خدمات شبکه فراز نتورک | پیشرو در ارائه خدمات دیتاسنتری و کلود
جلد سوم: رفتار سازمانی در سطح کلان
بخش ۱۱: مبانی ساختار سازمانی
فصل 1. مفهوم ساختار سازمانی
تعریف ساختار سازمانی و اهمیت آن در هماهنگی فعالیتها
اهداف طراحی ساختار: کارایی، انعطافپذیری و پاسخگویی
رابطه ساختار سازمانی با استراتژی و فرهنگ سازمانی
نقش ساختار در تعیین خطوط مسئولیت، سلسلهمراتب و جریان تصمیمگیری
فصل ۲. ابعاد ساختاری سازمان
پیچیدگی (Complexity): تعداد سطوح مدیریتی، واحدها و تخصصها
رسمیت (Formalization): میزان قوانین، دستورالعملها و فرآیندهای استاندارد
تمرکز (Centralization): درجه تمرکز تصمیمگیری در سطوح بالای سازمان
انعطافپذیری و قابلیت سازگاری ساختار با تغییرات محیطی
فصل ۳. انواع ساختارهای سازمانی
ساختار وظیفهای (Functional Structure):
سازماندهی بر اساس تخصص و واحدهای کاری
مزایا: تخصصی شدن، کارایی عملیاتی
معایب: احتمال ایجاد جزیرهای عمل کردن واحدها
ساختار بخشی یا محصولی (Divisional Structure):
سازماندهی بر اساس محصولات، بازارها یا مناطق جغرافیایی
مزایا: پاسخ سریع به نیازهای بازار
معایب: افزایش هزینهها و دوبارهکاریها
ساختار ماتریسی (Matrix Structure):
ترکیب وظیفهای و بخشی برای افزایش همکاری میان واحدها
مزایا: بهرهگیری همزمان از تخصص و تمرکز بر پروژهها
معایب: پیچیدگی و سردرگمی در خطوط گزارشدهی
ساختار شبکهای و مجازی (Network/Virtual Structure):
تمرکز بر انعطافپذیری و همکاری با شرکا و پیمانکاران
مزایا: کاهش هزینهها و افزایش دسترسی به منابع خارجی
معایب: کنترل و هماهنگی دشوار
فصل ۴. تأثیر عوامل محیطی و سازمانی بر ساختار
استراتژی سازمان: رشد، تمرکز بر بازار، نوآوری و رقابت
اندازه سازمان: واحدهای کوچک، متوسط و بزرگ و تغییرات ساختاری
فناوری: تأثیر اتوماسیون، سیستمهای اطلاعاتی و دیجیتالسازی
محیط بیرونی: قوانین، رقابت، فرهنگ بازار و تغییرات اقتصادی
فصل ۵. همراستایی ساختار با اهداف سازمانی
هماهنگی میان ساختار، فرآیندها و منابع انسانی
نقش ساختار در تسهیل ارتباطات و تصمیمگیری
سازگاری ساختار با فرهنگ سازمانی و ارزشها
ارزیابی و بهبود ساختار برای افزایش بهرهوری
بخش ۱۲: فرهنگ سازمانی
فصل ۱. مقدمهای بر فرهنگ سازمانی
تعریف فرهنگ سازمانی و اهمیت آن در موفقیت سازمان
تفاوت فرهنگ سازمانی با ارزشها و سیاستهای رسمی
نقش فرهنگ در هدایت رفتار کارکنان و شکلدهی محیط کاری
ارتباط بین فرهنگ و استراتژی، ساختار و رهبری
فصل ۲. سطوح فرهنگ سازمانی از دیدگاه شاین
سطح اول: آثار ملموس (Artifacts)
نمادها، لوگو، پوشش، محیط فیزیکی و رفتارهای قابل مشاهده
سطح دوم: ارزشها و عقاید (Values)
باورها و معیارهایی که رفتارهای کارکنان را هدایت میکنند
نقش ارزشها در تصمیمگیری و اولویتبندی منابع
سطح سوم: فرضیات پایهای (Assumptions)
باورهای نهادینه و ناخودآگاه که شکلدهنده نگرشها و رفتارها هستند
تأثیر این سطح بر فرهنگ سازمانی عمیق و پایداری
فصل ۳. ایجاد فرهنگ سازمانی
فرایند شکلگیری فرهنگ از زمان تأسیس سازمان
