دانلود کتاب آموزشی GCED (GIAC Certified Enterprise Defender) جلد اول

دوره آموزشی GCED (GIAC Certified Enterprise Defender)، گواهینامه‌ای است که بر مهارت‌های دفاعی سایبری و توانایی‌های مدیریت تهدیدات در سازمان‌ها تمرکز دارد. این دوره به متخصصان امنیت سایبری کمک می‌کند تا در زمینه مدیریت امنیت سازمان و مقابله با تهدیدات مختلف، مهارت‌های عملی کسب کنند. سر فصل‌های این دوره آموزشی معمولاً شامل موضوعات زیر است:

بخش 1. مفاهیم امنیتی پایه

فصل 1. معرفی و تعریف امنیت سایبری

• تعریف امنیت سایبری

  • آشنایی با مفهوم امنیت سایبری و اهمیت آن در دنیای دیجیتال

  • ارتباط امنیت سایبری با امنیت اطلاعات، حریم خصوصی و حفاظت از داده‌ها

• تاریخچه و تکامل امنیت سایبری

  • رشد و تغییرات در تهدیدات سایبری

  • مقاطع کلیدی در تاریخچه امنیت سایبری و ظهور حملات بزرگ

فصل 2. اصول بنیادین امنیت سایبری

• سه اصل مهم امنیت سایبری

  • محرمانگی (Confidentiality): حفاظت از داده‌ها از دسترسی غیرمجاز

  • یکپارچگی (Integrity): حفظ صحت و تمامیت داده‌ها

  • در دسترس بودن (Availability): تضمین دسترسی به اطلاعات و منابع به‌طور مستمر

• مفاهیم کلیدی دیگر در امنیت سایبری

  • احراز هویت (Authentication): تایید هویت کاربران

  • مجوزها (Authorization): دسترسی مجاز به منابع

  • حفاظت از داده‌ها (Data Protection): استفاده از روش‌های مختلف برای حفاظت از داده‌ها

فصل 3. مدل‌ها و چارچوب‌های تهدید

• مدل‌های تهدید

  • مدل‌های مختلف تهدید مانند STRIDE و PASTA که برای شبیه‌سازی تهدیدات استفاده می‌شوند

  • مدل‌های تهدید در امنیت سیستم‌ها: تحلیل تهدیدات در سطوح مختلف

• ارزیابی و تحلیل تهدیدات

  • شناسایی و ارزیابی تهدیدات در شبکه‌ها و سیستم‌ها

  • ارزیابی ریسک و راه‌های مقابله با تهدیدات

فصل 4. آشنایی با آسیب‌پذیری‌ها و ریسک‌ها

• تعریف آسیب‌پذیری‌ها

  • آسیب‌پذیری‌ها و نقاط ضعف رایج در سیستم‌ها، شبکه‌ها و نرم‌افزارها

  • روش‌های شناسایی و ارزیابی آسیب‌پذیری‌ها

• مدیریت ریسک و تهدیدات

  • ارزیابی ریسک در برابر تهدیدات احتمالی

  • تکنیک‌های مدیریت و کاهش ریسک‌ها

  • تطابق با استانداردهای امنیتی (مثل NIST, ISO 27001)

فصل 5. امنیت شبکه و لایه‌های امنیتی

• ساختار شبکه امن

  • طراحی شبکه‌های مقاوم در برابر تهدیدات سایبری

  • استفاده از معماری‌های امنیتی نظیر دفاع در عمق (Defense in Depth)

• لایه‌های امنیتی در شبکه

  • فایروال‌ها، IDS/IPS، سیستم‌های ضد ویروس و امنیت در لایه‌های مختلف

  • استفاده از فایروال‌ها (Firewalls) برای محدود کردن ترافیک ناخواسته

  • سیستم‌های تشخیص و جلوگیری از نفوذ (IDS/IPS)

فصل 6. ابزارها و تکنیک‌های شناسایی تهدیدات

• ابزارهای شناسایی تهدیدات

  • SIEM (Security Information and Event Management) برای جمع‌آوری و تحلیل داده‌های امنیتی

  • ابزارهای نظارت بر شبکه و سیستم‌ها

  • HIDS و NIDS (سیستم‌های تشخیص نفوذ مبتنی بر میزبان و شبکه)

