، مدیریت و نسخه‌بندی Artifacts در پروژه‌های بزرگ است. استفاده از Artifactory به طور خودکار، به شما امکان می‌دهد تا Artifacts را به راحتی ذخیره، بازیابی و از آن‌ها استفاده کنید.

پیکربندی Artifactory برای ذخیره‌سازی Artifacts:

PREMIRRORS = "file://.* http://artifactory-server:8081/artifactory/yocto-cache/PATH;downloadfilename=PATH"

این پیکربندی تضمین می‌کند که Artifacts به درستی از Artifactory بارگیری و ذخیره می‌شوند.

---

جمع‌بندی

برای حفظ یکپارچگی پروژه و جلوگیری از خطاهای مرتبط با Artifacts، استفاده از نسخه‌بندی دقیق، مدیریت وابستگی‌ها و ترتیب ساخت صحیح، پیکربندی دقیق کش‌ها، و استفاده از ابزارهای CI/CD از جمله نکات کلیدی است.
همچنین، آزمایش‌های جامع، استفاده از Artifactory و تست‌های خودکار می‌توانند به حفظ یکپارچگی و کاهش خطاهای ساخت کمک کنند.
این استراتژی‌ها باعث افزایش کیفیت پروژه و کاهش زمان‌های توقف به دلیل خطاهای ناشی از Artifacts می‌شود.[/cdb_course_lesson][/cdb_course_lessons]

[cdb_course_lessons title=”بخش 9. افزودن نرم‌افزارها به سیستم”][cdb_course_lesson title=”فصل 1. نوشتن و تست دستورالعمل‌های نرم‌افزاری (Recipes)”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”معرفی مفهوم دستورالعمل‌های نرم‌افزاری در Yocto” subtitle=”توضیحات کامل”]سیستم Yocto Project یک فریمورک متن‌باز برای ساخت سیستم‌عامل‌های توکار (Embedded OS) است که امکان ایجاد، مدیریت و سفارشی‌سازی نرم‌افزارها را برای سخت‌افزارهای خاص فراهم می‌کند. در این سیستم، مفهوم دستورالعمل‌های نرم‌افزاری (Software Recipes) هسته اصلی فرآیند ساخت و مدیریت بسته‌های نرم‌افزاری را تشکیل می‌دهد.

دستورالعمل‌های نرم‌افزاری در Yocto فایل‌هایی با پسوند .bb هستند که مشخص می‌کنند چگونه یک نرم‌افزار دانلود، پیکربندی، کامپایل و نصب شود. این دستورالعمل‌ها مشابه فایل‌های دستورالعمل در سیستم‌های مدیریت بسته مانند RPM spec یا Debian control files عمل می‌کنند، اما مخصوص Yocto طراحی شده‌اند.

---

اجزای اصلی یک دستورالعمل نرم‌افزاری

یک دستورالعمل (Recipe) در Yocto معمولاً شامل اطلاعات زیر است:

۱. متادیتا و اطلاعات پایه

متادیتا شامل نام بسته، نسخه، مجوز و توضیحات مربوط به بسته است.

DESCRIPTION = "Example software package for Yocto"
HOMEPAGE = "https://example.com"
LICENSE = "MIT"
LIC_FILES_CHKSUM = "file://LICENSE;md5=abcdef123456..."

۲. محل دانلود و صحت‌سنجی

این بخش مشخص می‌کند که سورس‌کد از کجا دریافت شود و یک checksum برای بررسی صحت فایل دانلودی تعریف می‌شود.

SRC_URI = "https://example.com/software-v1.0.tar.gz"
SRC_URI[sha256sum] = "abcdef1234567890..."

۳. وابستگی‌ها

بسته‌های موردنیاز قبل از ساخت این بسته را مشخص می‌کند.

DEPENDS = "libx11 openssl"

۴. مراحل ساخت و نصب

این دستورات نحوه کامپایل و نصب نرم‌افزار را تعیین می‌کنند.

do_compile() {
    oe_runmake
}

do_install() {
    install -d ${D}${bindir}
    install -m 0755 mysoftware ${D}${bindir}/mysoftware
}

۵. مسیر ذخیره خروجی‌ها

محل قرارگیری فایل‌های خروجی در Root Filesystem را مشخص می‌کند.

FILES_${PN} += "${bindir}/mysoftware"

---

نحوه ایجاد یک دستورالعمل جدید در Yocto

برای ایجاد یک دستورالعمل جدید، می‌توان از ابزار devtool استفاده کرد:

devtool add mysoftware https://example.com/software-v1.0.tar.gz

پس از اجرای این دستور، یک فایل mysoftware.bb در دایرکتوری meta-mysoftware/recipes-mysoftware/mysoftware/ ایجاد می‌شود که شامل اطلاعات اولیه است.

برای ویرایش دستورالعمل:

nano meta-mysoftware/recipes-mysoftware/mysoftware/mysoftware.bb

برای ساخت بسته نرم‌افزاری، از دستور زیر استفاده می‌شود:

bitbake mysoftware

---

جمع‌بندی

دستورالعمل‌های نرم‌افزاری در Yocto Project نقش کلیدی در مدیریت و ساخت بسته‌های نرم‌افزاری دارند. این فایل‌ها مشخص می‌کنند چگونه یک نرم‌افزار دانلود، پیکربندی، کامپایل و نصب شود. هر دستورالعمل شامل متادیتا، وابستگی‌ها، مراحل ساخت و قوانین مربوط به نصب و خروجی است. ابزارهایی مانند BitBake و Devtool امکان ایجاد، ویرایش و مدیریت این دستورالعمل‌ها را فراهم می‌کنند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”نحوه نوشتن یک دستورالعمل جدید برای نرم‌افزار” subtitle=”توضیحات کامل”]در Yocto Project، یک دستورالعمل نرم‌افزاری (Recipe) مشخص می‌کند که یک بسته نرم‌افزاری چگونه دانلود، پیکربندی، کامپایل و نصب شود. این دستورالعمل‌ها در فایل‌هایی با پسوند .bb نوشته می‌شوند و توسط ابزار BitBake پردازش می‌شوند. در این بخش، نحوه ایجاد یک دستورالعمل جدید برای یک نرم‌افزار را به‌صورت گام‌به‌گام بررسی می‌کنیم.

---

۱. ایجاد لایه جدید (در صورت نیاز)

بهتر است که هر دستورالعمل جدید در یک لایه (Layer) اختصاصی قرار بگیرد. اگر لایه‌ای برای نرم‌افزار شما وجود ندارد، یک لایه جدید ایجاد کنید:

bitbake-layers create-layer meta-mysoftware

سپس، این لایه را به لیست لایه‌های فعال اضافه کنید:

bitbake-layers add-layer meta-mysoftware

---

۲. ایجاد یک دستورالعمل جدید

روش اول: استفاده از devtool

ابزار devtool ساده‌ترین راه برای ایجاد یک دستورالعمل جدید است:

devtool add mysoftware https://example.com/software-v1.0.tar.gz

روش دوم: ایجاد دستی فایل .bb

اگر بخواهید دستی این کار را انجام دهید، مسیر مناسب را در لایه مشخص کنید:

mkdir -p meta-mysoftware/recipes-mysoftware/mysoftware
cd meta-mysoftware/recipes-mysoftware/mysoftware
touch mysoftware_1.0.bb

---

۳. نوشتن دستورالعمل نرم‌افزاری (.bb File)

یک فایل mysoftware_1.0.bb باید شامل اطلاعات زیر باشد:

DESCRIPTION = "An example software package for Yocto"
HOMEPAGE = "https://example.com"
LICENSE = "MIT"
LIC_FILES_CHKSUM = "file://LICENSE;md5=abcdef1234567890"

SRC_URI = "https://example.com/software-v1.0.tar.gz"
SRC_URI[sha256sum] = "abcdef1234567890abcdef1234567890"

DEPENDS = "libx11 openssl"

S = "${WORKDIR}/software-v1.0"

do_compile() {
    oe_runmake
}

do_install() {
    install -d ${D}${bindir}
    install -m 0755 mysoftware ${D}${bindir}/mysoftware
}

FILES_${PN} += "${bindir}/mysoftware"

---

۴. ساخت و تست دستورالعمل

پس از ایجاد و ویرایش فایل، می‌توان نرم‌افزار را کامپایل کرد:

bitbake mysoftware

اگر خطایی رخ داد، بررسی لاگ‌ها با این دستور مفید خواهد بود:

cat tmp/work/*/mysoftware/*/temp/log.do_compile

برای نصب و تست نرم‌افزار در تصویر ساخته‌شده:

bitbake mysoftware -c populate_sdk

---

۵. اضافه کردن نرم‌افزار به یک تصویر

برای اینکه نرم‌افزار در سیستم ساخته‌شده قرار بگیرد، آن را به فایل local.conf اضافه کنید:

IMAGE_INSTALL:append = " mysoftware"

یا در یک دستورالعمل تصویر سفارشی (.bb) آن را مشخص کنید:

IMAGE_INSTALL += "mysoftware"

سپس، تصویر جدید را بسازید:

bitbake core-image-minimal

---

جمع‌بندی

ایجاد یک دستورالعمل نرم‌افزاری (Recipe) در Yocto Project شامل مراحل زیر است:

• ایجاد یک لایه جدید (در صورت نیاز)
• استفاده از devtool یا ایجاد دستی فایل .bb
• تعریف متادیتا، مسیر دانلود، وابستگی‌ها، مراحل کامپایل و نصب
• اجرای bitbake برای ساخت و تست نرم‌افزار
• اضافه کردن نرم‌افزار به تصویر نهایی

این فرآیند باعث می‌شود که نرم‌افزار شما به‌صورت خودکار در سیستم Yocto ساخته و مدیریت شود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”انواع دستورالعمل‌ها: دستورالعمل‌های استاندارد و سفارشی” subtitle=”توضیحات کامل”]در Yocto، دستورالعمل‌ها (Recipes) نقش مهمی در تعریف نحوه ساخت، پیکربندی، و نصب نرم‌افزارها ایفا می‌کنند. به‌طورکلی، این دستورالعمل‌ها به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند:

دستورالعمل‌های استاندارد

دستورالعمل‌های استاندارد در Yocto از قبل تعریف‌شده و شامل قالب‌های عمومی برای ساخت انواع بسته‌های نرم‌افزاری هستند. این نوع دستورالعمل‌ها در مسیرهای مشخصی از لایه‌های Yocto قرار دارند و معمولاً نیازی به تغییرات اساسی ندارند مگر در موارد خاص. برخی از مهم‌ترین انواع دستورالعمل‌های استاندارد عبارت‌اند از:

• دستورالعمل‌های Autotools: برای نرم‌افزارهایی که از GNU Autotools مانند configure و make استفاده می‌کنند.
• دستورالعمل‌های CMake: برای پروژه‌هایی که از CMake به‌عنوان سیستم ساخت استفاده می‌کنند.
• دستورالعمل‌های Python: برای بسته‌های نوشته‌شده به زبان Python، که می‌توانند از setuptools یا pip برای مدیریت نصب استفاده کنند.
• دستورالعمل‌های Kernel و Bootloader: شامل دستورالعمل‌هایی برای ساخت هسته لینوکس و Bootloaderهایی مانند U-Boot.

یک نمونه از یک دستورالعمل استاندارد برای یک بسته که از Autotools استفاده می‌کند:

# مسیر: meta-custom/recipes-example/hello-world/hello-world.bb
SUMMARY = "مثالی از یک دستورالعمل استاندارد با Autotools"
LICENSE = "MIT"
SRC_URI = "git://git.example.com/hello-world.git;branch=main"

inherit autotools

do_install() {
    install -d ${D}${bindir}
    install -m 0755 hello-world ${D}${bindir}/hello-world
}

---

دستورالعمل‌های سفارشی

در برخی موارد، نیاز به نوشتن یک دستورالعمل سفارشی داریم که با نیازهای پروژه ما همخوانی داشته باشد. این نوع دستورالعمل‌ها معمولاً برای بسته‌هایی که از سیستم‌های ساخت خاصی استفاده می‌کنند یا به پیکربندی‌های خاصی نیاز دارند، ایجاد می‌شوند.

ویژگی‌های مهم دستورالعمل‌های سفارشی:

• می‌توانند از inherit برای استفاده از قابلیت‌های Yocto بهره ببرند.
• معمولاً شامل توابع سفارشی مانند do_configure(), do_compile(), و do_install() هستند.
• امکان استفاده از پچ‌های خاص برای تغییر سورس‌کد قبل از کامپایل وجود دارد.

نمونه‌ای از یک دستورالعمل سفارشی که از make برای ساخت استفاده می‌کند:

# مسیر: meta-custom/recipes-example/custom-app/custom-app.bb
SUMMARY = "مثالی از یک دستورالعمل سفارشی"
LICENSE = "MIT"
SRC_URI = "file://custom-app.tar.gz"

S = "${WORKDIR}/custom-app"

do_compile() {
    oe_runmake
}

do_install() {
    install -d ${D}${bindir}
    install -m 0755 custom-app ${D}${bindir}/custom-app
}

---

جمع‌بندی

دستورالعمل‌های Yocto به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند: استاندارد و سفارشی. دستورالعمل‌های استاندارد از قالب‌های موجود مانند Autotools، CMake و Python پیروی می‌کنند، درحالی‌که دستورالعمل‌های سفارشی برای موارد خاص توسعه داده می‌شوند. بسته به نیاز پروژه، می‌توان از یک نوع خاص از دستورالعمل‌ها یا ترکیبی از آن‌ها برای مدیریت بسته‌های نرم‌افزاری در Yocto استفاده کرد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”ساختار فایل‌های دستورالعمل (Metadata)” subtitle=”توضیحات کامل”]در Yocto، دستورالعمل‌ها (Recipes) برای تعریف نحوه ساخت و پیکربندی نرم‌افزارها استفاده می‌شوند. هر دستورالعمل شامل متادیتاهایی است که ویژگی‌ها و تنظیمات مورد نیاز برای ساخت، نصب و پیکربندی یک نرم‌افزار خاص را مشخص می‌کند. این متادیتاها در فایل‌هایی با پسوند .bb (BitBake) ذخیره می‌شوند. این فایل‌ها در واقع قلب فرآیند ساخت در Yocto هستند و تمامی اطلاعات مرتبط با ساخت نرم‌افزار را نگهداری می‌کنند.

---

ساختار کلی فایل دستورالعمل

یک فایل دستورالعمل (recipe) معمولاً شامل چندین بخش مختلف است که هر کدام مسئول تعیین تنظیمات خاص در فرآیند ساخت هستند. در اینجا به بررسی بخش‌های اصلی یک فایل دستورالعمل و جزئیات آن‌ها پرداخته می‌شود.

1. متغیرها و مقادیر پیش‌فرض

در ابتدای هر دستورالعمل، معمولاً برخی متغیرها و مقادیر پیش‌فرض تنظیم می‌شوند که شامل اطلاعاتی مانند نام نرم‌افزار، نسخه، و URL مربوط به سورس کد می‌باشد. این متغیرها برای تعیین نحوه دانلود و ساخت نرم‌افزار استفاده می‌شوند.

مثال:

SUMMARY = "A simple hello-world example"
DESCRIPTION = "A simple application that prints Hello, World!"
HOMEPAGE = "http://example.com"
LICENSE = "MIT"
LIC_FILES_CHKSUM = "file://LICENSE;md5=abcd1234"
SRC_URI = "http://example.com/hello-world-${PV}.tar.gz"
SRC_URI[md5sum] = "d41d8cd98f00b204e9800998ecf8427e"
SRC_URI[sha256sum] = "9a0364b9e99bb480dd25e1f0284c8555e1e3b5c6c5b88ab2ff8b9b9fa8f48db0"

• SUMMARY: یک توضیح کوتاه از نرم‌افزار
• DESCRIPTION: توضیحات مفصل‌تری از نرم‌افزار
• HOMEPAGE: لینک به وب‌سایت رسمی پروژه
• LICENSE: نوع لایسنس نرم‌افزار
• SRC_URI: URL فایل سورس نرم‌افزار و هش‌های مربوط به آن برای اطمینان از صحت داده‌ها

---

2. متغیرهای مربوط به ساخت

این بخش شامل تنظیمات مرتبط با نحوه ساخت نرم‌افزار است. این تنظیمات شامل ابزارهایی مانند CC, CXX, LD و متغیرهایی برای پیکربندی مراحل ساخت است.

مثال:

inherit autotools
AUTORECONF = "yes"
EXTRA_OECONF = "--disable-static --enable-shared"

• inherit autotools: به Yocto می‌گوید که از سیستم اتوتولز برای ساخت نرم‌افزار استفاده کند.
• AUTORECONF: اگر پروژه از autoconf برای پیکربندی استفاده می‌کند، این گزینه تنظیم می‌شود تا قبل از ساخت، اتورکاف انجام شود.
• EXTRA_OECONF: تنظیمات اضافی برای ابزار configure.

---

3. فرآیندهای ساخت (Tasks)

در این بخش، فرآیندهای مختلفی که باید در حین ساخت انجام شوند، تعریف می‌شوند. این فرآیندها به طور معمول از طریق دستورالعمل‌های bitbake فراخوانی می‌شوند. به طور پیش‌فرض، Yocto چندین فرآیند ساخت مانند do_fetch, do_compile, do_install و do_package دارد که می‌توان آن‌ها را در دستورالعمل‌ها سفارشی کرد.

مثال:

do_compile() {
    oe_runmake
}

do_install() {
    oe_runmake install DESTDIR=${D}
}

• do_compile: مرحله کامپایل نرم‌افزار را انجام می‌دهد.
• do_install: مرحله نصب نرم‌افزار را انجام می‌دهد و نرم‌افزار نصب‌شده را در مسیر ${D} قرار می‌دهد.

---

4. متغیرهای وابستگی

در این بخش، وابستگی‌های نرم‌افزار به سایر پکیج‌ها و دستورالعمل‌ها تعریف می‌شود. این وابستگی‌ها می‌توانند شامل کتابخانه‌ها، ابزارها و پکیج‌های دیگر باشند که نرم‌افزار مورد نظر به آن‌ها نیاز دارد.

مثال:

DEPENDS = "libxml2 zlib"
RDEPENDS_${PN} = "glibc"

• DEPENDS: لیستی از پکیج‌های مورد نیاز برای ساخت نرم‌افزار.
• RDEPENDS_${PN}: لیستی از پکیج‌های وابسته که نرم‌افزار برای اجرا به آن‌ها نیاز دارد.

---

5. برچسب‌ها و تنظیمات اضافی

این بخش شامل تنظیمات دیگری است که برای موارد خاص نیاز هستند، مانند تعیین اینکه آیا یک پکیج باید فقط در ساخت نسخه خاصی نصب شود یا تعیین نحوه بسته‌بندی نرم‌افزار.

مثال:

PACKAGE_ARCH = "all"

• PACKAGE_ARCH: معماری پکیج را مشخص می‌کند. برای مثال، all به این معناست که این پکیج مستقل از معماری سیستم است.

---

نحوه ساخت دستورالعمل و ذخیره فایل‌ها

برای ایجاد یک دستورالعمل جدید در Yocto، کافی است یک فایل با پسوند .bb ایجاد کنید و آن را در مسیر مناسب قرار دهید. معمولاً این فایل‌ها در دایرکتوری recipes-* در لایه پروژه قرار می‌گیرند.

مراحل انجام این کار به‌صورت زیر است:

1. یک دایرکتوری جدید در لایه خود ایجاد کنید:

   mkdir -p meta-your-layer/recipes-example/hello-world
   

2. فایل دستورالعمل را در این دایرکتوری قرار دهید:

   touch meta-your-layer/recipes-example/hello-world/hello-world_1.0.bb
   

3. دستورالعمل خود را به‌صورت زیر ویرایش کنید:

   nano meta-your-layer/recipes-example/hello-world/hello-world_1.0.bb
   

4. پس از نوشتن دستورالعمل، با اجرای دستور bitbake از صحت ساخت آن مطمئن شوید:

   bitbake hello-world
   

---

جمع‌بندی

فایل‌های دستورالعمل (Recipes) در Yocto به‌عنوان متادیتاهای مهم برای فرآیند ساخت نرم‌افزارها عمل می‌کنند. این فایل‌ها شامل اطلاعاتی مانند پیکربندی ساخت، وابستگی‌ها، فرآیندهای مختلف ساخت و تنظیمات خاص هستند. با درک ساختار این فایل‌ها و استفاده از تنظیمات مختلف آن‌ها، می‌توان فرآیند ساخت را به‌طور دقیق کنترل کرد. تنظیمات صحیح در دستورالعمل‌ها می‌تواند به بهینه‌سازی ساخت و نصب نرم‌افزارها کمک کند و از بروز مشکلات جلوگیری کند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”تست دستورالعمل‌های نرم‌افزاری و عیب‌یابی” subtitle=”توضیحات کامل”]تست و عیب‌یابی دستورالعمل‌ها (Recipes) در Yocto یکی از مراحل حیاتی است که به تضمین کیفیت و عملکرد صحیح نرم‌افزار کمک می‌کند. فرآیند تست شامل بررسی صحت ساخت و نصب نرم‌افزار، بررسی مشکلات احتمالی و اشکال‌زدایی مشکلات در مراحل مختلف ساخت است. در این بخش به معرفی روش‌های مختلف تست دستورالعمل‌ها و چگونگی عیب‌یابی مشکلات احتمالی خواهیم پرداخت.

---

روش‌های تست دستورالعمل‌ها در Yocto

1. تست ساخت و نصب
   برای اطمینان از اینکه دستورالعمل‌ها به‌درستی کار می‌کنند، باید از اجرای صحیح مراحل ساخت و نصب اطمینان حاصل کنید. این امر به معنی بررسی این است که دستورالعمل‌ها بدون خطا اجرا می‌شوند و نرم‌افزار به‌درستی نصب می‌شود.

   برای اجرای دستورالعمل‌ها در Yocto از دستور زیر استفاده می‌شود:

   bitbake <recipe-name>
   

   در این دستور، <recipe-name> نام دستورالعمل (recipe) است که باید اجرا شود. به‌عنوان‌مثال، اگر نام دستورالعمل hello-world باشد:

   bitbake hello-world
   

   اگر ساخت موفقیت‌آمیز باشد، خروجی نهایی شامل نصب نرم‌افزار به مسیرهای مشخص‌شده خواهد بود.

---

2. استفاده از دستور bitbake -c برای اجرای مراحل خاص
   Yocto به شما این امکان را می‌دهد که مراحل خاصی از فرآیند ساخت را اجرا کنید. برای مثال، می‌توانید تنها مرحله پیکربندی، کامپایل یا نصب را با استفاده از دستور زیر اجرا کنید:

   bitbake -c <task> <recipe-name>
   

   به‌عنوان‌مثال، اگر بخواهید تنها مرحله نصب را برای دستورالعمل hello-world اجرا کنید، از دستور زیر استفاده می‌شود:

   bitbake -c install hello-world
   

   این دستور تنها مرحله نصب را برای دستورالعمل مورد نظر اجرا می‌کند و از اجرای مراحل دیگر صرف‌نظر می‌کند.

---

3. استفاده از متغیرهای لاگ برای عیب‌یابی
   برای بررسی مشکلات در فرآیند ساخت، می‌توان از متغیرهای لاگ در Yocto استفاده کرد. این لاگ‌ها به‌طور پیش‌فرض در مسیر tmp/log/ ذخیره می‌شوند. بررسی این لاگ‌ها می‌تواند به شناسایی و رفع مشکلات کمک کند.

   به‌عنوان‌مثال، می‌توانید از دستور زیر برای بررسی لاگ‌های مربوط به دستورالعمل‌های خاص استفاده کنید:

   tail -f tmp/log/bitbake/hello-world/hello-world.do_compile.1234.log
   

   این دستور، آخرین تغییرات در لاگ مربوط به مرحله کامپایل دستورالعمل hello-world را نشان می‌دهد.

---

عیب‌یابی مشکلات دستورالعمل‌ها

1. بررسی وابستگی‌ها
   یکی از دلایل اصلی بروز مشکلات در فرآیند ساخت، وابستگی‌های ناقص یا ناسازگار است. برای بررسی وابستگی‌ها، می‌توان از دستور زیر استفاده کرد:

   bitbake -g <recipe-name>
   

   این دستور یک گراف از وابستگی‌های دستورالعمل ایجاد می‌کند که می‌توانید از آن برای شناسایی مشکلات در وابستگی‌ها و ترتیب ساخت استفاده کنید.

