خدمات شبکه فراز نتورک | پیشرو در ارائه خدمات دیتاسنتری و کلود
آموزش کامل GNS3 (Graphical Network Simulator-3) میتواند در زمینه یادگیری شبکههای کامپیوتری بسیار مفید باشد. این نرمافزار برای شبیهسازی و تست شبکههای پیچیده استفاده میشود. در ادامه، یک فهرست جامع برای آموزش GNS3 ارائه شده است:
بخش 1: معرفی GNS3
فصل 1. GNS3 چیست و چه کاربردهایی دارد؟
- معرفی GNS3 و تاریخچه توسعه آن
- نقش GNS3 در یادگیری شبکههای کامپیوتری
- مقایسه GNS3 با شبیهسازهای سختافزاری (Lab Physical)
- بررسی سناریوهای رایج استفاده از GNS3
فصل 2. مقایسه GNS3 با نرمافزارهای مشابه
- مقایسه GNS3 با Cisco Packet Tracer
- مقایسه GNS3 با EVE-NG
- مقایسه GNS3 با Cisco VIRL (CML)
- مزایا و معایب هر یک از این ابزارها
فصل 3. ویژگیها و محدودیتهای GNS3
- قابلیتهای کلیدی GNS3
- پشتیبانی از IOS، IOU، QEMU، VirtualBox، VMware
- امکان شبیهسازی تجهیزات واقعی
- ادغام با Wireshark برای تحلیل ترافیک
- قابلیت اتصال به شبکههای واقعی
- امکان استفاده از Docker برای مجازیسازی سبک
- محدودیتها و چالشهای GNS3
- نیاز به منابع سختافزاری بالا برای سناریوهای پیچیده
- مشکلات احتمالی در ارتباط بین GNS3 و GNS3 VM
- محدودیتهای Dynamips در استفاده از IOSهای جدید
فصل 4. آشنایی با معماری GNS3
- بررسی ساختار Server-Client در GNS3
- تفاوت بین Local Server و Remote Server
- معرفی GNS3 VM و نقش آن در بهینهسازی پردازشها
- نحوه تعامل GNS3 با ماشینهای مجازی و تجهیزات فیزیکی
فصل 5. تفاوت Dynamips، IOU، QEMU و Docker در GNS3
- Dynamips: شبیهسازی IOSهای قدیمی Cisco
- IOU (IOS on Unix): اجرای IOS روی لینوکس
- QEMU: مجازیسازی سیستمعاملهای سفارشی
- Docker: اجرای ابزارهای شبکهای سبک در محیط ایزوله
فصل 6. چرا باید از GNS3 استفاده کنیم؟
- مزایای استفاده از GNS3 برای مهندسان شبکه
- نقش GNS3 در آزمونهای بینالمللی (CCNA، CCNP، CCIE)
- امکان انجام تستهای عملی قبل از پیادهسازی در محیط واقعی
- ایجاد محیط آزمایشگاهی ارزانقیمت بدون نیاز به سختافزار گرانقیمت
بخش 2: نصب و راهاندازی GNS3
فصل 1. دانلود و نصب GNS3
- معرفی نسخههای مختلف GNS3 (Standalone و GNS3 VM)
- دانلود GNS3 از وبسایت رسمی
- انتخاب نسخه مناسب برای سیستمعاملهای مختلف
- بررسی تفاوتهای نصب در ویندوز، مک و لینوکس
فصل 2. پیشنیازهای نصب و اجرای GNS3
- سختافزار و منابع مورد نیاز (CPU، RAM، Disk)
- نرمافزارهای وابسته (Wireshark، VirtualBox، VMware Workstation)
- بررسی و نصب ابزارهای ضروری برای عملکرد بهتر
فصل 3. نصب GNS3 در سیستمعاملهای مختلف
- ویندوز:
- نصب GNS3 و تنظیم اولیه
- رفع خطاهای رایج در نصب
- تنظیمات فایروال و شبکه
- لینوکس:
- نصب GNS3 در اوبونتو و توزیعهای دیگر
- پیکربندی دسترسیهای لازم برای اجرای GNS3 بدون خطا
- رفع مشکلات احتمالی در لینوکس (مجوزها، وابستگیها)
- مک:
- نصب GNS3 با استفاده از Homebrew
