دانلود کتاب آموزشی GIAC Security Expert (GSE) جلد اول

دوره آموزشی GIAC Security Expert (GSE) یکی از گواهینامه‌های پیشرفته و معتبر در زمینه امنیت اطلاعات است که توسط Global Information Assurance Certification (GIAC) ارائه می‌شود. این گواهینامه مخصوص متخصصانی است که دارای تجربه و تخصص در حوزه امنیت شبکه و سیستم‌ها هستند. GSE سطح بالایی از دانش امنیتی را می‌طلبد و برای افرادی که می‌خواهند به عنوان کارشناس ارشد امنیت در سازمان‌ها شناخته شوند، طراحی شده است.

در این دوره آموزشی، سر فصل‌ها و مباحث مختلف امنیتی مورد بررسی قرار می‌گیرند که شامل مدیریت تهدیدات، دفاع در برابر حملات پیچیده، و نحوه برخورد با بحران‌های امنیتی می‌باشد. در زیر سر فصل‌های اصلی دوره GSE آورده شده است:

بخش 1. مفاهیم کلی و اصول پایه‌ای امنیت

فصل 1. اصول پایه امنیت اطلاعات

• مفاهیم CIA Triad (محرمانگی – یکپارچگی – در دسترس بودن)

• مدل امنیتی Parkerian Hexad

• اصول چهارگانه امنیت: Authentication، Authorization، Accountability، Non-repudiation

• طبقه‌بندی داده‌ها و مدیریت چرخه حیات اطلاعات

فصل 2. مدل‌های امنیتی کلاسیک و مدرن

• مدل Bell-LaPadula (تمرکز بر محرمانگی)

• مدل Biba (تمرکز بر یکپارچگی)

• مدل Clark-Wilson، Brewer-Nash، و Graham-Denning

• مفاهیم MAC، DAC، RBAC، ABAC

فصل 3. چارچوب‌های امنیت اطلاعات

• معرفی و مقایسه چارچوب‌های استاندارد:

  • ISO/IEC 27001 و 27002

  • NIST Cybersecurity Framework

  • COBIT و ITIL از دید امنیتی

• نقش این چارچوب‌ها در سیاست‌گذاری و انطباق

فصل 4. مفاهیم مدیریت ریسک امنیتی

• فرآیندهای ارزیابی و تحلیل ریسک

• مفاهیم تهدید (Threat)، آسیب‌پذیری (Vulnerability)، و ریسک (Risk)

• ماتریس احتمال و تأثیر

• کنترل‌ها و کاهش‌دهنده‌های ریسک (Risk Mitigation, Avoidance, Transfer, Acceptance)

فصل 5. انواع تهدیدات امنیتی و طبقه‌بندی آن‌ها

• تهدیدات انسانی (Hacking، مهندسی اجتماعی، بدافزار)

• تهدیدات طبیعی و فیزیکی (حوادث، بلایای طبیعی، قطع برق)

• تهدیدات داخلی و بیرونی

• طبقه‌بندی حملات: Active vs Passive، Targeted vs Opportunistic

فصل 6. آشنایی با اصول رمزنگاری

• مفاهیم پایه رمزنگاری: الگوریتم‌های متقارن و نامتقارن

• استفاده از Hashing (SHA، MD5)، Digital Signature، و PKI

• SSL/TLS، HTTPS، و مدیریت گواهینامه‌ها

• تهدیدات مربوط به رمزنگاری مانند حمله Man-in-the-Middle، Replay Attack

فصل 7. احراز هویت و کنترل دسترسی

• روش‌های احراز هویت: رمز عبور، OTP، بیومتریک

• پروتکل‌های احراز هویت: Kerberos، RADIUS، LDAP

• مدل‌های کنترل دسترسی: ACL، RBAC، ABAC

• مفهوم Least Privilege و Separation of Duties

فصل 8. امنیت فیزیکی و محیطی

• طراحی فیزیکی امنیت سازمان (دوربین، دسترسی فیزیکی، قفل‌ها)

• کنترل دسترسی فیزیکی به تجهیزات حیاتی (Data Center, Server Room)

• تهدیدات فیزیکی: سرقت، آسیب عمدی، بلایای طبیعی

• روش‌های مقابله با دسترسی فیزیکی غیرمجاز

فصل 9. امنیت کاربران و نقش منابع انسانی

• سیاست‌های امنیتی کاربران (Acceptable Use Policy, Password Policy)