• تشخیص رفتارهای غیر معمول

  • استفاده از هوش مصنوعی و یادگیری ماشین برای شناسایی رفتارهای غیرعادی

فصل 7. امنیت در ارتباطات و پروتکل‌ها

• پروتکل‌های امن

  • SSL/TLS: استفاده از پروتکل‌های امن برای انتقال داده‌ها در اینترنت

  • IPSec: امن کردن ارتباطات شبکه با استفاده از رمزنگاری

• روش‌های رمزنگاری

  • رمزنگاری متقارن و نامتقارن: تفاوت‌ها و کاربردها

  • استفاده از الگوریتم‌های رمزنگاری مانند AES، RSA و SHA

فصل 8. سیاست‌ها و استانداردهای امنیتی

• ایجاد و پیاده‌سازی سیاست‌های امنیتی

  • لزوم وجود سیاست‌های امنیتی در هر سازمان

  • تدوین، پیاده‌سازی و ارزیابی سیاست‌ها و فرآیندهای امنیتی

• استانداردهای امنیتی

  • آشنایی با استانداردها و چارچوب‌های امنیتی نظیر ISO 27001، NIST، و CIS

فصل 9. کنترل دسترسی و مدیریت هویت

• مدل‌های کنترل دسترسی

  • RBAC (کنترل دسترسی مبتنی بر نقش)، DAC (کنترل دسترسی مبتنی بر شایستگی)، و MAC (کنترل دسترسی اجباری)

• احراز هویت و مدیریت هویت

  • MFA (احراز هویت چند عاملی) برای امنیت بیشتر

  • SSO (ورود یک‌مرحله‌ای) و مدیریت هویت در سیستم‌های مدرن

فصل 10. تهدیدات رایج و مقابله با آن‌ها

• تهدیدات و حملات رایج

  • حملات DDoS (مهاجم توزیع‌شده سرویس‌ها)، Phishing، Malware

  • SQL Injection، Man-in-the-Middle، XSS (Cross-Site Scripting)

• مقابله با تهدیدات

  • استراتژی‌های مقابله با تهدیدات در شبکه‌ها و سیستم‌ها

  • استفاده از فایروال‌ها، IDS/IPS، و آنتی‌ویروس‌ها برای جلوگیری از تهدیدات

فصل 11. بررسی و تحلیل تهدیدات پس از وقوع

• تحلیل جرم‌شناسی (Forensics)

  • روش‌های تحلیل داده‌های آسیب‌دیده پس از حمله

  • استفاده از ابزارهای دیجیتال برای شناسایی نشانه‌ها و ردیابی حملات

• بازسازی و واکنش به حملات

  • نحوه بازیابی از حملات و تضمین عدم تکرار آن‌ها

بخش 2. نظارت بر شبکه و شناسایی تهدیدات

فصل 1. اصول نظارت بر شبکه

• تعریف و اهمیت نظارت بر شبکه

  • چرا نظارت بر شبکه یکی از اصول حیاتی امنیت سایبری است؟

  • تأثیر نظارت مؤثر بر پیشگیری از حملات و تهدیدات امنیتی

• چالش‌های نظارت در شبکه‌های پیچیده

  • افزایش حجم ترافیک و پیچیدگی‌های شبکه‌های امروزی

  • مشکلات مقیاس‌پذیری در سیستم‌های نظارتی

فصل 2. ابزارهای نظارت بر شبکه

• سیستم‌های مدیریت لاگ‌ها (SIEM)

  • معرفی SIEM و کاربرد آن در نظارت بر شبکه

  • روش‌های استفاده از SIEM برای شناسایی حملات و تهدیدات

• نظارت بر ترافیک شبکه با ابزارهای Packet Sniffer

  • معرفی ابزارهای رایج مانند Wireshark برای تجزیه و تحلیل ترافیک شبکه

  • تجزیه و تحلیل بسته‌های شبکه برای شناسایی رفتارهای مشکوک

• نظارت بر شبکه با ابزارهای IDS/IPS

  • تفاوت‌های بین سیستم‌های تشخیص نفوذ (IDS) و سیستم‌های پیشگیری از نفوذ (IPS)

