خدمات شبکه فراز نتورک | پیشرو در ارائه خدمات دیتاسنتری و کلود
کتاب رفتار سازمانی (Organizational Behavior) نوشتهی استیون رابینز (Stephen P. Robbins) یکی از شناختهشدهترین و جامعترین منابع در زمینهی رفتار سازمانی و مدیریت منابع انسانی است.
در ترجمههای فارسی، این اثر معمولاً در سه جلد منتشر میشود که به ترتیب به سطح فردی، گروهی و سازمانی رفتار انسان در سازمانها میپردازد.
در ادامه، فهرست کامل و بخشبندیشده سرفصلهای سهجلدی کتاب رفتار سازمانی رابینز آورده شده است:
جلد اول: رفتار فردی در سازمان
بخش ۱: مبانی رفتار سازمانی
فصل ۱: معرفی و تعریف رفتار سازمانی
تعریف رفتار سازمانی و دامنه مطالعه آن
اهداف مطالعه رفتار سازمانی در مدیریت
تمایز رفتار سازمانی با سایر رشتههای مرتبط (روانشناسی، جامعهشناسی، علوم سیاسی، مردمشناسی)
نقش رفتار سازمانی در موفقیت سازمانها
سطوح تحلیل در رفتار سازمانی (فردی، گروهی، سازمانی)
فصل ۲: تاریخچه و سیر تحول رفتار سازمانی
ریشههای تاریخی مطالعه رفتار سازمانی
عصر کلاسیک مدیریت (تایلور، فایول، وبر) و نگاه مکانیکی به انسان
جنبش روابط انسانی (التون مایو و مطالعات هاثورن)
ظهور رویکرد سیستمی و دیدگاه اقتضایی
تحولات رفتاری در قرن بیستویکم (نقش فناوری، کار مجازی و تنوع نیروی کار)
فصل ۳: رویکرد سیستمی به رفتار سازمانی
مفهوم سیستم و ویژگیهای سیستمهای باز
تعامل میان ورودیها، فرآیندها و خروجیها در سازمان
محیط بیرونی و درونی سازمان و تأثیر آن بر رفتار افراد
بازخورد و سازگاری سازمانی
مدل سیستمی رفتار سازمانی و اجزای آن
فصل ۴: چالشهای معاصر در رفتار سازمانی
جهانیشدن (Globalization) و مدیریت نیروی کار بینالمللی
تنوع نیروی انسانی (Diversity Management) و چالشهای فرهنگی
فناوری اطلاعات و اثر آن بر ارتباطات سازمانی
تغییرات سازمانی و مقاومت کارکنان
فشارهای کاری، فرسودگی شغلی و تعادل کار و زندگی
فصل ۵: مدل رفتار سازمانی و تأثیر متغیرها
مدل مفهومی رفتار سازمانی رابینز
متغیرهای وابسته (عملکرد، غیبت، ترک خدمت، رفتار شهروندی)
متغیرهای مستقل (انگیزش، ادراک، نگرش، گروه، ساختار سازمانی)
روابط میان متغیرها و تعامل آنها در محیط واقعی
اهمیت درک تفاوتهای فردی در تحلیل رفتار سازمانی
فصل ۶: نقش مدیر در رفتار سازمانی
وظایف و مهارتهای مدیران بر اساس مدل مینتزبرگ
مهارتهای انسانی، فنی و مفهومی در مدیریت رفتار
نقش مدیر در ایجاد فرهنگ سازمانی اثربخش
ارتباط بین رهبری و رفتار سازمانی
توسعه قابلیتهای مدیریتی از طریق درک رفتار کارکنان
فصل ۷: کاربرد مبانی رفتار سازمانی در دنیای واقعی
تحلیل محیط کار و رفتار کارکنان بر اساس مدلهای نظری
استفاده از دادههای رفتاری در تصمیمگیری مدیریتی