نقش بنیانگذاران و رهبران اولیه در تعیین ارزشها و باورها
انتقال فرهنگ از طریق سیاستها، آموزش و رفتارهای نمونه
اهمیت داستانگویی و روایتهای سازمانی در تثبیت فرهنگ
فصل ۴. حفظ و توسعه فرهنگ سازمانی
تأکید بر الگوهای رفتاری مثبت و هنجارهای سازمانی
ایجاد برنامههای آموزشی و توسعهای برای تقویت فرهنگ
پایش و ارزیابی فرهنگ با ابزارهای سنجش و نظرسنجی
نقش رهبران در الگوگیری و حفظ انسجام فرهنگی
فصل ۵. تغییر فرهنگ سازمانی
ضرورت تغییر فرهنگ در پاسخ به محیط پویا و چالشهای نوین
مدلهای تغییر فرهنگ: Lewin و Kotter برای مدیریت تحول فرهنگی
شناسایی مقاومتها و روشهای غلبه بر آن
ایجاد تعادل میان فرهنگ موجود و فرهنگ هدف
فصل ۶. فرهنگ قوی در مقابل فرهنگ ضعیف
ویژگیهای فرهنگ قوی: انسجام، همخوانی ارزشها، هنجارهای قوی
تأثیر فرهنگ قوی بر عملکرد، رضایت شغلی و کاهش تعارض
فرهنگ ضعیف و پیامدهای آن: سردرگمی، تعارض و کاهش بهرهوری
بررسی نمونههای واقعی سازمانهای موفق و ناموفق از منظر فرهنگی
فصل ۷. نقش فرهنگ در عملکرد و رفتار کارکنان
ارتباط فرهنگ با انگیزش و تعهد کارکنان
تأثیر فرهنگ بر همکاری تیمی، نوآوری و تصمیمگیری
فرهنگ به عنوان ابزار کاهش تنش و افزایش هماهنگی سازمانی
فرهنگ و توسعه مهارتهای رهبری و مدیریت در سطح سازمان
فصل ۸. فرهنگ و تغییرات محیطی
تأثیر جهانی شدن و محیطهای چندفرهنگی بر فرهنگ سازمانی
تطبیق فرهنگ سازمانی با فناوریهای نوین و روشهای کاری جدید
اهمیت انعطافپذیری فرهنگی در مواجهه با بحرانها و تغییرات سریع
بخش ۱۳: تغییر و تحول سازمانی
فصل ۱. ضرورت تغییر در سازمانهای امروزی
دلایل اصلی نیاز سازمانها به تغییر: رقابت، فناوری، محیط اقتصادی و اجتماعی
تفاوت تغییر تدریجی و تغییر بنیادی (Incremental vs. Radical Change)
پیامدهای عدم تغییر و تهدیدهای ناشی از رکود سازمانی
نقش تغییر در افزایش انعطافپذیری و تابآوری سازمان
فصل ۲. مدلها و فرآیندهای تغییر سازمانی
مدل سه مرحلهای لوین (Lewin):
مرحله باز کردن یخ (Unfreeze): آمادگی سازمان برای تغییر
مرحله تغییر (Change): اجرای تغییرات و انتقال به وضعیت جدید
مرحله تثبیت (Refreeze): نهادینهسازی تغییر و ایجاد پایداری
مدل جان کاتر (Kotter) و هشت مرحله تغییر موفق:
ایجاد حس ضرورت
تشکیل ائتلاف رهبری
توسعه چشمانداز و استراتژی
ارتباط و ترغیب کارکنان
توانمندسازی افراد برای اقدام
ایجاد موفقیتهای کوتاهمدت
تثبیت تغییرات و فرهنگسازی
تعمیق و استمرار تغییر
سایر مدلها: ADKAR، McKinsey 7S و تغییر تطبیقی
فصل ۳. مقاومت در برابر تغییر
منابع مقاومت: فردی، گروهی و سازمانی
عوامل روانشناختی و رفتاری مؤثر در مقاومت
نشانههای مقاومت و روشهای شناسایی آن
پیامدهای مقاومت برای اجرای تغییر
راهکارهای مقابله با مقاومت: آموزش، مشارکت، ارتباط و پشتیبانی
فصل ۴. توسعه سازمانی (Organizational Development – OD)
تعریف توسعه سازمانی و اهداف آن
مداخلات رایج در OD:
آموزش و توسعه نیروی انسانی
تغییرات ساختاری و فرآیندی
بهبود ارتباطات و فرهنگ سازمانی
مدیریت تعارض و حل مشکلات گروهی
نقش ارزیابی و بازخورد در موفقیت مداخلات OD
