دانلود کتاب آموزشی مایکروسافت Excel جلد اول

دوره جامع آموزش مایکروسافت Excel معمولاً به گونه‌ای طراحی می‌شود که از سطح مبتدی تا پیشرفته تمامی مهارت‌های ضروری برای استفاده از این نرم‌افزار کاربردی را پوشش دهد. در زیر سرفصل‌های کلی چنین دوره‌ای آورده شده است:

بخش 1: آشنایی با Excel و اصول اولیه

فصل 1. معرفی نرم‌افزار Excel و کاربردهای آن

• تاریخچه و نقش Excel در مدیریت داده‌ها.
• آشنایی با نسخه‌های مختلف Excel و تفاوت‌های آن‌ها.
• کاربردهای Excel در کسب‌وکار، تحلیل داده، و برنامه‌ریزی.

فصل 2. آشنایی با رابط کاربری (User Interface)

• آشنایی با Ribbon و نحوه کار با Tabها.
• استفاده از Quick Access Toolbar برای دسترسی سریع‌تر به ابزارها.
• نوار وضعیت (Status Bar) و اطلاعات نمایش داده‌شده در آن.
• سفارشی‌سازی محیط کاری (مانند مخفی کردن یا اضافه کردن ابزارها).

فصل 3. مدیریت فایل‌ها

• ایجاد یک فایل جدید از قالب‌های موجود (Templates).
• ذخیره فایل‌ها در فرمت‌های مختلف (مانند XLSX، XLS، CSV، PDF).
• تنظیمات مربوط به ذخیره‌سازی خودکار (AutoSave).
• باز کردن و ویرایش فایل‌های موجود.

فصل 4. مفاهیم پایه

• درک ساختار Workbook و Worksheet.
• آشنایی با سلول‌ها (Cell)، ستون‌ها (Column)، و ردیف‌ها (Row).
• نحوه انتخاب (Selection) و پیمایش (Navigation) در سلول‌ها.
• اضافه و حذف کردن شیت‌ها و تنظیمات مربوط به آن‌ها (مانند تغییر نام و رنگ).

فصل 5. وارد کردن و ویرایش داده‌ها

• تایپ و ورود اطلاعات در سلول‌ها.
• روش‌های سریع برای کپی، برش (Cut)، و چسباندن (Paste) داده‌ها.
• استفاده از AutoFill برای پر کردن خودکار داده‌ها.
• پاک کردن (Clear) محتوا، فرمت، یا کامنت از سلول‌ها.
• استفاده از Undo و Redo.

فصل 6. نکات پایه برای شروع کار حرفه‌ای

• استفاده از میانبرهای صفحه‌کلید (Keyboard Shortcuts).
• تنظیمات پایه مانند تغییر زبان و فرمت Excel.
• ذخیره و بازیابی تنظیمات سفارشی‌سازی‌شده.

بخش 2: قالب‌بندی (Formatting)

فصل 1. قالب‌بندی متن و داده‌ها

• تغییر نوع و اندازه فونت.
• تنظیم رنگ متن و پس‌زمینه.
• اعمال افکت‌ها (Bold، Italic، Underline).
• استفاده از ابزار Format Painter برای کپی قالب‌بندی.

فصل 2. قالب‌بندی سلول‌ها

• تنظیم حاشیه‌ها (Borders) و رنگ آن‌ها.
• انتخاب و اعمال استایل‌های از پیش‌ساخته (Cell Styles).
• استفاده از ابزار Alignment برای تغییر جهت متن (Horizontal، Vertical).
• استفاده از ابزار Wrap Text برای نمایش داده‌های طولانی.

فصل 3. تنظیم ارتفاع و عرض سلول‌ها و ستون‌ها

• تغییر اندازه ستون‌ها و ردیف‌ها به صورت دستی و خودکار (AutoFit).
• مخفی کردن و نمایش مجدد ردیف‌ها و ستون‌ها.
• تنظیم دقیق اندازه سلول‌ها با ابزار Format > Row Height/Column Width.

فصل 4. استفاده از فرمت‌های عددی (Number Formats)

• اعمال فرمت‌های عددی استاندارد (General، Number، Text).
• استفاده از فرمت‌های مالی (Currency، Accounting).
• اعمال فرمت درصد (Percentage) و تاریخ (Date).
• تنظیم فرمت‌های سفارشی (Custom Number Format).