---

2. استفاده از ابزار devtool برای توسعه و عیب‌یابی
   ابزار devtool یکی از ابزارهای مفید Yocto برای توسعه سریع‌تر و عیب‌یابی دستورالعمل‌ها است. این ابزار به شما این امکان را می‌دهد که به‌سرعت تغییرات را اعمال کرده و آن‌ها را آزمایش کنید بدون اینکه نیاز به انجام ساخت کامل داشته باشید.

   برای وارد کردن دستورالعمل در محیط توسعه با devtool، از دستور زیر استفاده می‌شود:

   devtool modify <recipe-name>
   

   پس از اعمال تغییرات، برای بازگشت به فرآیند ساخت اصلی و اعمال تغییرات، می‌توانید دستور زیر را اجرا کنید:

   devtool build <recipe-name>
   

---

3. استفاده از گزینه‌های خط فرمان برای نمایش جزئیات بیشتر
   اگر دستورالعمل‌ها با خطا مواجه شوند، می‌توان با استفاده از گزینه‌های خط فرمان مانند -v (verbose) و -D (debug) جزئیات بیشتری از مراحل ساخت دریافت کرد:

   bitbake -v -D <recipe-name>
   

   این دستور اطلاعات بسیار دقیق‌تری از فرآیند ساخت به‌خصوص در زمان بروز خطاها به نمایش می‌گذارد.

---

جمع‌بندی

تست و عیب‌یابی دستورالعمل‌ها در Yocto یکی از بخش‌های مهم فرآیند ساخت است که به اطمینان از صحت عملکرد نرم‌افزارها کمک می‌کند. برای انجام این کار، می‌توان از ابزارهای مختلف مانند bitbake, devtool, و همچنین استفاده از لاگ‌ها برای شناسایی و رفع مشکلات بهره برد. همچنین، بررسی وابستگی‌ها و استفاده از دستورهای خاص مانند -c برای اجرای مراحل خاص از فرآیند ساخت، می‌تواند در تسریع عیب‌یابی و رفع مشکلات موثر باشد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”نحوه استفاده از ابزار bitbake برای ساخت دستورالعمل‌ها” subtitle=”توضیحات کامل”]ابزار bitbake در Yocto برای مدیریت فرآیند ساخت و اجرای دستورالعمل‌ها (Recipes) استفاده می‌شود. این ابزار به طور عمده برای ساخت پکیج‌ها، ایجاد تصاویر سیستم و اجرای تست‌ها کاربرد دارد. به‌طور کلی، bitbake می‌تواند فرآیند ساخت را از شروع تا پایان کنترل کرده و به‌طور خودکار تمامی وابستگی‌ها را نیز مدیریت کند. در این بخش از آموزش های ارائه شده توسط فرازنتورک، به نحوه استفاده از ابزار bitbake برای ساخت دستورالعمل‌ها پرداخته می‌شود.

---

1. دستور کلی bitbake

دستور کلی برای استفاده از ابزار bitbake به صورت زیر است:

bitbake <recipe-name>

در این دستور، <recipe-name> نام دستورالعمل (فایل .bb) مورد نظر شما است که باید ساخته شود. به عنوان مثال، اگر یک دستورالعمل به نام hello-world_1.0.bb داشته باشید، می‌توانید از دستور زیر برای ساخت آن استفاده کنید:

bitbake hello-world

این دستور باعث می‌شود که Yocto به طور خودکار تمامی وابستگی‌های نرم‌افزار را بررسی کرده و پکیج مربوطه را بسازد.

---

2. نحوه ساخت تمامی پکیج‌ها

اگر بخواهید تمامی پکیج‌های تعریف شده در پروژه را بسازید، می‌توانید از دستور زیر استفاده کنید:

bitbake world

این دستور باعث می‌شود که تمامی دستورالعمل‌های موجود در پروژه ساخته شوند.

---

3. نحوه ساخت یک تصویر (Image)

در پروژه‌های Yocto، معمولاً یک تصویر سیستم عامل برای دستگاه هدف ساخته می‌شود. برای ساخت یک تصویر، باید از نام تصویر (که معمولاً در دایرکتوری meta/recipes-core/images قرار دارد) استفاده کنید. به عنوان مثال، اگر بخواهید یک تصویر از نوع core-image-minimal بسازید، از دستور زیر استفاده می‌کنید:

bitbake core-image-minimal

این دستور، تمامی پکیج‌های مورد نیاز برای تصویر core-image-minimal را ساخته و آن را در دایرکتوری مربوطه قرار می‌دهد.

---

4. نحوه استفاده از گزینه‌های bitbake برای بهبود فرآیند ساخت

ابزار bitbake دارای تعدادی گزینه است که به شما کمک می‌کند تا فرآیند ساخت را بهینه کنید و از عملکرد بهتری بهره‌مند شوید. در اینجا چند گزینه مفید آورده شده است:

4.1 نمایش وضعیت و جزئیات بیشتر

با استفاده از گزینه -v می‌توانید جزئیات بیشتری از فرآیند ساخت مشاهده کنید:

bitbake -v <recipe-name>

این گزینه می‌تواند به شما در عیب‌یابی و مشاهده مراحل مختلف ساخت کمک کند.

4.2 استفاده از گزینه -c برای انجام یک کار خاص

اگر می‌خواهید فقط یک فرآیند خاص مانند do_compile یا do_install را انجام دهید، می‌توانید از گزینه -c استفاده کنید. به عنوان مثال:

bitbake <recipe-name> -c compile

این دستور فقط مرحله کامپایل نرم‌افزار را انجام می‌دهد و مراحل بعدی را انجام نمی‌دهد.

4.3 ساخت به صورت موازی (Parallel Build)

برای بهینه‌سازی زمان ساخت، می‌توانید تعداد هسته‌های پردازشی که توسط bitbake برای ساخت استفاده می‌شود را مشخص کنید. به عنوان مثال، برای استفاده از 4 هسته، از دستور زیر استفاده می‌کنید:

bitbake -j 4 <recipe-name>

این دستور باعث می‌شود که فرآیند ساخت به‌صورت موازی و با استفاده از 4 هسته پردازشی انجام شود.

---

5. نحوه پاک‌سازی پکیج‌ها (Cleaning Recipes)

اگر می‌خواهید که یک پکیج یا دستورالعمل خاص را پاک کنید و از نو بسازید، می‌توانید از دستور bitbake -c clean استفاده کنید:

bitbake -c clean <recipe-name>

این دستور تمامی فایل‌های موقت و تولیدشده را برای دستورالعمل مشخص‌شده پاک می‌کند و باعث می‌شود که فرآیند ساخت از ابتدا آغاز شود.

همچنین می‌توانید برای پاک کردن فایل‌های مربوط به نصب و بسته‌بندی از دستور زیر استفاده کنید:

bitbake -c cleanall <recipe-name>

این دستور علاوه بر پاک کردن فایل‌های موقت، تمامی فایل‌های مربوط به ساخت و نصب نیز حذف می‌کند.

---

6. نحوه بررسی وضعیت ساخت و مشکلات

برای بررسی وضعیت یک دستورالعمل یا پکیج خاص، می‌توانید از دستور زیر استفاده کنید:

bitbake -s <recipe-name>

این دستور وضعیت ساخت دستورالعمل خاص را نمایش می‌دهد و می‌تواند به شناسایی مشکلات یا وابستگی‌های از دست رفته کمک کند.

اگر می‌خواهید تنها فهرستی از پکیج‌ها و دستورالعمل‌های ساخته‌شده را مشاهده کنید، از دستور زیر استفاده کنید:

bitbake -g <recipe-name>

این دستور یک گراف از وابستگی‌های مختلف دستورالعمل‌ها ایجاد می‌کند که می‌توانید آن را برای تجزیه‌و‌تحلیل‌های بعدی استفاده کنید.

---

7. استفاده از کش (Sstate-cache)

Yocto به‌طور پیش‌فرض از کش (Sstate-cache) برای ذخیره‌سازی نتایج ساخت استفاده می‌کند تا از ساخت دوباره پکیج‌ها و فایل‌ها جلوگیری کند. برای بررسی وضعیت کش و استفاده از آن، می‌توانید از دستور زیر استفاده کنید:

bitbake -c fetchall <recipe-name>

این دستور تمامی فایل‌های سورس را برای دستورالعمل مورد نظر دانلود می‌کند و از کش استفاده می‌کند تا اگر قبلاً دانلود شده باشند، آن‌ها را دوباره دانلود نکند.

---

8. تست دستورالعمل‌ها با استفاده از bitbake

برای تست دستورالعمل‌ها می‌توانید از دستور زیر استفاده کنید تا ببینید آیا دستورالعمل به درستی ساخته می‌شود یا خیر:

bitbake <recipe-name> -c test

این دستور اجرای تست‌های خاصی را که در دستورالعمل تعریف شده است، شروع می‌کند.

---

جمع‌بندی

ابزار bitbake یکی از اجزای کلیدی در فرآیند ساخت Yocto است و از آن برای ساخت دستورالعمل‌ها، تصاویر و پکیج‌ها استفاده می‌شود. با استفاده از این ابزار می‌توانید دستورالعمل‌های خاص را بسازید، تست کنید، فرآیند ساخت را بهینه‌سازی کنید و از کش برای سرعت بخشیدن به ساخت استفاده نمایید. همچنین ابزار bitbake امکاناتی برای پاک‌سازی پکیج‌ها، بررسی وضعیت ساخت و انجام مراحل خاص مانند do_compile و do_install در اختیار شما قرار می‌دهد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 2. اضافه کردن و پیکربندی نرم‌افزارهای شخص ثالث”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”نحوه اضافه کردن نرم‌افزارهای شخص ثالث به پروژه Yocto” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto، گاهی نیاز است که نرم‌افزارهای شخص ثالث (Third-Party Software) را به سیستم اضافه کنیم. این کار معمولاً از طریق ایجاد و تنظیم یک لایه جدید یا اضافه کردن یک دستور ساخت (Recipe) انجام می‌شود. در این بخش، روش‌های عملی برای انجام این کار بررسی خواهند شد.

---

ایجاد لایه جدید برای نرم‌افزار شخص ثالث

برای سازمان‌دهی بهتر و جلوگیری از ایجاد تغییرات در لایه‌های اصلی Yocto، معمولاً نرم‌افزارهای شخص ثالث را در یک لایه مجزا اضافه می‌کنیم.

1. ایجاد لایه جدید:

   bitbake-layers create-layer ../meta-mylayer
   

2. اضافه کردن لایه جدید به مسیر Yocto:

   bitbake-layers add-layer ../meta-mylayer
   

3. بررسی اینکه لایه جدید اضافه شده است:

   bitbake-layers show-layers
   

---

نوشتن یک دستور ساخت (Recipe) برای نرم‌افزار شخص ثالث

هر نرم‌افزار شخص ثالث نیاز به یک Recipe دارد که شامل مشخصات دانلود، پیکربندی، کامپایل و نصب آن باشد.

1. ایجاد پوشه برای دستور ساخت در لایه جدید:

   mkdir -p ../meta-mylayer/recipes-example/mypackage
   cd ../meta-mylayer/recipes-example/mypackage
   

2. ایجاد فایل .bb برای نرم‌افزار موردنظر (مثلاً mypackage.bb):

   touch mypackage.bb
   

3. اضافه کردن محتوا به فایل mypackage.bb:مسیر: ../meta-mylayer/recipes-example/mypackage/mypackage.bb

   DESCRIPTION = "نرم‌افزار شخص ثالث نمونه"
   LICENSE = "CLOSED"
   SRC_URI = "http://example.com/mypackage.tar.gz"
   
   S = "${WORKDIR}/mypackage"
   
   do_compile() {
       oe_runmake
   }
   
   do_install() {
       install -d ${D}${bindir}
       install -m 0755 mypackage ${D}${bindir}/mypackage
   }
   

4. بررسی صحت دستور ساخت:

   bitbake -c fetch mypackage
   bitbake -c compile mypackage
   bitbake -c install mypackage
   

5. ساخت بسته:

   bitbake mypackage
   

---

اضافه کردن نرم‌افزارهای بسته‌بندی‌شده (Precompiled Binaries)

گاهی نرم‌افزار شخص ثالث به‌صورت باینری کامپایل‌شده ارائه می‌شود. در این حالت، نیازی به کامپایل مجدد نیست و تنها باید فایل‌های اجرایی را در مسیر مناسب کپی کنیم.

1. تنظیم SRC_URI برای استفاده از فایل باینری:مسیر: ../meta-mylayer/recipes-example/mypackage/mypackage.bb

   DESCRIPTION = "بسته باینری شخص ثالث"
   LICENSE = "CLOSED"
   SRC_URI = "file://mypackage.bin"
   
   do_install() {
       install -d ${D}${bindir}
       install -m 0755 ${WORKDIR}/mypackage.bin ${D}${bindir}/mypackage
   }
   

2. قرار دادن فایل باینری در مسیر مناسب:

   cp mypackage.bin ../meta-mylayer/recipes-example/mypackage/files/
   

3. اضافه کردن FILES برای اطمینان از اینکه فایل در خروجی قرار می‌گیرد:

   FILES_${PN} += "${bindir}/mypackage"
   

---

جمع‌بندی

اضافه کردن نرم‌افزارهای شخص ثالث به پروژه Yocto معمولاً از طریق ایجاد یک لایه جدید و تعریف یک دستور ساخت (Recipe) انجام می‌شود. این دستور ساخت می‌تواند شامل مراحل دانلود، کامپایل، و نصب باشد. در مواردی که نرم‌افزار به‌صورت باینری ارائه می‌شود، کافی است که فایل‌های باینری را در مسیر مناسب کپی کرده و در خروجی بیلد قرار دهیم. با رعایت این روش‌ها، می‌توان نرم‌افزارهای شخص ثالث را به‌درستی در پروژه Yocto مدیریت کرد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”بررسی نحوه پیکربندی نرم‌افزارهای شخص ثالث در Yocto” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto، اضافه کردن نرم‌افزارهای شخص ثالث نیازمند ایجاد و تنظیم صحیح دستورالعمل‌های BitBake است. این فرآیند شامل دانلود سورس، اعمال پچ‌ها، تنظیم گزینه‌های کامپایل و کنترل وابستگی‌ها می‌شود. در این بخش، نحوه پیکربندی و مدیریت نرم‌افزارهای شخص ثالث در Yocto را بررسی خواهیم کرد.

---

ایجاد یک لایه (Layer) برای نرم‌افزارهای شخص ثالث

بهترین روش برای مدیریت نرم‌افزارهای شخص ثالث در Yocto، ایجاد یک لایه اختصاصی است. این لایه می‌تواند شامل دستورالعمل‌های BitBake، پچ‌ها و تنظیمات موردنیاز باشد.

۱. ایجاد یک لایه جدید

ابتدا یک لایه جدید برای نرم‌افزارهای شخص ثالث ایجاد کنید:

cd ~/yocto
source oe-init-build-env
bitbake-layers create-layer ../meta-thirdparty

سپس این لایه را به bblayers.conf اضافه کنید. مسیر این فایل معمولاً در دایرکتوری conf درون build قرار دارد:

vi conf/bblayers.conf

خط زیر را به فایل اضافه کنید:

BBLAYERS += "${HOME}/yocto/meta-thirdparty"

---

اضافه کردن یک دستورالعمل (Recipe) برای نرم‌افزار شخص ثالث

۲. ایجاد دستورالعمل (Recipe)

به مسیر لایه جدید بروید و یک فولدر برای دستورالعمل نرم‌افزار ایجاد کنید:

cd ~/yocto/meta-thirdparty/recipes-apps
mkdir myapp && cd myapp
touch myapp_1.0.bb

۳. تعریف متادیتای دستورالعمل

فایل myapp_1.0.bb را باز کنید و اطلاعات زیر را اضافه کنید:

DESCRIPTION = "نرم‌افزار شخص ثالث MyApp"
LICENSE = "CLOSED"
SRC_URI = "http://example.com/downloads/myapp-1.0.tar.gz"
S = "${WORKDIR}/myapp-1.0"

inherit autotools

do_compile() {
    oe_runmake
}

do_install() {
    install -d ${D}${bindir}
    install -m 0755 myapp ${D}${bindir}/myapp
}

در این دستورالعمل:

• SRC_URI مسیر دریافت سورس‌کد نرم‌افزار را مشخص می‌کند.
• inherit autotools باعث می‌شود از ابزارهای استاندارد autotools برای کامپایل استفاده شود.
• do_compile و do_install مراحل کامپایل و نصب را تعریف می‌کنند.

---

بررسی و اعمال پچ‌ها

اگر نرم‌افزار نیاز به پچ دارد، پوشه‌ای برای پچ‌ها ایجاد کنید:

mkdir -p ~/yocto/meta-thirdparty/recipes-apps/myapp/files

سپس یک پچ را در این دایرکتوری اضافه کرده و SRC_URI را به‌روزرسانی کنید:

SRC_URI = "http://example.com/downloads/myapp-1.0.tar.gz \
           file://fix-build.patch"

---

بررسی وابستگی‌ها و متغیرهای Build

بسته به نیاز نرم‌افزار، ممکن است نیاز به وابستگی‌هایی مانند glibc یا libssl داشته باشید. این وابستگی‌ها را می‌توان در دستورالعمل DEPENDS اضافه کرد:

DEPENDS = "glibc openssl"

همچنین، برای مشخص کردن نوع پردازنده هدف می‌توانید از متغیرهای PACKAGE_ARCH استفاده کنید:

PACKAGE_ARCH = "${MACHINE_ARCH}"

---

ساخت و تست نرم‌افزار

پس از انجام تغییرات، دستور زیر را اجرا کنید تا نرم‌افزار ساخته شود:

bitbake myapp

برای بررسی صحت نصب:

ls tmp/deploy/ipk/*/myapp*

همچنین می‌توانید بسته را به سیستم هدف (Target) منتقل کرده و نصب کنید:

scp tmp/deploy/ipk/*/myapp_1.0-r0_armv7a.ipk root@target:/tmp/
ssh root@target
opkg install /tmp/myapp_1.0-r0_armv7a.ipk

---

جمع‌بندی

• برای مدیریت نرم‌افزارهای شخص ثالث در Yocto، لایه‌های اختصاصی (Layers) ایجاد کنید.
• از دستورالعمل‌های BitBake برای دریافت، پیکربندی، کامپایل و نصب نرم‌افزار استفاده کنید.
• وابستگی‌ها و متغیرهای Build را به درستی تنظیم کنید تا مشکلات کامپایل و اجرا رخ ندهد.
• SSTATE_CACHE و کش‌ها را فعال کنید تا فرآیند ساخت سریع‌تر انجام شود.
• پس از ساخت، نرم‌افزار را روی سیستم هدف تست و بررسی کنید.

با رعایت این مراحل، می‌توان نرم‌افزارهای شخص ثالث را به‌درستی در Yocto یکپارچه و مدیریت کرد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”منابع نرم‌افزار: گیت‌هاب و دیگر مخازن خارجی” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto، می‌توان به‌جای دانلود مستقیم سورس‌کد از یک URL، نرم‌افزارهای شخص ثالث را از گیت‌هاب (GitHub)، گیت‌لب (GitLab) و دیگر مخازن خارجی دریافت و مدیریت کرد. این روش به‌خصوص برای نرم‌افزارهای متن‌باز یا نرم‌افزارهایی که به‌روزرسانی‌های مستمر دارند، بسیار مفید است. در این بخش، نحوه پیکربندی Yocto برای دریافت سورس از مخازن گیت بررسی خواهد شد.

---

استفاده از گیت‌هاب برای دریافت سورس‌کد نرم‌افزار

برای دریافت سورس نرم‌افزار از گیت‌هاب، در دستورالعمل (Recipe) مربوطه SRC_URI را به‌شکل زیر تنظیم کنید:

SRC_URI = "git://github.com/user/myapp.git;branch=main"
SRCREV = "abcdef1234567890abcdef1234567890abcdef12"
PV = "1.0+git${SRCPV}"
S = "${WORKDIR}/git"

توضیحات:

• git://github.com/user/myapp.git: مسیر مخزن گیت که شامل سورس‌کد است.
• branch=main: مشخص کردن شاخه‌ای که باید کلون شود (در اینجا main).
• SRCREV: تعیین شناسه دقیق یک کامیت (commit hash) که باید استفاده شود. این مقدار باید از مخزن گیت دریافت شود.
• PV: نسخه نرم‌افزار، که در اینجا شامل 1.0+git${SRCPV} است و مقدار SRCPV به شناسه کامیت اشاره دارد.
• S: مسیر دایرکتوری که سورس‌کد پس از کلون شدن در آن قرار می‌گیرد.

---

دریافت سورس از یک نسخه خاص (Tag)

در برخی موارد، ممکن است نیاز داشته باشید که به‌جای کلون کردن شاخه، از یک نسخه (Tag) خاص استفاده کنید. این کار با اضافه کردن nobranch=1 امکان‌پذیر است:

SRC_URI = "git://github.com/user/myapp.git;protocol=https;nobranch=1"
SRCREV = "v1.2.3"

---

تنظیم وابستگی‌ها و متغیرهای Build

اگر نرم‌افزار نیاز به وابستگی‌هایی مانند openssl یا zlib دارد، آن‌ها را در متغیر DEPENDS اضافه کنید:

DEPENDS = "openssl zlib"

---

دریافت سورس از گیت‌لب یا دیگر مخازن خارجی

برای استفاده از گیت‌لب یا دیگر سرویس‌های گیت، تنها کافی است آدرس مخزن را تغییر دهید:

SRC_URI = "git://gitlab.com/user/myapp.git;protocol=https;branch=develop"

اگر مخزن خصوصی باشد و نیاز به احراز هویت داشته باشد، می‌توان کلید SSH را به سیستم Yocto اضافه کرد یا از توکن دسترسی (Personal Access Token) استفاده کرد. برای این کار، باید تنظیمات کلید SSH را در ~/.ssh/config انجام دهید یا SRC_URI را به شکل زیر تغییر دهید:

SRC_URI = "git://gitlab.com/user/myapp.git;protocol=https;user=your_username;pass=your_token"

---

ساخت و تست نرم‌افزار

پس از انجام تغییرات در دستورالعمل BitBake، با اجرای دستور زیر، فرآیند ساخت آغاز خواهد شد:

bitbake myapp

پس از تکمیل، می‌توان بررسی کرد که بسته‌ها در مسیر tmp/deploy/ipk/ قرار گرفته‌اند یا نه:

ls tmp/deploy/ipk/*/myapp*

---

جمع‌بندی

• Yocto می‌تواند سورس‌کد نرم‌افزارهای شخص ثالث را مستقیماً از مخازن گیت دریافت کند.
• برای مشخص کردن شاخه (branch)، نسخه (tag) یا کامیت مشخص (commit hash) از متغیر SRC_URI استفاده می‌شود.
• در صورتی که مخزن خصوصی باشد، باید از کلید SSH یا توکن دسترسی برای احراز هویت استفاده کرد.
• وابستگی‌ها و تنظیمات Build باید در دستورالعمل مشخص شوند تا از بروز خطا در کامپایل جلوگیری شود.
• پس از تعریف Recipe، می‌توان نرم‌افزار را با bitbake ساخته و آن را روی سیستم هدف تست کرد.

این روش مدیریت نرم‌افزارهای شخص ثالث را در پروژه‌های Yocto بهینه کرده و امکان به‌روزرسانی‌های سریع‌تر را فراهم می‌کند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”نحوه نوشتن دستورالعمل‌های سفارشی برای نرم‌افزارهای شخص ثالث” subtitle=”توضیحات کامل”]یکی از قابلیت‌های کلیدی Yocto، امکان افزودن نرم‌افزارهای شخص ثالث از سورس‌کدهای خارجی، مخازن گیت یا باینری‌های آماده است. برای این کار، باید یک دستورالعمل سفارشی (Custom Recipe) نوشته شود که فرآیند دریافت، ساخت و نصب نرم‌افزار را مدیریت کند.

در این بخش، نحوه نوشتن یک دستورالعمل BitBake برای یک نرم‌افزار شخص ثالث را بررسی می‌کنیم.