نقش رفتار سازمانی در طراحی مشاغل و سیستمهای پاداش
ایجاد محیط کاری سالم، پویا و انگیزشی
آینده رفتار سازمانی: از سازمانهای سنتی تا سازمانهای هوشمند و شبکهای
بخش ۲: ادراک و یادگیری در سازمان
فصل ۱: مفهوم و فرآیند ادراک
تعریف ادراک و اهمیت آن در رفتار سازمانی
تفاوت بین احساس، توجه و ادراک
مراحل فرآیند ادراک (دریافت، سازماندهی، تفسیر و پاسخ)
نقش ذهن در تفسیر دادههای محیطی
تفاوت ادراک با واقعیت عینی در محیط کار
تأثیر انتظارات و تجربیات گذشته بر ادراک
فصل ۲: عوامل مؤثر بر ادراک
عوامل درونی (ویژگیهای فردی، انگیزش، ارزشها، نیازها)
عوامل بیرونی (ویژگیهای محیط، شدت محرکها، زمان و زمینه)
نقش فرهنگ سازمانی در شکلگیری ادراک
تفاوتهای فردی در ادراک همکاران و مدیران
تأثیر موقعیتهای اجتماعی و قدرت بر تفسیر رفتار دیگران
فصل ۳: خطاها و سوگیریهای ادراکی
خطای قالبسازی (Stereotyping)
اثر هالهای (Halo Effect)
خطای انتساب (Attribution Error)
سوگیری درک انتخابی (Selective Perception)
اثر نخستین برداشت (First Impression Effect)
خطای خودخدمتی (Self-Serving Bias)
نقش این خطاها در تصمیمگیری، ارزیابی عملکرد و مصاحبههای شغلی
فصل ۴: نظریههای یادگیری در سازمان
تعریف یادگیری و ارتباط آن با تغییر رفتار
نظریه شرطیسازی کلاسیک (Classical Conditioning)
نظریه شرطیسازی عامل (Operant Conditioning)
نظریه یادگیری مشاهدهای یا اجتماعی بندورا (Social Learning Theory)
کاربردهای سازمانی نظریههای یادگیری در آموزش، انگیزش و توسعه کارکنان
فصل ۵: کاربرد یادگیری در تغییر رفتار سازمانی
اصول یادگیری تقویتی در محیط کار
طراحی برنامههای پاداش و بازخورد برای تغییر رفتار
آموزش مبتنی بر یادگیری تجربی (Experiential Learning)
نقش مربیگری (Coaching) و منتورینگ (Mentoring) در انتقال یادگیری
یادگیری سازمانی و تبدیل تجربه فردی به دانش جمعی
موانع یادگیری در سازمانها و راهکارهای رفع آن
فصل ۶: ارتباط بین ادراک و یادگیری در تصمیمگیری
چگونگی تأثیر ادراک بر فرآیند تصمیمگیری
نقش خطاهای ادراکی در تصمیمهای اشتباه مدیریتی
استفاده از یادگیری بازخوردی برای اصلاح تصمیمها
الگوی تصمیمگیری مبتنی بر تجربه (Experience-Based Decision Making)
اهمیت خودآگاهی در بهبود دقت ادراکی و یادگیری حرفهای
فصل ۷: پیامدهای مدیریتی و کاربردی
آموزش مدیران برای شناسایی سوگیریهای ادراکی
ایجاد سیستمهای ارزیابی و آموزش مبتنی بر یادگیری واقعی
استفاده از نظریههای یادگیری برای بهبود فرهنگ سازمانی
بهکارگیری بازخورد مستمر برای اصلاح برداشتها و رفتارها
نقش رهبران در الگوسازی یادگیری مستمر در سازمان
بخش ۳: شخصیت، نگرش و ارزشها
فصل ۱: مبانی شخصیت