فصل 5. Merge & Center و ابزارهای ترکیب سلول‌ها

• ترکیب سلول‌ها با ابزار Merge & Center.
• استفاده از گزینه‌های دیگر (Merge Across، Merge Cells، Unmerge Cells).
• مشکلات و محدودیت‌های استفاده از Merge در جداول داده‌ها.

فصل 6. استفاده از Conditional Formatting (قالب‌بندی شرطی)

• ایجاد قوانین قالب‌بندی شرطی (Highlight Cells Rules).
• قالب‌بندی مقادیر تکراری یا یکتا.
• استفاده از Data Bars، Color Scales و Icon Sets برای تجسم بهتر داده‌ها.
• مدیریت و ویرایش قوانین قالب‌بندی شرطی.

فصل 7. ایجاد و ویرایش قالب‌های سفارشی

• ذخیره قالب‌بندی به عنوان یک قالب سفارشی (Custom Styles).
• اعمال قالب‌های سفارشی بر روی داده‌های مشابه.

فصل 8. حذف قالب‌بندی‌ها

• حذف قالب‌بندی‌های خاص (Clear Formats).
  • استفاده از ابزار Clear All برای بازگردانی به حالت اولیه.

بخش 3: فرمول‌ها و توابع (Formulas and Functions)

فصل 1. اصول اولیه کار با فرمول‌ها

• نحوه شروع نوشتن فرمول‌ها (استفاده از علامت “=”).
• معرفی انواع آدرس‌دهی سلول (Relative، Absolute، Mixed).
• استفاده از عملگرهای ریاضی:
  • جمع (+)، تفریق (-)، ضرب (*)، تقسیم (/)، توان (^).
• آشنایی با اولویت اجرای عملیات در فرمول‌ها (Order of Operations).

فصل 2. توابع پایه و پرکاربرد

• آشنایی با مفهوم توابع در Excel.
• نحوه استفاده از توابع عمومی:
  • SUM: جمع مقادیر.
  • AVERAGE: میانگین مقادیر.
  • MAX و MIN: یافتن بیشترین و کمترین مقدار.

فصل 3. توابع منطقی (Logical Functions)

• آشنایی با منطق شرطی در Excel.
• توابع شرطی:
  • IF: انجام عملیات بر اساس شرط.
  • AND و OR: ترکیب شروط.
  • NOT: معکوس کردن شرط.

فصل 4. توابع متنی (Text Functions)

• مدیریت و ویرایش داده‌های متنی:
  • CONCATENATE / TEXTJOIN: ترکیب متن‌ها.
  • LEFT، RIGHT و MID: استخراج بخشی از متن.
  • LEN: شمارش تعداد کاراکترها.
  • TRIM: حذف فاصله‌های اضافی.
  • UPPER، LOWER و PROPER: تغییر حالت حروف.

فصل 5. توابع جستجو و مرجع (Lookup and Reference Functions)

• جستجو و استخراج داده‌ها:
  • VLOOKUP: جستجو در ستون‌ها.
  • HLOOKUP: جستجو در ردیف‌ها.
  • INDEX: دسترسی به مقدار بر اساس آدرس.
  • MATCH: پیدا کردن موقعیت داده.
  • ترکیب INDEX و MATCH برای جستجوهای پیشرفته.

فصل 6. توابع آماری (Statistical Functions)

• تحلیل داده‌های عددی:
  • COUNT و COUNTA: شمارش سلول‌ها.
  • COUNTBLANK: شمارش سلول‌های خالی.
  • COUNTIF و COUNTIFS: شمارش بر اساس شرط.
  • AVERAGEIF و AVERAGEIFS: میانگین‌گیری شرطی.

فصل 7. توابع تاریخ و زمان (Date and Time Functions)

• مدیریت داده‌های زمانی:
  • TODAY و NOW: نمایش تاریخ و زمان جاری.
  • DATE و TIME: ایجاد مقادیر تاریخ و زمان.
  • YEAR، MONTH و DAY: استخراج اجزای تاریخ.
  • HOUR، MINUTE و SECOND: استخراج اجزای زمان.
  • DATEDIF: محاسبه فاصله بین دو تاریخ.
  • NETWORKDAYS و WORKDAY: محاسبه روزهای کاری.