---

ایجاد یک دستورالعمل جدید در لایه شخصی‌سازی‌شده

ابتدا باید یک لایه (Layer) جدید برای مدیریت نرم‌افزارهای شخص ثالث ایجاد کنید (در صورتی که از قبل لایه‌ای مناسب نداشته باشید). برای مثال، اگر لایه‌ای به نام meta-custom ندارید، آن را ایجاد کنید:

cd ~/yocto/meta-mycustomlayer
mkdir -p recipes-myapp/myapp

اکنون باید یک فایل دستورالعمل در این مسیر ایجاد شود:

touch recipes-myapp/myapp/myapp.bb

---

ساختار پایه دستورالعمل (Recipe)

یک دستورالعمل (Recipe) شامل نام بسته، نسخه، سورس، وابستگی‌ها و تنظیمات Build است. نمونه‌ای از یک دستورالعمل ساده برای دریافت سورس‌کد از GitHub را بررسی می‌کنیم:

SUMMARY = "MyApp - یک نرم‌افزار شخص ثالث سفارشی"
DESCRIPTION = "این بسته شامل نرم‌افزار MyApp است که از مخزن GitHub دریافت شده و کامپایل می‌شود."
HOMEPAGE = "https://github.com/user/myapp"
LICENSE = "MIT"
LIC_FILES_CHKSUM = "file://LICENSE;md5=abcdef1234567890"

SRC_URI = "git://github.com/user/myapp.git;branch=main"
SRCREV = "abcdef1234567890abcdef1234567890abcdef12"
PV = "1.0+git${SRCPV}"
S = "${WORKDIR}/git"

DEPENDS = "openssl zlib"

inherit cmake

توضیحات:

• SUMMARY و DESCRIPTION: اطلاعات کلی درباره نرم‌افزار
• HOMEPAGE: صفحه اصلی پروژه
• LICENSE: نوع لایسنس پروژه
• LIC_FILES_CHKSUM: بررسی فایل لایسنس برای تأیید اعتبار
• SRC_URI: مسیر دریافت سورس‌کد
• SRCREV: مشخص کردن کامیت مشخص برای کلون کردن
• DEPENDS: تعریف وابستگی‌های موردنیاز
• inherit cmake: اگر نرم‌افزار از CMake استفاده کند، Yocto آن را تشخیص داده و مدیریت می‌کند.

---

تنظیم مسیر‌های نصب و کامپایل

برای تنظیم مسیر کامپایل و نصب، do_install را به‌صورت زیر تعریف کنید:

do_install() {
    install -d ${D}${bindir}
    install -m 0755 myapp ${D}${bindir}/myapp
}

در اینجا:

• ${D}${bindir} مسیر نصب باینری در سیستم مقصد است.
• install -m 0755 myapp فایل باینری را کپی کرده و دسترسی‌های مناسب می‌دهد.

---

افزودن بسته به تصاویر Yocto

پس از ایجاد دستورالعمل، بسته را به تصویر (Image) Yocto اضافه کنید. برای این کار، local.conf را ویرایش کرده و مقدار زیر را اضافه کنید:

IMAGE_INSTALL:append = " myapp"

---

ساخت و بررسی خروجی

اکنون می‌توان با اجرای دستور زیر، نرم‌افزار را کامپایل کرد:

bitbake myapp

پس از تکمیل فرآیند، بسته تولیدشده در مسیر زیر قرار می‌گیرد:

ls tmp/deploy/ipk/*/myapp*

---

جمع‌بندی

• در Yocto می‌توان دستورالعمل‌های سفارشی (Recipes) برای نرم‌افزارهای شخص ثالث نوشت.
• SRC_URI مسیر دریافت سورس را مشخص می‌کند و SRCREV تعیین می‌کند که کدام نسخه از سورس‌کد استفاده شود.
• وابستگی‌های نرم‌افزار با DEPENDS تعریف شده و مراحل نصب در do_install مدیریت می‌شود.
• پس از ساخت، می‌توان بسته را به تصاویر Yocto اضافه و آن را اجرا کرد.

این روش باعث می‌شود که نرم‌افزارهای شخص ثالث با حداقل تغییرات، در سیستم Yocto یکپارچه شوند و به‌روزرسانی‌ها به‌راحتی قابل اعمال باشند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”بهینه‌سازی پیکربندی‌های نرم‌افزار برای کاهش حجم و زمان ساخت” subtitle=”توضیحات کامل”]یکی از چالش‌های اصلی در Yocto، بهینه‌سازی حجم نهایی سیستم و کاهش زمان کامپایل است. این کار به کمک پیکربندی صحیح بسته‌ها، حذف وابستگی‌های غیرضروری و مدیریت بهتر کش (Cache) انجام می‌شود. در این بخش، روش‌های مختلف برای بهینه‌سازی فرآیند ساخت بررسی می‌شود.

---

۱. حذف بسته‌های غیرضروری از تصویر (Image)

هرچه تعداد بسته‌های نصب‌شده در تصویر نهایی (RootFS) کمتر باشد، حجم فایل خروجی کاهش می‌یابد و زمان ساخت کوتاه‌تر می‌شود. برای حذف بسته‌های اضافی:

• در فایل local.conf، مقدار IMAGE_INSTALL:remove را تنظیم کنید:

IMAGE_INSTALL:remove = "packagegroup-core-full-cmdline"
IMAGE_INSTALL:remove = "packagegroup-core-debug"

• یا در دستورالعمل سفارشی، بسته‌های غیرضروری را حذف کنید:

RDEPENDS:${PN}:remove = "bash perl"

---

۲. کاهش تعداد ماژول‌های کرنل

کرنل لینوکس معمولاً شامل بسیاری از ماژول‌های غیرضروری است که حجم نهایی را افزایش می‌دهند. برای کاهش آن‌ها:

1. فایل پیکربندی کرنل را باز کنید:

bitbake virtual/kernel -c menuconfig

2. ماژول‌های غیرضروری را غیرفعال کنید.
3. ذخیره و خروج کنید، سپس کرنل را مجدداً بسازید:

bitbake virtual/kernel

---

۳. استفاده از بسته‌های باینری به جای سورس

در برخی موارد، به جای کامپایل سورس، می‌توان از بسته‌های باینری از پیش ساخته‌شده استفاده کرد تا زمان کامپایل کاهش یابد. برای این کار، در SRC_URI، به‌جای git:// از http:// استفاده کنید:

SRC_URI = "http://example.com/binary-package.tar.gz"

و در do_install، فایل باینری را مستقیماً نصب کنید:

do_install() {
    install -d ${D}${bindir}
    install -m 0755 myapp ${D}${bindir}/myapp
}

---

۴. استفاده از کش برای جلوگیری از دانلود و کامپایل مجدد

کش کردن بسته‌ها باعث کاهش زمان ساخت در اجرای‌های بعدی می‌شود. برای فعال‌سازی کش در Yocto، مراحل زیر را انجام دهید:

• SSTATE_CACHE را تنظیم کنید تا Yocto فایل‌های ساخته‌شده را دوباره استفاده کند:

SSTATE_DIR = "/home/user/yocto-cache/sstate"
DL_DIR = "/home/user/yocto-cache/downloads"

• همچنین، از یک کش مرکزی در چندین سیستم استفاده کنید:

BB_HASHSERVE = "auto"

---

۵. کاهش سطح دیباگ و حذف ابزارهای توسعه

ابزارهای دیباگ و توسعه می‌توانند حجم RootFS را افزایش دهند. برای حذف آن‌ها:

• در local.conf مقدار زیر را تنظیم کنید:

EXTRA_IMAGE_FEATURES:remove = "dbg-pkgs dev-pkgs"

• همچنین در دستورالعمل هر بسته، خروجی‌های دیباگ را حذف کنید:

FILES:${PN}-dbg = ""
FILES:${PN}-dev = ""

---

۶. فعال‌سازی LTO برای کاهش حجم باینری‌ها

Link-Time Optimization (LTO) بهینه‌سازی کامپایل در سطح لینک است که می‌تواند حجم باینری‌های خروجی را کاهش دهد. برای فعال‌سازی آن:

• در local.conf مقدار زیر را اضافه کنید:

TUNE_FEATURES:append = " lto"

• یا در دستورالعمل نرم‌افزار:

CFLAGS:append = " -flto"

---

۷. حذف ماژول‌های غیرضروری از BusyBox

اگر از BusyBox برای مدیریت ابزارهای خط فرمان استفاده می‌کنید، می‌توانید حجم آن را با حذف ماژول‌های غیرضروری کاهش دهید:

bitbake busybox -c menuconfig

و سپس گزینه‌های غیرضروری را غیرفعال کنید.

---

جمع‌بندی

• حذف بسته‌های غیرضروری از تصویر باعث کاهش حجم و بهبود عملکرد می‌شود.
• کاهش تعداد ماژول‌های کرنل سرعت بوت و حجم خروجی را بهینه می‌کند.
• استفاده از کش موجب جلوگیری از دانلود و ساخت مجدد می‌شود.
• استفاده از بسته‌های باینری به‌جای سورس‌کد، زمان کامپایل را کاهش می‌دهد.
• فعال‌سازی LTO و غیرفعال کردن دیباگ، حجم باینری‌های خروجی را کمتر می‌کند.

این روش‌ها می‌توانند تأثیر زیادی در کاهش زمان ساخت و حجم نهایی داشته باشند و عملکرد سیستم Yocto را بهینه کنند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 3. پشتیبانی از پکیج‌های محلی یا سفارشی”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”استفاده از پکیج‌های سفارشی (Custom Packages)” subtitle=”توضیحات کامل”]در بسیاری از پروژه‌های Yocto، نیاز به اضافه کردن پکیج‌های سفارشی برای نرم‌افزارهای خاص وجود دارد. این پکیج‌ها می‌توانند شامل برنامه‌های نوشته‌شده توسط تیم توسعه، کتابخانه‌های سفارشی یا نسخه‌های خاصی از نرم‌افزارهای متن‌باز باشند. در این بخش، نحوه ایجاد و استفاده از پکیج‌های سفارشی در Yocto بررسی می‌شود.

---

۱. ایجاد یک دستورالعمل (Recipe) سفارشی

برای ساخت یک پکیج سفارشی، باید یک دستورالعمل (Recipe) در Yocto ایجاد کنیم. این دستورالعمل شامل اطلاعات مربوط به دانلود، کامپایل و نصب برنامه است.

۱.۱. ایجاد مسیر مناسب برای دستورالعمل

ابتدا، یک لایه سفارشی برای پکیج‌های خود ایجاد کنید (در صورتی که قبلاً ایجاد نشده باشد):

cd ~/yocto/meta-mycustomlayer
mkdir -p recipes-custom/myapp
cd recipes-custom/myapp

۱.۲. ایجاد فایل دستورالعمل (bb.)

یک فایل جدید با پسوند .bb برای پکیج خود بسازید، مثلاً myapp_1.0.bb:

touch myapp_1.0.bb

فایل را با یک ویرایشگر باز کنید و اطلاعات پایه را اضافه کنید:

DESCRIPTION = "My Custom Application"
LICENSE = "MIT"
LIC_FILES_CHKSUM = "file://${COREBASE}/meta/files/common-licenses/MIT;md5=xxxx"

SRC_URI = "file://myapp.c"

S = "${WORKDIR}"

do_compile() {
    ${CC} myapp.c -o myapp
}

do_install() {
    install -d ${D}${bindir}
    install -m 0755 myapp ${D}${bindir}/
}

FILES:${PN} = "${bindir}/myapp"

در این دستورالعمل:

• SRC_URI مشخص می‌کند که سورس برنامه در همان لایه ذخیره شده است.
• do_compile نحوه کامپایل برنامه را تعیین می‌کند.
• do_install نحوه نصب فایل اجرایی در RootFS را تعریف می‌کند.

---

۲. استفاده از سورس‌های خارجی در پکیج‌های سفارشی

اگر سورس‌کد برنامه در مخازن GitHub یا سرورهای دیگر ذخیره شده باشد، می‌توان آن را مستقیماً دانلود و استفاده کرد.

SRC_URI = "git://github.com/user/myapp.git;branch=main;protocol=https"
SRCREV = "latest"
PV = "1.0"
S = "${WORKDIR}/git"

این تنظیمات باعث می‌شود که Yocto آخرین نسخه برنامه را از GitHub دریافت کرده و کامپایل کند.

---

۳. تنظیم بسته برای مدیریت وابستگی‌ها

برخی پکیج‌ها به کتابخانه‌های خاصی نیاز دارند. برای تعریف وابستگی‌ها:

DEPENDS = "openssl curl"
RDEPENDS:${PN} = "bash"

• DEPENDS: بسته‌هایی که در مرحله کامپایل نیاز هستند.
• RDEPENDS:${PN}: بسته‌هایی که در زمان اجرا مورد نیاز هستند.

---

۴. اعمال پچ‌های سفارشی بر روی پکیج

گاهی لازم است تغییراتی در کد منبع برنامه انجام دهیم. این کار با پچ‌ها انجام می‌شود.

۴.۱. ایجاد پچ

ابتدا، کد منبع برنامه را کلون کنید و تغییرات موردنظر را اعمال کنید:

git clone https://github.com/user/myapp.git
cd myapp
nano myapp.c
git diff > myfix.patch

۴.۲. اضافه کردن پچ به دستورالعمل

در فایل myapp_1.0.bb، پچ را اضافه کنید:

SRC_URI = "git://github.com/user/myapp.git;branch=main;protocol=https \
           file://myfix.patch"
           
SRCREV = "latest"
S = "${WORKDIR}/git"

do_patch() {
    patch -p1 < ${WORKDIR}/myfix.patch
}

---

۵. ساخت و تست پکیج سفارشی

پس از تنظیم دستورالعمل، می‌توان پکیج را با اجرای دستورات زیر ساخت:

bitbake myapp

برای بررسی خروجی و نصب آن در تصویر، از این دستور استفاده کنید:

bitbake core-image-minimal -c populate_sdk

و در نهایت، بررسی کنید که پکیج در RootFS قرار گرفته باشد:

find tmp/deploy/images/ -name "myapp*"

---

جمع‌بندی

• پکیج‌های سفارشی برای افزودن برنامه‌های شخصی یا کتابخانه‌های خاص در Yocto استفاده می‌شوند.
• دستورالعمل‌های (Recipes) سفارشی برای تعریف مراحل دانلود، کامپایل و نصب استفاده می‌شوند.
• وابستگی‌ها و پچ‌ها را می‌توان برای بهبود پکیج مدیریت کرد.
• دانلود مستقیم از مخازن GitHub و استفاده از کش Yocto می‌تواند سرعت فرآیند ساخت را افزایش دهد.

با این روش‌ها، می‌توان به‌راحتی پکیج‌های سفارشی را به Yocto اضافه کرد و از آن‌ها در سیستم‌عامل تعبیه‌شده استفاده کرد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”نحوه افزودن و استفاده از پکیج‌های محلی” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto، گاهی نیاز است از پکیج‌های محلی (Local Packages) استفاده کنیم. این پکیج‌ها می‌توانند شامل نرم‌افزارهای داخلی، اسکریپت‌های سفارشی یا نسخه‌های خاصی از یک برنامه باشند که در سرورهای خارجی موجود نیستند. در این بخش، روش‌های مختلف برای افزودن و استفاده از این پکیج‌ها بررسی می‌شود.

---

۱. ایجاد یک لایه سفارشی برای پکیج‌های محلی

برای مدیریت بهتر پکیج‌های محلی، توصیه می‌شود که یک لایه‌ی سفارشی (Custom Layer) ایجاد کنیم. اگر قبلاً لایه‌ای برای پروژه خود ایجاد نکرده‌اید، می‌توانید با دستور زیر یک لایه جدید ایجاد کنید:

cd ~/yocto
bitbake-layers create-layer meta-local

سپس این لایه را به bblayers.conf اضافه کنید تا Yocto آن را شناسایی کند:

nano conf/bblayers.conf

و مسیر لایه را اضافه کنید:

BBLAYERS += "/home/user/yocto/meta-local"

---

۲. ایجاد یک دستورالعمل (Recipe) برای پکیج محلی

هر پکیج در Yocto با یک دستورالعمل (Recipe) تعریف می‌شود. در اینجا فرض می‌کنیم که پکیج محلی شامل یک فایل اجرایی mytool است که باید در سیستم تعبیه‌شده نصب شود.

۲.۱. ایجاد مسیر مناسب برای دستورالعمل

ابتدا مسیر مناسب را در لایه‌ی سفارشی خود ایجاد کنید:

cd ~/yocto/meta-local
mkdir -p recipes-local/mytool/files
cd recipes-local/mytool

۲.۲. اضافه کردن سورس پکیج

سورس برنامه یا اسکریپت‌های محلی را در پوشه files/ قرار دهید:

cp ~/mytool files/

۲.۳. ایجاد فایل دستورالعمل (bb.)

یک فایل جدید برای دستورالعمل ایجاد کنید:

nano mytool_1.0.bb

و محتوا را به شکل زیر تنظیم کنید:

DESCRIPTION = "My Local Tool"
LICENSE = "CLOSED"
SRC_URI = "file://mytool"

S = "${WORKDIR}"

do_install() {
    install -d ${D}${bindir}
    install -m 0755 ${WORKDIR}/mytool ${D}${bindir}/
}

FILES:${PN} = "${bindir}/mytool"

توضیحات:

• SRC_URI = "file://mytool" مشخص می‌کند که سورس برنامه در همان لایه محلی ذخیره شده است.
• do_install تعیین می‌کند که فایل اجرایی mytool به مسیر /usr/bin/ کپی شود.
• LICENSE = "CLOSED" برای نرم‌افزارهای اختصاصی که دارای مجوز آزاد نیستند استفاده می‌شود.

---

۳. کامپایل و تست پکیج محلی

پس از اضافه کردن دستورالعمل، پکیج را کامپایل کنید:

bitbake mytool

پس از اتمام کامپایل، فایل‌های .ipk یا .deb در مسیر tmp/deploy/ipk قرار می‌گیرند و می‌توان آن‌ها را مستقیماً روی سیستم هدف نصب کرد:

opkg install mytool.ipk

---

۴. استفاده از سورس‌های محلی با کامپایل خودکار

گاهی نیاز است که Yocto کد منبع را کامپایل کند نه اینکه فقط فایل‌های باینری را کپی کند. در این حالت، می‌توان از یک Makefile استفاده کرد.

۴.۱. اضافه کردن سورس و Makefile

ابتدا فایل‌های سورس و Makefile را در مسیر مناسب کپی کنید:

mkdir -p recipes-local/myapp/files
cp ~/myapp.c ~/Makefile recipes-local/myapp/files/

۴.۲. ایجاد دستورالعمل برای پکیج محلی

nano recipes-local/myapp/myapp_1.0.bb

و محتوا را تنظیم کنید:

DESCRIPTION = "Local Application"
LICENSE = "CLOSED"
SRC_URI = "file://myapp.c file://Makefile"

S = "${WORKDIR}"

do_compile() {
    oe_runmake
}

do_install() {
    install -d ${D}${bindir}
    install -m 0755 myapp ${D}${bindir}/
}

FILES:${PN} = "${bindir}/myapp"

در اینجا:

• oe_runmake از Makefile برای کامپایل استفاده می‌کند.
• SRC_URI شامل فایل‌های سورس و Makefile است.

---

۵. اضافه کردن پکیج محلی به تصویر Yocto

اگر می‌خواهید پکیج محلی به‌صورت پیش‌فرض در تصویر (Image) ساخته‌شده باشد، فایل local.conf یا یک فایل دستورالعمل سفارشی را ویرایش کنید و پکیج را به لیست IMAGE_INSTALL اضافه کنید:

nano conf/local.conf

و خط زیر را اضافه کنید:

IMAGE_INSTALL:append = " mytool myapp"

سپس دستور زیر را اجرا کنید تا تصویر جدید ساخته شود:

bitbake core-image-minimal

---

۶. بررسی و تست پکیج‌های محلی روی سیستم هدف

پس از ساخت تصویر، می‌توانید بررسی کنید که پکیج‌های محلی در سیستم تعبیه‌شده نصب شده‌اند یا نه:

ls /usr/bin/mytool
ls /usr/bin/myapp

اگر همه چیز درست باشد، فایل‌های اجرایی mytool و myapp باید در سیستم قرار گرفته باشند.

---

جمع‌بندی

• پکیج‌های محلی در Yocto برای استفاده از نرم‌افزارهای داخلی یا سفارشی استفاده می‌شوند.
• می‌توان این پکیج‌ها را با کپی کردن فایل‌های باینری یا کامپایل سورس‌کد محلی ایجاد کرد.
• دستورالعمل‌های سفارشی (Recipes) برای تعریف مسیر نصب و پیکربندی پکیج‌ها مورد نیاز هستند.
• با افزودن پکیج به IMAGE_INSTALL، می‌توان آن را به‌صورت پیش‌فرض در تصویر Yocto گنجاند.
• امکان استفاده از Makefile برای کامپایل کدهای محلی و تولید خروجی باینری نیز وجود دارد.

با این روش‌ها، می‌توان به‌راحتی پکیج‌های محلی را به سیستم Yocto اضافه کرد و آن‌ها را در فرآیند ساخت بهینه‌سازی نمود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”تنظیمات و پیکربندی‌های مربوط به بسته‌های محلی” subtitle=”توضیحات کامل”]در Yocto، بسته‌های محلی (Local Packages) معمولاً برای نرم‌افزارهای اختصاصی، اسکریپت‌های سفارشی یا نسخه‌های خاص از یک ابزار استفاده می‌شوند. برای اطمینان از این‌که این بسته‌ها به درستی در فرآیند بیلد گنجانده شوند، باید برخی تنظیمات و پیکربندی‌های ضروری انجام شوند. در این بخش، روش‌های بهینه برای پیکربندی و مدیریت بسته‌های محلی در Yocto بررسی می‌شود.

---

۱. تنظیم BBFILES برای شناسایی بسته‌های محلی

Yocto برای یافتن بسته‌های جدید باید از طریق BBFILES دستورالعمل‌ها (Recipes) را شناسایی کند. برای اطمینان از اینکه بسته‌های محلی شناسایی شوند، فایل bblayers.conf را ویرایش کنید:

nano conf/bblayers.conf

و مسیر لایه‌ی محلی را اضافه کنید:

BBLAYERS += "/home/user/yocto/meta-local"

همچنین، می‌توانید مسیر دستورالعمل‌های بسته‌های محلی را به متغیر BBFILES اضافه کنید:

BBFILES += "/home/user/yocto/meta-local/recipes-*/*.bb"

---

۲. تنظیم PREFERRED_PROVIDER برای استفاده از بسته‌های محلی

در صورتی که یک بسته در چندین لایه وجود داشته باشد، می‌توان با تنظیم PREFERRED_PROVIDER تعیین کرد که نسخه محلی مورد استفاده قرار گیرد. برای مثال، اگر بسته mytool در لایه‌ی اصلی و لایه‌ی محلی وجود دارد، می‌توان با ویرایش local.conf نسخه‌ی محلی را در اولویت قرار داد:

nano conf/local.conf

و مقدار زیر را اضافه کرد:

PREFERRED_PROVIDER_mytool = "mytool-local"

---

۳. تنظیم PREFERRED_VERSION برای انتخاب نسخه‌ی خاصی از بسته

اگر یک بسته در نسخه‌های مختلف در دسترس باشد، می‌توان نسخه مورد نظر را مشخص کرد:

PREFERRED_VERSION_mytool = "1.0"

این کار باعث می‌شود که Yocto همیشه از نسخه 1.0 بسته استفاده کند.

---

۴. تنظیم EXTRA_IMAGE_FEATURES برای نصب پیش‌فرض بسته‌های محلی

برای اینکه بسته‌های محلی به‌صورت پیش‌فرض در تصویر ساخته‌شده قرار گیرند، باید آن‌ها را به IMAGE_INSTALL اضافه کنید. این کار را می‌توان در local.conf یا یک لایه‌ی سفارشی انجام داد:

IMAGE_INSTALL:append = " mytool myapp"

اگر می‌خواهید بسته‌ها فقط هنگام دیباگ در تصویر قرار گیرند، می‌توانید مقدار EXTRA_IMAGE_FEATURES را تغییر دهید:

EXTRA_IMAGE_FEATURES += "debug-tweaks"

---

۵. استفاده از FILESEXTRAPATHS برای افزودن سورس‌های محلی

اگر بسته‌ی محلی شما دارای سورس‌های اضافی است که در دایرکتوری استاندارد Yocto قرار ندارند، باید متغیر FILESEXTRAPATHS را در دستورالعمل بسته تنظیم کنید. برای مثال، اگر سورس در /home/user/local-src/ قرار دارد:

FILESEXTRAPATHS:prepend := "/home/user/local-src/:"

این کار باعث می‌شود که Yocto هنگام بیلد، فایل‌های مورد نیاز را از این مسیر جستجو کند.