• فرهنگ‌سازی امنیتی و آموزش پرسنل

• حملات مهندسی اجتماعی و روش‌های مقابله با آن

• نقش کاربران در زنجیره امنیت اطلاعات

فصل 10. مقدمه‌ای بر امنیت در چرخه عمر سیستم‌ها (Security Lifecycle)

• امنیت در طراحی، پیاده‌سازی، عملیات و نگهداری

• مفاهیم Secure by Design و Secure Development Lifecycle (SDL)

• بررسی تهدیدات در مراحل مختلف چرخه حیات سیستم

• اهمیت Patch Management و به‌روزرسانی مستمر

بخش 2. تحلیل و ارزیابی تهدیدات و آسیب‌پذیری‌ها

فصل 1. مفاهیم پایه تهدیدات و آسیب‌پذیری‌ها

• تعریف تهدید (Threat)، آسیب‌پذیری (Vulnerability) و ریسک (Risk)

• طبقه‌بندی تهدیدات: داخلی، خارجی، هدفمند، تصادفی

• مدل‌های تحلیل تهدید (Threat Modeling) و چرخه عمر آن‌ها

فصل 2. دسته‌بندی و منابع تهدیدات امنیتی

• تهدیدات انسانی: کارمندان، مهندسی اجتماعی، مهاجمین داخلی

• تهدیدات نرم‌افزاری: بدافزار، باگ‌های امنیتی، خطای کدنویسی

• تهدیدات سخت‌افزاری: تجهیزات ناامن، تجهیزات غیرمجاز

• تهدیدات محیطی و فیزیکی: آتش‌سوزی، قطعی برق، فاجعه طبیعی

فصل 3. چارچوب‌ها و متدولوژی‌های تحلیل تهدیدات

• استفاده از چارچوب‌های STRIDE، DREAD، PASTA، OCTAVE

• Threat Intelligence Lifecycle و طبقه‌بندی IOCها (Indicators of Compromise)

• تحلیل تهدیدات APT (Advanced Persistent Threat)

فصل 4. ابزارها و تکنیک‌های جمع‌آوری داده تهدیدات

• منابع اطلاعات تهدید (Threat Intelligence Feeds)

• ابزارهای Threat Intelligence: MISP، AlienVault OTX، ThreatConnect

• تحلیل داده‌های SIEM، لاگ‌ها و پکت‌ها برای شناسایی تهدیدات

فصل 5. تحلیل آسیب‌پذیری‌های سیستم‌ها و نرم‌افزارها

• انواع آسیب‌پذیری‌ها: نرم‌افزاری، شبکه‌ای، سیستمی، فیزیکی

• بررسی پایگاه داده‌های آسیب‌پذیری مانند CVE، NVD، Exploit-DB

• بررسی آسیب‌پذیری‌های رایج: Buffer Overflow، Misconfiguration، Weak Encryption

فصل 6. ابزارها و تکنیک‌های شناسایی آسیب‌پذیری

• اسکنرهای آسیب‌پذیری: Nessus، OpenVAS، Nexpose، Qualys

• اسکن آسیب‌پذیری در نرم‌افزارها، پلتفرم‌ها و شبکه‌ها

• استفاده از اسکریپت‌های سفارشی برای ارزیابی آسیب‌پذیری خاص

فصل 7. تحلیل ریسک بر اساس آسیب‌پذیری‌ها و تهدیدات

• ارزیابی احتمال وقوع و تاثیر تهدید

• محاسبه سطح ریسک با روش‌های CVSS، FAIR، ISO/IEC 27005

• اولویت‌بندی اقدامات اصلاحی با توجه به ریسک و بحرانی بودن سیستم‌ها

فصل 8. تهیه و ارائه گزارش تحلیل تهدیدات و آسیب‌پذیری‌ها

• ساختار حرفه‌ای گزارش: شرح تهدید، شواهد، تاثیر، راهکار پیشنهادی

• ارائه گزارش به تیم فنی و مدیریت ارشد

• پیگیری اقدامات اصلاحی و مستندسازی اقدامات مقابله‌ای

بخش 3. استراتژی‌ها و معماری امنیت شبکه

فصل 1. مبانی طراحی معماری امنیتی شبکه

• اصول اولیه معماری امنیتی شبکه و اهمیت آن

• چهارچوب‌های معماری امنیتی: Zachman Framework، SABSA، TOGAF

• نیاز به تفکیک و حفاظت لایه‌ها (Defense in Depth)

