دانلود کتاب آموزشی آشنایی با تعمیرات هارد های SSD جلد اول

فصل 1. مقدمه‌ای بر SSD و تفاوت آن با HDD

• مقایسه عملکرد و ساختار SSD و HDD
• مزایا و معایب SSD نسبت به HDD
• بررسی فناوری‌های جدید در SSD

فصل 2. ساختار و اجزای اصلی SSD

• چیپ‌های حافظه (NAND Flash)
  • معرفی انواع NAND Flash
  • نحوه ذخیره‌سازی داده‌ها در NAND Flash
  • عملکرد و تأثیر آن بر طول عمر SSD
• کنترلر SSD
  • نقش کنترلر در مدیریت خواندن/نوشتن داده‌ها
  • تأثیر کنترلر بر عملکرد و سرعت SSD
  • معرفی برندها و مدل‌های معروف کنترلر SSD
• کش (DRAM یا SLC Cache)
  • نقش کش در افزایش سرعت خواندن و نوشتن
  • تفاوت DRAM Cache و SLC Cache
  • مزایا و معایب استفاده از SSDهای DRAM-less
• رابط‌های ارتباطی (SATA، NVMe، PCIe)
  • تفاوت بین SATA و NVMe
  • بررسی سرعت و تأخیر در رابط‌های مختلف
  • نقش PCIe و نسخه‌های مختلف آن در عملکرد SSD

فصل 3. بررسی فناوری‌های NAND Flash

• SLC (Single-Level Cell)
• MLC (Multi-Level Cell)
• TLC (Triple-Level Cell)
• QLC (Quad-Level Cell)
• مقایسه سرعت، طول عمر و قیمت هر فناوری
• بررسی کاربردهای هر نوع NAND در بازار

فصل 4. مکانیزم‌های افزایش طول عمر و بهینه‌سازی عملکرد SSD

• Wear Leveling (یکنواخت‌سازی نوشتن)
  • نحوه عملکرد و تأثیر آن بر طول عمر SSD
  • مقایسه الگوریتم‌های مختلف Wear Leveling
• Garbage Collection (جمع‌آوری داده‌های زائد)
  • فرآیند بهینه‌سازی فضای ذخیره‌سازی
  • تفاوت Garbage Collection در انواع SSD
• Over-Provisioning (اختصاص فضای رزرو)
  • مزایا و معایب Over-Provisioning
  • نحوه تنظیم مقدار Over-Provisioning
• TRIM Command و نقش آن در بهینه‌سازی SSD
  • مفهوم TRIM و تأثیر آن بر عملکرد SSD
  • نحوه فعال‌سازی و غیرفعال‌سازی TRIM

فصل 5. پارامترهای مهم در سنجش عمر و عملکرد SSD

• TBW (Total Bytes Written)
• DWPD (Drive Writes Per Day)
• MTBF (Mean Time Between Failures)
• نحوه بررسی این پارامترها و اهمیت آن‌ها در انتخاب SSD

فصل 1. مشکلات نرم‌افزاری:

• عدم شناسایی SSD در سیستم عامل:

  • بررسی اتصال فیزیکی و کابل‌ها
  • تنظیمات BIOS/UEFI و بررسی حالت‌های SATA (AHCI/RAID)
  • تست SSD در سیستم دیگر
  • بررسی درایورهای مربوط به کنترلر SATA/NVMe

• کندی عملکرد SSD:

  • بررسی میزان استفاده از SSD و پر بودن فضای ذخیره‌سازی
  • تحلیل SMART و بررسی عمر مفید SSD
  • فعال یا غیرفعال بودن TRIM در سیستم‌عامل
  • تاثیر بهینه‌سازی‌های سیستم‌عامل (Defragmentation، Power Settings)
  • بروزرسانی Firmware و درایورها

• خرابی فایل سیستم:

  • بررسی و تعمیر فایل سیستم با ابزارهای داخلی (chkdsk، fsck)
  • بازسازی جداول پارتیشن با TestDisk و سایر ابزارهای مشابه
  • روش‌های بازیابی اطلاعات در صورت عدم دسترسی به داده‌ها

فصل 2. مشکلات سخت‌افزاری:

• خرابی کنترلر SSD:

  • علائم خرابی کنترلر (عدم شناسایی، فریز شدن سیستم، خطاهای مکرر)
  • تست ارتباط کنترلر با چیپ‌های حافظه
  • بررسی امکان تعویض یا تعمیر کنترلر