---

۶. تنظیم مسیرهای سفارشی برای سورس‌های بسته‌های محلی

اگر سورس کد بسته‌های محلی شما در یک مخزن Git داخلی قرار دارد، می‌توان آن را در دستورالعمل مربوطه مشخص کرد:

SRC_URI = "git://192.168.1.100/myrepo.git;branch=main"
SRCREV = "abcdef1234567890"

همچنین، اگر بسته از طریق یک آرشیو محلی (مثلاً یک فایل .tar.gz) ارائه شده باشد، می‌توان آن را در مسیر فایل‌های Yocto قرار داد:

SRC_URI = "file://mytool-1.0.tar.gz"

---

۷. تنظیم BBMASK برای جلوگیری از بیلد برخی بسته‌ها

اگر نمی‌خواهید برخی از بسته‌های پیش‌فرض Yocto کامپایل شوند و فقط از نسخه‌های محلی آن‌ها استفاده شود، می‌توانید از BBMASK استفاده کنید. برای مثال، برای جلوگیری از بیلد یک بسته خاص:

BBMASK += "meta/recipes-core/mytool/"

---

۸. استفاده از INHERIT برای فعال‌سازی قابلیت‌های اضافی

می‌توان برخی قابلیت‌های ویژه را برای بسته‌های محلی فعال کرد. به عنوان مثال، برای دیباگ بیشتر می‌توان rm_work را غیرفعال کرد:

INHERIT += "rm_work"

یا برای استفاده از کش و افزایش سرعت کامپایل:

INHERIT += "sstate"

---

جمع‌بندی

• بسته‌های محلی باید در bblayers.conf تعریف شوند تا Yocto آن‌ها را شناسایی کند.
• PREFERRED_PROVIDER برای تعیین نسخه‌ی محلی یک بسته استفاده می‌شود.
• PREFERRED_VERSION به Yocto می‌گوید که از کدام نسخه از بسته استفاده کند.
• IMAGE_INSTALL بسته‌های محلی را به تصویر Yocto اضافه می‌کند.
• FILESEXTRAPATHS مسیرهای سفارشی را برای سورس بسته‌ها مشخص می‌کند.
• SRC_URI می‌تواند از مخازن Git، آرشیوهای محلی یا فایل‌های سفارشی استفاده کند.
• BBMASK برای غیرفعال کردن بیلد برخی بسته‌ها استفاده می‌شود.
• INHERIT می‌تواند برای بهینه‌سازی بیلد و کاهش حجم کش Yocto استفاده شود.

با این پیکربندی‌ها، بسته‌های محلی به‌صورت بهینه در Yocto مدیریت شده و در تصویر نهایی قرار می‌گیرند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”استفاده از package_classes برای مدیریت پکیج‌ها” subtitle=”توضیحات کامل”]package_classes در Yocto Project، یک متغیر بسیار مهم است که برای مدیریت نوع بسته‌هایی که از دستورالعمل‌های بیلد تولید می‌شوند، استفاده می‌شود. این متغیر به شما این امکان را می‌دهد که پکیج‌های تولیدی خود را به شکل‌های مختلف (مانند فایل‌های .deb، .rpm، .ipk یا بسته‌های منبع) خروجی دهید. استفاده صحیح از package_classes باعث بهینه‌سازی فرآیند بیلد و افزایش انعطاف‌پذیری در انتخاب نوع پکیج‌ها می‌شود.

---

۱. تعریف و مفهوم package_classes

متغیر package_classes برای تعیین نوع پکیج‌های خروجی استفاده می‌شود. این متغیر می‌تواند به صورت زیر تنظیم شود:

PACKAGE_CLASSES = "package_ipk"

در این مثال، Yocto به‌طور پیش‌فرض بسته‌ها را به صورت IPK (که معمولاً در سیستم‌های مبتنی بر OpenEmbedded و Yocto استفاده می‌شود) خروجی می‌دهد. علاوه بر package_ipk، انواع دیگری از پکیج‌ها مانند package_deb, package_rpm, package_tar و … وجود دارند که می‌توان از آن‌ها استفاده کرد.

---

۲. پیکربندی package_classes در پروژه

برای تنظیم package_classes و انتخاب نوع پکیج دلخواه در Yocto، باید فایل local.conf یا دستورالعمل‌های مرتبط را ویرایش کنید. به‌طور کلی، تنظیمات پکیج‌ها می‌توانند به صورت زیر در local.conf تعریف شوند:

PACKAGE_CLASSES = "package_deb"

این پیکربندی باعث می‌شود که تمام بسته‌های تولیدی به فرمت deb (دیبیان) تبدیل شوند.

برای استفاده از چندین کلاس پکیج در کنار یکدیگر، می‌توان آن‌ها را با فاصله از هم لیست کرد:

PACKAGE_CLASSES = "package_deb package_rpm"

---

۳. انواع مختلف کلاس‌های پکیج و استفاده از آن‌ها

• package_ipk: این کلاس برای ساخت پکیج‌های IPK (در سیستم‌های مبتنی بر OpenEmbedded و Yocto) استفاده می‌شود. معمولاً برای سیستم‌های کوچک و embedded مانند OpenWrt کاربرد دارد.
• package_deb: برای ساخت بسته‌های deb که در سیستم‌عامل‌های مبتنی بر دبیان مانند Ubuntu و Debian مورد استفاده قرار می‌گیرند.
• package_rpm: برای ساخت بسته‌های RPM که در سیستم‌های مبتنی بر RedHat و Fedora استفاده می‌شود.
• package_tar: برای ساخت بسته‌های tarball که به صورت آرشیو فشرده و متداول در برخی پروژه‌ها و سیستم‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند.

---

۴. مثال‌های کاربردی برای پیکربندی بسته‌ها

در صورتی که بخواهید نوع پکیج‌های تولیدی خود را به صورت دقیق‌تر تنظیم کنید، می‌توانید از فایل‌های مختلف دستورالعمل برای پیکربندی‌های خاص استفاده کنید.

• برای پیکربندی ساخت بسته‌های deb، تنظیمات زیر را در local.conf انجام دهید:

PACKAGE_CLASSES = "package_deb"

• برای پیکربندی ساخت بسته‌های rpm، تنظیمات مشابه را در local.conf وارد کنید:

PACKAGE_CLASSES = "package_rpm"

• اگر قصد دارید پکیج‌های IPK و RPM را به‌طور همزمان تولید کنید، اینگونه پیکربندی کنید:

PACKAGE_CLASSES = "package_ipk package_rpm"

---

۵. پیکربندی جزئیات بیشتر برای کلاس‌های پکیج

با استفاده از PACKAGE_CLASSES شما می‌توانید تغییرات بیشتری در نحوه ساخت و پیکربندی بسته‌ها انجام دهید. به‌عنوان مثال، می‌توانید با اضافه کردن پارامترهای خاص به پکیج‌های DEB یا RPM برخی تنظیمات خاص را اعمال کنید. برای انجام این کار، می‌توانید از متغیرهای اضافی استفاده کنید.

• برای تنظیم بسته‌های deb، ممکن است بخواهید ویژگی‌های خاصی را مانند اضافه کردن وابستگی‌ها و منابع، تغییر دایرکتوری‌های نصب، یا تنظیمات پیچیده‌تر پیکربندی کنید. برای این کار، می‌توانید از دستورالعمل‌های خاص مانند deb_package استفاده کنید.

deb_package() {
    install -d ${D}${bindir}
    install -m 0755 mytool ${D}${bindir}
}

---

۶. بررسی نحوه تولید بسته‌ها با استفاده از bitbake

پس از تنظیم متغیر PACKAGE_CLASSES و دیگر تنظیمات پیکربندی، برای تولید بسته‌ها از ابزار bitbake استفاده می‌کنید:

bitbake mypackage

این دستور باعث می‌شود بسته‌ای که در دستورالعمل mypackage تعریف شده است، ساخته شود و بسته مورد نظر به فرمت تعیین شده (مانند deb یا rpm) تولید شود.

---

جمع‌بندی

• package_classes در Yocto برای انتخاب نوع بسته‌های خروجی (مانند deb, rpm, ipk و tar) استفاده می‌شود.
• با استفاده از این تنظیمات، می‌توانید بسته‌های خود را مطابق با نیازهای خاص پروژه به فرمت دلخواه تولید کنید.
• تنظیمات PACKAGE_CLASSES می‌توانند در فایل local.conf یا دستورالعمل‌های مخصوص بسته‌ها اعمال شوند.
• انواع مختلف کلاس‌های پکیج مانند package_ipk, package_deb, package_rpm, package_tar وجود دارند که به شما اجازه می‌دهند تا بسته‌ها را به شکل‌های مختلف خروجی دهید.
• استفاده از bitbake به شما امکان می‌دهد که بسته‌ها را پس از تنظیم پیکربندی‌های مناسب، تولید کنید.

در نهایت، مدیریت پکیج‌ها در Yocto از طریق package_classes به شما این امکان را می‌دهد که کنترل دقیقی بر نوع پکیج‌ها و نحوه تولید آن‌ها داشته باشید و این موضوع در پروژه‌های مختلف می‌تواند بسیار مفید واقع شود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”نحوه ایجاد و مدیریت پکیج‌های باینری و سورس در Yocto” subtitle=”توضیحات کامل”]در Yocto، ایجاد و مدیریت پکیج‌ها به‌طور کلی به دو دسته‌ی اصلی تقسیم می‌شود: پکیج‌های باینری و پکیج‌های سورس. این فرایندها از طریق دستورالعمل‌های پکیجینگ (Recipes) کنترل می‌شوند که نحوه ساخت، نصب و توزیع بسته‌ها را تعریف می‌کنند. این بخش به‌طور خاص به نحوه ایجاد و مدیریت این پکیج‌ها در Yocto پرداخته و مراحل آن را توضیح می‌دهد.

---

۱. پکیج‌های باینری

پکیج‌های باینری در Yocto بسته‌هایی هستند که شامل فایل‌های اجرایی و کتابخانه‌ها به‌صورت کامپایل‌شده هستند. این پکیج‌ها معمولاً به صورت IPK، DEB، RPM و سایر فرمت‌ها تولید می‌شوند.

۱.۱. ایجاد پکیج‌های باینری

برای ایجاد پکیج‌های باینری در Yocto، ابتدا باید دستورالعمل‌های پکیجینگ برای بسته‌ی موردنظر خود را بنویسید. این دستورالعمل‌ها معمولاً در قالب یک Recipe با پسوند .bb قرار دارند. یک دستورالعمل ساده برای ایجاد یک بسته باینری به‌صورت زیر خواهد بود:

1. ایجاد دایرکتوری recipes-example/mytool/ در لایه‌ی خود:

mkdir -p meta-yourlayer/recipes-example/mytool/

2. ایجاد فایل دستورالعمل mytool.bb در این دایرکتوری:

nano meta-yourlayer/recipes-example/mytool/mytool.bb

3. تعریف دستورالعمل در فایل mytool.bb:

SUMMARY = "A simple example tool"
LICENSE = "MIT"
SRC_URI = "file://mytool.tar.gz"

do_compile() {
    echo "Compiling mytool..."
    # دستورات مربوط به کامپایل بسته را در اینجا وارد کنید
}

do_install() {
    install -d ${D}${bindir}
    install -m 0755 mytool ${D}${bindir}
}

در این مثال، ابتدا سورس کد از یک فایل فشرده mytool.tar.gz بارگذاری می‌شود. سپس در مراحل do_compile و do_install، بسته ساخته و نصب می‌شود.

۱.۲. پیکربندی و تولید پکیج‌های باینری

پس از تعریف دستورالعمل، می‌توانید بسته‌ی باینری را با استفاده از ابزار bitbake تولید کنید:

bitbake mytool

این دستور باعث می‌شود که بسته‌ی باینری در فرمت‌های IPK، DEB یا RPM (بسته به تنظیمات PACKAGE_CLASSES شما) ساخته شود.

---

۲. پکیج‌های سورس

پکیج‌های سورس شامل فایل‌های کد منبع هستند که معمولاً برای توزیع به توسعه‌دهندگان و یا ساخت در محیط‌های دیگر مورد استفاده قرار می‌گیرند.

۲.۱. ایجاد پکیج سورس

برای ایجاد پکیج سورس، دستورالعمل پکیج باید به‌گونه‌ای تنظیم شود که به جای فایل‌های باینری، کد منبع را بسته‌بندی کند. این کار معمولاً با استفاده از دستورالعمل‌های do_fetch و do_install انجام می‌شود.

در اینجا یک مثال ساده از دستورالعمل برای بسته‌بندی سورس آمده است:

1. در دایرکتوری recipes-example/mytool/ یک فایل دستورالعمل جدید به‌نام mytool-source.bb بسازید:

nano meta-yourlayer/recipes-example/mytool/mytool-source.bb

2. در این فایل، دستورالعمل زیر را وارد کنید:

SUMMARY = "Source package for mytool"
LICENSE = "MIT"
SRC_URI = "file://mytool.tar.gz"

do_fetch() {
    echo "Fetching source..."
    # اگر نیاز به دانلود از یک مخزن Git یا HTTP دارید، اینجا آن را اضافه کنید
}

do_package() {
    mkdir -p ${D}${S}
    cp -r ${S}/* ${D}${S}
}

در این مثال، پکیج سورس کد به‌صورت آرشیو mytool.tar.gz استخراج می‌شود و در مرحله do_package تمام فایل‌های سورس به پکیج اضافه می‌شوند.

۲.۲. پیکربندی و تولید پکیج سورس

پس از تعریف دستورالعمل پکیج سورس، برای تولید پکیج سورس، از همان دستور bitbake استفاده کنید:

bitbake mytool-source

این دستور باعث می‌شود که یک بسته سورس از فایل‌های منبع ایجاد شود.

---

۳. مدیریت پکیج‌ها در Yocto

۳.۱. کنترل نسخه‌ها و وابستگی‌ها

یکی از ویژگی‌های مهم در مدیریت پکیج‌ها در Yocto، کنترل نسخه‌ها و وابستگی‌ها است. برای این کار، از متغیرهای زیر در دستورالعمل‌ها استفاده می‌شود:

• SRCREV: برای تنظیم شماره نسخه یا commit از مخزن Git.
• DEPENDS: برای مشخص کردن بسته‌های وابسته که باید پیش از بسته‌ی اصلی ساخته شوند.
• RDEPENDS: برای مشخص کردن بسته‌های وابسته در زمان نصب.

به‌عنوان مثال، اگر بسته‌ی mytool به بسته‌ی دیگری به‌نام libfoo وابسته باشد، می‌توانید این وابستگی را به‌صورت زیر تنظیم کنید:

DEPENDS = "libfoo"

۳.۲. استفاده از پکیج‌های خارجی

در صورت نیاز به پکیج‌های خارجی، می‌توانید از مخازن خارج از Yocto استفاده کنید. برای این کار، باید URL مخزن خارجی را در متغیر SRC_URI مشخص کنید.

مثال:

SRC_URI = "git://github.com/example/myrepo.git;branch=master"

یا اگر بسته به‌صورت tarball است:

SRC_URI = "file://mytool.tar.gz"

---

جمع‌بندی

• پکیج‌های باینری در Yocto بسته‌هایی هستند که شامل فایل‌های اجرایی و کتابخانه‌ها به‌صورت کامپایل‌شده می‌باشند.
• پکیج‌های سورس شامل کد منبع هستند که به‌طور معمول برای توزیع و ساخت مجدد در محیط‌های دیگر استفاده می‌شوند.
• برای ایجاد پکیج‌ها، دستورالعمل‌های پکیجینگ باید نوشته شوند که شامل مراحل مختلفی از جمله دانلود، کامپایل و نصب است.
• با استفاده از bitbake می‌توان پکیج‌ها را تولید کرده و توزیع کرد.
• مدیریت پکیج‌ها شامل کنترل وابستگی‌ها، نسخه‌ها و استفاده از پکیج‌های خارجی است.

[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 4. نحوه بررسی و حل مشکلات مربوط به دستورالعمل‌ها”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”مشکلات رایج در نوشتن دستورالعمل‌ها و نحوه رفع آن‌ها” subtitle=”توضیحات کامل”]نوشتن دستورالعمل‌های پکیجینگ در Yocto، به‌ویژه برای کسانی که تازه با این سیستم کار می‌کنند، ممکن است با چالش‌ها و مشکلات مختلفی همراه باشد. این مشکلات می‌توانند از خطاهای ساده گرفته تا مسائل پیچیده‌ای مانند وابستگی‌ها و پیکربندی‌های نادرست باشند. در این بخش، به بررسی برخی از رایج‌ترین مشکلات در نوشتن دستورالعمل‌ها (Recipes) در Yocto پرداخته و راهکارهایی برای رفع آن‌ها ارائه می‌دهیم.

---

۱. مشکلات در مدیریت وابستگی‌ها

یکی از مشکلات رایج در نوشتن دستورالعمل‌ها، نادیده گرفتن یا مدیریت نادرست وابستگی‌ها بین بسته‌ها است. وابستگی‌ها می‌توانند شامل نرم‌افزارهایی باشند که بسته‌ی موردنظر به آن‌ها نیاز دارد تا کامپایل یا نصب شود.

۱.۱. مشکل: عدم تعریف وابستگی‌های ضروری

گاهی ممکن است وابستگی‌های ضروری به درستی تعریف نشوند. به‌عنوان مثال، اگر یک بسته نیاز به کتابخانه‌ای مانند libfoo داشته باشد و این کتابخانه در دستورالعمل پکیج ذکر نشود، در هنگام ساخت بسته با خطا مواجه خواهید شد.

۱.۲. راهکار: استفاده از متغیرهای DEPENDS و RDEPENDS

برای حل این مشکل، باید وابستگی‌ها را به‌درستی با استفاده از متغیرهای DEPENDS و RDEPENDS تعریف کنید.

• DEPENDS برای وابستگی‌های ساخت استفاده می‌شود.
• RDEPENDS برای وابستگی‌های زمان نصب استفاده می‌شود.

مثال:

DEPENDS = "libfoo"
RDEPENDS = "libbar"

این تنظیمات باعث می‌شوند که هنگام ساخت، Yocto ابتدا بسته‌های libfoo و libbar را پردازش کند.

---

۲. مشکلات در تعریف URL منابع

گاهی اوقات ممکن است مشکلاتی در تعریف منبع بسته‌ها (مثل مخازن Git یا آرشیوهای tarball) به وجود آید. این مشکلات می‌توانند به دلیل اشتباه در URL منبع، فرمت اشتباه یا مشکل در دسترسی به منابع خارجی باشند.

۲.۱. مشکل: URL اشتباه یا عدم دسترسی به منبع

اگر URL اشتباه باشد یا دسترسی به منبع وجود نداشته باشد، دستور bitbake خطا می‌دهد و فرایند ساخت متوقف می‌شود.

۲.۲. راهکار: بررسی و اصلاح URL

برای رفع این مشکل، باید مطمئن شوید که URL صحیح است و دسترسی به آن برای محیط Yocto فراهم باشد. همچنین باید مطمئن شوید که فرمت URL به‌درستی تعریف شده است. برای مثال:

SRC_URI = "git://github.com/example/myrepo.git;branch=master"

اگر منبع به‌صورت آرشیو tarball است، باید به‌صورت زیر باشد:

SRC_URI = "file://mytool.tar.gz"

اگر منبع در دسترس نیست، می‌توان از یک mirror دیگر استفاده کرد.

---

۳. مشکلات در پیکربندی مراحل کامپایل و نصب

یکی دیگر از مشکلات رایج، نادرست پیکربندی مراحل کامپایل و نصب است. گاهی اوقات ممکن است که دستورالعمل‌های do_compile و do_install به‌درستی تنظیم نشوند و باعث بروز مشکلات در فرایند ساخت شوند.

۳.۱. مشکل: دستورات کامپایل یا نصب نادرست

این مشکل زمانی رخ می‌دهد که دستورات do_compile و do_install برای بسته به‌درستی تنظیم نشده باشند. به‌عنوان مثال، اگر فایلی به درستی در دایرکتوری هدف نصب نشود یا اگر دستورات کامپایل به‌طور اشتباه تعریف شوند، بسته به‌درستی ساخته نمی‌شود.

۳.۲. راهکار: اصلاح دستورات do_compile و do_install

برای رفع این مشکل، لازم است که دستورات do_compile و do_install به‌درستی و مطابق با ساختار پروژه تنظیم شوند. به‌عنوان مثال:

do_compile() {
    cd ${S}
    ./configure --prefix=${prefix}
    make
}

do_install() {
    install -d ${D}${bindir}
    install -m 0755 mytool ${D}${bindir}
}

در اینجا، ابتدا در مرحله do_compile ابزار configure اجرا می‌شود و سپس در مرحله do_install ابزار نصب به مسیر درست قرار می‌گیرد.

---

۴. مشکلات در تنظیم نسخه‌ها

بعضی اوقات نسخه‌های مختلف بسته‌ها یا سورس‌ها در دستورالعمل‌ها به‌درستی تنظیم نمی‌شوند. این مسئله می‌تواند منجر به مشکلات ناسازگاری یا عدم هماهنگی بین نسخه‌های مختلف پکیج‌ها شود.

۴.۱. مشکل: ناسازگاری نسخه‌ها

اگر نسخه‌های مختلفی از یک بسته یا کتابخانه استفاده شود، ممکن است باعث بروز مشکلاتی در کامپایل یا نصب شود. همچنین ممکن است دستورالعمل‌ها به نسخه‌های خاصی از بسته‌ها نیاز داشته باشند که در مخازن موجود نباشند.

۴.۲. راهکار: استفاده از متغیر SRCREV و تنظیم نسخه‌های دقیق

برای جلوگیری از مشکلات ناسازگاری نسخه‌ها، باید از متغیر SRCREV (برای مخازن Git) یا PV (برای بسته‌های سورس) استفاده کنید تا نسخه‌های خاصی از بسته‌ها را تنظیم کنید.

مثال برای SRCREV:

SRCREV = "abcdef1234567890"

مثال برای PV:

PV = "1.0.0"

---

۵. مشکلات در پیکربندی محیط ساخت

گاهی اوقات ممکن است به‌طور ناخواسته متغیرهای محیطی مورد نیاز برای ساخت بسته‌ها در دستورالعمل‌ها تنظیم نشوند و این مسئله باعث مشکلات در فرایند ساخت شود.

۵.۱. مشکل: متغیرهای محیطی نادرست

اگر متغیرهای محیطی نظیر CC، CXX یا LD به‌درستی تنظیم نشوند، ساخت به‌درستی انجام نمی‌شود.

۵.۲. راهکار: تنظیم متغیرهای محیطی

برای رفع این مشکل، باید مطمئن شوید که متغیرهای محیطی به‌درستی تنظیم شده‌اند. معمولاً Yocto این تنظیمات را به‌طور خودکار انجام می‌دهد، اما در صورت نیاز می‌توانید به‌صورت دستی این متغیرها را در دستورالعمل‌ها تنظیم کنید:

CC = "gcc"
CXX = "g++"
LD = "ld"

---

جمع‌بندی

در نوشتن دستورالعمل‌های پکیجینگ Yocto، مشکلات رایج شامل نادرست تنظیم شدن وابستگی‌ها، اشتباه در URL منابع، تنظیم نادرست مراحل کامپایل و نصب، ناسازگاری نسخه‌ها و تنظیمات نادرست محیط ساخت هستند. این مشکلات را می‌توان با استفاده از متغیرهای مناسب نظیر DEPENDS، SRC_URI، SRCREV و تنظیم دقیق دستورات do_compile و do_install رفع کرد. همچنین، توجه به نسخه‌ها و تنظیمات محیطی به بهینه‌سازی فرایند ساخت کمک زیادی می‌کند.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”استفاده از ابزارهای devtool برای اصلاح و تست دستورالعمل‌ها” subtitle=”توضیحات کامل”]ابزار devtool در Yocto یک ابزار خط فرمان مفید برای توسعه‌دهندگان است که امکان اصلاح، تست و رفع مشکلات دستورالعمل‌های پکیج (recipes) را در فرآیند ساخت فراهم می‌کند. این ابزار به شما کمک می‌کند تا دستورالعمل‌های خود را اصلاح کرده، آن‌ها را آزمایش کنید و در نهایت تغییرات را به‌طور مؤثر اعمال کنید. در این بخش، به بررسی نحوه استفاده از ابزار devtool برای اصلاح و تست دستورالعمل‌ها می‌پردازیم.

---

۱. نصب و پیکربندی ابزار devtool

برای استفاده از ابزار devtool، ابتدا باید محیط توسعه Yocto خود را به‌درستی پیکربندی کنید. پس از اینکه محیط را راه‌اندازی کردید، ابزار devtool به‌طور پیش‌فرض در دسترس خواهد بود.