فصل 8. توابع مالی (Financial Functions)

• انجام محاسبات مالی:
  • PMT: محاسبه پرداخت ماهانه وام.
  • FV: محاسبه ارزش آینده سرمایه‌گذاری.
  • NPV و IRR: تحلیل جریان نقدی.

فصل 9. فرمول‌های پیشرفته

• استفاده از توابع تو در تو (Nesting Functions).
• فرمول‌های آرایه‌ای (Array Formulas):
  • ایجاد فرمول‌های پویا.
  • استفاده از توابع ARRAYFORMULA.
• توابع جدید در نسخه‌های اخیر (مانند Excel 365):
  • UNIQUE: استخراج مقادیر یکتا.
  • SORT: مرتب‌سازی داده‌ها.
  • FILTER: فیلتر کردن مقادیر.

فصل 10. رفع مشکلات فرمول‌ها

• استفاده از ابزار Evaluate Formula برای رفع اشکال.
• مدیریت خطاها با استفاده از توابع:
  • IFERROR: جایگزینی مقدار در صورت بروز خطا.
  • ISERROR و ISNA: تشخیص خطاها.

بخش 4: مدیریت داده‌ها

فصل 1. مرتب‌سازی داده‌ها (Sorting)

• مرتب‌سازی ساده: بر اساس یک ستون.
• مرتب‌سازی پیشرفته: بر اساس چند ستون (Sort by multiple levels).
• مرتب‌سازی داده‌ها به ترتیب صعودی و نزولی.
• مرتب‌سازی داده‌ها بر اساس رنگ یا آیکون.

فصل 2. فیلتر کردن داده‌ها (Filtering)

• استفاده از AutoFilter برای فیلتر کردن داده‌ها.
• فیلتر پیشرفته (Advanced Filter) برای شرایط خاص.
• حذف سریع فیلترها از جدول.

فصل 3. کنترل ورودی‌ها با Data Validation

• تنظیم محدودیت‌های ورودی (مثلاً اعداد بزرگ‌تر از 0 یا تاریخ خاص).
• ایجاد لیست کشویی (Drop-down list) برای انتخاب داده‌ها.
• پیام‌های هشدار و خطا برای ورودی‌های غیرمجاز.

فصل 4. ایجاد و مدیریت لیست‌های سفارشی (Custom Lists)

• تعریف لیست‌های سفارشی (مانند نام ماه‌ها، روزهای هفته، یا دسته‌های خاص).
• استفاده از لیست‌های سفارشی برای مرتب‌سازی داده‌ها.

فصل 5. کار با داده‌ها از منابع خارجی

• وارد کردن داده‌ها (Import) از فایل‌های:
  • CSV (Comma Separated Values).
  • Text files.
  • پایگاه داده‌ها (Databases).
  • منابع آنلاین.
• خروجی گرفتن داده‌ها (Export) به فرمت‌های مختلف:
  • CSV، PDF، و XLSX.
  • چاپ (Print) و تنظیمات مرتبط.

فصل 6. مدیریت لینک‌های داده‌ها (External Links)

• آشنایی با لینک‌های خارجی در Excel.
• به‌روزرسانی و مدیریت لینک‌ها.
• شکستن (Break) لینک‌های خارجی.

فصل 7. استفاده از ابزار Flash Fill برای داده‌ها

• تکمیل خودکار الگوهای داده (مانند جدا کردن نام و نام خانوادگی).
• ترکیب داده‌ها از چند ستون به یک ستون.

فصل 8. حذف داده‌های تکراری (Remove Duplicates)

• شناسایی و حذف مقادیر تکراری در جدول.
• تنظیم ستون‌های خاص برای بررسی داده‌های تکراری.

فصل 9. تبدیل داده‌ها به جدول (Convert to Table)

• مزایای استفاده از Table:
  • مدیریت خودکار فرمت‌ها و فیلترها.
  • تنظیم خودکار فرمول‌ها و محدوده‌ها.
• تغییر فرمت جدول به داده‌های عادی.

فصل 10. تقسیم داده‌ها به ستون‌های جداگانه (Text to Columns)

• تقسیم متن‌ها بر اساس جداکننده (Delimiter).
• تقسیم متن‌ها بر اساس موقعیت ثابت (Fixed Width).