• خرابی چیپ‌های NAND:

  • نشانه‌های خرابی (Bad Blocks، کاهش سرعت، عدم توانایی نوشتن داده)
  • روش‌های بررسی و ارزیابی سلامت NAND
  • جایگزینی چیپ‌های NAND در صورت امکان

• خرابی برد الکترونیکی (PCB):

  • بررسی و تست ولتاژ مدار برق SSD
  • تشخیص قطعات آسیب‌دیده (مقاومت‌ها، خازن‌ها، ماسفت‌ها)
  • تعویض برد یا قطعات معیوب

فصل 3. دلایل خرابی SSD:

• استفاده بیش از حد و فرسودگی NAND:

  • تاثیر تعداد چرخه‌های نوشتن روی عمر SSD
  • بررسی مقدار TBW (Total Bytes Written) و DWPD (Drive Writes Per Day)
  • روش‌های کاهش فرسودگی حافظه

• نقص در Firmware:

  • دلایل بروز مشکلات Firmware (کرش، ناسازگاری، آپدیت ناموفق)
  • ابزارهای بروزرسانی و ری‌فلش Firmware SSD
  • نحوه برگرداندن Firmware معیوب به نسخه پایدار

• نوسانات برق و مشکلات تغذیه:

  • تاثیر ولتاژ نامناسب بر قطعات داخلی SSD
  • بررسی و تعویض مدارهای محافظت از برق
  • استفاده از UPS و استابلایزر برای محافظت از SSD

فصل 1. تجهیزات سخت‌افزاری مورد نیاز

• پروگرامرهای NAND
  • RT809H، TL866II، SuperPro 6100
  • کاربرد: ری‌فلش کردن چیپ‌های NAND و کنترلرها
• دستگاه‌های BGA Rework Station
  • Quick 861DW، ATTEN AT8502D
  • کاربرد: تعویض و تعمیر چیپ‌های حافظه (NAND) و کنترلر SSD
• مولتی‌متر دیجیتال و ابزارهای تست الکترونیکی
  • Fluke 15B+، UNI-T UT61E
  • کاربرد: بررسی ولتاژها، تشخیص اتصال کوتاه و تست سلامت قطعات
• هیتر و هویه مخصوص تعمیرات الکترونیک
  • Quick 706W، JBC CD-2SQE
  • کاربرد: لحیم‌کاری و تعمیر مدارهای PCB
• Clip SOIC و آداپتورهای مخصوص چیپ‌خوانی
  • کاربرد: اتصال مستقیم به چیپ‌های EEPROM و NAND برای بازیابی اطلاعات یا تعمیر
• بردهای تست SSD
  • کاربرد: تست و شناسایی مشکلات SSD بدون نیاز به سیستم اصلی
• دستگاه‌های مانیتورینگ و تست عملکرد SSD
  • ابزارهای تست جریان و مصرف برق SSD
  • دستگاه‌های تست سرعت خواندن/نوشتن

فصل 2. نرم‌افزارهای تخصصی برای تعمیر SSD

• ابزارهای ری‌فلش Firmware
  • MPTool، AlcorMP، Phison MPALL، SM2246XT Utility
  • کاربرد: به‌روزرسانی، تعمیر و رفع مشکلات Firmware
• نرم‌افزارهای بررسی سلامت SSD
  • CrystalDiskInfo، Hard Disk Sentinel، SSD-Z
  • کاربرد: مشاهده اطلاعات SMART، بررسی سلامت چیپ‌های NAND
• ابزارهای بازیابی اطلاعات از SSD
  • R-Studio، EaseUS Data Recovery، UFS Explorer
  • کاربرد: بازیابی اطلاعات از SSDهایی که دچار مشکل شده‌اند
• ابزارهای تست و عیب‌یابی SSD
  • Victoria SSD، HD Tune Pro، AS SSD Benchmark
  • کاربرد: تست سلامت، بررسی سرعت خواندن/نوشتن و تحلیل لاگ‌های خطا
• نرم‌افزارهای تشخیص و رفع مشکلات فایل سیستم
  • TestDisk، DiskGenius، AOMEI Partition Assistant
  • کاربرد: بازسازی جداول پارتیشن، رفع مشکلات بوت و بازیابی داده‌ها