برای پیکربندی محیط Yocto، ابتدا به دایرکتوری پروژه خود بروید و دستور زیر را اجرا کنید:

source oe-init-build-env

بعد از این مرحله، می‌توانید از ابزار devtool برای کار با دستورالعمل‌ها استفاده کنید.

---

۲. افزودن و اصلاح دستورالعمل‌ها با devtool

ابزار devtool چندین قابلیت مختلف برای اصلاح و تست دستورالعمل‌ها فراهم می‌کند. برخی از این قابلیت‌ها عبارتند از:

۲.۱. افزودن دستورالعمل جدید با devtool

برای افزودن دستورالعمل جدید به پروژه Yocto، می‌توانید از دستور devtool add استفاده کنید. این دستور یک دستورالعمل جدید برای بسته‌ای که قصد افزودن آن را دارید، ایجاد می‌کند و آن را به لایه (layer) مربوطه اضافه می‌کند.

مثال:

devtool add mypackage https://github.com/example/mypackage.git

این دستور بسته mypackage را از مخزن Git مشخص‌شده اضافه کرده و دستورالعمل مربوطه را ایجاد می‌کند.

۲.۲. اصلاح دستورالعمل‌های موجود با devtool

برای اصلاح دستورالعمل‌های موجود، می‌توانید از دستور devtool modify استفاده کنید. این دستور به شما این امکان را می‌دهد که دستورالعمل موجود را اصلاح کرده و تغییرات لازم را اعمال کنید.

مثال:

devtool modify mypackage

این دستور دستورالعمل mypackage را برای اصلاح باز می‌کند و شما می‌توانید تغییرات لازم را در آن اعمال کنید.

۲.۳. استفاده از devtool برای تغییر کد بسته

پس از اصلاح دستورالعمل‌ها، می‌توانید از ابزار devtool برای تغییر کد بسته و مشاهده تأثیر آن تغییرات استفاده کنید. برای این منظور، ابتدا بسته را با استفاده از دستور devtool build می‌سازید و سپس با استفاده از دستور devtool deploy، آن را به محیط نصب منتقل می‌کنید.

برای ساخت بسته اصلاح‌شده:

devtool build mypackage

برای انتقال بسته ساخته‌شده به محیط نصب:

devtool deploy mypackage

این کار به شما این امکان را می‌دهد که تغییرات کد را در محیط واقعی تست کنید.

---

۳. آزمایش دستورالعمل‌ها با devtool

پس از اصلاح دستورالعمل‌ها، آزمایش آن‌ها برای اطمینان از صحت تغییرات ضروری است. ابزار devtool امکان آزمایش دستورالعمل‌ها را فراهم می‌کند و می‌توانید از آن برای بررسی کارکرد صحیح بسته‌ها استفاده کنید.

۳.۱. شبیه‌سازی دستورالعمل در محیط محلی

برای شبیه‌سازی دستورالعمل در محیط محلی، از دستور devtool modify استفاده می‌شود. این ابزار تغییرات اعمال‌شده در دستورالعمل را به‌طور محلی اجرا کرده و نتایج آن را بررسی می‌کند.

برای آزمایش بسته و بررسی صحت دستورالعمل‌ها:

devtool build mypackage
devtool test mypackage

با این دستورات، ابتدا بسته ساخته می‌شود و سپس آزمایش‌های مربوط به آن اجرا می‌شود تا از درستی عملکرد آن اطمینان حاصل شود.

---

۴. استفاده از devtool برای اشکال‌زدایی دستورالعمل‌ها

ابزار devtool همچنین قابلیت اشکال‌زدایی (debugging) دستورالعمل‌ها را فراهم می‌کند. برای اشکال‌زدایی و بررسی جزئیات بیشتر در مورد مشکلات دستورالعمل‌ها، می‌توانید از دستور devtool debug استفاده کنید.

۴.۱. اشکال‌زدایی دستورالعمل‌ها

برای اشکال‌زدایی دستورالعمل، می‌توانید از دستور devtool debug استفاده کنید. این دستور به شما کمک می‌کند تا مشکلاتی که ممکن است در هنگام ساخت یا نصب بسته رخ دهند را شبیه‌سازی کنید و جزئیات بیشتری در مورد آن‌ها بدست آورید.

برای اشکال‌زدایی دستورالعمل‌ها:

devtool debug mypackage

این دستور محیط اشکال‌زدایی را برای بسته mypackage فراهم می‌کند تا بتوانید مشکلات را شناسایی و رفع کنید.

---

۵. پاکسازی و حذف دستورالعمل‌ها با devtool

پس از اتمام کار با دستورالعمل‌ها، می‌توانید از دستور devtool برای پاکسازی و حذف دستورالعمل‌ها استفاده کنید.

۵.۱. حذف دستورالعمل از پروژه

برای حذف دستورالعمل از پروژه، از دستور devtool remove استفاده می‌شود:

devtool remove mypackage

این دستور دستورالعمل mypackage را از لایه پروژه حذف می‌کند.

---

جمع‌بندی

ابزار devtool در Yocto به‌طور چشمگیری فرایند توسعه و اصلاح دستورالعمل‌ها را تسهیل می‌کند. این ابزار امکانات مختلفی را برای افزودن، اصلاح، آزمایش، اشکال‌زدایی و حذف دستورالعمل‌ها فراهم می‌آورد. با استفاده از ابزار devtool می‌توان فرآیند توسعه بسته‌ها را سریع‌تر و کارآمدتر انجام داد و از بروز مشکلاتی مانند وابستگی‌های نادرست، دستورات ناصحیح و مشکلات پیکربندی جلوگیری کرد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”بررسی Log ها برای شناسایی خطاها و مشکلات در دستورالعمل‌ها” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto، بررسی لاگ‌ها برای شناسایی خطاها و مشکلات در دستورالعمل‌ها (recipes) یکی از مراحل مهم در فرآیند توسعه و بهینه‌سازی است. این لاگ‌ها اطلاعات ارزشمندی را در مورد عملکرد سیستم در حین ساخت و مشکلات احتمالی فراهم می‌کنند. در این بخش، به بررسی نحوه بررسی و تحلیل لاگ‌ها برای شناسایی و رفع مشکلات در دستورالعمل‌ها می‌پردازیم.

---

۱. انواع لاگ‌ها در Yocto

در Yocto، چندین نوع لاگ مختلف وجود دارند که می‌توانند در هنگام توسعه و ساخت بسته‌ها به شما کمک کنند. این لاگ‌ها به شما امکان می‌دهند تا مشکلات مختلف را شناسایی کنید.

۱.۱. لاگ‌های ساخت (Build Logs)

لاگ‌های ساخت، اصلی‌ترین منابع برای شناسایی مشکلات در هنگام اجرای دستورالعمل‌ها و ساخت پکیج‌ها هستند. این لاگ‌ها اطلاعاتی مانند خطاها، هشدارها و جزئیات تکمیلی از مراحل مختلف ساخت را ارائه می‌دهند. معمولاً این لاگ‌ها در دایرکتوری tmp/log ذخیره می‌شوند.

برای مشاهده لاگ‌های مربوط به یک دستورالعمل خاص، از دستور زیر استفاده کنید:

cat tmp/log/cooker/*/log.do_compile

این دستور لاگ‌های مربوط به مرحله کامپایل دستورالعمل‌ها را نمایش می‌دهد.

۱.۲. لاگ‌های BitBake

BitBake که یک ابزار اصلی در فرآیند ساخت Yocto است، لاگ‌های مختلفی ایجاد می‌کند که می‌توانند اطلاعات دقیقی از وضعیت اجرای دستورالعمل‌ها به شما بدهند. این لاگ‌ها شامل اطلاعاتی در مورد زمان‌بندی، وضعیت و نتیجه‌ی مراحل مختلف ساخت هستند.

برای مشاهده لاگ‌های BitBake، می‌توانید از دستور زیر استفاده کنید:

bitbake <package_name> -v

این دستور وضعیت دقیق‌تری از روند ساخت پکیج مورد نظر به شما می‌دهد.

۱.۳. لاگ‌های تنظیمات

این لاگ‌ها به شما اطلاعاتی در مورد تنظیمات پروژه، متغیرهای پیکربندی و سایر جنبه‌های مرتبط با تنظیمات پروژه Yocto ارائه می‌دهند. این لاگ‌ها می‌توانند در شناسایی مشکلات مربوط به پیکربندی و متغیرها مفید باشند.

---

۲. نحوه شناسایی و تحلیل خطاها در لاگ‌ها

بررسی دقیق لاگ‌ها به شما کمک می‌کند تا مشکلات و خطاها را شناسایی کنید. در این قسمت به برخی از رایج‌ترین مشکلاتی که در لاگ‌ها ممکن است پیدا کنید و نحوه تحلیل آن‌ها پرداخته‌ایم.

۲.۱. شناسایی خطاهای کامپایل

خطاهای کامپایل معمولاً از پیام‌هایی مانند “undefined reference” یا “command not found” ناشی می‌شوند. برای شناسایی این نوع خطاها، باید به دنبال پیامی مشابه زیر بگردید:

error: command not found

برای رفع این خطاها، معمولاً باید مطمئن شوید که تمامی وابستگی‌های موردنیاز پکیج‌ها در سیستم موجود هستند.

۲.۲. شناسایی خطاهای وابستگی

یکی دیگر از خطاهای رایج در هنگام ساخت Yocto خطاهای مربوط به وابستگی‌ها است. این خطاها ممکن است به دلایل مختلفی از جمله نسخه‌های نامناسب کتابخانه‌ها یا بسته‌ها رخ دهند.

برای شناسایی خطاهای وابستگی، به‌دنبال پیامی مشابه زیر بگردید:

ERROR: nothing PROVIDES 'dependency_name'

در این صورت، لازم است که وابستگی‌های موردنیاز را در دستورالعمل خود به‌درستی تعریف کنید.

۲.۳. شناسایی مشکلات پیکربندی

مشکلات پیکربندی می‌توانند ناشی از تنظیمات نادرست در متغیرهای پیکربندی مانند SRC_URI یا DEPENDS باشند. این نوع مشکلات معمولاً با پیامی مشابه زیر نشان داده می‌شوند:

ERROR: No recipe found for 'mydependency'

برای رفع این نوع خطاها، باید فایل‌های پیکربندی را به‌دقت بررسی کرده و اطمینان حاصل کنید که مسیرها و متغیرهای پیکربندی به‌درستی تنظیم شده‌اند.

۲.۴. خطاهای مربوط به ابزارهای محیطی

گاهی اوقات خطاها به دلیل عدم وجود ابزارهای موردنیاز در محیط ساخت (مثل GCC یا Make) ایجاد می‌شوند. این خطاها معمولاً با پیامی مشابه زیر نشان داده می‌شوند:

ERROR: Failed to execute 'make'

برای رفع این نوع خطاها، باید مطمئن شوید که ابزارهای موردنیاز به‌درستی نصب و پیکربندی شده‌اند.

---

۳. استفاده از لاگ‌ها برای تشخیص مشکلات ساخت پیچیده

در پروژه‌های پیچیده، مشکلات ممکن است ناشی از ترکیب چندین عامل باشند. در این موارد، می‌توانید از لاگ‌های مختلف برای تشخیص دقیق‌تر مشکلات استفاده کنید.

۳.۱. لاگ‌های وابستگی‌های متقابل

زمانی که یک دستورالعمل به‌درستی ساخته نمی‌شود، بررسی لاگ‌های وابستگی‌های آن ممکن است مفید باشد. با استفاده از دستور زیر می‌توانید لیست وابستگی‌های یک دستورالعمل را مشاهده کنید:

bitbake -g <recipe_name>

این دستور یک فایل گراف وابستگی ایجاد می‌کند که می‌توانید از آن برای شناسایی مشکلات وابستگی‌ها استفاده کنید.

۳.۲. استفاده از دستورالعمل‌های اضافی در BitBake

برای به‌دست آوردن اطلاعات بیشتر در مورد لاگ‌ها و مراحل مختلف ساخت، می‌توانید از پارامترهای اضافی در دستور bitbake استفاده کنید. به‌عنوان‌مثال:

bitbake <package_name> -D

این دستور اطلاعات دقیق‌تری از فرآیند ساخت به شما می‌دهد که می‌تواند برای شناسایی مشکلات پیچیده مفید باشد.

---

جمع‌بندی

بررسی و تحلیل لاگ‌ها در پروژه‌های Yocto برای شناسایی خطاها و مشکلات دستورالعمل‌ها از اهمیت زیادی برخوردار است. با استفاده از لاگ‌های ساخت، لاگ‌های BitBake و لاگ‌های تنظیمات، می‌توان به‌راحتی مشکلات را شناسایی و رفع کرد. همچنین، ابزارهای مختلفی مانند دستور bitbake -g و پارامترهای اضافی bitbake می‌توانند به شما کمک کنند تا مشکلات پیچیده‌تری را که در فرآیند ساخت رخ می‌دهند، شناسایی و برطرف کنید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 5. استفاده از Meta Layers برای گسترش پکیج‌ها”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”معرفی لایه‌های متا برای افزودن نرم‌افزارها به Yocto” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto، لایه‌های متا (Meta layers) یکی از اجزای اصلی هستند که به توسعه‌دهندگان اجازه می‌دهند تا نرم‌افزارهای مختلف را به راحتی به سیستم عامل Yocto اضافه کنند. این لایه‌ها مجموعه‌ای از دستورالعمل‌ها (recipes)، تنظیمات، و پیکربندی‌هایی هستند که برای ساخت و پیکربندی نرم‌افزارها و پکیج‌ها در Yocto استفاده می‌شوند. در این بخش، به معرفی لایه‌های متا و نحوه استفاده از آن‌ها برای افزودن نرم‌افزارها به Yocto پرداخته‌ایم.

---

۱. تعریف لایه‌های متا

لایه‌های متا در واقع مخزن‌هایی از دستورالعمل‌ها، پیکربندی‌ها و فایل‌های وابسته به ساخت نرم‌افزارها و پکیج‌ها هستند که به‌طور خاص برای پروژه‌های Yocto طراحی شده‌اند. هر لایه متا به طور مستقل می‌تواند به توسعه و ساخت نرم‌افزارهایی کمک کند که برای استفاده در پلتفرم‌های مختلف (مانند ARM، x86 و غیره) مناسب هستند. لایه‌ها می‌توانند نرم‌افزارهای خاص، تنظیمات، و حتی تغییرات پیکربندی سیستم عامل را فراهم کنند.

لایه‌ها معمولاً به چهار دسته تقسیم می‌شوند:

1. لایه‌های اصلی (Core Layers): لایه‌هایی که ویژگی‌های اصلی Yocto و ابزارهای اصلی آن را فراهم می‌کنند.
2. لایه‌های پشتیبانی (Support Layers): لایه‌هایی که به Yocto قابلیت‌های اضافی می‌دهند.
3. لایه‌های نرم‌افزاری (Software Layers): لایه‌هایی که شامل نرم‌افزارها و پکیج‌های مختلف هستند.
4. لایه‌های سفارشی (Custom Layers): لایه‌هایی که برای پروژه‌های خاص یا نیازهای سفارشی ایجاد می‌شوند.

---

۲. ساختار لایه‌های متا

یک لایه متا در Yocto معمولاً از مجموعه‌ای از پوشه‌ها و فایل‌های مختلف تشکیل شده است که برای ساخت پکیج‌ها و نرم‌افزارها استفاده می‌شوند. ساختار پایه یک لایه متا معمولاً به صورت زیر است:

meta-my-layer/
├── conf/
│   └── layer.conf
├── recipes-xyz/
│   ├── package_name/
│   │   └── package_name.bb
├── classes/
│   └── custom_class.bbclass
├── files/
│   └── patches/
└── README

• conf/layer.conf: این فایل تنظیمات عمومی برای لایه است و اطلاعاتی از قبیل متغیرها و مسیرهای مورد نیاز برای لایه را مشخص می‌کند.
• recipes-xyz/: این دایرکتوری شامل دستورالعمل‌های خاص برای نرم‌افزارها (recipes) است که معمولاً در قالب فایل‌های .bb قرار دارند.
• classes/: این دایرکتوری شامل کلاس‌ها یا bbclassهای سفارشی است که می‌توانند برای تغییرات خاص در فرآیند ساخت استفاده شوند.
• files/: این دایرکتوری شامل فایل‌های جانبی نظیر پچ‌ها یا فایل‌های مورد نیاز برای دستورالعمل‌ها است.
• README: این فایل اطلاعات کلی در مورد لایه و نحوه استفاده از آن را ارائه می‌دهد.

---

۳. نحوه افزودن لایه‌های متا به پروژه Yocto

برای افزودن یک لایه متا به پروژه Yocto، کافی است آن را به متغیر BBLAYERS اضافه کنید. این کار به Yocto می‌گوید که باید از این لایه در فرآیند ساخت استفاده کند. برای انجام این کار مراحل زیر را دنبال کنید:

۳.۱. دانلود و قرار دادن لایه متا

لایه‌های متا معمولاً از مخازن Git در دسترس هستند. برای افزودن یک لایه متا از مخزن گیت، ابتدا باید لایه را کلون کرده و به پوشه مناسب در پروژه خود منتقل کنید:

cd /path/to/yocto-project
git clone https://github.com/example/meta-my-layer.git

۳.۲. افزودن لایه به bblayers.conf

پس از دانلود و قرار دادن لایه، باید آن را به فایل bblayers.conf در پروژه Yocto خود اضافه کنید. این فایل در دایرکتوری build/conf/ قرار دارد و برای مدیریت لایه‌های مورد استفاده در ساخت پروژه است.

برای افزودن لایه جدید، مسیر آن را به متغیر BBLAYERS در فایل bblayers.conf اضافه کنید:

vi build/conf/bblayers.conf

در فایل bblayers.conf، خطی مشابه به این اضافه کنید:

BBLAYERS += " /path/to/yocto-project/meta-my-layer "

این کار باعث می‌شود که Yocto از لایه جدید در فرآیند ساخت استفاده کند.

۳.۳. استفاده از دستورالعمل‌های لایه متا

پس از اضافه کردن لایه، می‌توانید دستورالعمل‌های موجود در لایه متا را برای ساخت و نصب نرم‌افزارهای جدید استفاده کنید. برای مثال، اگر لایه متا دستورالعملی به نام package_name.bb داشته باشد، می‌توانید از دستور زیر برای ساخت آن استفاده کنید:

bitbake package_name

اگر لایه متا شامل چندین دستورالعمل باشد، می‌توانید با استفاده از دستور bitbake به‌صورت مشابه آن‌ها را نیز بسازید.

---

۴. مدیریت و سفارشی‌سازی لایه‌ها

در بسیاری از موارد، ممکن است بخواهید لایه‌های متا را سفارشی‌سازی کرده یا تغییراتی در دستورالعمل‌های موجود در آن‌ها اعمال کنید. این کار می‌تواند شامل تغییرات در متغیرهای پیکربندی، اضافه کردن پچ‌ها یا ایجاد دستورالعمل‌های جدید باشد. به‌عنوان مثال، اگر نیاز دارید که بسته‌ای را تغییر داده و از نسخه خاصی استفاده کنید، می‌توانید دستورالعمل مربوطه را به‌روزرسانی کنید:

# تغییر نسخه پکیج در دستورالعمل
SRC_URI = "git://git.example.com/package.git;branch=my-branch"

همچنین، می‌توانید پچ‌های سفارشی را به دستورالعمل‌های لایه‌های متا اضافه کنید تا تغییرات خاصی را اعمال کنید:

SRC_URI += "file://my_patch.patch"

---

جمع‌بندی

لایه‌های متا در Yocto ابزاری قدرتمند برای افزودن نرم‌افزارها و پیکربندی‌های مختلف به پروژه‌های Yocto هستند. این لایه‌ها به توسعه‌دهندگان اجازه می‌دهند تا نرم‌افزارهای مورد نیاز خود را به راحتی به پروژه اضافه کرده و آن‌ها را سفارشی کنند. برای افزودن یک لایه متا به پروژه Yocto، کافی است آن را دانلود کرده و به فایل bblayers.conf اضافه کنید. سپس می‌توانید دستورالعمل‌های موجود در لایه را برای ساخت نرم‌افزارهای مختلف استفاده کنید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”نحوه استفاده از لایه‌های متا OpenEmbedded برای گسترش قابلیت‌ها” subtitle=”توضیحات کامل”]OpenEmbedded (OE) یک چارچوب ساخت و توسعه است که به طور گسترده در پروژه‌های Yocto مورد استفاده قرار می‌گیرد. لایه‌های متا در OpenEmbedded به عنوان ابزارهایی برای گسترش و افزایش قابلیت‌های ساخت و پیکربندی سیستم‌های مبتنی بر Yocto عمل می‌کنند. این لایه‌ها شامل دستورالعمل‌ها، پیکربندی‌ها، و اسکریپت‌هایی هستند که قابلیت‌های مختلفی را به پروژه‌های Yocto اضافه می‌کنند. در این بخش، به نحوه استفاده از لایه‌های متا OpenEmbedded برای گسترش قابلیت‌ها پرداخته‌ایم.

---

۱. لایه‌های متا OpenEmbedded

OpenEmbedded به عنوان یک محیط ساخت، لایه‌های متا را برای افزودن قابلیت‌های جدید به پروژه‌های Yocto فراهم می‌کند. لایه‌های متا در واقع مخازن دستورالعمل‌ها (recipes) و فایل‌های پیکربندی هستند که به شما این امکان را می‌دهند که نرم‌افزارها و پکیج‌های مختلف را به سادگی به سیستم عامل Yocto اضافه کنید. این لایه‌ها می‌توانند به پروژه شما ویژگی‌های اضافی مانند بسته‌های نرم‌افزاری، درایورها، ابزارهای کمکی، و پیکربندی‌های خاص را اضافه کنند.

لایه‌های متا در OpenEmbedded معمولاً به شکل زیر دسته‌بندی می‌شوند:

1. لایه‌های اصلی (Core Layers): این لایه‌ها پایه و اساس ساخت Yocto را تشکیل می‌دهند.
2. لایه‌های نرم‌افزاری (Software Layers): این لایه‌ها بسته‌ها و نرم‌افزارهای مختلفی را برای پروژه‌های Yocto فراهم می‌کنند.
3. لایه‌های سفارشی (Custom Layers): این لایه‌ها معمولاً برای نیازهای خاص کاربران یا پروژه‌ها ایجاد می‌شوند.

---

۲. افزودن لایه‌های متا OpenEmbedded به پروژه Yocto

برای گسترش قابلیت‌های پروژه Yocto با استفاده از لایه‌های متا OpenEmbedded، شما باید این لایه‌ها را به پروژه خود اضافه کنید. این کار شامل سه مرحله اصلی است: دانلود لایه، افزودن لایه به پیکربندی پروژه، و استفاده از دستورالعمل‌های موجود در لایه.

۲.۱. دانلود لایه متا

برای افزودن لایه‌های متا OpenEmbedded، ابتدا باید آن‌ها را از مخزن‌های گیت دانلود کنید. به عنوان مثال، اگر قصد دارید لایه meta-openembedded را اضافه کنید، می‌توانید از دستور git clone برای دانلود آن استفاده کنید:

cd /path/to/yocto-project
git clone https://git.openembedded.org/meta-openembedded

این دستور لایه meta-openembedded را به پروژه شما اضافه خواهد کرد. سایر لایه‌ها نیز به همین روش از مخازن مختلف گیت قابل دانلود هستند.

۲.۲. افزودن لایه به فایل bblayers.conf

پس از دانلود لایه متا، باید آن را به فایل bblayers.conf در پروژه Yocto خود اضافه کنید. این فایل در دایرکتوری build/conf/ قرار دارد و برای مدیریت لایه‌های فعال در پروژه استفاده می‌شود.

برای افزودن لایه جدید به bblayers.conf، مسیر آن را به متغیر BBLAYERS اضافه کنید:

vi build/conf/bblayers.conf

در این فایل، باید مسیری که لایه meta-openembedded را در آن قرار داده‌اید، به BBLAYERS اضافه کنید:

BBLAYERS += " /path/to/yocto-project/meta-openembedded "

پس از این کار، Yocto لایه جدید را در فرآیند ساخت در نظر خواهد گرفت.

۲.۳. استفاده از دستورالعمل‌های لایه‌های متا

پس از افزودن لایه به پروژه، می‌توانید دستورالعمل‌های موجود در آن را برای ساخت نرم‌افزارها یا پکیج‌ها استفاده کنید. به‌عنوان مثال، اگر لایه meta-openembedded شامل دستورالعملی به نام package-name.bb باشد، می‌توانید از دستور زیر برای ساخت آن استفاده کنید:

bitbake package-name

این دستور باعث ساخت نرم‌افزار یا پکیج مربوط به دستورالعمل package-name.bb خواهد شد.