• استفاده از Zero Trust Architecture در طراحی شبکه

فصل 2. ارزیابی و تحلیل تهدیدات در معماری شبکه

• تحلیل تهدیدات و آسیب‌پذیری‌ها در شبکه

• شبیه‌سازی حملات برای ارزیابی ضعف‌های معماری

• تکنیک‌های Threat Modelling و روش‌های شناسایی خطرات

• استفاده از ابزارهای Threat Intelligence برای ارزیابی و مدیریت تهدیدات

فصل 3. پیاده‌سازی فایروال‌ها و سیستم‌های IDS/IPS

• طراحی و پیاده‌سازی Next-Generation Firewalls (NGFW)

• نحوه استفاده از فایروال‌ها برای جلوگیری از حملات مختلف

• پیاده‌سازی و تنظیم Intrusion Detection/Prevention Systems (IDS/IPS)

• استفاده از سیستم‌های IDS/IPS برای شناسایی حملات و پیشگیری از نفوذ

فصل 4. استفاده از VPN و سیاست‌های دسترسی

• طراحی معماری Virtual Private Network (VPN) برای ارتباطات امن

• پیاده‌سازی VPNهای Site-to-Site و Remote Access

• امنیت پروتکل‌های IPSec، SSL/TLS در پیاده‌سازی VPN

• طراحی سیاست‌های دسترسی مبتنی بر نیاز (Least Privilege)

• استفاده از Network Access Control (NAC) برای مدیریت دسترسی‌ها

فصل 5. محافظت از داده‌ها در طول انتقال

• استفاده از پروتکل‌های امن برای انتقال داده‌ها (SSL/TLS، SSH، SFTP)

• پیاده‌سازی فایروال‌های کاربردی (Application Firewalls) برای محافظت از داده‌ها

• استفاده از Data Loss Prevention (DLP) برای جلوگیری از نشت داده‌ها

• روش‌های رمزگذاری داده‌ها در طول انتقال و در حالت سکون

فصل 6. پیاده‌سازی امنیت در شبکه‌های بی‌سیم

• طراحی امنیت شبکه‌های Wi-Fi با استفاده از استانداردهای WPA2، WPA3

• محافظت از نقاط دسترسی بی‌سیم (AP) و مقابله با حملات Evil Twin و KRACK

• استفاده از Rogue AP Detection و کنترل دسترسی بی‌سیم

• روش‌های نظارت و تحلیل ترافیک بی‌سیم برای شناسایی تهدیدات

فصل 7. مدیریت و پیاده‌سازی سیاست‌های امنیتی شبکه

• تدوین و پیاده‌سازی سیاست‌های امنیتی شبکه

• استفاده از Security Policies و Access Control Lists (ACLs)

• پیاده‌سازی قوانین فایروال و نحوه تنظیم آن‌ها

• نظارت بر پیاده‌سازی سیاست‌های امنیتی و مدیریت تغییرات در شبکه

فصل 8. معماری امنیتی برای شبکه‌های گسترده (WAN)

• طراحی امنیت برای شبکه‌های WAN و ارتباطات بین سایت‌ها

• استفاده از MPLS و SD-WAN برای ایجاد شبکه‌های امن

• حفاظت از ارتباطات بین شعب مختلف سازمان با استفاده از VPNs

• بهینه‌سازی امنیت شبکه‌های WAN با استفاده از Cloud Security Gateways

فصل 9. استفاده از فناوری‌های امنیتی مبتنی بر Cloud

• طراحی امنیت شبکه در محیط‌های ابری (AWS، Azure، GCP)

• پیاده‌سازی Cloud Access Security Brokers (CASB)