  • نحوه استفاده از IDS/IPS برای شناسایی و مقابله با تهدیدات

• نظارت بر شبکه‌های بی‌سیم

  • چالش‌ها و راه‌حل‌ها برای نظارت بر شبکه‌های بی‌سیم

  • ابزارهای مورد استفاده برای شبیه‌سازی و نظارت بر ترافیک بی‌سیم

فصل 3. شبیه‌سازی و تجزیه و تحلیل ترافیک شبکه

• آشنایی با شبیه‌سازی ترافیک شبکه

  • معرفی روش‌های شبیه‌سازی ترافیک برای تجزیه و تحلیل رفتار شبکه

  • استفاده از ابزارهای شبیه‌سازی مانند GNS3 یا Cisco Packet Tracer

• تجزیه و تحلیل ترافیک برای شناسایی تهدیدات

  • شناسایی الگوهای ترافیکی غیرمعمول و مرتبط با تهدیدات

  • روش‌های شبیه‌سازی حملات مختلف مانند DDoS و Man-in-the-Middle

• شبیه‌سازی حملات و تست نفوذ

  • استفاده از تکنیک‌های تست نفوذ برای شبیه‌سازی حملات

  • ابزارهای رایج برای شبیه‌سازی حملات و ارزیابی آسیب‌پذیری‌ها

فصل 4. تکنیک‌های شناسایی تهدیدات

• شناسایی تهدیدات مبتنی بر الگو

  • استفاده از الگوهای ترافیکی برای شناسایی حملات متداول

  • تحلیل و شناسایی تهدیدات با استفاده از سیستم‌های شبیه‌سازی

• شناسایی تهدیدات مبتنی بر رفتار

  • استفاده از تحلیل رفتار شبکه برای شناسایی تهدیدات

  • شناسایی رفتارهای غیرعادی شبکه و تطابق با تهدیدات شناخته شده

• مدیریت تهدیدات صفر روز (Zero-Day)

  • شناسایی حملات Zero-Day با استفاده از ابزارهای پیشرفته

  • پیاده‌سازی تکنیک‌های پیشرفته برای شناسایی و مقابله با این حملات

فصل 5. استفاده از سیستم‌های تشخیص نفوذ (IDS/IPS)