پیوند بین توسعه سازمانی و بهبود عملکرد کلان سازمان
فصل ۵. نوآوری و یادگیری سازمانی
اهمیت نوآوری در فرآیند تغییر
یادگیری سازمانی و توانمندسازی کارکنان برای سازگاری با تغییر
ایجاد فرهنگ یادگیری و تفکر خلاق
ابزارها و روشهای تشویق به نوآوری: کارگاهها، پروژههای مشارکتی، شبکههای دانش
رابطه میان تغییر سازمانی، نوآوری و مزیت رقابتی پایدار
فصل ۶. مدیریت تغییر در محیطهای پیچیده و پویا
تغییر در سازمانهای بزرگ و چندسطحی
نقش رهبری و حمایت مدیریت ارشد در موفقیت تغییر
مدیریت پروژههای تغییر و زمانبندی مناسب
تحلیل ریسک و برنامهریزی برای موانع احتمالی
تطبیق تغییر با فناوریهای نوین و محیطهای بینالمللی
بخش ۱۴: رفتار سازمانی در بستر جهانی
فصل ۱. مقدمهای بر رفتار سازمانی در سطح جهانی
تعریف رفتار سازمانی بینالمللی و اهمیت آن در محیطهای چندفرهنگی
تأثیر جهانیشدن و اقتصاد جهانی بر عملکرد سازمانها
ضرورت مدیریت کارکنان با پیشینههای فرهنگی متفاوت
تغییرات محیطی و رقابتی که سازمانها را به رفتار جهانی سوق میدهند
فصل ۲. تفاوتهای فرهنگی و اثرات آن بر رفتار کارکنان
بررسی ابعاد فرهنگی از دیدگاه هافستد: قدرت فاصله، فردگرایی/جمعگرایی، مردانگی/زنانگی، اجتناب از عدم قطعیت، جهتگیری بلندمدت
نحوه تأثیر فرهنگ ملی بر نگرش، انگیزش و رفتار کاری
تفاوتهای فرهنگی در سبکهای رهبری و تصمیمگیری
تأثیر فرهنگ بر ارتباطات، حل تعارض و مذاکره در محیطهای بینالمللی
فصل ۳. مدیریت چندفرهنگی و تنوع نیروی کار
اهمیت تنوع فرهنگی و بهرهگیری از مزایای آن در سازمانها
استراتژیهای مدیریت نیروی کار چندفرهنگی
آموزش بینفرهنگی و توسعه مهارتهای میانفرهنگی
تطبیق سیاستها و فرآیندها با استانداردهای جهانی
چالشهای هماهنگی تیمهای بینالمللی و راهکارهای مدیریت آنها
فصل ۴. رهبری و ارتباطات در محیطهای بینالمللی
سبکهای رهبری مؤثر در تیمهای چندفرهنگی
نقش هوش فرهنگی و مهارتهای بینفرهنگی در رهبری
تکنیکهای برقراری ارتباط مؤثر با کارکنان، شرکا و مشتریان جهانی
مقابله با سوءتفاهمهای فرهنگی و افزایش تعاملات سازنده
اهمیت بازخورد و انگیزش در محیطهای متنوع فرهنگی
فصل ۵. سازگاری و انطباق کارکنان در محیطهای بینفرهنگی
فرآیند تطبیق کارکنان با محیط کاری جدید و فرهنگ سازمانی جهانی
چالشهای روانشناختی و اجتماعی ناشی از کار در محیط بینفرهنگی
استراتژیهای کاهش استرس و افزایش رضایت شغلی
توسعه مهارتهای انعطافپذیری و تحمل فرهنگی
نقش رهبران و سازمان در حمایت از سازگاری کارکنان
فصل ۶. چالشها و فرصتهای سازمانی در بستر جهانی
مشکلات مدیریت از راه دور و تیمهای بینالمللی
مدیریت تعارضات میان فرهنگی و مذاکرات پیچیده جهانی
فرصتهای استفاده از استعدادهای جهانی و شبکههای بینالمللی
نوآوری، خلاقیت و یادگیری سازمانی در محیطهای چندفرهنگی
تأثیر فناوریهای نوین و ارتباطات دیجیتال بر رفتار سازمانی جهانی
بخش ۱۵: روندهای نوین در رفتار سازمانی
فصل ۱. مقدمهای بر روندهای نوین
تعریف رفتار سازمانی نوین و نیاز به بهروزرسانی در محیطهای پویا
تأثیر فناوری، تغییرات اجتماعی و اقتصادی بر رفتار کارکنان