• امنیت داده‌ها و ترافیک در سرویس‌های ابری و مدل‌های امنیتی مربوطه

• روش‌های نظارت و تحلیل ترافیک در فضای ابری و شناسایی تهدیدات

فصل 10. شبیه‌سازی حملات و ارزیابی امنیت شبکه

• استفاده از ابزارهای Red Teaming برای ارزیابی امنیت شبکه

• شبیه‌سازی حملات APT و تست نفوذ پیشرفته

• ارزیابی آسیب‌پذیری‌های فیزیکی و مجازی شبکه

• تکنیک‌های Blue Teaming برای شبیه‌سازی و ارزیابی پاسخ‌ها به حملات

فصل 11. نظارت و مدیریت امنیت شبکه در زمان واقعی

• استفاده از سیستم‌های Security Information and Event Management (SIEM)

• پیاده‌سازی نظارت در زمان واقعی برای شناسایی تهدیدات

• استفاده از Log Management برای تحلیل و شناسایی حملات

• پیاده‌سازی سیستم‌های نظارتی برای رصد ترافیک شبکه و شناسایی الگوهای غیرمعمول

فصل 12. ارزیابی و ممیزی امنیت شبکه

• ارزیابی وضعیت امنیتی شبکه با استفاده از Penetration Testing و Vulnerability Scanning

• پیاده‌سازی ممیزی‌های امنیتی برای ارزیابی نقاط ضعف

• استفاده از استانداردهای بین‌المللی برای ارزیابی و ممیزی شبکه (ISO/IEC 27001، NIST)

• تولید گزارش‌های ممیزی برای تجزیه‌و‌تحلیل و ارائه به تیم‌های مدیریتی

بخش 4. مدیریت و پیاده‌سازی امنیت در سازمان‌ها

فصل 1. طراحی و اجرای برنامه‌های امنیتی در سازمان‌ها

• تعریف اهداف و سیاست‌های امنیتی سازمان

• ارزیابی نیازهای امنیتی بر اساس اندازه و نوع سازمان

• تعیین اولویت‌ها و تخصیص منابع برای اقدامات امنیتی

• تدوین و پیاده‌سازی برنامه‌های امنیتی جامع

• توسعه و پیاده‌سازی سیاست‌های امنیتی برای حفاظت از اطلاعات و دارایی‌ها

فصل 2. رهبری تیم‌های امنیتی و مدیریت بحران‌های امنیتی

• نقش مدیران امنیتی و تیم‌های آن‌ها در سازمان

• آموزش و راهبری تیم‌های واکنش به حوادث امنیتی

• مدیریت بحران‌های امنیتی و واکنش سریع به تهدیدات

• ایجاد سیستم‌های ارزیابی و اولویت‌بندی بحران‌ها

• مستندسازی و بهبود فرایندهای واکنش به بحران‌ها

فصل 3. مدیریت تهدیدات و واکنش‌های به حملات

• شناسایی و ارزیابی تهدیدات امنیتی در سازمان

• استفاده از ابزارهای SIEM (Security Information and Event Management) برای شناسایی تهدیدات

• پیاده‌سازی استراتژی‌های مدیریت ریسک و مقابله با حملات

• روش‌های تحلیل و شبیه‌سازی حملات برای ارزیابی آمادگی سازمان

• تدوین و اجرای فرایندهای پاسخ‌دهی به حوادث امنیتی

فصل 4. مدیریت دسترسی و کنترل‌ها در سازمان

• ایجاد سیاست‌های کنترل دسترسی بر اساس اصل کمترین امتیاز (Least Privilege)

• مدیریت احراز هویت و استفاده از روش‌های Multi-Factor Authentication (MFA)

• پیاده‌سازی و نظارت بر سیستم‌های مدیریت دسترسی (IAM)

• استفاده از ابزارهای نظارتی برای کنترل دسترسی‌های کاربران و گروه‌ها

• پیاده‌سازی سیاست‌های مرتبط با BYOD (Bring Your Own Device)