• عملکرد سیستم‌های IDS و IPS

  • بررسی نحوه عملکرد IDS/IPS در شناسایی حملات و تهدیدات

  • انواع سیگنال‌ها و هشدارهای موجود در IDS/IPS

• پیکربندی و مدیریت IDS/IPS

  • نحوه پیکربندی صحیح IDS/IPS برای شناسایی دقیق تهدیدات

  • مدیریت و تحلیل داده‌های هشدارهای IDS/IPS

• ایجاد سیاست‌های IDS/IPS مناسب

  • نحوه ایجاد سیاست‌های امنیتی بر اساس نتایج IDS/IPS

  • استفاده از سیاست‌های خودکار برای مقابله با تهدیدات

فصل 6. مدیریت و تجزیه و تحلیل لاگ‌ها

• مفهوم مدیریت لاگ‌ها در امنیت شبکه

  • اهمیت ثبت و نگهداری لاگ‌ها در تجزیه و تحلیل تهدیدات

  • تجزیه و تحلیل رویدادهای امنیتی برای شناسایی حملات

• ابزارهای مدیریت لاگ‌ها

  • معرفی ابزارهایی مانند Splunk و ELK برای مدیریت و تجزیه و تحلیل لاگ‌ها

  • جمع‌آوری و تحلیل داده‌های لاگ‌ها برای شناسایی تهدیدات

• پیاده‌سازی سیاست‌های لاگ‌گذاری مؤثر

  • ایجاد و پیاده‌سازی سیاست‌های لاگ‌گذاری برای نظارت بهتر

  • استفاده از سیستم‌های SIEM برای مدیریت و تجزیه و تحلیل لاگ‌ها

فصل 7. روش‌های پیشگیری و پاسخ به تهدیدات

• استراتژی‌های پیشگیری از تهدیدات

  • استفاده از ابزارها و سیاست‌های پیشگیرانه برای جلوگیری از تهدیدات

  • روش‌های شناسایی و مقابله با تهدیدات در زمان واقعی

• پاسخ به تهدیدات و واکنش به آن‌ها

  • چگونگی واکنش سریع به تهدیدات و حملات امنیتی

  • نحوه ارزیابی و تحلیل پاسخ‌ها به حملات

فصل 8. پیاده‌سازی و ارزیابی سیستم‌های نظارتی

• مراحل پیاده‌سازی سیستم‌های نظارتی

  • پیاده‌سازی ابزارهای نظارت و سنجش عملکرد شبکه

  • تنظیم و پیکربندی سیستم‌های نظارتی برای ارزیابی دقیق

• نظارت مستمر و ارزیابی دوره‌ای

  • نظارت مداوم بر شبکه‌ها برای شناسایی تهدیدات جدید

  • ارزیابی دوره‌ای و به‌روزرسانی سیاست‌ها و ابزارهای نظارتی

فصل 9. تهدیدات ناشی از نرم‌افزارهای مخرب

• شناسایی انواع بدافزارها

  • انواع نرم‌افزارهای مخرب شامل ویروس‌ها، تروجان‌ها، و رنسوم‌ویرها

  • نحوه شناسایی و جلوگیری از اجرای بدافزارها در شبکه

• استفاده از ابزارهای تشخیص بدافزار

  • ابزارهای پیشرفته برای شناسایی و پاکسازی بدافزارها از شبکه

  • تکنیک‌های پیشرفته برای شبیه‌سازی حملات بدافزاری و مقابله با آن‌ها

بخش 3. امنیت شبکه و تنظیمات شبکه امن

فصل 1. مقدمه‌ای بر امنیت شبکه

• تعریف امنیت شبکه

  • اهمیت امنیت شبکه در دنیای مدرن و تهدیدات پیشرفته

  • تفاوت بین امنیت شبکه و امنیت سیستم‌ها

• آسیب‌پذیری‌های شبکه‌ای رایج

  • انواع آسیب‌پذیری‌ها و تهدیدات شبکه‌ای

  • آسیب‌پذیری‌های مربوط به پروتکل‌ها و پیکربندی‌های شبکه‌ای

فصل 2. پیکربندی فایروال‌ها برای امنیت شبکه

• تعریف و عملکرد فایروال‌ها

  • فایروال‌های نرم‌افزاری و سخت‌افزاری

  • نحوه کارکرد فایروال‌ها در حفاظت از شبکه

• پیکربندی فایروال‌ها

  • تنظیمات پیشرفته فایروال‌ها برای کنترل ترافیک ورودی و خروجی

  • فیلتر کردن ترافیک بر اساس IP، پورت، و پروتکل‌ها

• استفاده از فایروال‌های جدید نسل (NGFW)

  • ویژگی‌ها و مزایای فایروال‌های نسل جدید

  • بررسی قابلیت‌های شناسایی و جلوگیری از تهدیدات پیشرفته در NGFW‌ها

فصل 3. پیکربندی روترها و سوئیچ‌ها برای امنیت

• امنیت روترها

  • تنظیمات امنیتی برای جلوگیری از نفوذ از طریق روترها

  • استفاده از ویژگی‌های امنیتی مانند VPN و NAT

• امنیت سوئیچ‌ها

  • محافظت در برابر حملات مختلف نظیر ARP Spoofing

  • تنظیمات امنیتی برای سوئیچ‌ها جهت جلوگیری از دسترسی غیرمجاز

• استفاده از VLANها برای جداسازی ترافیک

  • تنظیمات VLAN برای تفکیک شبکه‌ها و افزایش امنیت

  • مزایای امنیتی تقسیم شبکه به بخش‌های جداگانه

فصل 4. شبکه‌های خصوصی مجازی (VPN)

• مفهوم و اهمیت VPN

  • تعریف VPN و کاربردهای آن در شبکه‌های سازمانی

  • چرا استفاده از VPN برای اتصال امن ضروری است؟

• پیکربندی VPN

  • راه‌اندازی VPN‌های IPSec و SSL

  • پیکربندی VPN بین دفاتر مختلف و در شبکه‌های عمومی

• انتخاب پروتکل‌های VPN

  • تفاوت‌های بین پروتکل‌های VPN (PPTP، L2TP، OpenVPN، و IKEv2)

  • مزایا و معایب هر پروتکل

فصل 5. امنیت لایه 2 و لایه 3 شبکه

• امنیت در لایه 2 (Data Link Layer)

  • امنیت در سوئیچ‌ها و جلوگیری از حملات مانند VLAN Hopping و MAC Spoofing

  • استفاده از پروتکل‌های امنیتی مانند 802.1X برای کنترل دسترسی به شبکه

• امنیت در لایه 3 (Network Layer)

  • پیکربندی امنیتی برای جلوگیری از حملات مانند IP Spoofing و Man-in-the-Middle

  • استفاده از ACL‌ها (Access Control Lists) برای کنترل ترافیک شبکه

فصل 6. پروتکل‌های امنیتی در شبکه

• IPSec (Internet Protocol Security)

  • مفهوم IPSec و نحوه استفاده از آن در تأمین ارتباطات امن

  • پیکربندی IPSec در روترها و فایروال‌ها

• SSL/TLS (Secure Socket Layer/Transport Layer Security)