تعریف شخصیت در رفتار سازمانی
اهمیت شناخت شخصیت در محیط کاری
ثبات و پویایی شخصیت در طول زمان
تأثیر ژنتیک و محیط بر شکلگیری شخصیت
رابطه شخصیت با عملکرد شغلی
فصل ۲: نظریهها و مدلهای شخصیت
نظریه صفات (Trait Theory)
مدل پنج عامل بزرگ شخصیت (Big Five Model)
برونگرایی (Extraversion)
سازگاری (Agreeableness)
وظیفهشناسی (Conscientiousness)
ثبات هیجانی (Neuroticism)
گشودگی نسبت به تجربه (Openness to Experience)
شاخص تیپ مایرز-بریگز (MBTI) و کاربرد آن در سازمانها
نظریههای دیگر شخصیت (آیزنک، مککللند، کتل و…)
ارزیابیهای روانسنجی در محیط کار
فصل ۳: تناسب شغل و شخصیت
مفهوم Person-Job Fit و Person-Organization Fit
مدل هالند (RIASEC) برای تناسب شغلی
چگونگی استفاده از ارزیابیهای شخصیتی در استخدام
پیامدهای تناسب یا عدم تناسب شخصیت با شغل
اثر شخصیت بر رضایت شغلی و بهرهوری
فصل ۴: نگرشها و رفتار شغلی
تعریف نگرش (Attitude) و ساختار سهجزئی آن (شناختی، عاطفی، رفتاری)
شکلگیری نگرشها در محیط کار
عوامل مؤثر بر نگرشهای کاری
تغییر نگرش و نقش آن در مدیریت تغییر سازمانی
ارتباط نگرش با رفتار واقعی کارکنان
فصل ۵: انواع نگرشهای مهم در سازمان
رضایت شغلی (Job Satisfaction)
تعهد سازمانی (Organizational Commitment)
درگیری شغلی (Job Involvement)
حمایت سازمانی ادراکشده (Perceived Organizational Support)
رفتار شهروندی سازمانی (OCB)
رفتارهای منفی مانند غیبت، بیتفاوتی و ترک خدمت
فصل ۶: ارزشها و اخلاق در کار
تعریف ارزش (Value) و نقش آن در تصمیمگیری
طبقهبندی ارزشها بر اساس نظام ارزشی راکیچ (Rokeach Value Survey)
تفاوت ارزشهای فردی، فرهنگی و سازمانی
نقش ارزشها در تعارض و همکاری بین کارکنان
ارزشهای کار در نسلهای مختلف نیروی انسانی
ارتباط ارزشها با فرهنگ سازمانی و رهبری
فصل ۷: کاربرد شخصیت، نگرش و ارزشها در مدیریت
استفاده از مدلهای شخصیتی در مدیریت تیمها
طراحی ساختار انگیزشی بر اساس ویژگیهای شخصیتی
مدیریت تفاوتهای فردی در محیط کار
تقویت نگرشهای مثبت و رفتارهای سازنده
توسعه اخلاق کاری و ارزشهای سازمانی مشترک
بخش ۴: انگیزش در کار
فصل ۱: مفهوم انگیزش و اهمیت آن در سازمان
تعریف انگیزش و نقش آن در رفتار و عملکرد کارکنان
تفاوت میان انگیزش درونی و بیرونی
ارتباط انگیزش با بهرهوری، رضایت شغلی و تعهد سازمانی
انگیزش به عنوان عامل محرک تغییر و بهبود عملکرد
فصل ۲: نظریههای محتوایی انگیزش
نظریه سلسلهمراتب نیازهای مازلو
نیازهای فیزیولوژیک، امنیت، اجتماعی، احترام و خودشکوفایی
کاربرد عملی مازلو در محیط کار
نظریه دو عاملی هرزبرگ
عوامل بهداشتی و انگیزشی
طراحی مشاغل برای افزایش رضایت و انگیزش
نظریه نیازهای مککللند