- تنظیمات MacOS برای اجرای صحیح GNS3
فصل 4. نصب و تنظیم GNS3 VM
- GNS3 VM چیست و چرا استفاده میشود؟
- دانلود GNS3 VM از وبسایت رسمی
- راهاندازی GNS3 VM در VirtualBox و VMware
- اتصال GNS3 به GNS3 VM
- بررسی تنظیمات شبکه و منابع سختافزاری برای GNS3 VM
فصل 5. تنظیمات اولیه در GNS3
- راهاندازی Local Server و Remote Server
- انتخاب و پیکربندی Local Server
- بررسی نحوه ارتباط بین GNS3 و GNS3 VM
- تنظیمات مسیر ذخیرهسازی پروژهها و ایمیجهای IOS
فصل 6. نصب ابزارهای کمکی و مکمل در GNS3
- نصب و استفاده از Wireshark برای مانیتورینگ بستهها
- اتصال GNS3 به VirtualBox و VMware برای اجرای ماشینهای مجازی
- نصب و پیکربندی Putty و SecureCRT برای دسترسی به CLI تجهیزات
فصل 7. عیبیابی و رفع مشکلات نصب GNS3
- مشکلات رایج هنگام نصب و اجرای GNS3
- حل مشکلات ارتباطی بین GNS3 و GNS3 VM
- بهینهسازی عملکرد و کاهش مصرف منابع سیستم
- تنظیمات فایروال و شبکه برای اجرای بدون مشکل
بخش 3: مفاهیم اولیه و رابط کاربری GNS3
فصل 1. آشنایی با رابط کاربری GNS3
- معرفی صفحه اصلی نرمافزار
- بررسی منوهای اصلی و نوار ابزار (Toolbar)
- آشنایی با نوار وضعیت (Status Bar)
- معرفی پنجره پروژهها و مدیریت سناریوها
فصل 2. پنلها و بخشهای اصلی GNS3
- Topology Summary: نمایش کلی توپولوژی
- Device List: فهرست تجهیزات قابلاستفاده
- Packet Capture: نمایش و ضبط بستههای شبکه
- Console Panel: اجرای CLI برای تجهیزات
فصل 3. کار با ابزارهای ترسیم و مدیریت شبکه
- اضافه کردن تجهیزات جدید به محیط کاری
- اتصال تجهیزات با کابلهای مجازی
- استفاده از ابزار Annotate برای یادداشتگذاری در پروژه
- مدیریت لینکهای شبکه و تغییر تنظیمات آنها
فصل 4. مفهوم و انواع تجهیزات شبکه در GNS3
- Router (مسیریابها) و انواع آنها
- Switch (سوئیچها) و نحوه پیکربندی آنها
- End Devices (دستگاههای نهایی مانند PC، سرور)
- IOU (IOS on Unix) برای اجرای روترهای سبک
- Dynamips برای اجرای تجهیزات سیسکو
- QEMU برای ماشینهای مجازی
- Docker Containers برای اجرای سرویسهای سبک
فصل 5. مدیریت پروژهها در GNS3
- ایجاد پروژه جدید و تنظیمات اولیه
- ذخیرهسازی، بارگذاری و مدیریت پروژهها
- وارد کردن و خروجی گرفتن از پروژهها
- مدیریت تنظیمات پروژه (Resource Allocation و Auto Save)
فصل 6. کنترل و مدیریت سناریوهای شبکه
- راهاندازی و خاموش کردن تجهیزات
- مدیریت مصرف منابع CPU و RAM در پروژهها
- تنظیم تاخیر و از دست رفتن بستهها برای شبیهسازی شرایط واقعی
- استفاده از Snapshot و Checkpoint برای بازگشت به حالت قبلی
فصل 7. اتصال به ترمینال و مدیریت CLI در GNS3
- روشهای اتصال به کنسول تجهیزات
- استفاده از کنسول داخلی GNS3
- اتصال از طریق Putty و SecureCRT
- تنظیم Telnet و SSH برای مدیریت تجهیزات
- مدیریت همزمان چندین کنسول CLI
فصل 8. تنظیمات و سفارشیسازی رابط کاربری
- تغییر تم و تنظیمات نمایش
- مدیریت کلیدهای میانبر و سرعت دسترسی به ابزارها