  • نحوه پیاده‌سازی و استفاده از SSL/TLS برای حفاظت از داده‌ها

  • تنظیمات امنیتی SSL/TLS در وب‌سرورها و پروتکل‌های ایمیل

• DNSSEC (Domain Name System Security Extensions)

  • استفاده از DNSSEC برای جلوگیری از حملات DNS Spoofing

  • تنظیمات DNSSEC در سرورهای DNS

فصل 7. استفاده از سیستم‌های تشخیص نفوذ (IDS) و سیستم‌های جلوگیری از نفوذ (IPS)

• IDS (Intrusion Detection Systems)

  • تعریف و نحوه عملکرد IDS

  • تنظیمات IDS برای شناسایی و گزارش تهدیدات شبکه

• IPS (Intrusion Prevention Systems)

  • تفاوت IPS با IDS

  • پیکربندی IPS برای جلوگیری از حملات قبل از ورود به شبکه

• پارامترهای مهم برای انتخاب IDS/IPS

  • انتخاب بهترین IDS/IPS بر اساس نیازهای سازمان

فصل 8. استفاده از تکنیک‌های مانیتورینگ و نظارت بر ترافیک

• نظارت بر ترافیک شبکه

  • ابزارهای نظارت بر ترافیک و شناسایی حملات

  • استفاده از ابزارهایی مانند Wireshark، NetFlow، و SNMP

• مدیریت لاگ‌ها و گزارش‌دهی

  • اهمیت ذخیره‌سازی و تجزیه و تحلیل لاگ‌های امنیتی

  • تنظیمات و بهترین شیوه‌ها برای جمع‌آوری و بررسی لاگ‌ها

فصل 9. امنیت شبکه‌های بی‌سیم

• پروتکل‌های امنیتی بی‌سیم

  • WEP، WPA، WPA2 و WPA3 و تفاوت‌های آن‌ها

  • انتخاب بهترین پروتکل امنیتی برای شبکه‌های بی‌سیم

• پیکربندی شبکه‌های بی‌سیم امن

  • استفاده از رمزنگاری WPA2/WPA3 برای شبکه‌های Wi-Fi

  • محدود کردن دسترسی به شبکه‌های بی‌سیم با استفاده از MAC Filtering

• حفاظت در برابر حملات بی‌سیم

  • جلوگیری از حملات Fake AP، Evil Twin، و Man-in-the-Middle

فصل 10. استراتژی‌های پشتیبان‌گیری و بازیابی در شبکه

• برنامه‌ریزی برای پشتیبان‌گیری شبکه

  • استراتژی‌های مختلف پشتیبان‌گیری از داده‌های شبکه

  • تنظیمات پشتیبان‌گیری برای سرویس‌ها و تجهیزات شبکه‌ای

• بازیابی پس از بحران

  • فرآیندهای بازیابی شبکه و اطلاعات در صورت حمله یا نقص

  • برنامه‌ریزی برای بازیابی سیستم‌های شبکه‌ای از وضعیت‌های بحران

فصل 11. تدابیر پیشرفته در امنیت شبکه

• فایروال‌های مبتنی بر برنامه (WAF)

  • استفاده از Web Application Firewalls برای محافظت از اپلیکیشن‌ها و سرویس‌های وب

  • تنظیمات و روش‌های پیاده‌سازی WAF در شبکه

• فناوری‌های دفاع در عمق

  • اصول دفاع در عمق و نحوه پیاده‌سازی آن در شبکه

  • لایه‌های مختلف امنیتی برای کاهش آسیب‌پذیری‌ها

بخش 4. پاسخ به حوادث و مدیریت رخدادها

فصل 1. مفهوم و اهمیت پاسخ به حوادث

• تعریف و اهمیت پاسخ به حوادث

  • چرا نیاز به پاسخ سریع و مؤثر به حوادث امنیتی داریم؟

  • تأثیر حملات سایبری و چالش‌های موجود در مدیریت بحران‌ها

• هدف‌های پاسخ به حوادث

  • شناسایی سریع تهدیدات

  • کاهش آسیب‌ها و جلوگیری از گسترش حملات

  • بازیابی و بازگرداندن سیستم‌ها به حالت عادی

فصل 2. مراحل پاسخ به حوادث

• مدل‌های مختلف پاسخ به حوادث

  • مدل‌ها و فریم‌ورک‌های معتبر مانند NIST و SANS

  • مراحل چهارگانه پاسخ به حوادث: شناسایی، محاصره، پاکسازی و بازیابی

• مدیریت بحران و هماهنگی تیم‌ها

  • تیم‌های پاسخ به حادثه: ساختار و وظایف

  • نحوه هماهنگی تیم‌های امنیتی با سایر بخش‌ها در زمان بحران

• ایجاد برنامه پاسخ به حوادث

  • تنظیم فرآیندهای جامع و عملی برای مواجهه با حوادث

  • استفاده از سناریوهای مختلف برای شبیه‌سازی حوادث

فصل 3. شناسایی و تشخیص حملات

• ابزارها و روش‌های شناسایی حملات

  • استفاده از سیستم‌های تشخیص نفوذ (IDS) و سیستم‌های پیشگیری از نفوذ (IPS)