فصل 11. کار با داده‌های از دست‌رفته (Missing Data)

• شناسایی سلول‌های خالی (Blank Cells).
• استفاده از ابزارهای Fill برای پر کردن داده‌های خالی.
• حذف ردیف‌ها یا ستون‌های دارای داده‌های ناقص.

فصل 12. کار با ابزار Subtotal

• گروه‌بندی داده‌ها و محاسبات خودکار زیرمجموعه‌ها.
• جمع، میانگین، و شمارش برای گروه‌های خاص.

بخش 5: ابزارهای تجزیه و تحلیل داده

فصل 1. کار با PivotTable

• ایجاد PivotTable:
  • انتخاب منبع داده برای PivotTable.
  • ایجاد PivotTable در شیت جدید یا شیت موجود.
• تنظیمات پایه:
  • اضافه کردن فیلدها به قسمت‌های Row، Column، Values، و Filter.
  • تغییر نمایش داده‌ها (Count، Sum، Average و …).
• تنظیمات پیشرفته:
  • گروه‌بندی داده‌ها (Group by Date، Number، Text).
  • محاسبات دلخواه (Calculated Field، Calculated Item).
• فیلترگذاری:
  • استفاده از Report Filter.
  • ایجاد و مدیریت Slicer.
• آپدیت و Refresh کردن داده‌های PivotTable.

فصل 2. استفاده از نمودارها (Charts)

• انواع نمودارها:
  • نمودارهای ستونی (Column Chart).
  • نمودارهای خطی (Line Chart).
  • نمودارهای دایره‌ای (Pie Chart).
  • نمودارهای پراکنده (Scatter Plot).
  • نمودارهای ترکیبی (Combo Chart).
• تنظیمات پایه:
  • اضافه کردن عنوان، محور، و برچسب‌ها.
  • تغییر رنگ‌ها و استایل نمودار.
• تنظیمات پیشرفته:
  • افزودن Trendline برای تحلیل روند.
  • تغییر نوع نمودار (Change Chart Type).
  • ساخت نمودارهای پویا (Dynamic Charts) با استفاده از جداول داده.

فصل 3. ابزارهای تحلیلی داخلی

• Goal Seek:
  • تنظیم مقدار هدف (Target Value) و محاسبه ورودی‌ها برای رسیدن به آن مقدار.
• Solver:
  • بهینه‌سازی مسائل پیچیده (Maximization، Minimization).
  • تعریف متغیرهای تصمیم‌گیری و محدودیت‌ها.
• Data Table:
  • ایجاد جدول‌های یک‌بعدی و دوبعدی برای تحلیل نتایج تغییرات پارامترها.

فصل 4. تحلیل داده با ابزار What-If Analysis

• Scenarios:
  • تعریف سناریوهای مختلف و مقایسه نتایج.
  • ایجاد خلاصه سناریوها (Scenario Summary).
• Data Tables:
  • بررسی تأثیر تغییرات متغیرها در نتایج.
• Forecast Sheets:
  • پیش‌بینی داده‌ها بر اساس روند گذشته.
  • ایجاد نمودارهای پیش‌بینی.

فصل 5. کار با ابزارهای آماری و تحلیلی

• Descriptive Statistics (آمار توصیفی):
  • محاسبه میانگین، میانه، انحراف استاندارد و دیگر معیارهای آماری.
• Histogram:
  • تحلیل توزیع داده‌ها.
  • ایجاد هیستوگرام با استفاده از ابزار Analysis ToolPak.
• Regression Analysis:
  • تحلیل ارتباط میان متغیرها.
  • استفاده از ابزار Regression برای مدل‌سازی.

فصل 6. تحلیل داده‌های زمانی

• Grouping داده‌های تاریخی:
  • گروه‌بندی بر اساس روز، ماه، فصل، یا سال.
• ایجاد سری زمانی (Time Series):
  • مدیریت داده‌های مربوط به زمان و پیش‌بینی آن‌ها.

فصل 7. تجزیه و تحلیل داده‌های بزرگ

• Power Query:
  • جمع‌آوری، پاکسازی، و تبدیل داده‌ها از منابع مختلف.
• Power Pivot:
  • ایجاد مدل‌های داده پیچیده.
  • استفاده از DAX (Data Analysis Expressions) برای محاسبات پیشرفته.