- فعال و غیرفعال کردن پنجرههای مختلف رابط کاربری
- تنظیمات عمومی مانند Auto Recovery و Log Management
بخش 4: افزودن و مدیریت تجهیزات در GNS3
فصل 1. آشنایی با انواع تجهیزات در GNS3
- معرفی دستهبندی تجهیزات در GNS3
- تفاوت بین Dynamips، IOU، QEMU، VirtualBox و Docker
- بررسی منابع سختافزاری مورد نیاز برای هر نوع تجهیزات
- مقایسه عملکرد و کاربرد هر نوع تجهیزات
فصل 2. افزودن روترها (Routers) در GNS3
- استفاده از Dynamips برای اجرای روترهای Cisco
- دانلود و اضافه کردن IOS Images به GNS3
- تنظیمات Idle-PC برای بهینهسازی مصرف CPU
- افزودن و تنظیم Cisco IOU (IOS on Unix)
- بررسی روشهای افزودن روترهای دیگر (MikroTik، Juniper، Arista و…)
فصل 3. افزودن سوئیچها (Switches) در GNS3
- روشهای شبیهسازی سوئیچها در GNS3
- استفاده از EtherSwitch Router برای شبیهسازی سوئیچهای Cisco
- اجرای IOU Switch برای سوئیچهای لایه 2 و 3
- استفاده از QEMU و Virtual Switch برای تجهیزات Third-Party
- بررسی محدودیتهای شبیهسازی سوئیچ در GNS3
فصل 4. افزودن و مدیریت ماشینهای مجازی
- راهاندازی QEMU برای افزودن تجهیزات سفارشی
- اجرای سیستمعاملهای مجازی مانند pfSense، MikroTik CHR، Juniper vSRX
- ادغام VirtualBox و VMware با GNS3
- تنظیم کارتهای شبکه برای ارتباط بین ماشینهای مجازی و تجهیزات GNS3
فصل 5. افزودن و استفاده از کانتینرهای Docker در GNS3
- مفهوم Docker Containers در GNS3
- افزودن و اجرای کانتینرهای آماده از GNS3 Marketplace
- نصب و راهاندازی کانتینرهای سفارشی در GNS3
- استفاده از Ubuntu و Alpine Linux برای ابزارهای شبکهای
- مدیریت منابع سختافزاری برای کانتینرهای Docker
فصل 6. تنظیم و مدیریت تجهیزات شبکه در GNS3
- اختصاص منابع سختافزاری (RAM، CPU) به تجهیزات
- تغییر و تنظیم Interface ها در روترها و سوئیچها
- اتصال و مدیریت کابلهای شبکه (Ethernet، Serial، Loopback)
- ایجاد و پیکربندی Cloud Node برای اتصال به شبکه واقعی
فصل 7. تنظیمات پیشرفته تجهیزات در GNS3
- تغییر MAC Address و سایر پارامترهای شبکه
- تنظیم NAT و DHCP برای ماشینهای مجازی
- مدیریت Port Forwarding بین تجهیزات GNS3 و دنیای واقعی
- فعالسازی Remote Access برای مدیریت از راه دور
فصل 8. ذخیرهسازی، بازیابی و مدیریت پروژهها
- ذخیره و Import/Export پروژههای GNS3
- انتقال پروژهها به Remote Server
- بهینهسازی پروژهها برای مصرف کمتر منابع سیستم
- حل مشکلات مربوط به از دست رفتن تنظیمات تجهیزات
بخش 5: شبیهسازی و آزمایش شبکهها
فصل 1. ایجاد توپولوژی شبکه
- طراحی یک توپولوژی ساده با یک روتر و یک سوئیچ
- ایجاد توپولوژیهای پیچیده با چندین روتر و سوئیچ
- اتصال تجهیزات مختلف مانند End Devices، سرورها و فایروالها
- استفاده از نمادهای گرافیکی برای نمایش بهتر توپولوژی
فصل 2. اتصال تجهیزات در GNS3
- روشهای مختلف اتصال بین دستگاهها (Ethernet، Serial، Loopback)