فصل 3. تجهیزات کمکی برای تعمیرات حرفه‌ای

• دستگاه‌های Cloning و Duplicator SSD
  • برای کپی کردن داده‌ها از یک SSD معیوب به SSD سالم
• محفظه‌های اکسترنال USB to SATA/NVMe
  • برای اتصال SSDهای خراب به سیستم جهت بررسی و بازیابی اطلاعات
• محلول‌های تمیزکاری چیپ و بردهای الکترونیکی
  • ایزوپروپیل الکل ۹۹٪، Flux Cleaner
  • برای تمیز کردن چیپ‌ها قبل و بعد از لحیم‌کاری

فصل 1. مفاهیم پایه بازیابی اطلاعات از SSD

• بررسی تفاوت بازیابی اطلاعات از SSD و HDD
• نقش TRIM در حذف داده‌ها و تأثیر آن بر بازیابی اطلاعات
• نحوه غیرفعال‌سازی TRIM برای افزایش شانس بازیابی داده‌ها
• بررسی File Systemهای رایج (NTFS، FAT32، exFAT، APFS، EXT4) و تأثیر آن‌ها بر فرآیند بازیابی
• مفهوم Over-Provisioning و نقش آن در ذخیره‌سازی داده‌ها

فصل 2. ابزارها و نرم‌افزارهای بازیابی اطلاعات از SSD

• معرفی ابزارهای حرفه‌ای بازیابی اطلاعات
  • R-Studio (بازیابی پارتیشن‌های حذف‌شده و داده‌های معیوب)
  • EaseUS Data Recovery (بازیابی فایل‌های پاک‌شده و درایوهای فرمت‌شده)
  • Disk Drill (اسکن عمیق و بازیابی داده‌های SSD)
  • Recuva (بازیابی اطلاعات حذف‌شده به‌صورت ساده)
  • UFS Explorer (بازیابی پیشرفته با پشتیبانی از RAID)
• بررسی قابلیت‌ها و محدودیت‌های هر ابزار
• مقایسه عملکرد ابزارهای رایگان و پولی

فصل 3. مراحل عملی بازیابی اطلاعات از SSD

• گام اول: بررسی اولیه و شناسایی نوع خرابی (نرم‌افزاری یا سخت‌افزاری)
• گام دوم: غیرفعال کردن TRIM در سیستم برای جلوگیری از حذف دائمی داده‌ها
• گام سوم: ایجاد Image از SSD برای جلوگیری از آسیب بیشتر (نحوه استفاده از dd و Clonezilla)
• گام چهارم: اسکن اولیه و بررسی قابلیت بازیابی با ابزارهای مختلف
• گام پنجم: استخراج و بازگردانی فایل‌های بازیابی‌شده

فصل 4. بازیابی اطلاعات از SSD با مشکلات نرم‌افزاری

• بازیابی اطلاعات پس از فرمت تصادفی SSD
• نحوه بازگردانی اطلاعات حذف‌شده بدون استفاده از TRIM
• تعمیر جداول پارتیشن خراب شده (با TestDisk و MBR/GPT Repair)
• حل مشکل درایو RAW و تبدیل آن به فرمت خوانا بدون از دست دادن داده‌ها

فصل 5. بازیابی اطلاعات از SSD با مشکلات سخت‌افزاری

• تشخیص خرابی‌های سخت‌افزاری که منجر به از دست رفتن داده‌ها می‌شوند
• بررسی و تعویض چیپ‌های NAND برای بازیابی اطلاعات
• استفاده از پروگرامر NAND برای استخراج مستقیم داده‌ها از چیپ حافظه
• نحوه خواندن داده‌های ذخیره‌شده بر روی کنترلر معیوب
• بازیابی اطلاعات از SSDهایی که توسط سیستم شناسایی نمی‌شوند

فصل 6. شبیه‌سازی خرابی‌های SSD و تست روش‌های بازیابی

• ایجاد سناریوهای مختلف حذف داده و بررسی موفقیت روش‌های بازیابی
• تست عملکرد نرم‌افزارهای مختلف برای شرایط گوناگون خرابی
• استفاده از محیط‌های مجازی برای آزمایش روش‌های بازیابی بدون آسیب به SSD اصلی

فصل 7. افزایش شانس بازیابی اطلاعات و اقدامات پیشگیرانه

• روش‌های جلوگیری از بازنویسی داده‌ها پس از حذف تصادفی
• نحوه ایجاد نسخه پشتیبان منظم برای کاهش نیاز به بازیابی داده
• مدیریت صحیح داده‌ها برای کاهش ریسک از دست رفتن اطلاعات
• استفاده از RAID و راهکارهای افزونگی برای به حداقل رساندن خرابی اطلاعات