فصل 5. آموزش و فرهنگ‌سازی امنیتی در سازمان‌ها

• برنامه‌های آموزشی برای آگاهی کارکنان در خصوص تهدیدات امنیتی

• ایجاد فرهنگ امنیتی در سازمان از طریق آموزش‌های دوره‌ای

• شبیه‌سازی حملات مهندسی اجتماعی (Social Engineering) و آموزش مقابله با آن‌ها

• ارزیابی اثربخشی برنامه‌های آموزشی و آگاهی‌سازی

• ترویج بهترین شیوه‌ها برای حفاظت از اطلاعات حساس

فصل 6. مدیریت و نظارت بر امنیت شبکه

• طراحی و پیاده‌سازی سیستم‌های امنیتی شبکه از جمله فایروال‌ها و IDS/IPS

• مدیریت ارتباطات و نظارت بر ترافیک شبکه در برابر حملات

• استفاده از تکنیک‌های VPN و رمزگذاری برای محافظت از داده‌های در حال انتقال

• پیاده‌سازی کنترل‌های دسترسی مبتنی بر سیاست در شبکه‌های پیچیده

• نظارت بر فعالیت‌های مشکوک و حملات شبکه‌ای با استفاده از SIEM

فصل 7. پیاده‌سازی امنیت در فضای ابری (Cloud Security)

• شناسایی خطرات امنیتی در محیط‌های ابری (AWS، Azure، GCP)

• پیاده‌سازی کنترل‌های دسترسی و نظارت بر ترافیک در فضای ابری

• امنیت در برابر حملات به منابع ابری و ذخیره‌سازی داده‌ها

• استفاده از فناوری‌های رمزگذاری برای محافظت از داده‌ها در محیط‌های ابری

• مدیریت هویت و احراز هویت در سیستم‌های ابری

فصل 8. ارزیابی و بهبود مستمر امنیت در سازمان

• استفاده از ممیزی‌های امنیتی برای ارزیابی وضعیت امنیتی سازمان

• شبیه‌سازی حملات و ارزیابی آمادگی سازمان برای مقابله با تهدیدات

• تحلیل و بهبود مستمر فرآیندهای امنیتی بر اساس ارزیابی‌ها و حملات گذشته

• استفاده از استانداردهای بین‌المللی برای بهبود سیاست‌های امنیتی

• پیاده‌سازی روندهای ارزیابی و بازخورد برای برنامه‌های امنیتی

فصل 9. پیاده‌سازی و استفاده از استانداردهای امنیتی بین‌المللی

• آشنایی با استانداردهای امنیتی مانند ISO/IEC 27001، NIST، COBIT و ITIL

• نحوه پیاده‌سازی استانداردهای امنیتی در سیاست‌های سازمان

• ارزیابی انطباق با استانداردها و انجام ممیزی‌های امنیتی

• مستندسازی و گزارش‌دهی در رابطه با پیاده‌سازی استانداردهای امنیتی

• رعایت الزامات قانونی و مقررات امنیتی در بخش‌های مختلف سازمان

فصل 10. همکاری با سایر تیم‌های سازمانی

• هم‌کاری تیم امنیتی با تیم‌های IT و توسعه نرم‌افزار

• آشنایی با الزامات امنیتی در فرآیندهای توسعه نرم‌افزار (SDLC)

• پیاده‌سازی شیوه‌های امنیتی در تمام مراحل چرخه حیات پروژه‌های فناوری

• ایجاد سیستم‌های بازخورد برای همکاری موثر بین تیم‌ها

بخش 5. امنیت سیستم‌های عملیاتی و سرویس‌های شبکه

فصل 1. امنیت سیستم‌های مبتنی بر UNIX

• مبانی امنیت سیستم‌های UNIX/Linux

• سخت‌افزار و تنظیمات سیستم عامل برای امنیت بالا

• شناسایی و مقابله با حملات سیستم‌های UNIX

• کنترل دسترسی و استفاده از ابزارهایی مانند SELinux و AppArmor

• به‌روزرسانی‌های امنیتی و مدیریت بسته‌ها (APT، YUM)

• مدیریت کاربران و مجوزها (صفر و محدود سازی دسترسی)

• شناسایی و مقابله با آسیب‌پذیری‌های شناخته‌شده و zero-day

فصل 2. امنیت سیستم‌های مبتنی بر Windows

• پیاده‌سازی امنیت در Windows Server و Workstations

• سخت‌افزار و تنظیمات امنیتی در Windows (Group Policies، Windows Defender)

• مدیریت حساب‌های کاربری و کنترل دسترسی

• بررسی و تحلیل لاگ‌های امنیتی در Windows Event Viewer

• استفاده از Windows Security Center برای محافظت در برابر تهدیدات

• سخت‌سازی سیستم‌های Windows و فعال‌سازی ویژگی‌های امنیتی پیشرفته

فصل 3. امنیت سرویس‌دهنده‌های وب

• طراحی و پیاده‌سازی معماری امن برای سرویس‌دهنده‌های وب

• پیاده‌سازی HTTPS و استفاده از گواهینامه‌های SSL/TLS

• تست امنیت سرویس‌دهنده‌های وب و مقابله با حملات XSS، SQL Injection، CSRF

• به‌روزرسانی و سخت‌سازی نرم‌افزارهای وب (Apache، Nginx، IIS)