- استفاده از کابلهای مناسب برای هر نوع اتصال
- بررسی کابلهای مجازی و اتصال به دنیای واقعی
- آزمایش ارتباط بین دستگاهها با دستور
pingوtraceroute
فصل 3. پیکربندی اولیه تجهیزات
- تنظیمات اولیه روتر (Hostname، Password، Interface Configuration)
- تنظیم آدرسهای IP روی اینترفیسهای روتر و سوئیچ
- بررسی و تأیید تنظیمات با دستورات
showوdebug - تنظیم Default Gateway در کلاینتها و تست ارتباط با روتر
فصل 4. استفاده از CLI برای تنظیمات شبکه
- دستورات پایه CLI در GNS3
- کار با حالتهای مختلف CLI (User Mode، Privileged Mode، Global Configuration)
- اجرای دستورات مدیریتی مانند
show running-configوshow ip interface brief - ذخیره و بازیابی تنظیمات با
copy running-config startup-config
فصل 5. تحلیل و رفع اشکال در شبکه
- استفاده از Wireshark برای مانیتورینگ و تحلیل ترافیک شبکه
- بررسی خطاهای رایج در اتصال و رفع آنها
- بررسی ARP، MAC Address Table و Routing Table برای تحلیل مسیر بستهها
- بررسی و رفع مشکل عدم ارتباط بین تجهیزات
فصل 6. پیادهسازی VLAN در GNS3
- ایجاد و مدیریت VLANها روی سوئیچها
- تخصیص پورتها به VLANهای مختلف
- بررسی ارتباط بین VLANها با استفاده از Inter-VLAN Routing
- استفاده از دستورات
show vlan briefوshow interfaces trunkبرای بررسی تنظیمات
فصل 7. پیادهسازی STP (Spanning Tree Protocol)
- بررسی مفهوم STP و انواع آن (PVST، RSTP، MST)
- پیکربندی STP برای جلوگیری از Loop در شبکه
- بررسی وضعیت STP با
show spanning-tree
فصل 8. پیادهسازی DHCP در GNS3
- راهاندازی DHCP Server روی روتر
- تخصیص خودکار IP به کلاینتها
- بررسی و تست دریافت IP با
ipconfig /renewوshow ip dhcp binding
فصل 9. مسیریابی بین شبکهها
- پیکربندی مسیریابی استاتیک (Static Routing)
- پیادهسازی مسیریابی داینامیک با OSPF، EIGRP و RIP
- بررسی Routing Table با
show ip route - تست و رفع مشکلات مسیریابی
فصل 10. استفاده از NAT در GNS3
- تنظیم NAT روی روتر برای ارتباط کلاینتها با اینترنت
- بررسی انواع NAT (Static، Dynamic، PAT)
- آزمایش NAT با
pingوtracerouteاز شبکه داخلی به اینترنت
فصل 11. شبیهسازی فایروال و امنیت شبکه
- راهاندازی و پیکربندی Cisco ASA Firewall
- بررسی ACL (Access Control List) برای کنترل دسترسی در شبکه
- ایجاد قوانین امنیتی برای جلوگیری از ترافیک غیرمجاز
- تست امنیتی با ابزارهای اسکن مانند Nmap
فصل 12. اتصال GNS3 به شبکه واقعی
- تنظیم Cloud در GNS3 برای ارتباط با شبکه فیزیکی
- استفاده از Bridge و NAT برای دسترسی به اینترنت
- ارتباط بین ماشینهای مجازی (VMware، VirtualBox) و GNS3
فصل 13. بررسی عملکرد و بهینهسازی شبکه
- استفاده از GNS3 CPU Usage Monitor برای بهینهسازی منابع
- کاهش مصرف RAM و CPU با تنظیمات بهینه در GNS3
- مدیریت حجم پردازشی تجهیزات در سناریوهای پیچیده
ابوالفضل حمامی (خریدار محصول)
با سلام و خسته نباشید
بسیار عالی و کاربردی