  • تجزیه و تحلیل ترافیک شبکه و شناسایی رفتارهای غیرمعمول

• فرآیند شناسایی حملات

  • شناسایی و تجزیه و تحلیل اولین نشانه‌های حمله

  • تجزیه و تحلیل لاگ‌ها و داده‌های ورودی برای شناسایی الگوهای حمله

• تشخیص حملات داخلی و خارجی

  • تفاوت‌ها و چالش‌ها در شناسایی تهدیدات داخلی و خارجی

  • روش‌های شناسایی حملات از سمت کارکنان و مهاجمان خارجی

فصل 4. مدیریت و پاسخ به حملات

• اقدامات اولیه در برابر حملات

  • روش‌های سریع واکنش و کاهش خطرات ناشی از حملات

  • جداسازی و محدود کردن دسترسی‌ها برای جلوگیری از گسترش حمله

• تکنیک‌های مقابله با حملات DoS/DDoS

  • روش‌های شناسایی و مقابله با حملات DoS/DDoS

  • استفاده از ابزارهای مخصوص برای مقابله با حملات DDoS

• شناسایی و مقابله با بدافزارها

  • استراتژی‌ها و ابزارهای مقابله با انواع بدافزارها

  • مدیریت آلوده‌سازی‌ها و ایزوله‌سازی سیستم‌های آسیب‌دیده

فصل 5. تحلیل جرم‌شناسی داده‌ها (Forensic Analysis)

• مفاهیم تحلیل جرم‌شناسی در امنیت سایبری

  • تحلیل جرم‌شناسی چیست و چرا در پاسخ به حوادث ضروری است؟

  • جمع‌آوری و نگهداری شواهد دیجیتال به‌طور صحیح

• ابزارهای تحلیل جرم‌شناسی

  • معرفی ابزارهای مختلف برای انجام تحلیل جرم‌شناسی دیجیتال (مانند EnCase، FTK، و X1)

  • استفاده از ابزارهای open-source و تجاری برای بررسی شواهد

• نحوه انجام تحقیقات جرم‌شناسی

  • تکنیک‌های بررسی و تحلیل داده‌های سیستم‌های آسیب‌دیده

  • مستندسازی فرآیندهای تحلیل و تهیه گزارش‌های رسمی برای مراجع قانونی

فصل 6. مدیریت تیم‌های پاسخ به حادثه

• ساختار تیم‌های پاسخ به حادثه

  • نقش‌های کلیدی در تیم‌های امنیتی پاسخ به حادثه (Incident Response Team)

  • مشخص کردن مسئولیت‌ها و تقسیم وظایف بین اعضای تیم

• مدیریت ارتباطات در زمان بحران

  • نحوه مدیریت ارتباطات داخلی و خارجی در هنگام وقوع حادثه

  • هماهنگی با رسانه‌ها، مشتریان و نهادهای دولتی

• آموزش و آمادگی تیم‌ها

  • اهمیت آموزش مداوم تیم‌های پاسخ به حادثه

  • تمرین‌های شبیه‌سازی حملات برای آماده‌سازی تیم‌ها

فصل 7. استفاده از ابزارهای مدیریت رویداد و اطلاعات امنیتی (SIEM)

• مفاهیم SIEM (Security Information and Event Management)

  • چیستی SIEM و اهمیت آن در مدیریت رخدادها

  • نحوه جمع‌آوری، تجزیه و تحلیل و ذخیره‌سازی داده‌های امنیتی

• کاربرد SIEM در مدیریت حملات

  • نحوه استفاده از SIEM برای شناسایی و پاسخ به حملات

  • تنظیم هشدارها و تحلیل روندهای امنیتی

• استفاده از SIEM برای مستندسازی و گزارش‌دهی

  • جمع‌آوری اطلاعات و تولید گزارش‌های دقیق از رویدادهای امنیتی

  • ارسال گزارش‌های مدیریتی و قانونی برای ارزیابی و اقدام‌های بعدی

فصل 8. بازیابی از حملات و بازگشت به وضعیت عادی

• استراتژی‌های بازیابی و بازسازی

  • شبیه‌سازی فرآیندهای بازیابی پس از حملات سایبری

  • استفاده از پشتیبان‌گیری‌ها و استراتژی‌های بازیابی برای بازگشت سریع به وضعیت عادی