• مدیریت پیکربندی و محدودسازی دسترسی‌ها

• امنیت در برابر حملات DDoS و استفاده از CDN و WAF (Web Application Firewall)

فصل 4. امنیت پایگاه‌های داده

• پیاده‌سازی امنیت در پایگاه‌های داده (MySQL، PostgreSQL، SQL Server)

• کنترل دسترسی و مجوزها در پایگاه داده‌ها

• استفاده از رمزنگاری در داده‌های در حال ذخیره و انتقال

• شناسایی و مقابله با حملات SQL Injection

• بررسی و بهبود تنظیمات امنیتی در سیستم‌های مدیریت پایگاه داده

• ابزارهای نظارت و ارزیابی امنیت پایگاه داده‌ها

• پیاده‌سازی نسخه‌های پشتیبان و کنترل دسترسی به داده‌ها

فصل 5. محافظت از داده‌ها در سرویس‌های شبکه

• امنیت در ارتباطات شبکه‌ای و محافظت از داده‌های در حال انتقال

• استفاده از VPNها، فایروال‌ها و Proxy برای امن‌سازی ترافیک

• پیاده‌سازی IPsec و SSL/TLS در شبکه‌های خصوصی و عمومی

• نظارت و تشخیص تهدیدات شبکه‌ای (IDS/IPS)

• امنیت شبکه‌های بی‌سیم و Wi-Fi (WPA3، رمزنگاری WPA2)

• جلوگیری از حملات MITM (Man-in-the-Middle)

• پیاده‌سازی فایروال‌های شبکه و مدیریت فیلترهای ترافیک

فصل 6. امنیت در برابر حملات به سیستم‌های عملیاتی

• شبیه‌سازی حملات در سیستم‌های عملیاتی و شناسایی آسیب‌پذیری‌ها

• بررسی و مقابله با Privilege Escalation در سیستم‌های UNIX و Windows

• مدیریت و تجزیه و تحلیل آسیب‌پذیری‌های شناخته‌شده در سیستم‌ها

• استفاده از ابزارهای امنیتی برای تحلیل و شبیه‌سازی حملات در سیستم‌ها

• تحلیل و شناسایی حملات داخلی و ابزارهای مدیریت دسترسی

فصل 7. اصول مدیریت سیستم‌های امنیتی در شبکه‌های بزرگ

• معماری امنیتی در شبکه‌های بزرگ و پیچیده

• پیاده‌سازی ابزارهای مدیریت مرکزی برای نظارت بر شبکه (SIEM، Syslog)

• نظارت بر سلامت و امنیت شبکه با استفاده از ابزارهای مدیریتی

• مدیریت و ایجاد هشدارهای امنیتی و تحلیل رخدادهای شبکه

• استفاده از ابزارهای تحلیل لاگ و ترافیک شبکه مانند Wireshark، Tcpdump

فصل 8. استراتژی‌های بازبینی و تست امنیت

• بررسی منظم امنیت سیستم‌های عملیاتی

• آزمون‌های نفوذ (Penetration Testing) و ارزیابی آسیب‌پذیری‌ها

• استفاده از ابزارهای ارزیابی امنیتی مانند Nessus، OpenVAS، Nikto

• شبیه‌سازی حملات با استفاده از ابزارهای پیشرفته مانند Metasploit و Burp Suite

فصل 9. پیاده‌سازی کنترل‌های امنیتی در سطح شبکه

• استفاده از فایروال‌های نرم‌افزاری و سخت‌افزاری برای محافظت از سیستم‌ها

• پیکربندی شبکه‌ها برای محدود سازی دسترسی‌های غیرمجاز

• ایجاد قوانین فایروال و ACLهای شبکه برای محدود سازی ترافیک

• نظارت و شناسایی ترافیک مخرب با استفاده از IDS/IPS

• استفاده از VPN برای ارتباطات امن میان شعب و کاربران از راه دور