فصل 8. ابزارهای تجسم داده

• نمودارهای Sparklines:
  • اضافه کردن نمودارهای کوچک در سلول‌ها برای نمایش روند.
• نقشه‌های حرارتی (Heatmaps):
  • استفاده از Conditional Formatting برای تجسم تغییرات داده.
• نقشه‌های جغرافیایی (Map Charts):
  • نمایش داده‌های جغرافیایی بر روی نقشه.

فصل 9. جمع‌بندی و ارائه گزارش

• گزارش‌های پویا:
  • ترکیب PivotTable، نمودارها و ابزارهای تحلیل برای ارائه گزارش‌های حرفه‌ای.
• داشبوردهای داده:
  • طراحی داشبوردهای پویا با ابزارهای Excel.
  • استفاده از ارتباط میان جداول، نمودارها، و Slicer.

بخش 6: کار با ابزارهای پیشرفته

فصل 1. آشنایی با ماکروها (Macros) و اتوماسیون

• مفهوم ماکرو و کاربرد آن در اتوماسیون وظایف تکراری.
• ضبط یک ماکرو و تنظیمات اولیه (Record Macro).
• اجرای ماکروها و تخصیص کلید میانبر.
• آشنایی با زبان VBA (Visual Basic for Applications) برای ایجاد ماکروهای پیشرفته.
• ویرایش و دیباگ کدهای ماکرو در محیط VBA.
• ایجاد فرم‌های کاربری (UserForms) در VBA.

فصل 2. استفاده از فرمول‌های ماتریسی (Array Formulas)

• مفهوم فرمول‌های ماتریسی و کاربرد آن‌ها.
• ایجاد فرمول‌های ماتریسی تک‌خروجی (Single Output).
• ایجاد فرمول‌های ماتریسی چند خروجی (Multiple Output).
• استفاده از توابع SEQUENCE، UNIQUE، FILTER، و SORT در ترکیب با Array Formulas.
• تفاوت بین فرمول‌های ماتریسی دینامیک و قدیمی.

فصل 3. ابزارهای پیشرفته مدیریت داده‌ها

• Power Query:
  • وارد کردن داده‌ها از منابع مختلف (SQL، Web، CSV، و …).
  • پاک‌سازی و تبدیل داده‌ها (Data Transformation).
  • ترکیب و ادغام داده‌ها (Merge & Append).
  • ایجاد Query‌های سفارشی با زبان M.
• Power Pivot:
  • ایجاد و مدیریت مدل‌های داده (Data Models).
  • استفاده از جداول مرتبط (Relationships) در مدل داده.
  • ایجاد محاسبات سفارشی با DAX (Data Analysis Expressions).
  • استفاده از Measures و Calculated Columns.
• تعریف و استفاده از نام‌های محدوده (Named Ranges):
  • تعریف نام برای محدوده‌های داده.
  • مدیریت و تغییر نام‌ها.
  • استفاده از Named Ranges در فرمول‌ها.

فصل 4. ایجاد داشبوردهای پیشرفته

• اصول طراحی داشبوردهای حرفه‌ای و کاربر پسند.
• استفاده از PivotCharts و Slicer برای تعاملی کردن داشبوردها.
• ترکیب نمودارها، جداول و Conditional Formatting.
• استفاده از ابزار Sparklines برای نمایش روند داده‌ها.
• ایجاد دکمه‌ها و عناصر کنترلی (Buttons، Drop-downs) با استفاده از Developer Tab.

فصل 5. ابزارهای تحلیلی پیشرفته

• استفاده از Scenario Manager برای تحلیل سناریوهای مختلف.
• استفاده از ابزار Data Table برای تحلیل حساسیت (What-If Analysis).
• معرفی و کاربرد Solver برای بهینه‌سازی.
• تحلیل روندها با Forecast Sheet و ابزارهای پیش‌بینی.

فصل 6. اتوماسیون پیشرفته با Excel Add-Ins

• معرفی و نصب افزونه‌های کاربردی Excel.
• کار با افزونه‌های تخصصی مانند Analysis ToolPak.
• ساخت افزونه‌های سفارشی برای تیم یا پروژه.