• مراحل بازیابی سیستم‌ها و داده‌ها

  • مراحل مختلف بازیابی سیستم‌های آسیب‌دیده از حملات

  • نحوه بازیابی داده‌های حساس و اطلاع‌رسانی به ذینفعان

• بهبود فرآیندهای امنیتی پس از حمله

  • ارزیابی وضعیت امنیتی پس از حملات و بهبود فرآیندهای پیشگیرانه

  • استفاده از تحلیل‌های پس از حادثه برای شناسایی نقاط ضعف و تقویت استراتژی‌ها

فصل 9. مستندسازی و گزارش‌دهی پس از حادثه

• ضرورت مستندسازی در فرآیند پاسخ به حادثه

  • چرا مستندسازی از حوادث و پاسخ‌ها ضروری است؟

  • استفاده از مستندات برای تحلیل‌های آینده و فرآیندهای قانونی

• گزارش‌دهی به ذینفعان و مقامات

  • نحوه تهیه گزارش‌های دقیق و شفاف برای مقامات نظارتی

  • مستندسازی هر مرحله از پاسخ به حادثه برای اثبات اقدامات انجام‌شده

بخش 5. مدیریت آسیب‌پذیری‌ها و ارزیابی ریسک

فصل 1. مفاهیم پایه‌ای آسیب‌پذیری‌ها و ریسک‌ها

• تعریف آسیب‌پذیری‌ها و ریسک‌ها

  • آسیب‌پذیری‌ها چیستند و چه تأثیری بر امنیت سازمان دارند؟

  • ریسک‌های امنیتی و نحوه ارزیابی آن‌ها

• چرخه عمر آسیب‌پذیری‌ها

  • شناسایی، ارزیابی، مدیریت و رفع آسیب‌پذیری‌ها

  • ارتباط آسیب‌پذیری‌ها با تهدیدات و ریسک‌ها

فصل 2. شناسایی آسیب‌پذیری‌ها

• روش‌های شناسایی آسیب‌پذیری‌ها

  • استفاده از اسکنرهای آسیب‌پذیری (Vulnerability Scanners) نظیر Nessus، OpenVAS

  • شبیه‌سازی حملات با استفاده از ابزارهای Penetration Testing

• ابزارها و تکنیک‌ها برای شناسایی آسیب‌پذیری‌ها

  • بررسی کدهای منبع و نرم‌افزارها

  • تجزیه و تحلیل ساختار شبکه و سیستم‌های سازمان

• شناسایی آسیب‌پذیری‌های ناشناخته (Zero-Day)

  • تکنیک‌های شناسایی و مقابله با آسیب‌پذیری‌های ناشناخته

  • نقش هکرهای اخلاقی در شناسایی آسیب‌پذیری‌ها

فصل 3. ارزیابی و تحلیل ریسک

• مدل‌های ارزیابی ریسک

  • مدل‌های مختلف ارزیابی ریسک مانند CVSS (Common Vulnerability Scoring System) و DREAD