---

۳. مثال‌های کاربردی

برای نشان دادن نحوه گسترش قابلیت‌های پروژه Yocto با استفاده از لایه‌های متا OpenEmbedded، به چند مثال عملی پرداخته‌ایم:

۳.۱. افزودن پکیج‌های جدید به پروژه

فرض کنید می‌خواهید یک پکیج جدید مانند git را از لایه meta-openembedded به پروژه خود اضافه کنید. در این صورت، کافی است که دستورالعمل پکیج git را از لایه مربوطه استفاده کرده و آن را در پروژه خود بسازید:

1. ابتدا لایه meta-openembedded را دانلود کرده و آن را به پروژه اضافه کنید.
2. سپس دستورالعمل git را از این لایه برای ساخت و نصب پکیج در پروژه خود استفاده کنید:

bitbake git

۳.۲. افزودن نرم‌افزارهای اضافی مانند openvpn

در پروژه‌های Yocto، اگر نیاز دارید تا نرم‌افزارهایی مانند openvpn را به پروژه خود اضافه کنید، می‌توانید این نرم‌افزار را از لایه meta-openembedded اضافه کرده و از آن استفاده کنید:

1. پس از افزودن لایه meta-openembedded، دستورالعمل openvpn را پیدا کنید.
2. برای ساخت و نصب آن، از دستور زیر استفاده کنید:

bitbake openvpn

این دستور باعث نصب openvpn در سیستم هدف شما خواهد شد.

---

۴. مدیریت و سفارشی‌سازی لایه‌ها

پس از افزودن لایه‌ها به پروژه Yocto، ممکن است نیاز داشته باشید تا دستورالعمل‌های موجود در این لایه‌ها را سفارشی‌سازی کنید یا تغییراتی در پیکربندی‌ها اعمال کنید. به‌عنوان مثال، ممکن است بخواهید نسخه خاصی از یک نرم‌افزار را در پروژه خود استفاده کنید. برای انجام این کار، می‌توانید دستورالعمل‌های موجود را به‌روز رسانی کنید:

SRC_URI = "git://git.openembedded.org/meta-openembedded;branch=my-branch"

همچنین، می‌توانید از پچ‌ها برای اعمال تغییرات سفارشی در دستورالعمل‌ها استفاده کنید:

SRC_URI += "file://my_patch.patch"

---

جمع‌بندی

لایه‌های متا OpenEmbedded ابزارهای بسیار مفیدی برای گسترش قابلیت‌های پروژه‌های Yocto هستند. این لایه‌ها به شما این امکان را می‌دهند که نرم‌افزارها و پکیج‌های مختلف را به پروژه خود اضافه کرده و آن‌ها را سفارشی کنید. با افزودن لایه‌های متا به پروژه و استفاده از دستورالعمل‌های موجود در آن‌ها، می‌توانید به راحتی قابلیت‌های جدیدی به پروژه Yocto خود اضافه کنید. برای مدیریت و سفارشی‌سازی این لایه‌ها، می‌توانید تغییرات لازم را در دستورالعمل‌ها و پیکربندی‌های آن‌ها اعمال کنید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”اضافه کردن لایه‌های سفارشی برای نرم‌افزارهای خاص” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto، استفاده از لایه‌های سفارشی به شما این امکان را می‌دهد که نرم‌افزارهای خاص خود را اضافه کرده و تنظیمات مورد نیاز برای آن‌ها را به‌صورت دقیق پیکربندی کنید. لایه‌های سفارشی در واقع مجموعه‌ای از دستورالعمل‌ها، پیکربندی‌ها، و فایل‌ها هستند که برای نرم‌افزارهایی خاص طراحی می‌شوند و می‌توانند به‌راحتی به پروژه‌های Yocto اضافه شوند. این لایه‌ها به‌ویژه زمانی که بخواهید نرم‌افزارهایی را که نیاز به پیکربندی خاص دارند، اضافه کنید، بسیار مفید خواهند بود.

در این بخش، نحوه ایجاد و افزودن لایه‌های سفارشی برای نرم‌افزارهای خاص به پروژه‌های Yocto به تفصیل توضیح داده خواهد شد.

---

۱. چرا لایه‌های سفارشی؟

وقتی که نیاز دارید نرم‌افزاری خاص را به پروژه Yocto خود اضافه کنید و آن نرم‌افزار نیاز به پیکربندی یا تغییرات خاص دارد، لایه‌های سفارشی بهترین گزینه هستند. این لایه‌ها به شما این امکان را می‌دهند که:

• نرم‌افزارهایی با نسخه خاص را به‌راحتی اضافه کنید.
• تنظیمات خاص برای پکیج‌ها و نرم‌افزارها را اعمال کنید.
• تغییرات سفارشی را برای دستورالعمل‌های نرم‌افزار خود ایجاد کنید.

استفاده از لایه‌های سفارشی همچنین به شما کمک می‌کند که پروژه‌های Yocto خود را ساختاریافته‌تر و مقیاس‌پذیرتر کنید، زیرا می‌توانید نرم‌افزارهای خاص را در لایه‌های جداگانه نگه دارید.

---

۲. مراحل ایجاد لایه سفارشی برای نرم‌افزارهای خاص

۲.۱. ایجاد دایرکتوری لایه جدید

اولین مرحله برای ایجاد یک لایه سفارشی، ساخت دایرکتوری جدید برای لایه است. می‌توانید از اسکریپت yocto-layer برای این کار استفاده کنید:

cd /path/to/yocto-project
yocto-layer create my-custom-layer

این دستور دایرکتوری my-custom-layer را ایجاد خواهد کرد که در آن تمام فایل‌های مورد نیاز برای لایه سفارشی قرار می‌گیرد.

۲.۲. تنظیم bblayers.conf

پس از ایجاد لایه سفارشی، باید آن را به فایل پیکربندی bblayers.conf اضافه کنید. این فایل در دایرکتوری build/conf/ قرار دارد و برای مدیریت لایه‌ها در پروژه Yocto استفاده می‌شود.

برای افزودن لایه سفارشی به bblayers.conf، باید مسیر آن را به متغیر BBLAYERS اضافه کنید:

vi build/conf/bblayers.conf

سپس، مسیر لایه سفارشی را به BBLAYERS اضافه کنید:

BBLAYERS += " /path/to/yocto-project/my-custom-layer "

۲.۳. ایجاد دستورالعمل (Recipe) برای نرم‌افزار خاص

در لایه سفارشی خود، باید یک دستورالعمل (Recipe) برای نرم‌افزاری که می‌خواهید اضافه کنید، ایجاد کنید. دستورالعمل‌ها فایل‌هایی با پسوند .bb هستند که نحوه ساخت و پیکربندی نرم‌افزار را مشخص می‌کنند.

برای ایجاد دستورالعمل برای نرم‌افزار خاص، یک دایرکتوری به نام recipes-mysoftware در لایه سفارشی خود ایجاد کنید و سپس فایل .bb مربوط به نرم‌افزار مورد نظر را در آن قرار دهید:

mkdir -p my-custom-layer/recipes-mysoftware/mysoftware

سپس یک فایل دستورالعمل با نام mysoftware.bb در این دایرکتوری ایجاد کنید:

vi my-custom-layer/recipes-mysoftware/mysoftware/mysoftware.bb

محتوای فایل .bb می‌تواند به صورت زیر باشد:

DESCRIPTION = "My custom software package"
LICENSE = "MIT"
SRC_URI = "http://example.com/mysoftware.tar.gz"
S = "${WORKDIR}/mysoftware"

do_compile() {
    # دستورالعمل‌های کامپایل نرم‌افزار خاص
    oe_runmake
}

do_install() {
    # دستورالعمل‌های نصب نرم‌افزار
    install -d ${D}${bindir}
    install -m 755 mysoftware ${D}${bindir}
}

در اینجا، دستورالعمل‌ها شامل دانلود منبع نرم‌افزار از URL خاص، کامپایل و نصب آن است.

۲.۴. افزودن پچ‌ها (Patches) به دستورالعمل

در صورتی که نیاز به تغییرات خاص در نرم‌افزار دارید (مانند پچ کردن کد منبع)، می‌توانید از پچ‌ها در دستورالعمل استفاده کنید. برای این کار، پچ‌های مورد نظر خود را در دایرکتوری files قرار دهید و سپس آن‌ها را در دستورالعمل به‌وسیله SRC_URI اضافه کنید:

SRC_URI += "file://mysoftware.patch"

در این حالت، زمانی که دستورالعمل اجرا شود، پچ به کد منبع نرم‌افزار اعمال خواهد شد.

۲.۵. افزودن پیکربندی‌های خاص

اگر نرم‌افزار نیاز به پیکربندی خاص دارد، می‌توانید فایل‌های پیکربندی را در دایرکتوری files قرار دهید و آن‌ها را در دستورالعمل‌ها اضافه کنید. به عنوان مثال، می‌توانید فایل پیکربندی خاصی به نرم‌افزار اضافه کنید:

SRC_URI += "file://mysoftware.conf"

سپس در دستورالعمل do_install، فایل پیکربندی را در مکان مناسب نصب کنید:

install -m 644 mysoftware.conf ${D}${sysconfdir}

---

۳. ساخت لایه و نصب نرم‌افزار

پس از ایجاد دستورالعمل و تنظیمات مورد نیاز، می‌توانید نرم‌افزار خاص خود را با استفاده از دستور bitbake بسازید:

bitbake mysoftware

این دستور باعث ساخت نرم‌افزار مورد نظر خواهد شد و آن را در سیستم هدف نصب می‌کند.

---

۴. نمونه کاربردی

فرض کنید می‌خواهید نرم‌افزار myapp را با استفاده از یک لایه سفارشی به پروژه Yocto خود اضافه کنید. در این صورت، مراحل زیر را طی می‌کنید:

1. ایجاد لایه سفارشی با دستور yocto-layer create my-custom-layer.
2. افزودن لایه سفارشی به فایل bblayers.conf.
3. ایجاد یک دستورالعمل جدید برای myapp در دایرکتوری my-custom-layer/recipes-myapp/myapp/myapp.bb.
4. استفاده از دستور bitbake myapp برای ساخت و نصب نرم‌افزار.

---

جمع‌بندی

افزودن لایه‌های سفارشی به پروژه‌های Yocto یک راه مؤثر برای گسترش قابلیت‌ها و افزودن نرم‌افزارهای خاص با پیکربندی‌های خاص است. با ایجاد لایه‌های سفارشی، می‌توانید نرم‌افزارها را با تنظیمات دقیق و سفارشی به پروژه خود اضافه کنید و دستورالعمل‌های مربوط به آن‌ها را برای ساخت و نصب به‌طور کامل پیکربندی کنید. این فرآیند باعث افزایش مقیاس‌پذیری و انعطاف‌پذیری پروژه‌های Yocto می‌شود و می‌توانید از آن برای مدیریت نرم‌افزارهای خاص و نیازهای ویژه استفاده کنید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”نحوه مدیریت وابستگی‌ها و تداخل‌های نرم‌افزاری در لایه‌ها” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto، مدیریت وابستگی‌ها و تداخل‌های نرم‌افزاری بین لایه‌ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. زیرا هر لایه ممکن است شامل نرم‌افزارها، پیکربندی‌ها و دستورالعمل‌هایی باشد که وابستگی‌های خاصی به دیگر لایه‌ها یا نرم‌افزارها دارند. همچنین، در پروژه‌های پیچیده، ممکن است مشکلاتی از قبیل تداخل بین نسخه‌های مختلف کتابخانه‌ها و نرم‌افزارها به وجود آید که می‌تواند باعث اختلال در فرآیند ساخت یا اجرا شود.

در این بخش، روش‌های مدیریت وابستگی‌ها و تداخل‌های نرم‌افزاری در لایه‌ها در پروژه‌های Yocto به تفصیل توضیح داده خواهد شد.

---

۱. اهمیت مدیریت وابستگی‌ها و تداخل‌ها

زمانی که نرم‌افزارهایی را از منابع مختلف به پروژه Yocto اضافه می‌کنید، ممکن است این نرم‌افزارها به کتابخانه‌ها یا نرم‌افزارهای دیگری وابسته باشند. این وابستگی‌ها می‌توانند به دو صورت باشند:

• وابستگی به نرم‌افزارهای دیگر: به عنوان مثال، یک نرم‌افزار نیاز به کتابخانه یا نرم‌افزار دیگری برای عملکرد صحیح دارد.
• وابستگی به نسخه‌های خاص: برخی از نرم‌افزارها ممکن است تنها با نسخه‌های خاصی از کتابخانه‌ها یا ابزارها سازگار باشند.

در صورت مدیریت نادرست این وابستگی‌ها، ممکن است تداخل‌هایی ایجاد شود که منجر به مشکلاتی نظیر:

• ساخت ناموفق پروژه
• به وجود آمدن مشکلات اجرایی در سیستم هدف
• افزایش زمان ساخت و پیچیدگی فرآیند ساخت

بنابراین، مدیریت صحیح وابستگی‌ها و تداخل‌ها می‌تواند به بهینه‌سازی فرآیند ساخت و کاهش مشکلات در پروژه‌های Yocto کمک کند.

---

۲. مدیریت وابستگی‌ها در Yocto

۲.۱. استفاده از DEPENDS برای مدیریت وابستگی‌ها

در دستورالعمل‌های Yocto، برای مدیریت وابستگی‌های نرم‌افزاری از متغیر DEPENDS استفاده می‌شود. این متغیر نشان می‌دهد که یک پکیج به پکیج‌های دیگر وابسته است و باید قبل از آن‌ها ساخته شود. به‌عنوان مثال، اگر یک نرم‌افزار به کتابخانه خاصی نیاز دارد، می‌توانید در دستورالعمل آن، وابستگی به آن کتابخانه را مشخص کنید:

DEPENDS = "libexample"

این دستورالعمل به سیستم می‌گوید که قبل از ساخت نرم‌افزار mysoftware، باید پکیج libexample نیز ساخته شود.

۲.۲. استفاده از RDEPENDS برای وابستگی‌های زمان اجرا

اگر نرم‌افزار شما به کتابخانه یا نرم‌افزار دیگری نیاز دارد که باید در زمان اجرا در دسترس باشد، می‌توانید از متغیر RDEPENDS استفاده کنید. این متغیر مشخص می‌کند که نرم‌افزار به چه پکیج‌هایی در زمان اجرا وابسته است:

RDEPENDS_${PN} = "libexample"

این تنظیمات باعث می‌شود که در هنگام نصب نرم‌افزار، پکیج libexample نیز نصب شود تا نرم‌افزار شما بتواند از آن استفاده کند.

---

۳. مدیریت تداخل‌های نسخه‌ای

۳.۱. استفاده از PREFERRED_VERSION

در پروژه‌های Yocto، ممکن است نیاز به انتخاب نسخه خاصی از یک نرم‌افزار داشته باشید. برای مدیریت نسخه‌های مختلف نرم‌افزارها، می‌توانید از متغیر PREFERRED_VERSION استفاده کنید. این متغیر مشخص می‌کند که Yocto باید کدام نسخه از یک نرم‌افزار خاص را انتخاب کند:

PREFERRED_VERSION_libexample = "1.2.3"

این تنظیمات به Yocto می‌گوید که از نسخه ۱.۲.۳ کتابخانه libexample استفاده کند.

۳.۲. مدیریت تداخل‌های بین کتابخانه‌ها

در صورت وجود تداخل بین نسخه‌های مختلف کتابخانه‌ها، ممکن است نیاز به مدیریت دستی این تداخل‌ها داشته باشید. برای این کار می‌توانید از پچ‌ها یا تغییرات خاص در دستورالعمل‌ها استفاده کنید تا وابستگی‌ها و نسخه‌های مورد نیاز به‌درستی مدیریت شوند. به‌عنوان مثال، اگر نسخه‌ای از یک کتابخانه با نسخه‌ای دیگر تداخل دارد، می‌توانید یک پچ ایجاد کنید که این تداخل را برطرف کند.

SRC_URI += "file://fix-version-conflict.patch"

سپس در دستورالعمل do_patch این پچ اعمال می‌شود:

do_patch() {
    # اعمال پچ‌ها به کد منبع برای رفع تداخل‌های نسخه‌ای
    patch -p1 < ${WORKDIR}/fix-version-conflict.patch
}

---

۴. استفاده از BB_NO_NETWORK برای جلوگیری از تداخل‌های مربوط به دانلود

در برخی از موارد، ممکن است دستورالعمل‌های مختلف به منابع آنلاین مشابهی نیاز داشته باشند. برای جلوگیری از تداخل در زمان دانلود منابع، می‌توانید از متغیر BB_NO_NETWORK استفاده کنید تا از دسترسی به منابع آنلاین جلوگیری کرده و از منابع محلی استفاده کنید:

BB_NO_NETWORK = "1"

این تنظیمات باعث می‌شود که فرآیند ساخت از منابع آنلاین دسترسی نداشته باشد و تنها از منابع محلی برای ساخت استفاده کند.

---

۵. ابزارها و روش‌های تشخیص تداخل‌ها

۵.۱. استفاده از bitbake -g برای مشاهده وابستگی‌ها

برای بررسی وابستگی‌ها و تداخل‌ها بین پکیج‌ها و لایه‌ها، می‌توانید از دستور bitbake -g استفاده کنید. این دستور یک فایل pn-buildlist و یک گراف وابستگی‌های بصری ایجاد می‌کند که به شما کمک می‌کند وابستگی‌ها و تداخل‌های موجود در پروژه خود را مشاهده کنید.

bitbake -g mysoftware

این دستور گرافی از وابستگی‌های پکیج mysoftware ایجاد می‌کند که به شما کمک می‌کند تا بهتر بتوانید تداخل‌ها و وابستگی‌ها را مدیریت کنید.

۵.۲. استفاده از bitbake -c listtasks برای بررسی وضعیت دستورالعمل‌ها

برای مشاهده وضعیت دستورالعمل‌ها و تأثیر آن‌ها بر فرآیند ساخت، می‌توانید از دستور bitbake -c listtasks استفاده کنید. این دستور تمام وظایف و مراحلی را که برای یک پکیج مشخص اجرا می‌شود، نشان می‌دهد و می‌تواند به شما کمک کند تا به‌طور دقیق وابستگی‌ها و مشکلات احتمالی را شناسایی کنید.

bitbake -c listtasks mysoftware

---

جمع‌بندی

مدیریت وابستگی‌ها و تداخل‌های نرم‌افزاری در پروژه‌های Yocto بخش مهمی از فرآیند ساخت است. استفاده از متغیرهایی مانند DEPENDS و RDEPENDS به شما این امکان را می‌دهد که وابستگی‌های نرم‌افزاری را به‌طور دقیق مدیریت کنید. همچنین، با استفاده از متغیرهایی مانند PREFERRED_VERSION و ابزارهایی مانند bitbake -g، می‌توانید تداخل‌های نسخه‌ای و وابستگی‌ها را شناسایی کرده و برطرف کنید. این فرآیند باعث بهینه‌سازی ساخت و جلوگیری از مشکلات در مراحل بعدی توسعه پروژه‌های Yocto می‌شود.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 6. مراحل و ابزارهای ساخت برای اضافه کردن نرم‌افزار به سیستم”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”استفاده از ابزار bitbake برای اضافه کردن نرم‌افزار به سیستم” subtitle=”توضیحات کامل”]ابزار bitbake به‌عنوان ابزار اصلی برای ساخت پروژه‌های Yocto استفاده می‌شود. با استفاده از bitbake، می‌توانیم نرم‌افزارهای مختلف را به سیستم Yocto اضافه کرده و فرآیند ساخت را برای آن‌ها انجام دهیم. در این بخش، به‌طور دقیق نحوه استفاده از bitbake برای افزودن نرم‌افزار به سیستم Yocto و مراحل مختلف آن توضیح داده خواهد شد.

---

۱. نصب و پیکربندی نرم‌افزار با استفاده از bitbake

برای اضافه کردن نرم‌افزار به سیستم Yocto، ابتدا باید یک دستورالعمل برای پکیج جدید ایجاد کنیم. این دستورالعمل (که به‌طور معمول در یک لایه سفارشی قرار می‌گیرد) شامل تمامی اطلاعات و مراحل ساخت برای نرم‌افزار موردنظر خواهد بود. ابزار bitbake با استفاده از این دستورالعمل‌ها فرآیند ساخت را مدیریت می‌کند.

۱.۱. ایجاد دستورالعمل برای نرم‌افزار جدید

برای افزودن نرم‌افزار جدید به سیستم Yocto، ابتدا باید دستورالعمل (Recipe) مربوط به آن نرم‌افزار را ایجاد کنید. دستورالعمل‌ها در قالب فایل‌های .bb نوشته می‌شوند. این فایل‌ها شامل اطلاعاتی درباره نرم‌افزار، وابستگی‌ها، منابع و پیکربندی‌های مورد نیاز هستند.

به‌عنوان مثال، برای اضافه کردن نرم‌افزار mysoftware، می‌توانید دستورالعمل زیر را در مسیر meta-yourlayer/recipes-yourpackage/mysoftware/mysoftware_1.0.bb ایجاد کنید:

DESCRIPTION = "My Software"
LICENSE = "MIT"
SRC_URI = "https://example.com/mysoftware-1.0.tar.gz"
S = "${WORKDIR}/mysoftware-1.0"

DEPENDS = "libexample"

inherit autotools

do_compile() {
    oe_runmake
}

do_install() {
    oe_runmake install DESTDIR=${D}
}

این دستورالعمل شامل موارد زیر است:

• DESCRIPTION: توضیحاتی درباره نرم‌افزار.
• LICENSE: نوع مجوز نرم‌افزار.
• SRC_URI: لینک دانلود فایل‌های سورس نرم‌افزار.
• DEPENDS: نرم‌افزارهایی که باید قبل از mysoftware ساخته شوند (وابستگی‌ها).
• do_compile: دستورالعمل‌های مربوط به فرآیند کامپایل.
• do_install: دستورالعمل‌های مربوط به نصب نرم‌افزار در سیستم.

۱.۲. اضافه کردن دستورالعمل به لایه سفارشی

پس از ایجاد دستورالعمل، باید آن را به لایه سفارشی خود اضافه کنید. این کار معمولاً با اضافه کردن مسیر دستورالعمل به layer.conf لایه سفارشی انجام می‌شود. برای این کار باید در فایل meta-yourlayer/conf/layer.conf، مسیر دستورالعمل جدید را به‌صورت زیر اضافه کنید:

BBFILES += "${LAYERDIR}/recipes-yourpackage/*/*.bb"

---

۲. استفاده از bitbake برای ساخت و نصب نرم‌افزار

پس از ایجاد دستورالعمل و اضافه کردن آن به لایه، می‌توانید از bitbake برای ساخت و نصب نرم‌افزار استفاده کنید. در این مرحله، bitbake دستورالعمل‌ها را پردازش کرده و نرم‌افزار را بر اساس آن‌ها ساخته و در سیستم نصب می‌کند.

۲.۱. ساخت پکیج با استفاده از bitbake

برای ساخت نرم‌افزار با استفاده از bitbake، کافی است دستور زیر را وارد کنید:

bitbake mysoftware

این دستور باعث می‌شود که bitbake تمام مراحل ساخت نرم‌افزار (دانلود، پیکربندی، کامپایل، نصب) را انجام دهد.

۲.۲. نصب نرم‌افزار به سیستم

برای نصب نرم‌افزار به سیستم فایل مقصد (که معمولاً به‌عنوان target شناخته می‌شود)، از دستور bitbake به‌همراه هدف do_install استفاده می‌کنیم:

bitbake mysoftware -c install

این دستور باعث می‌شود که نرم‌افزار به مسیرهای نصب مشخص‌شده در دستورالعمل، نصب شود.

---

۳. نظارت بر فرآیند ساخت و رفع خطاها

در حین فرآیند ساخت، ممکن است با خطاهایی مواجه شوید. برای مشاهده جزئیات و بررسی مشکلات، می‌توانید از ابزارهای مختلفی برای نظارت استفاده کنید:

۳.۱. مشاهده لاگ‌های ساخت

برای مشاهده لاگ‌های مربوط به فرآیند ساخت، از دستور زیر استفاده کنید:

bitbake mysoftware -v

این دستور لاگ‌های بیشتر و جزئیات بیشتری از مراحل ساخت به شما می‌دهد.