ارتباط بین رفتار نوین سازمانی و اثربخشی، انگیزش و رضایت شغلی
فصل ۲. هوش هیجانی (Emotional Intelligence)
تعریف هوش هیجانی و اهمیت آن در محیط کار
ابعاد هوش هیجانی: خودآگاهی، خودکنترلی، انگیزش، همدلی و مهارتهای اجتماعی
نقش هوش هیجانی در رهبری، تیمسازی و مدیریت تعارض
تأثیر هوش هیجانی بر تصمیمگیری و حل مسئله
روشهای توسعه و بهبود هوش هیجانی کارکنان
فصل ۳. کار از راه دور و سازمانهای مجازی
معرفی مفاهیم کار از راه دور، دورکاری و سازمانهای مجازی
چالشها و فرصتهای مدیریت نیروی کار از راه دور
ابزارها و فناوریهای ارتباطی و همکاری آنلاین
تأثیر دورکاری بر فرهنگ سازمانی، انگیزش و تعاملات اجتماعی
مدیریت عملکرد و پایش بهرهوری در محیطهای غیرحضوری
فصل ۴. عدالت سازمانی و رفتار اخلاقی
تعریف عدالت سازمانی و انواع آن: توزیعی، رویهای، تعاملی
اهمیت رفتار اخلاقی و شفافیت در تصمیمگیریها
تأثیر عدالت و اخلاق بر تعهد، رضایت شغلی و وفاداری کارکنان
راهکارهای ایجاد محیط کاری عادلانه و اخلاقمدار
مدیریت تضاد منافع و تقویت مسئولیت اجتماعی سازمان
فصل ۵. سلامت روان و پیشگیری از فرسودگی شغلی (Burnout)
تعریف فرسودگی شغلی و عوامل مؤثر بر آن
علائم جسمی، روانی و رفتاری فرسودگی
نقش سبکهای رهبری و حمایت اجتماعی در پیشگیری از فرسودگی
استراتژیهای سازمانی برای حفظ سلامت روان کارکنان
ابزارهای اندازهگیری و پایش سلامت روان در محیط کار
فصل ۶. یادگیری مستمر و سازمان یادگیرنده
مفهوم سازمان یادگیرنده و اهمیت یادگیری مستمر
اصول و ویژگیهای سازمانهای یادگیرنده
روشهای توسعه فرهنگ یادگیری: آموزش، منتورینگ، بازخورد و اشتراک دانش
ارتباط یادگیری مستمر با نوآوری، انعطافپذیری و توسعه شغلی
تأثیر فناوریهای نوین (LMS، eLearning، هوش مصنوعی) بر یادگیری سازمانی
فصل ۷. فناوری و نوآوری در رفتار سازمانی
تأثیر دیجیتالی شدن، اتوماسیون و هوش مصنوعی بر شیوههای کاری
بهرهگیری از دادهها برای تصمیمگیری و مدیریت رفتار کارکنان
استفاده از ابزارهای تحلیل رفتار و پایش تعاملات سازمانی
نوآوری در محیطهای کاری و ایجاد فرهنگ حمایت از خلاقیت
چالشها و فرصتهای فناوریهای نوین در مدیریت رفتار سازمانی
فصل ۸. تنوع، فراگیری و مدیریت چندفرهنگی
اهمیت تنوع و گنجاندن دیدگاههای مختلف در سازمان
مدیریت تفاوتهای جنسیتی، فرهنگی و نسلی
توسعه سیاستها و برنامههای فراگیر برای بهبود تعاملات تیمی
تأثیر تنوع بر نوآوری، خلاقیت و حل مسئله
چالشهای رهبری و هماهنگی در محیطهای چندفرهنگی
رفتار سازمانی در سطح کلان به طراحی ساختار، فرهنگ و تغییر میپردازد. سازمان موفق، سازمانی است که بتواند فرهنگ حمایتی، ساختار پویا و آمادگی برای تغییر را در خود نهادینه کند.
سه جلد کتاب رفتار سازمانی رابینز یک چرخه کامل از شناخت فرد → تعامل گروهی → رفتار کلان سازمانی را پوشش میدهد.
این کتاب، چارچوبی علمی و در عین حال کاربردی برای درک رفتار انسان در سازمان، ارتقای انگیزش، بهبود ارتباطات، توسعه فرهنگ سازمانی و افزایش اثربخشی مدیریتی ارائه میکند.
نقد و بررسی وجود ندارد.