  • چگونگی استفاده از این مدل‌ها در سازمان‌ها

• فرآیند ارزیابی ریسک

  • شناسایی منابع و دارایی‌های حیاتی

  • ارزیابی آسیب‌پذیری‌ها و تهدیدات موجود

  • محاسبه ریسک بر اساس احتمال و تأثیر

• تحلیل و اولویت‌بندی ریسک‌ها

  • اولویت‌بندی ریسک‌ها بر اساس شدت و خطرات آن‌ها

  • انتخاب اقدامات مقابله‌ای مناسب

فصل 4. مدیریت آسیب‌پذیری‌ها

• مدیریت چرخه عمر آسیب‌پذیری‌ها

  • فرآیند شناسایی، رفع و پیگیری آسیب‌پذیری‌ها

  • تأثیرات رفع آسیب‌پذیری‌ها بر امنیت سازمان

• استراتژی‌های کاهش آسیب‌پذیری‌ها

  • استفاده از پچ‌ها و به‌روزرسانی‌ها برای رفع آسیب‌پذیری‌ها

  • تقویت سیاست‌های امنیتی برای جلوگیری از آسیب‌پذیری‌های جدید

• مدیریت آسیب‌پذیری‌ها در سیستم‌های قدیمی و Legacy

  • چالش‌ها و راه‌حل‌ها برای مدیریت آسیب‌پذیری‌ها در سیستم‌های قدیمی

  • استفاده از ابزارهای پشتیبان‌گیری و بازیابی برای کاهش خطرات

فصل 5. پیاده‌سازی استراتژی‌های کاهش ریسک

• روش‌های کاهش ریسک

  • اعمال کنترل‌های امنیتی مانند فایروال‌ها، IDS/IPS و رمزنگاری

  • استفاده از تکنیک‌های دفاع در عمق (Defense in Depth)

• مدیریت دسترسی و مجوزها

  • محدود کردن دسترسی به منابع حساس

  • استفاده از مدل‌های کنترل دسترسی مانند RBAC (Role-Based Access Control)

• پروژه‌های تقویتی برای کاهش ریسک

  • تقویت زیرساخت‌ها، سیاست‌ها و فرآیندهای امنیتی

  • آموزش و آگاهی‌سازی کارکنان درباره ریسک‌های امنیتی

فصل 6. ابزارهای ارزیابی و شبیه‌سازی ریسک

• ابزارهای ارزیابی آسیب‌پذیری‌ها

  • ابزارهایی نظیر Nessus، Nexpose و OpenVAS برای ارزیابی آسیب‌پذیری‌ها

  • تجزیه و تحلیل نتایج و اولویت‌بندی رفع آسیب‌پذیری‌ها

• ابزارهای مدیریت ریسک

  • ابزارهای مدیریت ریسک مانند RiskWatch و RSA Archer

  • نحوه استفاده از این ابزارها برای شبیه‌سازی ریسک‌ها و پیشنهاد راه‌حل‌ها

فصل 7. مدیریت پچ‌ها و به‌روزرسانی‌های امنیتی

• فرآیند مدیریت پچ‌ها

  • شناسایی پچ‌های امنیتی ضروری برای سیستم‌ها

  • روش‌های برنامه‌ریزی برای اعمال به‌روزرسانی‌ها

• چالش‌ها و مشکلات در مدیریت پچ‌ها

  • مشکلات مربوط به زمان‌بندی و تأثیر پچ‌ها بر عملکرد سیستم

  • بهترین شیوه‌ها برای مدیریت پچ‌ها در سازمان‌ها

• استفاده از ابزارهای مدیریت پچ

  • ابزارهای نظیر WSUS (Windows Server Update Services) و Red Hat Satellite برای مدیریت پچ‌ها

فصل 8. ارزیابی امنیتی سیستم‌های فیزیکی و نرم‌افزاری

• ارزیابی امنیتی سیستم‌های فیزیکی

  • ارزیابی امنیت در مراکز داده و تجهیزات شبکه

  • کنترل دسترسی فیزیکی و نظارت بر تجهیزات

• ارزیابی امنیتی سیستم‌های نرم‌افزاری

  • شناسایی آسیب‌پذیری‌های رایج در نرم‌افزارهای سازمانی

  • ارزیابی امنیتی در برابر حملات تزریق SQL، XSS و CSRF

فصل 9. پاسخ به ریسک‌ها و تهدیدات امنیتی

• استراتژی‌های پاسخ به تهدیدات

  • استفاده از تیم‌های پاسخ به حادثه برای مقابله با تهدیدات

  • برنامه‌ریزی برای پاسخ سریع به ریسک‌ها

• ساختارهای مدیریت بحران و تأثیرات آن بر ریسک

  • نقش تیم‌های واکنش سریع در کاهش تأثیرات تهدیدات امنیتی

  • فرآیندهای مدیریت بحران در برابر ریسک‌ها و تهدیدات امنیتی

فصل 10. گزارش‌دهی و مستندسازی ریسک‌ها

• گزارش‌دهی ریسک‌ها

  • نحوه مستندسازی و گزارش‌دهی ریسک‌ها و آسیب‌پذیری‌ها به مدیران اجرایی

  • استفاده از معیارهای امنیتی برای گزارش‌دهی به ذینفعان

• ایجاد برنامه‌های امنیتی

  • تدوین و پیاده‌سازی برنامه‌های امنیتی برای کاهش ریسک‌های شناسایی‌شده

  • ارزیابی و بهبود مداوم استراتژی‌های امنیتی سازمان