۳.۲. مشاهده لاگ‌های خطا

در صورت بروز خطا، می‌توانید به لاگ‌های خطا در مسیر زیر مراجعه کنید:

tmp/work/<architecture>/<target>/mysoftware-1.0/temp/log.do_compile

این لاگ‌ها اطلاعات دقیقی در مورد علت خطاها در فرآیند ساخت و مراحل آن ارائه می‌دهند.

---

۴. استفاده از bitbake برای نصب نرم‌افزار در تصاویر مختلف

اگر می‌خواهید نرم‌افزار خود را در یک تصویر خاص مانند core-image نصب کنید، می‌توانید از bitbake برای افزودن پکیج به تصویر استفاده کنید. برای این کار، کافی است نام پکیج خود را به متغیر IMAGE_INSTALL در دستورالعمل تصویر اضافه کنید.

برای مثال، اگر می‌خواهید نرم‌افزار mysoftware را به تصویر core-image-minimal اضافه کنید، باید دستور زیر را در فایل دستورالعمل تصویر (مثلاً meta-yourlayer/recipes-core/images/core-image-minimal.bb) اضافه کنید:

IMAGE_INSTALL += "mysoftware"

سپس با استفاده از bitbake، تصویر را بسازید:

bitbake core-image-minimal

---

جمع‌بندی

ابزار bitbake یکی از ابزارهای کلیدی در پروژه‌های Yocto برای افزودن و مدیریت نرم‌افزارها است. با استفاده از دستورالعمل‌ها (Recipe)، می‌توان نرم‌افزارها را به پروژه اضافه کرده، فرآیند ساخت آن‌ها را به‌طور کامل مدیریت کرد و آن‌ها را در سیستم هدف نصب نمود. علاوه بر این، استفاده از ابزارهای مختلف نظارت مانند لاگ‌ها و دستورالعمل‌های نصب به شما این امکان را می‌دهد که مشکلات را شناسایی و رفع کنید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”نحوه افزودن و پیکربندی بسته‌های نرم‌افزاری در فرآیند ساخت” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto، فرآیند افزودن و پیکربندی بسته‌های نرم‌افزاری برای ساخت یک سیستم هدف به‌طور دقیق و قابل‌تخصیص انجام می‌شود. این فرآیند شامل ایجاد دستورالعمل‌ها (Recipe) برای پکیج‌های نرم‌افزاری، تنظیم وابستگی‌ها، پیکربندی فایل‌ها و استفاده از ابزارهای مختلف برای نظارت و ساخت است. در این بخش به‌طور دقیق نحوه افزودن و پیکربندی بسته‌های نرم‌افزاری در فرآیند ساخت Yocto توضیح داده خواهد شد.

---

۱. ایجاد دستورالعمل (Recipe) برای بسته نرم‌افزاری

هر بسته نرم‌افزاری که قرار است به سیستم Yocto افزوده شود باید دستورالعمل (Recipe) مربوط به آن نوشته شود. دستورالعمل‌ها در قالب فایل‌هایی با پسوند .bb نوشته می‌شوند که شامل مراحل مختلف ساخت و پیکربندی بسته هستند. این دستورالعمل شامل اطلاعاتی مانند سورس کد، وابستگی‌ها، و نحوه کامپایل و نصب بسته است.

۱.۱. ایجاد دستورالعمل برای بسته جدید

برای ایجاد دستورالعمل برای بسته‌ای به نام mypackage، باید فایلی به‌نام mypackage_1.0.bb ایجاد کنید. این فایل باید شامل اطلاعات پایه‌ای و دستورالعمل‌های مورد نیاز برای ساخت بسته باشد. در مثال زیر، این دستورالعمل به‌صورت یک بسته سورس دانلودی و ساخت ساده تعریف شده است:

DESCRIPTION = "My Custom Software"
LICENSE = "MIT"
SRC_URI = "https://example.com/mypackage-1.0.tar.gz"
S = "${WORKDIR}/mypackage-1.0"

# تنظیمات مربوط به پیکربندی و ساخت بسته
do_compile() {
    oe_runmake
}

do_install() {
    oe_runmake install DESTDIR=${D}
}

در اینجا:

• DESCRIPTION: توضیح کوتاهی در مورد بسته نرم‌افزاری.
• LICENSE: نوع مجوز بسته.
• SRC_URI: آدرس منبع برای دانلود بسته (در اینجا یک آرشیو tar.gz).
• S: مسیر منبع کد نرم‌افزار پس از استخراج.
• do_compile: تابعی که مراحل کامپایل بسته را تعریف می‌کند.
• do_install: تابعی که مراحل نصب بسته را تعریف می‌کند.

۱.۲. افزودن دستورالعمل به لایه سفارشی

برای استفاده از دستورالعمل‌های ساخته‌شده در پروژه، باید آن‌ها را در لایه سفارشی خود اضافه کنید. برای این کار باید مسیر دستورالعمل را به فایل layer.conf اضافه کنید. به‌طور مثال، در مسیر meta-yourlayer/conf/layer.conf، باید این خط را اضافه کنید:

BBFILES += "${LAYERDIR}/recipes-yourpackage/*/*.bb"

این کار باعث می‌شود که bitbake دستورالعمل‌های بسته را از لایه شما بارگذاری کند.

---

۲. پیکربندی بسته و تنظیمات آن

پس از ایجاد دستورالعمل، ممکن است نیاز به پیکربندی تنظیمات خاصی برای بسته نرم‌افزاری داشته باشید. این تنظیمات می‌توانند شامل متغیرهای پیکربندی خاص Yocto، تغییرات در فایل‌های پیکربندی و تنظیمات محیطی باشند.

۲.۱. تنظیم متغیرهای پیکربندی

برای پیکربندی نرم‌افزار در دستورالعمل، می‌توانید از متغیرهای مختلف Yocto استفاده کنید. به‌عنوان مثال، اگر نرم‌افزار شما به یک کتابخانه خاص نیاز دارد، باید آن را در متغیر DEPENDS ذکر کنید تا Yocto بتواند این وابستگی را حل کند.

DEPENDS = "libexample"

۲.۲. تنظیمات پیکربندی زمان ساخت

در صورتی که نیاز به تغییر تنظیمات پیکربندی نرم‌افزار قبل از ساخت دارید، می‌توانید از دستور EXTRA_OECONF برای اضافه کردن تنظیمات پیکربندی به فایل configure استفاده کنید. به‌عنوان مثال:

EXTRA_OECONF = "--enable-feature-x --disable-feature-y"

این متغیر تنظیمات اضافی را به دستور configure که توسط Yocto در زمان ساخت اجرا می‌شود، اضافه می‌کند.

۲.۳. تنظیمات خاص برای نصب

برای تعیین محل نصب نرم‌افزار در سیستم هدف، می‌توانید از متغیر ${D} برای مسیر مقصد استفاده کنید. به‌عنوان مثال، در بخش نصب دستورالعمل:

do_install() {
    oe_runmake install DESTDIR=${D}
}

این تنظیم باعث می‌شود که نرم‌افزار در مسیرهای پیش‌فرض نصب Yocto (که معمولاً در مسیر ${D} قرار دارند) نصب شود.

---

۳. استفاده از bitbake برای ساخت بسته

پس از ایجاد دستورالعمل و پیکربندی آن، می‌توانید از ابزار bitbake برای ساخت بسته نرم‌افزاری استفاده کنید. برای انجام این کار، دستور زیر را در دایرکتوری ریشه پروژه Yocto وارد کنید:

bitbake mypackage

این دستور باعث می‌شود که bitbake بسته نرم‌افزاری mypackage را بسازد و در نهایت آن را در سیستم هدف نصب کند.

۳.۱. مشاهده فرآیند ساخت

برای مشاهده جزئیات فرآیند ساخت، می‌توانید از گزینه -v برای مشاهده خروجی‌های بیشتر استفاده کنید:

bitbake mypackage -v

این دستور باعث می‌شود که اطلاعات بیشتری از مراحل ساخت در اختیار شما قرار گیرد.

۳.۲. نصب بسته در سیستم هدف

اگر نیاز به نصب نرم‌افزار در سیستم هدف دارید، می‌توانید از دستور زیر برای نصب آن استفاده کنید:

bitbake mypackage -c install

این دستور فقط مرحله نصب بسته را اجرا می‌کند و فرآیند ساخت را پشت‌سر می‌گذارد.

---

۴. نظارت بر فرآیند ساخت و خطاها

در صورت بروز خطا در فرآیند ساخت، می‌توانید از ابزار bitbake برای بررسی لاگ‌ها و شناسایی مشکل استفاده کنید. دستور زیر به شما کمک می‌کند تا لاگ‌های کامل فرآیند ساخت را مشاهده کنید:

bitbake mypackage -v

همچنین، در صورت بروز خطا، می‌توانید به مسیر لاگ‌ها در دایرکتوری tmp پروژه مراجعه کنید:

tmp/work/<architecture>/<target>/mypackage-1.0/temp/log.do_compile

این فایل‌ها حاوی اطلاعات دقیق‌تری در مورد خطاها و نحوه رفع آن‌ها هستند.

---

جمع‌بندی

اضافه کردن و پیکربندی بسته‌های نرم‌افزاری در پروژه‌های Yocto به‌طور دقیق و سیستماتیک انجام می‌شود. با ایجاد دستورالعمل‌ها (Recipe)، تنظیم وابستگی‌ها، پیکربندی محیط ساخت و استفاده از ابزارهای مختلف مانند bitbake برای ساخت و نصب بسته‌ها، می‌توانید به‌راحتی نرم‌افزارهای دلخواه خود را به سیستم هدف اضافه کرده و فرآیند ساخت آن‌ها را به‌طور کامل مدیریت کنید. این مراحل به شما امکان می‌دهند تا فرآیند ساخت پروژه‌های Yocto را با دقت و کارایی بالا انجام دهید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”بررسی روند ساخت و تعامل آن با سیستم‌های هدف (Target Systems)” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto، روند ساخت و تعامل آن با سیستم‌های هدف یک فرآیند پیچیده و چندمرحله‌ای است که شامل مدیریت منابع نرم‌افزاری، پیکربندی، ساخت و نصب نرم‌افزار، و در نهایت بارگذاری آن بر روی سیستم‌های هدف است. این بخش به‌طور جامع به بررسی مراحل مختلف روند ساخت و چگونگی تعامل آن با سیستم‌های هدف می‌پردازد.

---

۱. مراحل اصلی در روند ساخت پروژه Yocto

روند ساخت یک پروژه Yocto به‌طور کلی شامل چندین مرحله است که هرکدام وظیفه خاصی در ساخت و پیکربندی نرم‌افزار و سیستم هدف دارند. این مراحل به شرح زیر هستند:

۱.۱. آماده‌سازی محیط ساخت

در ابتدا، برای شروع فرآیند ساخت، لازم است محیط ساخت پروژه Yocto آماده شود. این محیط معمولاً شامل ابزارهایی مانند bitbake، OE-Core و دیگر لایه‌های متا می‌باشد. برای راه‌اندازی محیط ساخت، معمولاً از اسکریپت oe-init-build-env استفاده می‌شود:

source oe-init-build-env

این دستور محیط ساخت را آماده می‌کند و مسیرهای لازم را تنظیم می‌کند. همچنین این کار پوشه build را ایجاد کرده و ساختار اولیه پروژه را فراهم می‌کند.

۱.۲. پیکربندی پروژه

پس از آماده‌سازی محیط ساخت، باید تنظیمات پروژه را پیکربندی کنید. این تنظیمات معمولاً در فایل‌های پیکربندی مختلفی مانند conf/local.conf و conf/bblayers.conf انجام می‌شود. در این فایل‌ها می‌توان تنظیماتی مانند نوع معماری هدف، تنظیمات مربوط به نسخه Yocto، و لایه‌های متا استفاده‌شده را پیکربندی کرد.

برای مثال، تنظیم معماری هدف در فایل local.conf به شکل زیر است:

MACHINE ?= "qemuarm"

۱.۳. افزودن و پیکربندی دستورالعمل‌ها

پس از پیکربندی محیط، باید بسته‌های نرم‌افزاری و دستورالعمل‌ها (Recipes) را تعریف و پیکربندی کنید. دستورالعمل‌ها شامل مراحل دانلود، ساخت و نصب بسته‌های نرم‌افزاری هستند که Yocto از آن‌ها برای ایجاد سیستم هدف استفاده می‌کند.

برای مثال، برای افزودن بسته‌ای به‌نام mypackage، دستورالعمل آن باید به شکل زیر تعریف شود:

DESCRIPTION = "My Custom Software"
LICENSE = "MIT"
SRC_URI = "https://example.com/mypackage-1.0.tar.gz"

این دستورالعمل‌ها معمولاً در دایرکتوری recipes قرار دارند و توسط ابزار bitbake اجرا می‌شوند.

---

۲. ابزار bitbake و روند ساخت

ابزار bitbake برای ساخت و مدیریت فرآیندهای مختلف در پروژه‌های Yocto استفاده می‌شود. bitbake دستورالعمل‌های بسته‌ها را پردازش کرده و آن‌ها را در قالب‌های مختلف برای معماری‌های هدف مختلف تولید می‌کند.

۲.۱. اجرای دستور ساخت

برای شروع ساخت، باید دستور bitbake را با نام بسته‌ای که می‌خواهید بسازید، اجرا کنید:

bitbake mypackage

این دستور فرآیند ساخت بسته mypackage را شروع می‌کند. bitbake این دستورالعمل‌ها را اجرا کرده و وابستگی‌ها را برطرف می‌کند تا بسته‌ها ساخته شوند.

۲.۲. مشاهده وضعیت ساخت

در هنگام ساخت، ممکن است نیاز به مشاهده وضعیت ساخت یا رفع مشکلات پیش‌آمده داشته باشید. برای مشاهده خروجی‌های بیشتر و مشاهده وضعیت دقیق ساخت، می‌توانید از گزینه -v استفاده کنید:

bitbake mypackage -v

این دستور جزئیات بیشتری را در مورد فرآیند ساخت نمایش می‌دهد که می‌تواند به شناسایی مشکلات کمک کند.

۲.۳. نصب بسته‌ها

پس از اتمام فرآیند ساخت، می‌توان بسته‌ها را بر روی سیستم هدف نصب کرد. این کار از طریق دستور bitbake با گزینه -c install انجام می‌شود:

bitbake mypackage -c install

این دستور باعث می‌شود که بسته‌ها در سیستم هدف نصب شوند.

---

۳. تعامل با سیستم‌های هدف

سیستم هدف (Target System) به دستگاه یا ماشین مجازی اطلاق می‌شود که سیستم ساخته‌شده بر روی آن نصب خواهد شد. در پروژه‌های Yocto، سیستم هدف معمولاً یک معماری خاص مانند arm, x86, یا mips است. مراحل تعامل با سیستم هدف در Yocto شامل نصب، پیکربندی و بارگذاری بسته‌های نرم‌افزاری در این سیستم‌ها است.

۳.۱. شبیه‌سازی با QEMU

در پروژه‌های Yocto می‌توانید از شبیه‌ساز QEMU برای تست و بررسی سیستم هدف استفاده کنید. برای استفاده از QEMU، باید تنظیمات مناسبی در فایل پیکربندی پروژه انجام دهید. به‌عنوان مثال، برای استفاده از شبیه‌ساز qemuarm، می‌توانید خط زیر را در فایل local.conf قرار دهید:

MACHINE ?= "qemuarm"

سپس برای راه‌اندازی سیستم هدف شبیه‌سازی‌شده، از دستور زیر استفاده می‌کنید:

runqemu qemuarm

این دستور سیستم هدف را در محیط شبیه‌سازی‌شده اجرا می‌کند و به شما امکان می‌دهد بسته‌ها و نرم‌افزارهای نصب‌شده را تست کنید.

۳.۲. نصب بر روی دستگاه فیزیکی

برای نصب بر روی سیستم هدف فیزیکی، باید از ابزارهای مانند ssh یا scp برای انتقال فایل‌های ساخت‌شده به دستگاه هدف استفاده کنید. ابتدا بسته‌ها یا فایل‌های خروجی را به دستگاه هدف انتقال دهید و سپس با استفاده از SSH به دستگاه متصل شوید و مراحل نصب را اجرا کنید.

برای مثال، برای انتقال یک فایل به سیستم هدف با استفاده از scp می‌توانید دستور زیر را وارد کنید:

scp mypackage.tar.gz user@target:/tmp

سپس به سیستم هدف متصل شوید و بسته را نصب کنید:

ssh user@target
tar -xzvf /tmp/mypackage.tar.gz
cd mypackage
./install.sh

این مراحل باعث می‌شود که نرم‌افزار روی سیستم هدف نصب و راه‌اندازی شود.

---

۴. نظارت بر فرآیند نصب و خطاها

در صورتی که در هنگام نصب یا پیکربندی بسته‌ها با مشکلاتی مواجه شدید، می‌توانید از ابزارهای مختلفی برای بررسی لاگ‌ها و شناسایی مشکلات استفاده کنید. ابزار bitbake و لاگ‌های موجود در مسیر tmp می‌توانند به شناسایی و رفع مشکلات کمک کنند.

برای مشاهده لاگ‌های دقیق، می‌توانید به مسیر زیر مراجعه کنید:

tmp/work/<architecture>/<target>/mypackage-1.0/temp/log.do_compile

این لاگ‌ها شامل اطلاعات دقیق‌تری از خطاها و مراحل ساخت هستند که به شما کمک می‌کنند تا مشکل را شناسایی کنید.

---

جمع‌بندی

در پروژه‌های Yocto، روند ساخت و تعامل آن با سیستم‌های هدف از مراحل مختلفی تشکیل شده است که شامل پیکربندی محیط ساخت، ایجاد دستورالعمل‌های بسته، ساخت و نصب بسته‌ها، و در نهایت تعامل با سیستم‌های هدف است. با استفاده از ابزار bitbake، می‌توانید بسته‌ها را ساخته و بر روی سیستم‌های هدف نصب کنید، چه این سیستم‌ها شبیه‌ساز QEMU باشند یا دستگاه‌های فیزیکی. این فرآیند به شما امکان می‌دهد تا به‌طور کامل مدیریت و ساخت سیستم‌های اختصاصی خود را با دقت و کنترل بالا انجام دهید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”بررسی مقادیر تنظیمات PACKAGECONFIG و DISTRO_FEATURES برای پیکربندی نرم‌افزارها” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto، پیکربندی صحیح و مدیریت بسته‌ها و ویژگی‌های سیستم هدف برای ساخت یک سیستم کاربردی و بهینه اهمیت زیادی دارد. دو تنظیم اساسی که در این زمینه مورد استفاده قرار می‌گیرند، PACKAGECONFIG و DISTRO_FEATURES هستند. این تنظیمات به شما اجازه می‌دهند که بسته‌های نرم‌افزاری و ویژگی‌های سیستم را سفارشی‌سازی کرده و ویژگی‌های مختلف را در پروژه‌ی Yocto فعال یا غیرفعال کنید.

در این بخش، به بررسی تنظیمات PACKAGECONFIG و DISTRO_FEATURES و نحوه استفاده از آن‌ها برای پیکربندی نرم‌افزارها خواهیم پرداخت.

---

۱. تنظیمات PACKAGECONFIG

تنظیمات PACKAGECONFIG به شما این امکان را می‌دهند که ویژگی‌ها و گزینه‌های پیکربندی مختلف را برای بسته‌های نرم‌افزاری کنترل کنید. این تنظیمات معمولاً در فایل‌های دستورالعمل بسته‌ها (recipes) قرار می‌گیرند و به‌طور خاص برای فعال یا غیرفعال کردن گزینه‌های خاص هنگام ساخت یک بسته استفاده می‌شوند. PACKAGECONFIG می‌تواند به شما کمک کند تا ویژگی‌های خاصی را در زمان ساخت یک بسته از طریق متغیرهای پیکربندی انتخاب کنید.

۱.۱. ساختار PACKAGECONFIG

PACKAGECONFIG یک متغیر است که می‌تواند ویژگی‌های مختلفی را در قالب یک لیست به‌صورت رشته‌های جداشده با فضا (space-separated) قرار دهد. این ویژگی‌ها به‌طور معمول در دایرکتوری‌های دستورالعمل‌ها (recipes) قرار می‌گیرند و هر کدام از آن‌ها می‌توانند بسته‌ها را با گزینه‌های پیکربندی مختلف کنترل کنند.

برای مثال، در دستورالعمل بسته‌ی mysoftware، ممکن است بخواهید یک ویژگی به نام ssl را فعال کنید. برای این کار، می‌توانید PACKAGECONFIG را به‌صورت زیر تنظیم کنید:

PACKAGECONFIG = "ssl"

در این مثال، گزینه‌ی ssl در هنگام ساخت بسته‌ی mysoftware فعال خواهد شد. این ویژگی‌ها معمولاً به پیکربندی‌های داخلی بسته‌ها یا وابستگی‌های آن‌ها اشاره دارند.

۱.۲. نحوه استفاده از PACKAGECONFIG در دستورالعمل‌ها

شما می‌توانید از PACKAGECONFIG برای تنظیم ویژگی‌های مختلف هر بسته استفاده کنید. به‌عنوان مثال، اگر بخواهید چندین ویژگی را فعال کنید، می‌توانید آن‌ها را به‌صورت زیر تنظیم کنید:

PACKAGECONFIG = "ssl sqlite"

این دستورالعمل دو ویژگی ssl و sqlite را فعال می‌کند. به‌طور مشابه، اگر بخواهید ویژگی‌هایی را غیرفعال کنید، می‌توانید از گزینه‌ی - استفاده کنید:

PACKAGECONFIG = "ssl -sqlite"

این دستورالعمل ویژگی sqlite را غیرفعال می‌کند و تنها ssl را فعال می‌کند.

۱.۳. مثال عملی: افزودن پشتیبانی از OpenSSL در بسته

اگر بخواهید پشتیبانی از OpenSSL را در یک بسته نرم‌افزاری اضافه کنید، می‌توانید دستورالعمل بسته را به‌صورت زیر تغییر دهید:

PACKAGECONFIG_append = " openssl"

این تغییر باعث می‌شود که پشتیبانی از OpenSSL در هنگام ساخت بسته اضافه شود.

---

۲. تنظیمات DISTRO_FEATURES

تنظیمات DISTRO_FEATURES به شما این امکان را می‌دهند که ویژگی‌های مختلف سیستم‌عامل هدف (Distro) را فعال یا غیرفعال کنید. این ویژگی‌ها معمولاً بر روی ویژگی‌های سطح سیستم مانند پشتیبانی از فایل‌سیستم‌های خاص، پروتکل‌های شبکه، و ابزارهای مختلف تاثیر دارند. DISTRO_FEATURES می‌تواند برای سفارشی‌سازی ویژگی‌های سیستم هدف به‌ویژه در سطح سیستم‌عامل مورد استفاده قرار گیرد.

۲.۱. ساختار DISTRO_FEATURES

DISTRO_FEATURES به‌طور معمول یک متغیر است که ویژگی‌های مختلفی را به‌صورت رشته‌های جداشده با فضا (space-separated) مشخص می‌کند. این ویژگی‌ها معمولاً در فایل پیکربندی سیستم‌عامل (مانند local.conf یا distro.conf) قرار دارند.

برای مثال، در یک پروژه Yocto ممکن است بخواهید از ویژگی‌های مختلفی مانند sysvinit یا systemd استفاده کنید:

DISTRO_FEATURES = "sysvinit"

این پیکربندی باعث می‌شود که سیستم هدف از sysvinit به‌عنوان سیستم مدیریت سرویس‌ها استفاده کند.

۲.۲. فعال و غیرفعال کردن ویژگی‌ها با DISTRO_FEATURES

شما می‌توانید از DISTRO_FEATURES برای فعال یا غیرفعال کردن ویژگی‌های مختلف سیستم‌عامل هدف استفاده کنید. به‌عنوان مثال، اگر بخواهید پشتیبانی از systemd را فعال کنید، می‌توانید این ویژگی را به پیکربندی اضافه کنید:

DISTRO_FEATURES_append = " systemd"

برعکس، اگر بخواهید یک ویژگی خاص را غیرفعال کنید، می‌توانید از DISTRO_FEATURES_remove استفاده کنید:

DISTRO_FEATURES_remove = "sysvinit"

این دستورالعمل باعث می‌شود که sysvinit از پیکربندی سیستم‌عامل حذف شود و systemd به‌طور پیش‌فرض فعال شود.