نیاز به قدرت، موفقیت و تعلق
ارزیابی و تشخیص نیازهای کارکنان
فصل ۳: نظریههای فرآیندی انگیزش
نظریه انتظار وروم
رابطه تلاش، عملکرد و پاداش
اهمیت اطمینان از ارزش و تحقق پاداش
نظریه برابری آدامز
مفهوم عدالت و انصاف در محیط کار
اثر نابرابری بر انگیزش و رفتار کارکنان
نظریه تقویت رفتاری اسکینر
استفاده از پاداش و تنبیه برای اصلاح رفتار
انواع تقویتها و کاربرد آنها در سازمان
فصل ۴: نظریهها و مدلهای نوین انگیزش
نظریه هدفگذاری لاک
تعیین اهداف خاص، چالشبرانگیز و قابل اندازهگیری
ارتباط اهداف با عملکرد فردی و تیمی
نظریه خودتعیینگری دسی و رایان
سه نیاز روانشناختی: خودمختاری، شایستگی و ارتباط
نقش انگیزش درونی در بهبود عملکرد و رضایت شغلی
انگیزش مبتنی بر ارزشها و فرهنگ سازمانی
تطابق ارزشهای فرد با ارزشهای سازمان
اثر فرهنگ سازمانی بر استمرار انگیزش
فصل ۵: کاربردهای عملی انگیزش در محیط کار
طراحی مشاغل انگیزشی و چالشبرانگیز
استفاده از پاداشهای مالی و غیرمالی به صورت ترکیبی
ایجاد فرصتهای رشد و توسعه شغلی برای کارکنان
مدیریت تیمها و گروهها با تمرکز بر انگیزش
پایش و ارزیابی اثر بخشی سیستمهای انگیزشی
بخش ۵: رضایت شغلی و رفتارهای شغلی
فصل ۱: مفهوم رضایت شغلی
تعریف رضایت شغلی و اهمیت آن در سازمان
تفاوت بین رضایت کلی و رضایت ابعادی
عوامل مؤثر بر رضایت شغلی: محیط کار، حقوق، همکاران، فرصتهای رشد
فصل ۲: اندازهگیری و سنجش رضایت شغلی
روشهای کمی و کیفی برای ارزیابی رضایت
استفاده از پرسشنامهها و شاخصهای استاندارد
تحلیل دادهها برای شناسایی نقاط قوت و ضعف سازمان
فصل ۳: ارتباط رضایت شغلی با عملکرد
رابطه مستقیم رضایت با بهرهوری و کیفیت کار
اثر رضایت شغلی بر انگیزش و تعهد کارکنان
تحلیل رفتارهای شغلی در پرسنل با رضایت بالا و پایین
فصل ۴: تعهد سازمانی
انواع تعهد: عاطفی، مستمر و هنجاری
تأثیر تعهد بر ماندگاری و وفاداری کارکنان
راهکارهای افزایش تعهد و کاهش ترک خدمت
فصل ۵: رفتار شهروندی سازمانی (OCB)
تعریف و اهمیت رفتار شهروندی در سازمان
ابعاد OCB: کمک به همکاران، وفاداری سازمانی، رعایت قواعد و ارزشها
تأثیر OCB بر کارایی و رضایت کلی سازمان
فصل ۶: رفتارهای ضدتولیدی و غیبت شغلی
تعریف رفتار ضدتولیدی و نمونههای رایج
دلایل غیبت، تعلل و کاهش عملکرد
استراتژیهای پیشگیری و مدیریت رفتارهای منفی
فصل ۷: نقش عدالت و فرهنگ سازمانی
عدالت توزیعی، رویهای و بینفردی
تأثیر عدالت سازمانی بر رضایت و انگیزش
فرهنگ سازمانی و اثر آن بر رفتارها و نگرشها
رفتار فردی زیربنای تمام روابط در سازمان است. شناخت نگرشها، انگیزش و شخصیت افراد، مبنای طراحی سیستمهای کارآمد منابع انسانی و بهبود بهرهوری محسوب میشود.
نقد و بررسی وجود ندارد.