فصل 7. مدیریت و اشتراک‌گذاری داده‌ها در محیط‌های گروهی

• استفاده پیشرفته از SharePoint و OneDrive برای همکاری تیمی.
• همگام‌سازی داده‌ها با ابزارهای ابری (Cloud Tools).
• محافظت از ماکروها و محدود کردن دسترسی کاربران.

بخش 7: امنیت و اشتراک‌گذاری

فصل 1. محافظت از داده‌ها و شیت‌ها

• قفل کردن سلول‌ها و شیت‌ها:
  • نحوه قفل کردن سلول‌ها (Lock Cells).
  • محافظت از شیت‌ها (Protect Sheet).
  • انتخاب مجازها برای کاربران (مانند امکان انتخاب سلول‌های خاص).
• تنظیمات پیشرفته محافظت:
  • اجازه ویرایش محدوده‌ها (Allow Edit Ranges).
  • مدیریت رمزگذاری برای شیت‌ها.

فصل 2. محافظت از فایل‌ها

• رمزگذاری فایل Excel با پسورد:
  • تنظیم رمز عبور برای باز کردن فایل.
  • تنظیم رمز عبور برای ویرایش فایل.
• استفاده از قابلیت Read-Only برای فایل‌ها:
  • نحوه فعال‌سازی حالت فقط خواندنی.
• حذف و بازیابی رمز فایل‌ها.

فصل 3. مدیریت اشتراک‌گذاری فایل‌ها

• ذخیره و اشتراک‌گذاری فایل در OneDrive:
  • مزایا و نحوه استفاده از OneDrive.
  • تنظیمات اشتراک‌گذاری لینک (View-Only، Edit).
• استفاده از SharePoint برای همکاری تیمی:
  • بارگذاری و اشتراک‌گذاری فایل‌ها در SharePoint.
  • همکاری همزمان بر روی فایل‌ها.

فصل 4. مدیریت تغییرات و نسخه‌ها

• فعال‌سازی و مدیریت Track Changes:
  • مشاهده و تأیید تغییرات.
  • ذخیره تاریخچه تغییرات.
• استفاده از قابلیت Version History:
  • مشاهده نسخه‌های پیشین فایل.
  • بازیابی نسخه‌های قدیمی.

فصل 5. کنترل دسترسی‌ها

• تنظیمات محدودیت دسترسی:
  • استفاده از Information Rights Management (IRM).
  • محدود کردن کپی‌برداری و چاپ محتوا.
• تنظیم مجوزهای مختلف برای کاربران:
  • تخصیص سطوح دسترسی (Read، Edit، Owner).

فصل 6. امضای دیجیتال و اعتبارسنجی فایل‌ها

• اضافه کردن امضای دیجیتال به فایل‌ها:
  • مزایای استفاده از امضای دیجیتال.
  • نحوه تنظیم امضای دیجیتال در Excel.
• تأیید اعتبار فایل‌ها و شناسایی تغییرات غیرمجاز.

فصل 7. ایمن‌سازی ارتباطات داده‌ها

• حفاظت از داده‌های وارد شده از منابع خارجی:
  • بررسی منبع داده‌ها.
  • فعال/غیرفعال‌سازی محتوای اکتیو (مانند ماکروها و لینک‌های خارجی).
• استفاده از تنظیمات امنیتی پیشرفته:
  • تنظیمات Macro Security.
  • استفاده از Protected View برای پیشگیری از خطرات.

فصل 8. همکاری گروهی به‌صورت زنده

• همکاری همزمان در Excel Online:
  • نحوه استفاده از Excel Online.
  • مشاهده تغییرات در لحظه (Real-time Collaboration).
• استفاده از نظرات (Comments) و گفت‌وگوها:
  • درج و مدیریت نظرات.
  • پاسخ به نظرات و ردیابی آن‌ها.

فصل 9. تهیه نسخه پشتیبان و بازیابی فایل‌ها

• تنظیمات AutoSave و AutoRecover.
• ذخیره فایل‌های پشتیبان به‌صورت خودکار.
• بازیابی فایل‌های از دست رفته یا آسیب‌دیده.

این سرفصل‌ها می‌توانند متناسب با نیاز و سطح مخاطبان تغییر کنند، اما اصول کلی آموزش Excel باید تمامی موضوعات بالا را پوشش دهد تا کاربران بتوانند به‌صورت حرفه‌ای از این نرم‌افزار استفاده کنند.