۲.۳. مثال عملی: افزودن پشتیبانی از X11 به سیستم هدف

اگر می‌خواهید از پشتیبانی X11 در سیستم‌عامل هدف استفاده کنید، می‌توانید ویژگی x11 را به تنظیمات DISTRO_FEATURES اضافه کنید:

DISTRO_FEATURES_append = " x11"

این تغییر باعث می‌شود که X11 در سیستم هدف به‌طور پیش‌فرض فعال شود و نرم‌افزارهایی که نیاز به محیط گرافیکی دارند، بتوانند از آن استفاده کنند.

---

۳. تعامل بین PACKAGECONFIG و DISTRO_FEATURES

در بسیاری از مواقع، تنظیمات PACKAGECONFIG و DISTRO_FEATURES ممکن است با یکدیگر تداخل داشته باشند یا مکمل یکدیگر باشند. برای مثال، اگر در تنظیمات DISTRO_FEATURES پشتیبانی از x11 را فعال کرده‌اید، ممکن است بخواهید در تنظیمات PACKAGECONFIG ویژگی‌هایی مانند x11 یا gtk را فعال کنید تا نرم‌افزارها به‌طور کامل از این ویژگی استفاده کنند.

DISTRO_FEATURES_append = " x11"
PACKAGECONFIG_append = " gtk x11"

این دستورالعمل‌ها باعث می‌شوند که هم پشتیبانی از X11 در سیستم هدف فعال شود و هم نرم‌افزارهایی که در پروژه از X11 پشتیبانی می‌کنند، این ویژگی را فعال کنند.

---

جمع‌بندی

در پروژه‌های Yocto، تنظیمات PACKAGECONFIG و DISTRO_FEATURES ابزارهای مهمی برای سفارشی‌سازی پیکربندی نرم‌افزارها و سیستم‌عامل هدف هستند. با استفاده از این تنظیمات، شما می‌توانید ویژگی‌های مختلفی را در سطح بسته‌های نرم‌افزاری و سیستم‌عامل هدف فعال یا غیرفعال کنید. PACKAGECONFIG به شما این امکان را می‌دهد که گزینه‌های پیکربندی مختلفی را برای هر بسته نرم‌افزاری مشخص کنید، در حالی که DISTRO_FEATURES به شما این امکان را می‌دهد که ویژگی‌های سطح سیستم مانند پشتیبانی از پروتکل‌ها یا ابزارهای مختلف را سفارشی کنید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson title=”فصل 7. افزودن نرم‌افزارهای خاص به سیستم فایل روت (Root Filesystem)”][/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”نحوه اضافه کردن نرم‌افزارهای ضروری به فایل سیستم روت” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto، اضافه کردن نرم‌افزارهای ضروری به فایل سیستم روت (Root File System یا RFS) یکی از مراحل کلیدی در فرآیند ساخت است. فایل سیستم روت شامل تمامی نرم‌افزارها، کتابخانه‌ها، تنظیمات و پیکربندی‌هایی است که سیستم عامل نیاز دارد تا بر روی سیستم هدف اجرا شود. این نرم‌افزارها می‌توانند شامل ابزارهای پایه، درایورها، کتابخانه‌ها و سایر برنامه‌های مورد نیاز برای راه‌اندازی و کارکرد صحیح سیستم باشند.

در این بخش از آموزش های ارائه شده توسط فرازنتورک، به نحوه اضافه کردن نرم‌افزارهای ضروری به فایل سیستم روت در Yocto خواهیم پرداخت و بررسی می‌کنیم که چگونه می‌توان این نرم‌افزارها را از طریق لایه‌ها و دستورالعمل‌ها (recipes) به پروژه اضافه کرد.

---

۱. اضافه کردن نرم‌افزارها از طریق دستورالعمل‌ها (Recipes)

نرم‌افزارها در Yocto از طریق دستورالعمل‌ها (recipes) به سیستم اضافه می‌شوند. دستورالعمل‌ها معمولاً برای بسته‌بندی، ساخت و نصب نرم‌افزارها به کار می‌روند و می‌توانند به‌طور مستقیم به فایل سیستم روت اضافه شوند. برای افزودن نرم‌افزارها به فایل سیستم روت، ابتدا باید دستورالعمل‌های مربوطه را ایجاد یا تنظیم کنید و سپس آن‌ها را در پیکربندی سیستم خود لحاظ کنید.

۱.۱. ساخت یک دستورالعمل ساده

برای افزودن یک نرم‌افزار به فایل سیستم روت، ابتدا باید دستورالعمل آن نرم‌افزار را ایجاد کنید. به‌عنوان مثال، فرض کنید می‌خواهید نرم‌افزار mysoftware را به فایل سیستم روت اضافه کنید.

ابتدا در دایرکتوری meta-yourlayer/recipes-example/mysoftware یک فایل جدید به نام mysoftware_1.0.bb بسازید. این فایل دستورالعمل ساخت و نصب نرم‌افزار را شامل می‌شود.

محتوای این دستورالعمل می‌تواند به‌صورت زیر باشد:

DESCRIPTION = "My Software Package"
LICENSE = "MIT"
SRC_URI = "http://example.com/mysoftware-1.0.tar.gz"

S = "${WORKDIR}/mysoftware-1.0"

do_compile() {
    # دستورات کامپایل نرم‌افزار
    ./configure
    make
}

do_install() {
    # نصب نرم‌افزار به دایرکتوری روت
    oe_runmake install DESTDIR=${D}
}

در این دستورالعمل:

• SRC_URI: آدرس منبع نرم‌افزار
• do_compile(): مرحله کامپایل
• do_install(): مرحله نصب نرم‌افزار به دایرکتوری روت ${D}

این دستورالعمل به Yocto این امکان را می‌دهد که نرم‌افزار را از منبع مشخص‌شده دریافت کند، آن را کامپایل کند و سپس آن را در دایرکتوری نصب روت سیستم هدف قرار دهد.

۱.۲. اضافه کردن نرم‌افزار به پیکربندی پروژه

پس از ایجاد دستورالعمل برای نرم‌افزار، برای اینکه این نرم‌افزار به فایل سیستم روت اضافه شود، باید آن را در پیکربندی پروژه (معمولاً در فایل local.conf یا meta-yourlayer/conf/layer.conf) اضافه کنید.

برای مثال، در فایل conf/layer.conf باید نرم‌افزار جدید را به متغیر IMAGE_INSTALL اضافه کنید:

IMAGE_INSTALL_append = " mysoftware"

این تنظیم باعث می‌شود که نرم‌افزار mysoftware هنگام ساخت تصویر سیستم به فایل سیستم روت اضافه شود.

---

۲. اضافه کردن بسته‌های نرم‌افزاری از مخازن پیش‌ساخته

یکی دیگر از روش‌های اضافه کردن نرم‌افزارهای ضروری به فایل سیستم روت استفاده از بسته‌های پیش‌ساخته از مخازن است. Yocto به شما این امکان را می‌دهد که بسته‌ها را از مخازن مختلفی (مانند مخازن پیش‌ساخته یا مخازن نرم‌افزاری شخصی‌سازی‌شده) دریافت کنید.

برای مثال، اگر بخواهید بسته‌ای مانند curl را به فایل سیستم روت اضافه کنید، می‌توانید آن را به‌طور مستقیم از طریق دستور زیر به پیکربندی پروژه اضافه کنید:

IMAGE_INSTALL_append = " curl"

این دستور باعث می‌شود که بسته‌ی curl از مخازن Yocto به فایل سیستم روت اضافه شود.

---

۳. استفاده از پکیج‌های باینری و سورس

در برخی مواقع، ممکن است نیاز داشته باشید که بسته‌ها را به‌صورت باینری (prebuilt) یا سورس (source) اضافه کنید. برای افزودن بسته‌های باینری به فایل سیستم روت، ابتدا باید بسته‌ها را از مخازن معتبر (مانند مخازن پیش‌ساخته Yocto یا مخازن شخصی) دریافت کنید و سپس آن‌ها را به صورت زیر به پیکربندی اضافه کنید:

IMAGE_INSTALL_append = " mybinarypackage"

برای اضافه کردن بسته‌های سورس، همانند مراحل قبلی، دستورالعمل مناسب برای بسته ایجاد کرده و آن را به IMAGE_INSTALL اضافه می‌کنید.

---

۴. نصب بسته‌ها با استفاده از bitbake

برای اعمال تغییرات و افزودن نرم‌افزار به فایل سیستم روت، از دستور bitbake استفاده می‌کنید. پس از تنظیم دستورالعمل‌ها و پیکربندی‌ها، برای ساخت و نصب نرم‌افزارها به سیستم هدف، از دستور زیر استفاده کنید:

bitbake core-image-minimal

این دستور باعث می‌شود که بسته‌های نرم‌افزاری به‌طور خودکار به تصویر سیستم اضافه شوند و در نتیجه فایل سیستم روت ساخته و آماده استفاده گردد.

---

جمع‌بندی

اضافه کردن نرم‌افزارهای ضروری به فایل سیستم روت در Yocto از طریق دستورالعمل‌ها (recipes) و پیکربندی پروژه صورت می‌گیرد. با ایجاد دستورالعمل‌های مناسب و افزودن آن‌ها به متغیر IMAGE_INSTALL، می‌توانید نرم‌افزارهایی مانند ابزارهای پایه، درایورها و سایر نرم‌افزارهای ضروری را به فایل سیستم روت اضافه کنید. همچنین، با استفاده از بسته‌های باینری یا سورس، می‌توانید این نرم‌افزارها را به‌طور مستقیم از مخازن مختلف به سیستم هدف اضافه کنید. با استفاده از دستور bitbake، تمامی این نرم‌افزارها در تصویر سیستم گنجانده می‌شوند و فایل سیستم روت آماده استفاده خواهد شد.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”تغییرات مورد نیاز در فایل سیستم روت برای پشتیبانی از نرم‌افزارهای اضافی” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto، فایل سیستم روت (Root File System یا RFS) به‌طور پیش‌فرض مجموعه‌ای از نرم‌افزارهای ضروری را برای اجرای سیستم‌عامل و کاربردهای ابتدایی فراهم می‌کند. اما در بسیاری از موارد، ممکن است نیاز به اضافه کردن نرم‌افزارهای اضافی به فایل سیستم روت داشته باشید. این نرم‌افزارها می‌توانند شامل ابزارهای خاص، کتابخانه‌ها، درایورها یا هر نوع نرم‌افزار دیگری باشند که برای عملکرد سیستم ضروری است. در این بخش، به بررسی تغییرات مورد نیاز در فایل سیستم روت برای پشتیبانی از این نرم‌افزارهای اضافی خواهیم پرداخت.

---

۱. استفاده از دستورالعمل‌ها (Recipes) برای اضافه کردن نرم‌افزارها

یکی از راه‌های اصلی برای افزودن نرم‌افزارهای اضافی به فایل سیستم روت در Yocto، استفاده از دستورالعمل‌ها (recipes) است. هر دستورالعمل مسئول ساخت، نصب و پیکربندی یک بسته نرم‌افزاری خاص است. برای اینکه نرم‌افزار اضافی به فایل سیستم روت اضافه شود، باید دستورالعمل آن نرم‌افزار را ایجاد یا ویرایش کنید و آن را به متغیر IMAGE_INSTALL اضافه کنید.

۱.۱. ایجاد دستورالعمل برای نرم‌افزار اضافی

فرض کنید شما می‌خواهید نرم‌افزار example-software را به فایل سیستم روت اضافه کنید. برای این منظور، باید یک دستورالعمل بسازید که مراحل دانلود، ساخت و نصب این نرم‌افزار را مشخص کند.

برای این کار، یک فایل جدید به نام example-software_1.0.bb در دایرکتوری meta-yourlayer/recipes-example/ ایجاد می‌کنید. محتوای فایل می‌تواند به شکل زیر باشد:

DESCRIPTION = "Example Software Package"
LICENSE = "MIT"
SRC_URI = "http://example.com/example-software-1.0.tar.gz"

S = "${WORKDIR}/example-software-1.0"

do_compile() {
    ./configure
    make
}

do_install() {
    oe_runmake install DESTDIR=${D}
}

در این دستورالعمل:

• SRC_URI: آدرس دانلود نرم‌افزار
• do_compile(): مرحله کامپایل نرم‌افزار
• do_install(): نصب نرم‌افزار به دایرکتوری نصب ${D} که بعداً به فایل سیستم روت اضافه می‌شود.

۱.۲. اضافه کردن نرم‌افزار به فایل سیستم روت

پس از ایجاد دستورالعمل نرم‌افزار، برای اینکه این نرم‌افزار به فایل سیستم روت اضافه شود، باید آن را به متغیر IMAGE_INSTALL اضافه کنید. این کار را می‌توانید در فایل پیکربندی پروژه مانند local.conf یا meta-yourlayer/conf/layer.conf انجام دهید.

IMAGE_INSTALL_append = " example-software"

این تنظیم باعث می‌شود که نرم‌افزار example-software هنگام ساخت سیستم به فایل سیستم روت اضافه شود.

---

۲. استفاده از بسته‌های باینری یا پیش‌ساخته

در برخی مواقع، نیازی به ساخت نرم‌افزار از سورس نیست و می‌توانید بسته‌های باینری یا پیش‌ساخته را به فایل سیستم روت اضافه کنید. این کار می‌تواند زمان ساخت را به‌طور قابل‌توجهی کاهش دهد. برای اضافه کردن بسته‌های باینری، کافی است که نام بسته را به متغیر IMAGE_INSTALL اضافه کنید.

به‌عنوان مثال، اگر بخواهید بسته curl را به فایل سیستم روت اضافه کنید، کافی است که به‌صورت زیر عمل کنید:

IMAGE_INSTALL_append = " curl"

این تنظیم باعث می‌شود که بسته curl از مخازن Yocto به فایل سیستم روت اضافه شود.

---

۳. نصب کتابخانه‌ها و درایورها

گاهی اوقات برای اضافه کردن نرم‌افزارهای اضافی، نیاز به نصب کتابخانه‌ها یا درایورهای خاص است. به‌طور معمول، این کتابخانه‌ها یا درایورها باید در فایل سیستم روت نصب شوند تا نرم‌افزارهای مختلف بتوانند از آن‌ها استفاده کنند.

برای مثال، اگر نیاز به نصب یک کتابخانه خاص به نام libexample دارید، می‌توانید این کتابخانه را به متغیر IMAGE_INSTALL اضافه کنید:

IMAGE_INSTALL_append = " libexample"

برای اضافه کردن درایور، ممکن است نیاز به ایجاد دستورالعمل مخصوص به آن درایور و سپس اضافه کردن آن به IMAGE_INSTALL باشد.

---

۴. تغییر در پیکربندی local.conf

برای اعمال تغییرات در فایل سیستم روت و اضافه کردن نرم‌افزارهای اضافی، می‌توانید فایل پیکربندی local.conf یا meta-yourlayer/conf/layer.conf را ویرایش کنید. در این فایل‌ها، شما می‌توانید تنظیمات مربوط به تصویر سیستم را انجام دهید و نرم‌افزارهای اضافی را به سیستم اضافه کنید.

برای اضافه کردن نرم‌افزار به تصویر سیستم، به متغیر IMAGE_INSTALL مقادیری را اضافه می‌کنید که نشان‌دهنده نرم‌افزارهایی هستند که می‌خواهید در تصویر سیستم گنجانده شوند.

برای مثال:

IMAGE_INSTALL_append = " example-software curl libexample"

این تنظیم باعث می‌شود که سه نرم‌افزار example-software، curl و libexample به فایل سیستم روت اضافه شوند.

---

۵. استفاده از دستور bitbake برای ساخت سیستم

پس از انجام تغییرات لازم در دستورالعمل‌ها و پیکربندی، برای اعمال این تغییرات و ساخت فایل سیستم روت، از دستور bitbake استفاده می‌کنید. برای ساخت تصویر سیستم با نرم‌افزارهای اضافی، از دستور زیر استفاده کنید:

bitbake core-image-minimal

این دستور باعث می‌شود که نرم‌افزارها و تغییرات پیکربندی شما به‌طور خودکار در تصویر سیستم اعمال شوند و فایل سیستم روت ساخته شود.

---

جمع‌بندی

اضافه کردن نرم‌افزارهای اضافی به فایل سیستم روت در Yocto از طریق دستورالعمل‌ها (recipes)، بسته‌های باینری و پیش‌ساخته، کتابخانه‌ها و درایورها صورت می‌گیرد. با استفاده از تنظیمات مناسب در پیکربندی پروژه (مانند local.conf یا layer.conf)، می‌توانید نرم‌افزارهای اضافی را به فایل سیستم روت اضافه کرده و با استفاده از دستور bitbake تصویر سیستم را بسازید. این فرآیند به شما این امکان را می‌دهد که نرم‌افزارهای مورد نیاز خود را در تصویر سیستم گنجانده و از آن‌ها در سیستم هدف استفاده کنید.[/cdb_course_lesson][cdb_course_lesson icon=”fa fa-solid fa-circle-down” badge=”lecture” title=”چگونگی سفارشی‌سازی روت فایل سیستم برای پشتیبانی از نرم‌افزارها” subtitle=”توضیحات کامل”]در پروژه‌های Yocto، فایل سیستم روت به عنوان بخشی اساسی از سیستم‌عامل عمل می‌کند که معمولاً شامل نرم‌افزارهای ضروری مانند هسته سیستم، کتابخانه‌های پایه و ابزارهای اصلی است. با این حال، بسته به نیاز پروژه، ممکن است بخواهید روت فایل سیستم را سفارشی کنید تا نرم‌افزارهای خاصی را پشتیبانی کند. این سفارشی‌سازی می‌تواند شامل اضافه کردن نرم‌افزارهای جدید، تنظیمات خاص، یا تغییرات در ساختار روت فایل سیستم باشد.

در این بخش، نحوه سفارشی‌سازی روت فایل سیستم برای پشتیبانی از نرم‌افزارهای اضافی و تغییرات مورد نیاز به تفصیل شرح داده می‌شود.

---

۱. استفاده از دستورالعمل‌ها (Recipes) برای اضافه کردن نرم‌افزارهای خاص

یکی از رایج‌ترین روش‌ها برای اضافه کردن نرم‌افزارهای جدید به روت فایل سیستم در Yocto، استفاده از دستورالعمل‌ها (recipes) است. دستورالعمل‌ها بسته‌های نرم‌افزاری را از سورس‌های مختلف دانلود کرده، آن‌ها را می‌سازند و در نهایت در روت فایل سیستم نصب می‌کنند.

۱.۱. ایجاد دستورالعمل برای نرم‌افزار اضافی

برای افزودن نرم‌افزار جدید به روت فایل سیستم، ابتدا باید دستورالعملی برای نرم‌افزار ایجاد کنید. به عنوان مثال، اگر بخواهید نرم‌افزار my-software را به روت فایل سیستم اضافه کنید، دستورالعمل آن به شکل زیر خواهد بود.

1. در دایرکتوری meta-yourlayer/recipes-example/، فایلی به نام my-software_1.0.bb ایجاد کنید.
2. محتوای فایل به شکل زیر خواهد بود:

DESCRIPTION = "My Custom Software"
LICENSE = "MIT"
SRC_URI = "http://example.com/my-software-1.0.tar.gz"

S = "${WORKDIR}/my-software-1.0"

do_compile() {
    ./configure
    make
}

do_install() {
    oe_runmake install DESTDIR=${D}
}

در این دستورالعمل:

• SRC_URI: آدرس فایل سورس نرم‌افزار
• do_compile(): دستورات کامپایل نرم‌افزار
• do_install(): دستور نصب نرم‌افزار به دایرکتوری ${D} که در نهایت در فایل سیستم روت نصب می‌شود.

۱.۲. اضافه کردن نرم‌افزار به روت فایل سیستم

برای اضافه کردن نرم‌افزار my-software به فایل سیستم روت، باید دستورالعمل را به متغیر IMAGE_INSTALL در فایل پیکربندی اضافه کنید. این کار را می‌توانید در فایل local.conf یا meta-yourlayer/conf/layer.conf انجام دهید.

IMAGE_INSTALL_append = " my-software"

این تنظیم باعث می‌شود که هنگام ساخت سیستم، نرم‌افزار my-software به روت فایل سیستم اضافه شود.

---

۲. تغییرات در ساختار فایل سیستم روت

گاهی اوقات برای پشتیبانی از نرم‌افزارهای خاص نیاز است که ساختار فایل سیستم روت تغییر یابد. به عنوان مثال، ممکن است بخواهید یک دایرکتوری خاص برای داده‌های نرم‌افزار یا فایل‌های پیکربندی آن ایجاد کنید.

برای ایجاد دایرکتوری جدید در روت فایل سیستم، می‌توانید از دستورالعمل do_install_append استفاده کنید. به‌عنوان مثال، برای ایجاد دایرکتوری /etc/mysoftware/ و اضافه کردن فایل پیکربندی، دستورالعمل به شکل زیر خواهد بود:

do_install_append() {
    install -d ${D}${sysconfdir}/mysoftware
    install -m 0644 ${WORKDIR}/mysoftware.conf ${D}${sysconfdir}/mysoftware/
}

در این مثال:

• install -d: برای ایجاد دایرکتوری
• install -m 0644: برای کپی کردن فایل پیکربندی به دایرکتوری مورد نظر در روت فایل سیستم

---

۳. پیکربندی local.conf برای سفارشی‌سازی روت فایل سیستم

برای انجام سفارشی‌سازی‌های خاص‌تر در روت فایل سیستم، مانند اضافه کردن ابزارهای خاص یا پیکربندی‌ها، می‌توانید از فایل پیکربندی local.conf استفاده کنید. در این فایل می‌توانید متغیرهای مختلفی را تنظیم کنید تا نرم‌افزارهای مورد نظر در فایل سیستم روت گنجانده شوند.

به‌عنوان مثال، اگر بخواهید بسته curl را به روت فایل سیستم اضافه کنید، باید آن را به IMAGE_INSTALL اضافه کنید:

IMAGE_INSTALL_append = " curl"

علاوه بر این، می‌توانید از متغیرهایی مانند DISTRO_FEATURES و PACKAGECONFIG برای فعال یا غیرفعال کردن ویژگی‌های خاص نرم‌افزارها استفاده کنید.

DISTRO_FEATURES_append = " wifi bluetooth"
PACKAGECONFIG_append = " openssl"

این تنظیمات می‌توانند ویژگی‌های خاصی را برای نرم‌افزارها فعال یا غیرفعال کنند.

---

۴. استفاده از پکیج‌های باینری و پیش‌ساخته

اگر نیازی به ساخت نرم‌افزار از سورس نیست و می‌خواهید از پکیج‌های باینری یا پیش‌ساخته استفاده کنید، می‌توانید بسته‌های باینری را به روت فایل سیستم اضافه کنید. برای این کار، باید بسته‌های باینری را به مخازن Yocto اضافه کرده و سپس آن‌ها را به متغیر IMAGE_INSTALL اضافه کنید.

برای مثال، اگر بخواهید از پکیج باینری example-package استفاده کنید، می‌توانید تنظیم زیر را در local.conf یا layer.conf قرار دهید:

IMAGE_INSTALL_append = " example-package"

این تنظیم باعث می‌شود که بسته example-package به روت فایل سیستم اضافه شود.

---

۵. استفاده از دستور bitbake برای ساخت فایل سیستم

پس از انجام تغییرات و سفارشی‌سازی‌های لازم، برای ساخت تصویر سیستم و روت فایل سیستم جدید از دستور bitbake استفاده کنید. به عنوان مثال، برای ساخت تصویر core-image-minimal که شامل نرم‌افزارها و تغییرات جدید شما است، از دستور زیر استفاده کنید:

bitbake core-image-minimal

این دستور باعث می‌شود که تمامی تغییرات شما در فرآیند ساخت اعمال شود و روت فایل سیستم جدید ساخته شود.

---

جمع‌بندی

سفارشی‌سازی روت فایل سیستم برای پشتیبانی از نرم‌افزارهای اضافی در Yocto شامل استفاده از دستورالعمل‌ها (recipes) برای اضافه کردن نرم‌افزارهای جدید، تغییرات در ساختار فایل سیستم روت، و پیکربندی متغیرهای مختلف مانند local.conf و DISTRO_FEATURES است. همچنین، می‌توانید از پکیج‌های باینری یا پیش‌ساخته برای کاهش زمان ساخت استفاده کنید. پس از انجام این تغییرات، با استفاده از دستور bitbake تصویر سیستم جدید ساخته می‌شود که شامل نرم‌افزارهای سفارشی شما خواهد بود.[/cdb_course_lesson][/cdb_course_lessons]